[0:00:00.199] Bu podcast diğerlerinden çok daha farklı bir yapıda. Çünkü sen bir Longevit

[0:00:05.120] yatırımcısısın. Tıp çağına mı giriyoruz yoksa insan mühendisliği çağına mı?

[0:00:10.840] İstesek de istemesek de dünya üzerinde şu anki biyolojik formunu koruyan son

[0:00:15.400] insan nesillerinden biriyiz. Peki nasıl daha uzun bir yaşam süreceğiz? Bunun üç

[0:00:20.240] yolu var. Birincisini daha önce gen terapisi üzerine sizinle konuşmuştuk.

[0:00:24.560] İkinci seçenek ise organlarımızı yeniden üretmek. Üçüncü yol ise longevity ve bir

[0:00:29.640] hap kullanımı ile ilgili. Yani yaşlanmayı durduran haplar almak. Her

[0:00:33.719] yıl hayatınızın en önemli günü artık doğum gününüz değil tıbbi taramanızın

[0:00:37.920] yapıldığı gündür. Aptalca bir sebepten ölmemeye çalışıyorum. Uyku, beslenme,

[0:00:42.960] egzersiz hepsi bu kadar. Kazananın alacağı ödül tam 101 milyon dolar.

[0:00:47.559] Çok ilginç. Başka neler oluyor? Bize anlatsana.

[0:00:51.090] [müzik] Bir saat yetmez ama çok heyecan verici

[0:00:53.879] şeyler oluyor. Ben Esra Çavuşoğlu. 20 [müzik] yıldır

[0:00:58.039] ayık bir hayat yaşıyorum. Bağımlılık hastalığıyla mücadelem beni beden ve

[0:01:02.000] performansımı iyileştirmek, [müzik] hayat kalitemi arttırmak, daha sağlıklı

[0:01:05.680] ve uzun yaşamak için yeni yöntemler, cihazlar ve takviye ürünler araştırmaya

[0:01:09.799] yönlendirdi. Bağımlılık hastalığı, biohacking ve longevity alanlarındaki

[0:01:14.280] kendi deneyimlerimden dünyadaki son gelişmelere, çığır açan girişimcilerden

[0:01:18.920] uzman akademisyenlere. Yıllardır yaptığım sohbetler artık her hafta Ayık

[0:01:23.280] Kafa podcast'te. Ayıktafa podcast'e hoş geldiniz. Bugün

[0:01:27.000] konuğum Levity dünyasının en etkili yatırımcılarından ve vizyoner

[0:01:30.720] isimlerinden biri olan Sergey Young. Kendisi Longevity Vision Fund'ın

[0:01:34.399] kurucusu ve Exprise HealthSpan yarışmasının arkasındaki önemli

[0:01:38.240] isimlerden biri. Ama bugünkü sohbetimiz sadece daha uzun yaşamakla ilgili değil.

[0:01:42.320] Aslında sağlığın geleceğini konuşacağız. Yaşlanma, ölçebildiğimiz,

[0:01:45.920] hedefleyebildiğimiz, yavaşlatabildiğimiz ve belki bir gün tersine

[0:01:49.560] çevirebileceğimiz bir süreç haline gelirse ne olur? Gerçek bilim nerede

[0:01:53.040] başlıyor? Hype nerede devreye giriyor? Ve bu teknolojilere gerçekten kimler

[0:01:57.000] ulaşabilecek? Bu bölümde yapay zeka ile ilaç keşfinden, gen terapilerine, erken

[0:02:02.280] teşhisten biyolojik yaşa, longevity ekonomisinden bu alanın arkasındaki en

[0:02:06.759] rahatsız edici soruya kadar pek çok şeyi konuşuyoruz. Daha uzun ve sağlıklı

[0:02:11.160] yaşama geleceği herkes için mi mümkün olacak yoksa sadece bunu

[0:02:14.360] karşılayabilecek insanların ayrıcalığı mı olacak? Üniversiteyi sadece [müzik]

[0:02:18.560] dersler, vizeler, finaller olarak düşünme. Asıl mesele okurken kendini

[0:02:23.400] keşfetmek, üretmek, projelerde yer almak ve mezun olmadan gerçek dünyayı tanımaya

[0:02:28.031] [müzik] başlamak. Bir yandan psikolojiyle insanı daha iyi

[0:02:31.360] anlayabildiğin, beslenme ve sağlık birimleriyle iyi yaşamanın ne demek

[0:02:35.920] olduğunu öğrendiğin, mühendislik ve yönetim bilişim [müzik] sistemleriyle

[0:02:40.360] teknolojiyi, veriyi ve sistemi çözümleyebildiğin bir üniversite düşün.

[0:02:44.760] Yani sadece bilgi aldığın değil, düşündüğün, ürettiğin ve fikirlerini

[0:02:49.400] hayata geçirebildiğin bir yer. [müzik] İstanbul Gedik Üniversitesi öğrencilik

[0:02:53.680] hayatını gerçekten yaşarken geleceğini kurabileceğin bir deneyim sunuyor.

[0:02:57.506] [müzik] Ayık Kafan'ın daimi destekçisi Gedik Eğitim Vakfı'ın sağladığı katkı

[0:03:01.680] ile size dünyanın önde gelen uzmanlarını konuk olarak getirmeye [müzik] devam

[0:03:05.720] ediyoruz. Siz de Ayık Kafaya abone olarak destek verebilirsiniz.

[0:03:11.120] Sevgili Sergey Yank Ayık Kafa podcast'e hoş geldin. Daha birkaç gün önce

[0:03:16.120] tanıştık ama senin çok sıcak bir enerjin var. Türkleri çok seviyorsun ve podcast

[0:03:21.480] davetime de çok içten karşılık verdin. Bu bölüm diğer bölümlerimden biraz

[0:03:26.200] farklı olacak. Çünkü genelde bilim insanları ve doktorları ağırlıyorum. Ama

[0:03:31.560] sen bambaşka bir yerdesin. Sen bir longevity yatırımcısısın. Old Longevity

[0:03:37.599] Growth adında bir fonun var. X Price'ın da kurucuları arasındasın. Bu yaşı 10

[0:03:44.400] yıl geri çevirmeyi başaran bir kişi. Şirket ya da laboratuvar için 100 milyon

[0:03:49.560] dolarlık bir ödül. Evet. Hatta şimdi hedef 20 yıla çıkıyor.

[0:03:53.480] Yani işin mutfağında neler döndüğünü çok iyi biliyorsun. Yani bu sohbet aslında

[0:03:57.879] takviyelerden, aralıklı oruçtan ya da gen terapilerinden falan bahsettiğimiz

[0:04:01.480] bir sohbet olmayacak. Ben daha çok işin en uç noktalarını konuşmak istiyorum.

[0:04:05.079] beyin bilgisayar arayüzleri, nanobotlar, eee, yapay zeka destekli tıp, organ

[0:04:09.840] yenileme, transhümanizm, kısacası benim deli gibi merak ettiğim her şeyi ve

[0:04:14.519] sonunda dedim ki tamam bu konuları konuşabileceğim biri karşıma çıktı. O

[0:04:17.959] yüzden programa hoş geldin. Çok teşekkür ederim. Bugün seninle

[0:04:22.800] burada olmak gerçekten harika. Bildiğin gibi ben aslen Rusum ve biz Rusların

[0:04:29.039] kalbinde Türkiye'den gelen herkesin, Türk izleyicilerin çok özel bir yeri

[0:04:33.680] var. O yüzden sonunda konuşabiliyor olmamız çok güzel. Ben de sana longevity

[0:04:39.680] ve sağlık alanında yaşanan bütün o heyecan verici gelişmeleri

[0:04:43.840] anlatabileceğim. Evet. Çünkü sen henüz bir sonuca ulaşıp

[0:04:47.360] ulaşamayacağı belli olmayan şirketlere yatırım yapıyorsun. Aralarından

[0:04:51.160] gerçekten bir şey geliştirenler çıkabilir ama çoğu daha yolun çok

[0:04:54.680] başında. Ama ben şuradan başlamak istiyorum. Peki biz tıpta yeni bir çağa

[0:04:58.800] mı giriyoruz yoksa artık insan mühendisliği çağı mı başlıyor?

[0:05:03.039] Evet. Çok ilginç bir soru. Bence ikisi de doğru ama farklı dönemlerden

[0:05:08.960] bahsediyoruz. Önümüzdeki 15-20 yıl boyunca hala tıp,

[0:05:15.919] sağlık, medikal cihazlar, giyilebilir teknolojiler, sensörler, kök hücreler,

[0:05:21.919] egzozomlar, peptitler ve benzeri şeylerle ilerleyeceğiz. Ama sonra ikinci

[0:05:27.160] aşama başlıyor ve o çok farklı bir aşama. Ben The Science and Technology of

[0:05:31.479] Growing Young adlı kitabımda buna gençleşmenin bilimi ve teknolojisinde

[0:05:35.919] longevity devriminin uzak ufku diyorum. O uzak ufukta artık insan

[0:05:40.319] mühendisliğinden tasarlanmış insanlardan bahsediyoruz ve bu gerçekten bambaşka

[0:05:45.759] bir dünya. Hepimiz bunu hem büyük bir heyecanla hem de biraz korkuyla

[0:05:50.280] bekliyoruz. Çünkü bunu bilmiyoruz. Gerçekten

[0:05:54.400] bilmiyoruz. Ama muhtemelen o dönem insanın biyolojik yapısıyla bugün

[0:06:00.520] dünyada yaşadığımız bütün bu teknolojik gelişmeleri birleştirebildiğimiz dönem

[0:06:05.199] olacak. Mesela beyin bilgisayar arayüzünü düşün. Beynimiz işlem gücüne

[0:06:11.160] ve yapay zekaya bağlanacak. Beynimiz artık tek başına var olmayacak. Arıların

[0:06:17.639] kovan zihni gibi dünyada yeni bir zihin ve beyin türü ortaya çıkacak. Buna H

[0:06:24.680] mind yani kolektif zihin deniyor. Birçok insanın beyninin ve farklı yapay zeka

[0:06:31.960] ajanlarının sinir ağlarının birleşiminden oluşan yeni bir yapıdan

[0:06:37.520] bahsediyoruz. İşte bu işin varabileceği nokta bu kadar ileri.

[0:06:42.560] Sana şunu sormak istiyorum. Geçen gün Wir için sahnede bir konuşma yaptım ve

[0:06:48.199] izleyicilere sağlık teknolojilerinden bahsediyordum. giyilebilir

[0:06:52.160] teknolojilerle falan başladım. Sonra dedim ki bir noktada nanobotlar kan

[0:06:57.080] dolaşımımıza girip beynimize ulaşacak ve bizi buluta bağlayacak. Ya o anda

[0:07:03.560] insanların yüzünü gördüm. Yani bu gerçekten geliyor değil mi?

[0:07:07.680] Bugün bile aslında teknolojiyle güçlendirilmiş insanlarız. Şu anda bile

[0:07:13.720] mesela sen, ben ve bizi izleyen herkes yapay zekaya akıllı telefonları

[0:07:19.960] üzerinden bağlı. Ama bunu çok verimsiz bir arayüzle yapıyoruz. Ben telefondan

[0:07:26.280] yapay zekaya bağlandığımda sesi duymak için kulaklarımı, yazıyı okumak için

[0:07:32.160] gözlerimi kullanıyorum. Değil mi? Yazı yazmak için de sadece iki parmağımı

[0:07:37.639] kullanıyorum. Yani bir anlamda bunun gelecekte tek bir büyük kırılmayla

[0:07:42.879] olacağını sanıyoruz ama öyle değil. Bu değişim her gün birçok yeni gelişme ile

[0:07:49.039] birlikte geliyor. Bu yüzden istesek de istemesek de bugünkü biyolojik formuyla

[0:07:55.080] var olan son insan kuşaklarından biriyiz.

[0:07:58.479] Bunu açıklar mısın? Bence bunu konuşmaya bir saat yetmez.

[0:08:02.840] Çünkü gerçekten çok heyecan verici gelişmeler oluyor. E ama buna geçmeden

[0:08:08.560] önce şunu fark etmemiz gerekiyor. Bunlar 20 30 yıl sonrasından bahsettiğimiz

[0:08:13.840] şeyler. O yüzden lütfen korkma. Dünya bambaşka bir yer olacak. Ben böyle bir

[0:08:19.400] dünyada nasıl yaşayacağım diye düşünme. Bence bunu etik kurallarla,

[0:08:24.120] regülasyonlarla, hükümetlerle ve toplumla birlikte bir şekilde çözeceğiz.

[0:08:29.599] Geleceğe neyi taşımak istediğimize, neyi istemediğimize birlikte karar vereceğiz.

[0:08:34.839] Ama şunu bir düşün. Yatırım kariyerimin ilk dönemlerinde insan avatarlarına

[0:08:39.640] yatırım yapmayı düşünüyorduk. Bir de hiç hiç. Çünkü avatarların bu gezegendeki

[0:08:45.320] varlığımız için çok heyecan verici bir gelişme ve çok büyük bir fırsat olduğunu

[0:08:50.040] düşünüyorduk. Kullanabileceğimiz iki tür avatar var. Birincisi robotik avatar. Bu

[0:08:55.080] aslında bir robot ve sen kendi beyninle bu robotu bir şekilde yönetebiliyorsun.

[0:09:00.040] Bunu uzaktan da yapabilirsin ya da bu dev robotun bir parçası da olabilirsin.

[0:09:05.160] Hatta içinde bile yer alabilirsin. Bunu yakın zamanda yapan bazı Japon

[0:09:09.760] şirketlerini görmüşsündür. Diğer seçenek ise tamamen sanal bir dünyada yaşamak.

[0:09:16.079] Günün sonunda biyolojik bedenimiz beynimizin, ruhumuzun ve kalbimizin

[0:09:20.880] yaşadığı bir ev. İstesek de istemesek de gelecekte bunun için farklı bir ev

[0:09:25.760] seçebiliriz. Bunun elbette bazı artıları var, bazı eksileri de var. Buna %100

[0:09:31.360] olumlu bir heyecanla baktığımı söyleyemem ama bu alanda o kadar çok

[0:09:36.399] gelişme var ki bunun gerçekleşeceğini gösteriyor. Bu yüzden bunu görmezden

[0:09:41.959] gelemem. Ama bugün bizim ve izleyicilerimizin asıl düşünmesi gereken

[0:09:47.279] şey şu. Bunu en iyi nasıl kullanabiliriz? Mesela robotik

[0:09:51.360] avatarların en iyi kullanım alanını düşünelim. Ben 54 yaşındayım ve bir

[0:09:56.760] hayalim var. Mars'a gitmek istiyorum. Bugün Mars'a gitmek istesen en az 3 yıla

[0:10:01.480] ihtiyacın var. Önce Mars ile dünyanın doğru konuma gelmesini beklemen

[0:10:05.800] gerekiyor. Sonra Mars'a uçmak için 9 ay gerekiyor. Ardından Mars'ta biraz zaman

[0:10:11.200] geçirmen gerekiyor. Çünkü oraya bir günlüğüne gitmek çok saçma olur. Sonra

[0:10:15.600] da geri dönüş için bir 9 ay daha gerekiyor. Yani toplamda yaklaşık 3 yıl

[0:10:20.680] ediyor. Ben 54 yaşındayım. Dört çocuğumun karşısına geçip çocuklar ben

[0:10:26.240] Mars'a gidiyorum. 3 yıl sonra görüşürüz diyemem.

[0:10:29.320] Ya da geri dönmeyebilirim. Evet. Hatta hoşuma giderse belki geri

[0:10:34.519] bile dönmem. Ama tabii robotik avatarını oraya gönderebilir ve ona

[0:10:40.200] bağlanabilirsen o tehlikeli uzay gemisinde 9 ay geçirme kısmını tamamen

[0:10:46.519] atlamış olursun. Çünkü radyasyon var, yer çekimi yok. Kas kütleni

[0:10:51.920] kaybediyorsun. Bütün bunlar var. Bu sorunların hiçbiri robotlar için geçerli

[0:10:58.760] değil. O robota gözlerimi, kulaklarımı bağlayabilirim. Hatta geçenlerde özel

[0:11:05.680] eldivenler geliştiren bir şirkete bakıyorduk. Bu eldivenlerle farklı

[0:11:11.360] hisleri ve dokunuşları aktarabiliyorsun. Beş parmağım için toplam 160 temas

[0:11:19.519] noktası oluyor. Robottan Mars yüzeyinden bir taş almasını bile isteyebilirim. ve

[0:11:25.880] o eldivenleri takarken o taşı gerçekten hissedebilirim. Yani bu tehlikeli

[0:11:32.320] yerlerde çalışmanın, uzaya gitmenin ya da kuzey ve güney kutbu gibi yerlere

[0:11:38.120] ulaşmanın bizim için çok daha kolay bir yolu olabilir. Robotik avatar meselesi

[0:11:44.200] bu. Bir de sanal avatarlardan bahsedelim. Şunu artık net görüyoruz.

[0:11:50.240] Beynimizde ve sinir sistemimizde inanılmaz miktarda bilgi var. Bence

[0:11:56.000] gelecekte bu bilgilerin yedeğini alacağız. Bir tür güvenlik kopyasını

[0:12:01.079] oluşturacağız. Mesela ben telefonumdan çok fazla iş

[0:12:05.200] yapıyorum. Bu yüzden 3 ayda bir telefonumu yedekliyorum. Oradaki bütün

[0:12:10.480] bilgilerin tam bir kopyasını alıyorum. Bugün Amerika'da ve Çin'de buna benzer

[0:12:16.240] teknolojiler geliştiriliyor. İnsanlar şunu düşünüyor. Beynimizin içindeki

[0:12:22.399] bütün bilgilerin ve anılarımızın da bir yedeğini alabilir miyiz? Bu çok

[0:12:28.199] etkileyici bir şey. Bunun en iyi örneği de şu olabilir. Bildiğim kadarıyla

[0:12:33.760] Türkiye'de aile bağlarına çok büyük değer veriliyor. Ben de mesela dedemden

[0:12:39.120] çok şey öğrendim. Hatta Sergey adımı dedemden aldım. Küçükken onunla çok

[0:12:44.720] yakın bir bağımız vardı. Çok zor bir hayat yaşamıştı. Savaşlar, açlık ve

[0:12:50.079] birçok zorluk görmüştü. Ben ondan çok şey öğrendim ama ne yazık ki ben 14

[0:12:55.480] yaşındayken hayatını kaybetti. Bugünkü teknolojiler ise sana dedenin tam bir

[0:13:01.839] sanal avatarını yaratma imkanı verebilir. Böylece ben hala her ay

[0:13:07.480] dedemin sanal avatarıyla konuşabilirim. Çünkü ondan hala bir şeyler öğrenmek

[0:13:13.440] isterim. Onun bilgeliğinden yararlanmak isterim. Bazen hayatımda zor dönemlerden

[0:13:20.839] geçerken duygularımı onunla paylaşmak ve onun desteğini hissetmek isterim. Yani

[0:13:27.519] Mars'a gitmek ya da artık bu dünyada olmayan dedemle konuşmak sadece iki

[0:13:32.880] basit örnek. Ama tabii bunun çok daha fazla kullanım alanı var.

[0:13:36.959] Geçen yıl ya da ondan önceki yıl bir seminerdeydim. A4M ile aynı dönemde

[0:13:41.800] küçük bir konferans daha yapılıyordu. Orada teknolojiyle çalışan bir doktor

[0:13:46.680] vardı ve doktorların avatarlarını oluşturmaya çalışıyorlardı. Diyelim ki

[0:13:51.320] tek başıma çalışan bir doktorum ve muayenehanemi büyütmek istiyorum ama

[0:13:56.399] başka doktorlar işe almak istemiyorum. Çünkü asıl bilgi bende. Onlar da şunu

[0:14:01.759] söylüyordu. Yapay zeka, dijital ikiz ve avatar benzeri teknolojilerle

[0:14:07.079] kendinin birden fazla versiyonunu yaratabilirsin.

[0:14:10.920] Böylece en azından ilk görüşmeleri ya da ilk konsultasyonları kendi dijital

[0:14:15.639] ikizinle kolayca yapabilirsin. Kısacık araya gireceğim. Şu an beni

[0:14:20.440] duyuyorsanız ayık kafayı izlediğinize eminiz. Peki abone misiniz? Bir kontrol

[0:14:25.279] eder misiniz? Çok net bir şekilde abone sayımız programa davet ettiğim

[0:14:29.720] doktorları ikna etme gücünü sağlıyor. Alanında dünyanın en iyi isimlerini

[0:14:34.199] burada izlemek için kanala abone olun. Bayıldım buna. Sana başka bir hikaye

[0:14:40.040] anlatayım. Bildiğin gibi ikinci kitabımı yazıyorum. Adı Evolution of You.

[0:14:45.600] İnsanlığın Geleceği ile ilgili bir kitap. 2028'de yayımlanacak. Yani biraz

[0:14:50.560] beklememiz gerekiyor. Röportaj yapmak istediğim üç kişiye ulaştım. Elon Musk,

[0:14:55.399] Tony Robbins ve Peter Diamandis. Üçü de bana şunu söyledi. Sergey, hiç sorun

[0:15:00.639] değil. Soruları bize gönder.

[0:15:06.560] Sorularının %95'ini sanal avatarlarımız cevaplasın. Son düzenlemeyi biz yaparız.

[0:15:13.240] Merak etme çok kaliteli cevaplar alacaksın. Ama işin %95'ini benim sanal

[0:15:19.120] avatarım yapacak. Çünkü o avatar benim bütün ipostalarımla, telefon

[0:15:23.959] görüşmelerimle, podcast'lerimle, videolarımla ve belgelerimle eğitildi.

[0:15:30.040] Mesela 10 gün önce Singularity University'nin kurucusu Peter Diamandis

[0:15:35.560] ile konuştum. Bana şunu söyledi. Biliyor musun Sergey, avatarım gelen soruları

[0:15:41.240] cevapladığında bazen ben bile aman tanrım benden daha iyi cevap veriyor

[0:15:46.759] diyorum. Özellikle de gece uçuşundan yeni döndüğüm zamanlarda. Yani durum

[0:15:52.880] gerçekten bu. Yani teknoloji şirketlerinin kurucuları

[0:15:56.279] bunu şimdiden kullanıyor. İnsanlar onlara daha kolay ulaşabilsin diye. Peki

[0:16:01.000] bunu bugünkü yapay zekayla yapmak mümkün mü?

[0:16:04.519] Evet. Kesinlikle. Bugün birçok kişiden şunu duydum. Mevcut yapay zeka senin

[0:16:10.279] kişiliğini ve bilgi birikimini %98'e varan bir doğrulukla yeniden

[0:16:16.680] oluşturabiliyor. Tabii çok zor bir onkoloji vakasıyla mesela kanserle

[0:16:21.759] ilgili ciddi bir durumla uğraşıyorsan yine de bir insanla çalışmak istersin.

[0:16:27.279] Ama muhtemelen hayatımızdaki 100 durumun 99'unda doğru cevaba %98 ihtimalle

[0:16:35.480] ulaşmak bizim için yeterli olabilir. Robot kısmı çok hoşuma gitti. Ben sık

[0:16:40.639] sık şunu söylüyorum. Sanırım biraz kontrolcü biriyim. 16 yıl Amerika'da

[0:16:45.240] yaşadım ve orada buradaki kadar yardımım yoktu. Bu yüzden yapabildiğim her şeyi

[0:16:50.120] kendim yapmayı öğrendim. e-posta göndermekten tut aklına ne gelirse bir

[0:16:55.399] asistana alışmak, birine bir şeyleri devretmek, şunu bunu başkasına bırakmak

[0:16:59.959] benim için kolay olmadı. Başlarda gerçekten çok zorlandım. Sürekli şunu

[0:17:04.439] düşünüyordum. Keşke benden birkaç tane daha olsa da hayat daha kolaylaşsa.

[0:17:09.600] Sürekli düşünmek, talimat vermek, bir şey istemek hatta basit bir işi bile

[0:17:14.280] açıklamak zorunda kalmasam. Yani bu avatar robotlarla hem beyin hem beden

[0:17:19.280] tarafında bu gerçekten mümkün olacak gibi görünüyor.

[0:17:22.199] Ama avatarlar ve yapay zeka konusundan devam ederek bunu hepimizin kalbine çok

[0:17:29.039] yakın olan çok önemli bir konuya bağlayabilir miyim? Hepimizin hayatında

[0:17:34.160] bununla ilgili bir hikaye var. Kanserden bahsetmek istiyorum. Bence yapay zeka ve

[0:17:40.000] işlem gücü sayesinde şu anda seninle Esra ve sevgili Türk izleyicilerimizle

[0:17:46.000] konuşurken bile kansere karşı savaşı kazanmaya başlıyoruz. Bunu kazanmamızın

[0:17:51.480] sebebi şu. Yapay zeka artık MR cihazlarının içine girmiş durumda. Tüm

[0:17:57.640] vücut MR'ı çektirdiğinde taraman yapay zeka tarafından analiz ediliyor. Yapay

[0:18:03.960] zekanın erken evre kanseri yakalama konusunda çok güçlü bir başarısı var.

[0:18:09.640] Çünkü mesele tam da erken evrede yakalamak. Bugün birinci evre

[0:18:14.440] kanserlerin %98'den fazlası zaten MR cihazının içinde bulunan yapay zeka

[0:18:21.240] tarafından tespit edilebiliyor. Aynı taramayı bir doktora verdiğinde ise

[0:18:26.159] başarı oranı sadece %34 civarında kalıyor. Çünkü doktorlar sürekli zaman

[0:18:32.000] baskısı altında çalışıyor. Hep yoğunlar. Kendi bürokrasileri var. Bir hastanın

[0:18:37.840] ardından başka bir hasta, onun ardından başka bir hasta geliyor. Üstelik burada

[0:18:43.400] çok erken evre bir kanserden bahsediyoruz. Yani ekranda ya da

[0:18:47.919] taramada çok küçük görünüyor ve insan gözüyle fark etmek gerçekten zor

[0:18:53.280] olabiliyor. Ama yapay zeka katrilyonlarca hatta sayısız farklı

[0:18:58.799] tarama görüntüsüyle eğitildi. İşte bu çok önemli. Mesela kolon kanserinde

[0:19:04.559] kanseri birinci evrede yakalarsan yaşam kaliteni kaybetmeden hayatta kalma

[0:19:09.679] ihtimalin %90'ın hatta %93'ün üzerine çıkıyor. Ama kolon kanseri 4. evrede

[0:19:16.640] yakalanırsa iyileşme ya da hayatta kalma şansı yaklaşık %8 ile 23 arasına

[0:19:23.520] düşüyor. Bu yüzden şu anda kansere karşı savaşı gerçekten kazanıyoruz.

[0:19:28.520] Görüyorum ama doktorların direncini de görüyorum. Özellikle Türkiye'de birkaç

[0:19:33.520] doktorla konuşurken bunu çok net hissettim. Amerika'da Prenovo var, Ezra

[0:19:38.320] var, birkaç şirket daha var. Bunlardan bahsedince verdikleri tepki genelde şu

[0:19:43.440] oluyor. Yapay zeka her şeyi görüyor. Gördüğü her şeye de uyarı koyuyor.

[0:19:48.679] Gerçekten sorun olsun olmasın bir şey işaretliyor. Doktorlar da yapay zeka

[0:19:54.679] hastayı tanımadan rapor veriyor. Belki o koyu leke son 20 yıldır oradaydı diyor.

[0:20:01.400] Yani bir direnç var. Bence biz insanlar bize yardım edecek olsa bile

[0:20:06.520] tanımadığımız şeylerden korkuyoruz. O yüzden biraz geri itiyoruz. Şimdi başka

[0:20:11.360] konulara gelelim. Peki gen terapileri onlarla hiç ilgileniyor musun?

[0:20:15.919] Fonumuza bakarsak Esra yaklaşık 30 şirkete yatırım yaptık. Bunların

[0:20:21.960] herhalde %40 kadarı gen düzenleme ve gen terapisi alanında çalışıyor. Bu çok

[0:20:28.679] güçlü bir teknoloji ama dünyada daha geniş kitlelerin erişebilmesi için hala

[0:20:35.400] çok çalışmamız gerekiyor. Çünkü bugün elimizdeki gen terapilerinin çoğu aşırı

[0:20:41.679] pahalı. 1 milyon dolarlık, 2 milyon dolarlık tedavilerden bahsediyoruz. Ama

[0:20:47.440] bu insan genomunu düzenleme ya da genetik temelli yeni tedaviler

[0:20:53.480] geliştirme yolculuğunda sadece ilk adım. İnsanlık olarak bugün bulunduğumuz

[0:20:59.760] noktaya gelmek için çok uzun bir yol katettik. 30 yıl önce insan genomunu

[0:21:06.280] dizilemek yani insan genomunu çözmek için Amerika ve birkaç ülke daha 3

[0:21:12.120] milyar dolar harcadığı ve bu 13 yıl sürdü. Bugün sen ve ben Esra basit bir

[0:21:18.799] tükürük testi verebiliriz ve genomumuz birkaç saat içinde 200 dolar

[0:21:24.159] karşılığında dizilenebilir. İşte bu alanda bu kadar ilerledik. Bir de 1520

[0:21:30.480] yıl önce geliştirilen ilk büyük gen düzenleme teknolojilerinden biri var.

[0:21:36.760] Crisper. Biz buna genetik makas diyoruz. genomunun içinde ilerliyor. Hatalı ya da

[0:21:43.559] zararlı geni kesip çıkarabiliyor ve sonrasını doğanın kendi onarım

[0:21:49.159] mekanizmasına bırakıyor. Manşi biz Tesera Therapeutics adlı bir şirkete

[0:21:55.559] yatırım yaptık. Onlar mobil genetik elementler dedikleri bir teknoloji

[0:22:00.679] geliştirdi. Bu teknoloji DNA'ındaki herhangi bir geni düzeltebiliyor.

[0:22:06.880] Tabii DNA'mızdaki bütün genleri düzeltmemize gerek yok. Yoksa uzaylıya

[0:22:12.000] döneriz. Ben sadece bu teknolojinin ne kadar güçlü olabileceğini göstermek için

[0:22:18.279] bu örneği verdim. Bu yüzden çok heyecanlıyım. Ama her temel teknolojide

[0:22:23.840] olduğu gibi bunun da herkesin erişimine açılması ve gerçekten uygun fiyatlı hale

[0:22:31.080] gelmesi yıllar değil onlarca yıl alacak. Evet. Geçen gün sahnede bundan

[0:22:36.159] bahsediyordun. Yatırım yaptığınız şirketlerden birini anlatmıştın. Yanlış

[0:22:41.240] hatırlamıyorsam bir karaciğer hücresini 5060 kat çoğaltabilen bir teknolojiden

[0:22:47.080] bahsediyor. Evet. Bu çok heyecan verici. Bize biraz bahsetsene Sergey.

[0:22:51.120] Evet. Eee, daha uzun yaşamanın yollarını düşündüğümüzde aslında üç seçenek var.

[0:22:56.440] Birincisi gen terapisi. Bunu seninle zaten konuştuk. Üçüncüsü ise longevity

[0:23:01.679] hapları. Yani yaşlanmaya karşı hap almak. Bunu da konuşabiliriz. İkinci

[0:23:06.240] seçenek ise organlarımızı yenilemek ya da organlarımızı değiştirmek. Şu anda bu

[0:23:11.159] alanda geliştirilen çok farklı teknolojiler var. Mesela 3D yazıcılar ve

[0:23:16.080] biyolojik materyaller kullanarak organ basabiliyorsun. Ben kendi gözlerimle 3D

[0:23:20.840] yazıcıyla basılmış kalpler, akciğerler ve karaciğerler gördüm. Bunlar gerçekten

[0:23:25.760] ilginç çalışmalar. Kullanıma hazır mı?

[0:23:29.039] Bu sohbetin güzel tarafı şu: Sorduğun her soruya aslında 10 dakika daha cevap

[0:23:33.720] verebilirim ama 3D yazıcıyla basılmış organların şu andaki en büyük kullanım

[0:23:38.320] alanı laboratuvar araştırmalarında insan organlarına duyulan ihtiyacı

[0:23:42.679] azaltmaları. Seninle ben gençken laboratuvardaki araştırmalar ve deneyler

[0:23:47.320] için insan dokusu, insan organı gerekiyordu. Şimdi bunların çoğu ürkti

[0:23:52.159] yazıcıyile basılmış organlar üzerinde yapılıyor. Yani insanlardan gelen insan

[0:23:56.880] organı ihtiyacı çok büyük. Artık organları araştırmada kullanmak yerine

[0:24:02.080] insanlara hizmet edecek şekilde kullanabiliriz. Bilimi geleceğe taşımak

[0:24:06.159] için mi kullanalım? Yoksa organ nakline ihtiyacı olan bu kadını ya da bu erkeği

[0:24:11.000] mi kurtaralım? ikilemine daha az sıkışıyoruz. 3D yazıcı ile basılmış

[0:24:15.720] organlar var. Hayvan kaynaklı bazı materyalleri kullanarak mesela akciğer

[0:24:20.880] dokusundan yeni organ büyütmek var. Epigenetik yeniden programlama

[0:24:25.080] yapabiliyorsun. Hücreleri yeniden programlayıp organ oluşturabiliyorsun.

[0:24:29.399] Ama biz Pittsburg merkezli bir şirketi destekledik. Adı Laygenesis. Onlar

[0:24:34.760] karaciğeri vücudun içinde yeniden büyütmeye yarayan bir teknoloji

[0:24:38.679] geliştiriyor. Şöyle yapıyorlar. Bir donör karaciğerini alıyorlar ve 5070

[0:24:43.480] parçaya bölüyorlar. Yani tek bir karaciğerle bir kişiye değil 50'den

[0:24:47.799] fazla hastaya yardım edebiliyorlar. Sonra karaciğerin o küçük parçasını alıp

[0:24:52.600] lenf noduna yerleştiriyorlar. Benim karnımın çevresinde burada bir yerde.

[0:24:57.320] Ardından kök hücreleri kullanarak vücudunun o karaciğeri yeniden

[0:25:01.559] büyütmesine yardımcı oluyorlar. 3 ila 6 ay içinde vücudun yeni bir karaciğer

[0:25:07.360] oluşturuyor. Aslında küçük bir karaciğer ağacı gibi görünüyor. Üzerinde böyle

[0:25:13.799] mini karaciğerler olan küçük bir ağaç gibi. Yani bu gerçekten akıl almaz.

[0:25:20.120] Ama anlamam gereken bir şey var. Bunu birinin vücuduna koydular mı?

[0:25:24.159] Evet. Şimdiden aslında bunu dört hastada eee test ettiler bile. Şimdi de bu yıl

[0:25:31.880] Amerika'da çalışmanın devamı için 6 hasta daha alıyorlar. Bunun için gerekli

[0:25:37.480] onayları da aldılar. Ama en ilginç kısmı ne? Biliyor musun? yeni karaciğerin

[0:25:43.960] vücudunun karaciğer ihtiyacını tam olarak karşıladığı noktada büyümeyi

[0:25:50.080] durduruyor. Sürekli büyümeye devam etmiyor. Karaciğer kapasitesi ne kadarsa

[0:25:56.120] o sınıra ulaştığı anda büyüme duruyor. Aa bu gerçekten harika.

[0:26:02.960] Bugün Amerika'da karaciğer nakli yapmak en az 1 milyon dolarlık bir işlem. Bu 2

[0:26:08.840] yıl önceki rakamdı. Şu anda muhtemelen 2 milyon dolara yaklaşmıştır. Yani

[0:26:13.799] sağlıklı bir donörden alınan tek bir karaciğerle başka bir insanın hayatını

[0:26:18.600] kurtarmaktan bahsediyoruz. Üstelik mesela sadece para da değil

[0:26:22.240] uygun bir donör de bulman gerekiyor. Evet, kesinlikle. Hatta donör karaciğer

[0:26:25.960] beklerken hayatını kaybeden çok insan var. Sadece Amerika'da donör organ

[0:26:30.880] bekleyen 116.000 kişi var. Bu çok büyük bir bekleme listesi. İnsanlar o organı

[0:26:36.279] beklerken hayatını kaybediyor. Ama benim bu teknolojiyle anlatmak istediğim şu.

[0:26:41.279] Bir insana 2 milyon dolarlık bir işlemle değil, 30.000 ya da 40.000 dolarlık bir

[0:26:46.080] işlemle yardım edebileceksin. Ne ch be işte insanlara hizmet etme ve onlara çok

[0:26:53.039] daha düşük maliyetle yardım etme fırsatı bu. Yani bugünkü maliyetin yaklaşık

[0:26:57.960] biriyle. Peki o şirket bu teknolojiyi başka organlara da uygulayacak mı yoksa

[0:27:02.399] sadece karaciğerle mi devam edecek? Evet, çok heyecanlıyım. Şimdi iki yeni

[0:27:07.760] program açtılar. Birisi böbrekler. Çünkü bağış organlarına olan talebin 80 %80'i

[0:27:15.399] böbrekler için. Bu büyük bir şey. Ama burada önemli bir nokta daha var. Bu

[0:27:23.440] programa timus'la başladılar. Çok önemli. Timus bezi burada yer

[0:27:27.840] alıyor. Bağışıklık sistemi ile ilgili çok önemli bir organ. Biz 18, 20, 22

[0:27:33.600] yaşlarına geldiğimizde vücudumuzda küçülmeye başlıyor. Bağışıklık

[0:27:37.399] sistemimiz için bu kadar önemli olmasının sebebi de bu.

[0:27:41.000] Yaşlandığımızda çoğu zaman çok basit hastalıklar yüzünden hayatımızı

[0:27:45.799] kaybediyoruz. Çünkü 80, 90 ya da 100 yaşına geldiğimizde bunlarla savaşacak

[0:27:52.440] güçlü bir bağışıklık sistemimiz kalmıyor. Bence en büyük fırsatlardan

[0:27:56.519] biri burada. Akademik açıdan bildiğim yaşlanmayı geri çevirme çalışmalarının

[0:28:01.600] neredeyse hepsinde timus'un yeniden büyümesini desteklemek için büyüme

[0:28:06.519] hormonu da kullanılıyor. Bu yüzden bu alanda çok iyimserim. Elbette henüz çok

[0:28:11.240] erken aşamada ama bence inanılmaz heyecan verici.

[0:28:15.039] Bence sıradaki alan böbrek ve timus olacak. Çünkü artık biliyoruz ki

[0:28:20.640] longevity açısından en önemli sistem bağışıklık sistemi. Böbreklerde

[0:28:26.760] yaşamımız için inanılmaz önemli. Böbrekler bozulmaya başladığında temelde

[0:28:32.960] vücut artık filtreleme işini düzgün yapamıyor.

[0:28:37.480] Evet. Evet. Bu bizim detoks organımız. Gerçekten çok ilginç. Başka neler var?

[0:28:43.159] Hadi anlat bize Sergey. Süper. Biraz da longevity'den bahsedelim

[0:28:46.720] mi? Evet. Süper. Mesela ilaçlar. Bu alanda

[0:28:49.000] kimler çalışıyor? Evet. Bugün bir deney yapsan ve

[0:28:53.320] mahallendeki en yakın eczaneye gidip yaşlanmaya karşı bir ilaç istiyorum

[0:28:58.760] desen ya deli olduğunu düşünürler ya seni kozmetik bölümüne yönlendirirler ya

[0:29:05.360] da takviyelere gönderirler. Şu anda karşına çıkacak üç seçenek

[0:29:10.399] bunlar. Ama bence 5 ila 10 yıl içinde elinde reçeteyle gittiğinde gerçekten

[0:29:17.600] yaşlanma karşıtı bir ilaç alabileceksin. Burada iki seçenek var. Bunu hem yatırım

[0:29:24.320] çalışmalarımızdan görüyorum hem de The Science and Technology of Growing Young

[0:29:29.640] kitabımda yazdım. Bir seçenek şu: Eski bir ilacı alıp yaşlanmayı geri çevirme

[0:29:35.720] potansiyeli için yeniden değerlendirebiliriz. Bu alanda birkaç

[0:29:39.880] aday var. Mesela Metform'in eski bir diyabet ilacı. Rapamis'in bağışıklık

[0:29:45.960] sistemini baskılayan bir ilaç. Bir de Ozenik Vegovi ve benzeri CLP1 ilaçları

[0:29:52.519] var. Ben doktor değilim. Size bu ilaçları alın diye tavsiye falan da

[0:29:57.480] vermiyorum. Tabii bunları sadece gelecekte yaşlanmayı geri çevirme

[0:30:03.519] amacıyla yeniden değerlendirilebilecek mevcut ilaçlara örnek olarak veriyorum.

[0:30:10.480] CLPB ilaçları yani Ozenik ve GOWI ve diğer markalar dünyada gerçekten bir

[0:30:17.559] devrim yarattı ama elbette bazı yan etkileri var. Mesela GLP bir ilaçları

[0:30:23.679] kullandığında çoğu durumda kas kütlesi de kaybediyorsun. Sadece yağ

[0:30:27.720] kaybetmiyorsun. Kas da kaybediyorsun. Ama şunu da ekleyelim. Tabii buna dikkat

[0:30:32.640] etmezsen kas kaybedersin. Bunu özellikle eklemek isterim. Çünkü

[0:30:37.360] insanları korkutmak değil doğru bilgilendirmek istiyoruz. Bir arkadaşım

[0:30:42.240] var. Büyük makineler ve medikal teknolojiler ithal eden bir şirketi var.

[0:30:46.640] GLP bir kullandığında kas kaybedersin lafını sürekli duyunca bunun ne yaparsan

[0:30:51.720] yap doğrudan kaslara zarar verdiğini sanmış. Ama aslında protein alımına

[0:30:56.120] dikkat ederek ve egzersize devam ederek buna müdahale edebileceğini öğrenince

[0:31:01.080] kas kaybının kaçınılmaz olmadığını gördü.

[0:31:04.000] 2 yıl önce ben de bir deneme yaptım. Çok merak ediyordum. Ozeni yaklaşık 6 ay

[0:31:09.679] kullandım. Bu mucize ilaç denen şey gerçekten ne yapıyor görmek istedim. O

[0:31:15.919] dönemde ağırlık çalışıyordum. Birçok takviyede kullanıyordum. Buna rağmen

[0:31:20.760] benim durumumda bile kaybın yaklaşık %50'si kastan, %50'si yağdan gitti. Yani

[0:31:27.639] bu gerçekten büyük bir sorun. Ama bu ilaçların insan hayatının birçok başka

[0:31:32.760] alanında çok güçlü olumlu etkileri de var. Esra bu hikayeleri duydun mu

[0:31:37.279] bilmiyorum. Ben çok duydum. Mesela yıllarca çocuk sahibi olmaya çalışan

[0:31:41.519] çiftler biliyorum. Doktor tavsiyesiyle CLP1 kullanmaya başladıktan sonra

[0:31:47.000] sonunda üreme açısından daha iyi bir noktaya geldiler. Bir de ilginç bir yan

[0:31:51.559] etkisi var. Bu ilaçları kullandığında kumar oynama isteğin, alkol ya da

[0:31:56.360] uyuşturucu isteğin azalabiliyor. Craving dediğimiz o dürtü düşebiliyor. Nasıl

[0:32:01.159] çalıştığını bilmiyorum ama bu gerçekten ilginç bir yan etki. Bir anlamda bizi

[0:32:06.000] biraz daha iyi insanlar haline getiriyor. Ama asıl noktama döneyim.

[0:32:10.679] Elimizde şimdiden bazı adaylar var. Büyük ilaç şirketleri bunları test

[0:32:15.120] ediyor. Bu ilaçlar obezite ya da diyabet ilacı olmaktan çıkıp gelecekte longevity

[0:32:20.880] ilacı olarak konumlanabilir. Bu birinci seçenek. İkinci seçenek ise yapay zekayı

[0:32:26.279] kullanarak yeni ilaçlar geliştirmek. Biz yapay zekayla ilaç geliştiren dört

[0:32:31.679] şirkete yatırım yaptık. Bu çok ilginç. Çünkü bugün bir ilacı geliştirmek

[0:32:36.159] yaklaşık 12 yıl ve 6 milyar dolar gerektiriyor. Bu kadar pahalı olmasının

[0:32:41.480] sebebi klinik çalışmaların üç aşaması, onay süreçleri ve benzeri adımlar. Bu

[0:32:47.600] şirketler ilaç geliştirmenin ilk iki yılını 2 aya indirmeyi başardı. Bu

[0:32:53.360] gerçekten çok etkileyici. Bu aşamaya drug discovery yani ilaç keşfi deniyor.

[0:32:59.240] Belirli bir sorunu hedeflemek istediğinde o soruna etki edebilecek

[0:33:04.000] hangi kimyasal maddeleri test edebiliriz? Hangi ilaç adayları işe

[0:33:08.679] yarayabilir? Bunu bulduğun aşama. David Sinir sürekli şunu söylüyor

[0:33:12.679] sanırım. Bir 5 yıl daha bekleyin. Alacağınız tek bir hap olacak ve

[0:33:16.720] yaşlanmayı geri çevirmeye başlayacak. Bununla ilgili bir şey biliyor musun?

[0:33:21.600] Evet. Şu anda birçok farklı madde var. Bazıları takviye aşamasında, bazıları

[0:33:26.200] ilaç geliştirme sürecinde. Yani henüz elimizde hazır değiller ama birçok şey

[0:33:31.519] geliştirme aşamasında. Bildiğim şirketler var. Bugün biz burada

[0:33:35.600] konuşurken bile yapay zekayı kullanarak longevity ilacı geliştirmeye

[0:33:40.279] çalışıyorlar. Sonrası da onay süreçlerine ve bu ilacın sağlık

[0:33:45.559] sisteminde erişilebilir hale gelmesine kalıyor.

[0:33:48.960] Peki bu ilaç neye etki edecek? Benim tahminim metabolik sağlığımızla ilgili

[0:33:53.639] her şey en umut verici alanlardan biri olabilir. Metformin sonuçta bir diyabet

[0:33:59.360] ilacı değil mi? GLP1 ilaçları da obezite ilaçları. Yani tükettiğimiz şeylerin

[0:34:05.919] kalori yoğunluğu ve vücudumuzun çalışma şekliyle bağlantılı bir şey var gibi

[0:34:11.399] görünüyor. İnsan biyolojisi diploması olmayan biri olarak benim yapabileceğim

[0:34:17.079] yorum bu kadar. Ama genel olarak bence çok heyecan verici bir dönemden

[0:34:21.839] geçiyoruz. Şu anda çok fazla takviyede görüyoruz. Bunu daha yeni Beyond Biohack

[0:34:27.119] konferansında da gördük. 10 yıl önce longevity takviyesi denince akla

[0:34:32.480] neredeyse sadece Resveratrol geliyordu. David Sinir'in hikayelerini de

[0:34:37.639] biliyorum. Bu onun araştırmalarından çıkan sonuçlardan biriydi. Ama bugün

[0:34:42.320] artık ne ararsan var konferansta longevity maddeleri ve takviyeleri

[0:34:46.800] üreten farklı şirketlerle dolu koca bir alan vardı. Ben bunu olumlu

[0:34:51.879] karşılıyorum. Çünkü bu buluşlar ve denemeler ilerledikçe yaşlanmamızı 1020

[0:34:57.520] yıl geri çevirebilecek bir şey keşfetme ihtimalimiz oldukça yüksek.

[0:35:02.720] Biliyorum senin özellikle odaklandığın noktalardan biri bu. Sahnedeki

[0:35:07.400] konuşmanda da duydum. Sonra kendi aramızda da konuştuk. Bu işin herkes

[0:35:11.720] için erişilebilir hale gelmesi. Çünkü en büyük sorun bu. Mark He'a da

[0:35:16.560] podcast'timizde bunu sormuştum. Longevity sektörü, fonksiyonel tıp ve

[0:35:21.320] takviyeler artık eski ilaç endüstrisi gibi olmaya başladı. İnsanların üzerinde

[0:35:26.440] çok fazla baskı var. Sürekli longeviti, longevity'i, longevity'i artık neredeyse

[0:35:31.640] küçük bir mahalle bakkalı bile adını longevity market koymak istiyor. Peki

[0:35:36.640] eşit erişim konusunda eee geniş kitlelerin bunlardan faydalanabilmesi

[0:35:41.200] konusunda sen bunu nereye giderken görüyorsun?

[0:35:44.400] Bunu kendi çalışmalarımızda her gün görüyorum. Yatırım yaptığımız her şirket

[0:35:49.680] maliyet ya da verimlilik açısından yüzde değil. 10 kat, 20 kat hatta 50 kat

[0:35:55.680] iyileşme sağlamaya çalışıyor. Bence bu inanılmaz. Mesela kanından 8

[0:36:02.280] farklı kanser türünü tespit edebilen bir şirkete yatırım yaptık. Bu kan testinin

[0:36:07.800] maliyeti yaklaşık 200 dolar. Tabii bu testte bir risk faktörü çıkarsa bunu

[0:36:14.000] hastanede doğru bir biyopsi ile doğrulatman gerekir. Yani tek başına

[0:36:18.680] bütün sürecin yerini almıyor. Ama senin, benim ve hepimizin 3 ayda bir kan testi

[0:36:24.480] yaptırıp kanser açısından risk bölgesinde olup olmadığımızı görmemiz

[0:36:29.240] için büyük bir fırsat sunuyor. Kanseri birinci evrede yakalayabilmek çok

[0:36:34.760] önemli. Çünkü birinci evre kanser tedavisi, 4. evre kanser tedavisinden 20

[0:36:42.200] kat daha ucuz. Obry the Grey ile podcast yaptığımda ona bunu sormuştum. Bugün

[0:36:47.680] yapılan bu müdahalelerden herhangi biri gerçekten fark yaratabilecek mi? dedim.

[0:36:52.359] O da hiç tereddüt etmeden, "Kesinlikle hayır." dedi. Ona göre bunun organ

[0:36:57.560] değişimiyle olması gerekiyor. Arabalarda motoru, camı, lastikleri nasıl

[0:37:02.480] değiştiriyorsak insanın da yaşamaya devam etmek için organlarını

[0:37:06.720] değiştirebilmesi gerekiyor. Bu teknoloji gelmek zorunda. Mevcut insan

[0:37:11.440] biyolojisiyle bu iş olmaz diyor. Kısacık araya gireceğim. Şu an beni

[0:37:16.079] duyuyorsanız ayık kafayı izlediğinize eminiz. Peki abone misiniz? Bir kontrol

[0:37:20.920] eder misiniz? Çok net bir şekilde abone sayımız

[0:37:24.240] programa davet ettiğim doktorları ikna etme gücünü sağlıyor. Alanında dünyanın

[0:37:28.720] en iyi isimlerini burada izlemek için kanala abone olun.

[0:37:33.599] İnsan biyolojisi ile ilgili çok farklı bakış açıları var. Ari de Grey Longevity

[0:37:40.000] henüz hiç popüler değilken bu alanda çalışmaya başlamış bir isim. Benomasiy

[0:37:45.880] bor yüzden benim bu alana yatırım yapmaya başlamamda da ilham veren

[0:37:52.160] kişilerden biriydi. Ama doğanın gençlik ve longeviti için tek bir cevabı olsaydı

[0:37:59.079] biz o cevabı şimdiye kadar mutlaka bulurduk. Ya insan aklıyla bulurduk ya

[0:38:04.720] da bilgisayarlarla. Bence insan biyolojisi çok karmaşık bir konu ve

[0:38:10.319] bunun hiçbir zaman tek bir cevabı olmayacak. sadece organ değişimi, sadece

[0:38:16.720] kalp değişimi, sadece longevity hapı, sadece organ terapisi ya da sadece

[0:38:23.160] genetikle çözülecek bir şey değil. Daha genç olmak için farklı terapilerin

[0:38:29.040] birleşimine ihtiyacımız olacak. Bence bütün sorunları çözecek tek bir sihirli

[0:38:35.560] çözüm olmayacak. Ama daha genç olmak için geleceği beklememize de gerek yok.

[0:38:41.440] Bugün yapabileceğimiz çok şey var. Mesela Doktor Kara Fitzgerald'ın

[0:38:46.599] çalışmalarını çok seviyorum. Younger You adında harika bir kitap yazdı. 8 hafta

[0:38:53.680] içinde erkekleri biyolojik olarak 3,2 yıl gençleştirmeyi başardı. Kadınlardan

[0:39:01.000] oluşan grupta ise bu etki 4,6 yıla çıktı. Bununla ilgili büyük bir akademik

[0:39:08.200] çalışma var. Yani bilimsel bir makaleden bahsediyoruz. Peki bunu nasıl yaptığını

[0:39:14.400] biliyor musun? Beslenmeyle mi?

[0:39:16.720] Evet. Beslenme, uyku, egzersiz hepsi bu. Sorun şu ki Mark He'la da hep bunu

[0:39:23.680] konuştuk. Mesaj hep aynı. İyi beslen, hareket et, uyu ve güçlü ilişkiler kur.

[0:39:30.040] Tekrar tekrar aynı şeyi söylüyoruz ama bir şekilde bu mesaj insanlara geçmiyor.

[0:39:35.680] Bir şekilde insanlar hala buna ikna olmuyor. Hala eski eğlence anlayışına

[0:39:41.200] dayalı bir yaşam tarzını seçiyorlar. Geçen gün Instagram DM kutuma bir mesaj

[0:39:47.240] geldi. Çok sıkıcısın. Hayat bu mu? Yazmış biri. Ben de kendimi tutamadım ve

[0:39:54.240] çok eğlenceli bir dille bir story çektim. Dedim ki, "Makarna yemek

[0:39:59.560] eğlenceli de somon yemek neden değil? Buna kim karar veriyor? Geç yatmak

[0:40:04.680] eğlenceli de erken yatmak neden değil? Bunun el kitabı nerede?" Sonra biraz

[0:40:10.200] daha şakalaştım. Dedim ki, "Mesele şu: 34 yaşıma kadar çok eğlendim. Gerçekten

[0:40:17.560] çok eğlendim. Sonra iyileşme sürecine girmek zorunda kaldım. 20 yıldır ayığım.

[0:40:24.079] O yüzden o eğlence anlayışını seçmeme gerek yok. Ama insanların zihninde hala

[0:40:30.280] şu fikir var. Eğlence dediğimiz şey aslında sistemimize iyi gelmeyen şeyler

[0:40:36.599] olmalı. Bedenlerine gerçekten eziyet ettiklerini anlamıyorlar. A podcast'in

[0:40:43.119] başlarında şimdi 100'ün üzerinde podcast'tim var ama 20 30 bölümlerde

[0:40:48.880] bunu çok anlatıyordum. 13 yıl süren alkol ve madde kullanımıyla biyolojik

[0:40:54.359] sistemime büyük ihtimalle çok zarar verdim. Rehabe gittim. Yani bunu onarmak

[0:41:00.280] çok uzun zaman alıyor. Bir anda düzelmiyor. Bir iki ayda değişmiyor.

[0:41:05.440] Sanırım insanlar bunu anladığında bile geleceği düşünmek istemiyorlar.

[0:41:10.800] Evet, haklısın ama ben buna gayet açığım. Herkes hayattan farklı şeyler

[0:41:15.800] isteyebilir. Benim işim bu seçenekleri yaratmak. Kim bu fırsatı değerlendirmek

[0:41:20.440] isterse ne güzel. Ama mesele sadece longeviti ya da yaşı geri çevirmek

[0:41:26.200] değil. Kalp hastalıklarıyla, kanserle, nörodejeneratif hastalıklarla, diyabetle

[0:41:31.800] ve daha birçok şeyle mücadele etmekten de bahsediyoruz. Yani aslında çok

[0:41:37.160] değerli işler yapıyoruz. Sen hastaneye gidip tedavi olmak istersen harika.

[0:41:42.040] Başka biri evinde kalmayı ya da hayatta bambaşka bir yol seçmeyi isterse o da

[0:41:46.960] onun tercihi. Herkesin kendi seçimi var ve ben buna saygı duyuyorum.

[0:41:51.319] Evet, çok doğru Sergey. Belki sen bilirsin diye düşündüm. İsviçre'de

[0:41:55.800] Alzheimer'la ilgili bir aşı ya da buna benzer bir tedavi üzerinde çalışıldığını

[0:42:01.119] duydum. 50 yaşından sonra vakaların %90'ında

[0:42:05.440] dört hastalık grubundan biri yüzünden hayatımızı kaybediyoruz. kanser, kalp

[0:42:10.440] hastalıkları, diyabet gibi metabolik hastalıklar ve bir de nörodef

[0:42:15.680] hastalıklar. Ve insanlar tıp ve teknoloji tarih

[0:42:20.440] boyunca bu üç hastalığın tanı ve tedavisi konusunda iyi bir bilgi

[0:42:26.000] geliştirdiler. Ama Alzheimer ve demans gibi

[0:42:30.359] nörodejeneratif hastalıklarda elimizde hala çok fazla bilgi yok. Çünkü insanlık

[0:42:36.960] tarihi boyunca 7080 yaşına kadar yaşayan insan sayısı bugünkü kadar fazla

[0:42:43.119] değildi. Bilişsel gerilemenin bu kadar geniş ölçekte ortaya çıktığını yeni yeni

[0:42:48.800] görüyoruz. Bu yüzden bu konu üzerine onlarca yıl, yüzyıllar boyunca birikmiş

[0:42:54.839] çok büyük bir araştırma geçmişimiz yok. O yüzden bu hastalıkları nasıl erken

[0:43:01.119] teşhis edeceğimizi ve nasıl tedavi edeceğimizi anlamaya çalışan her çabayı

[0:43:06.359] çok değerli buluyorum. Bu bir aşı mı olur, bir ilaç mı olur? Bunu henüz

[0:43:10.839] bilmiyoruz. Bence bu alanda birinci aşamada bile değiliz. Daha sıfır

[0:43:16.119] noktasındayız. Neyi bilmediğimizi bile bilmiyoruz. Böyle bir aşının

[0:43:20.440] geliştirilmesi harika olur ama büyük ihtimalle tamam artık bunun neden

[0:43:26.119] olduğunu biliyoruz ve nasıl tedavi edeceğimizi biliyoruz diyebilmemiz için

[0:43:30.920] 1520 yıl daha gerekecek. Yani konu hala çok erken aşamada ama bu alanda gelen

[0:43:37.440] her olumlu haber beni gerçekten mutlu ediyor.

[0:43:40.800] Bize biraz X'dan bahseder misin? Bu gerçekten çok heyecan verici.

[0:43:45.640] Evet. Eee her şey şöyle başladı. Xpress, dünyanın dört bir yanından ekiplerin

[0:43:51.760] katıldığı, kar amacı gütmeyen ve gönüllü yürütülen bir yarışma. Kazanan ekip bir

[0:43:57.640] ödül alıyor. Toplam ödül havuzu 101 milyon dolar. Kazanan ekip de sanırım 80

[0:44:04.079] milyon dolara kadar ödül alabiliyor. Final aşaması 2030 yılında yapılacak.

[0:44:11.319] Şimdiden 40'tan fazla ülkeden Türkiye dahil 700 ekip var. Bu ekipler kendi

[0:44:18.839] teknolojilerini, müdahalelerini, protokollerini ya da ilaçlarını

[0:44:23.240] getirerek insanlarda yaşlanmayı geri çevirmeye çalışacak. Ödülü kazanmak için

[0:44:30.319] eee kazanan ekibin 60 yaş ve üzerindeki bir grup insanda yaşlanmayı 12 ay içinde

[0:44:38.160] 20 yıl geri çevirmesi gerekiyor. Yani bu gruptaki insanların biyolojik yaşının

[0:44:43.960] 60'tan 40'a düşmesi gerekiyor. Bunu da 12 aylık bir müdahale ya da protokolle

[0:44:50.359] başarmaları lazım. Bunu kim başarırsa ödülü o alacak. Ben çok heyecanlıyım.

[0:44:56.200] Orada jüri üyelerinden biriyim. Bu işin gelişmesi için eee destek veren çok

[0:45:01.760] sayıda eee yatırımcı ve sponsor da var. Bir yarı final olacak ve sanırım 20'den

[0:45:08.720] fazla ekip yarışmanın son aşaması için seçilecek.

[0:45:13.680] Sonra 2030'da final yapılacak. Umarım orada gerçekten bir yol buluruz. İlginç

[0:45:20.359] olan şu: Xrace fikri aslında 201627 gibi ortaya çıktı. Bunu ilk konuştuğumuz

[0:45:28.280] kişilerden biri de Obry the Gready'i

[0:45:34.680] ama hala bunu başaran çıkmadı. Öyle mi? Neden biliyor musun Esra? Çünkü o 101

[0:45:41.000] milyon doları toplamak bile yıllar aldı. Sonuçta çok büyük bir paradan

[0:45:45.960] bahsediyoruz. Ardından yarışmayı kurmak ve 700 ekibi bir araya getirmek 2 yıl

[0:45:52.400] sürdü. Bunlar zaman alan işler. Bugün hangi yıldayız? 2026 değil mi? 4 yıl

[0:45:58.880] sonra 2030'dayız. Bunda bir sorun yok. Bu insanlık

[0:46:03.760] tarihinin en büyük buluşlarından birine dönüşebilir. O yüzden beklemeye

[0:46:08.920] ama tabii beklemeye değer. Zaman alacak bir iş ve gerçekten çok ilginç, müthiş

[0:46:13.079] bir iş. Peki sen nasıl yaşıyorsun? Bu kadar çok teknoloji görüyorsun, bu kadar

[0:46:17.720] çok gelişmeye tanık oluyorsun. Bunlardan bazılarını deniyor musun? Yoksa daha

[0:46:22.440] temkinli davranıp ben klasik yaşam tarzından devam ediyorum mu diyorsun?

[0:46:27.960] Evet, ikisi de diyebilirim. Bak kendime biohacker diyemem. Çünkü üç diplomam

[0:46:33.599] var. Yani akademik bir geçmişim var. Ve bu yüzden hep risk getiri dengesine

[0:46:39.000] bakarım. O yüzden sağlığıma zarar verme ihtimali olan hiçbir yeni teknolojiyi

[0:46:44.359] denemek istemem. Seninle farklıyız Sergey.

[0:46:47.559] Evet tabii ki. Ama şunu da söyleyeyim. Yatırım yaptığımız bütün teknolojiler

[0:46:52.640] doğru insan çalışmaları ve onay süreçlerinden geçiyor. Yani bugün bir

[0:46:57.319] şey icat edip yarın piyasaya satmaya çalışmıyoruz. Biz böyle çalışmıyoruz.

[0:47:02.880] Çok ciddi regülasyon süreçlerinden geçmesi gereken, nispeten büyük

[0:47:07.200] şirketlere yatırım yapıyoruz. Ben ne yapıyorum? Öncelikle insanlara bunu

[0:47:11.880] anlatmak için sadece 30 saniyen varsa tek bir şey söylüyorum. Her yıl

[0:47:16.720] hayatının en önemli günü sağlık taraması yaptırdığın gündür. Artık doğum günün

[0:47:21.800] değil. Ben düzenli sağlık taraması yaptırıyorum ve hepimiz bunu yapmalıyız.

[0:47:26.480] Çünkü kalp hastalığına ya da kansere dair işaretleri ne kadar erken

[0:47:30.520] yakalarsan iyileşme şansın o kadar artar. Bu da daha uzun, daha sağlıklı ve

[0:47:35.720] daha mutlu bir hayat yaşama fırsatı demek. Bu çok önemli. Sana MR cihazları

[0:47:41.079] örneğini vermiştim. Bir de üzerimizde taşıdığımız bütün bu giyilebilir

[0:47:46.040] teknolojiler var. Bunlar artık bizim kişisel sağlık cihazlarımız. Benim için

[0:47:50.440] ilk konu bu. İkincisi de şu. Ben mesela motosiklet kullanmıyorum. Çünkü

[0:47:56.280] motosiklet araba kullanmaya göre 17 kat daha riskli. Bu benim için çok net bir

[0:48:01.920] risk. Beslenmeme dikkat ediyorum. Protein, yağ ve karbonhidrat dengesini

[0:48:06.960] önemsiyorum. Aralıklı orucu da çok seviyorum. Her hafta pazar akşamından

[0:48:12.040] salı sabahına kadar 36 saat aralıklı oruç yapıyorum. Bu sürede sadece su ve

[0:48:18.040] papatya çayı içiyorum. Ama aralıklı oruç erkekler için kadınlara göre daha kolay.

[0:48:24.839] Çünkü erkeklerde sistem daha düz ilerliyor. Bir gün iyi, bir gün kötü

[0:48:30.000] gibi düşünebilirsin. Kadınlarda ise durum gün içinde, ay içinde hatta

[0:48:36.079] hayatın farklı dönemlerinde çok daha değişken. Hormonal yapı tamamen farklı.

[0:48:42.520] Bence kadınların daha uzun yaşamasının sebeplerinden biri de bu olabilir. Bu

[0:48:48.119] hormonal esneklik hayatın getirdiği streslere uyum sağlamayı

[0:48:53.280] kolaylaştırıyor. Biz erkekler ise stres karşısında daha katı kalıyoruz. Stres

[0:48:59.839] geldiğinde hemen onunla savaşmaya çalışıyoruz. Eee, oysa bazen

[0:49:05.599] esneyebilmek gerekiyor. Kısacası aralıklı orucun kadınlar için daha zor

[0:49:11.480] olduğunu düşünüyorum. Ben kadınlar için özellikle şunu söyleyebilirim. Özellikle

[0:49:17.520] doğurganlık dönemindeyken aralıklı oruç denemeden önce doktorunuza danışın. O

[0:49:23.720] şekilde aralıklı oruç yapın. Çünkü dediğim gibi erkeklerde bu biraz daha

[0:49:29.319] kolay. Bilim dünyasında hayatı neyin uzattığı konusunda çok fazla fikir

[0:49:35.119] ayrılığı var. Ama herkesin hemfikir olduğu tek bir şey var. Günlük kalori

[0:49:40.440] alımını %20 25 azaltırsan daha uzun yaşarsın.

[0:49:47.640] En az 3 ila 5 yıl insanlar kalori alımını azaltmak için farklı yollar

[0:49:52.880] seçiyor. Ben aralıklı oruç yapıyorum. Çünkü pazartesi günü ve iki gece yemek

[0:49:58.400] yemezsem bu zaten haftalık kalori alımımın yaklaşık %15 azalması demek

[0:50:04.559] oluyor. Bazı insanlar şekeri çıkarıyor. Şekerli şeyler yiyip içmiyor. Bazıları

[0:50:11.000] vejetaryen oluyor. Ben öyle değilim. Ben dengeli beslenmeden yanayım. Et ve balık

[0:50:17.160] yemeyi seviyorum. Ama bazı insanlar vejetaryen oluyor ve doğal olarak kilo

[0:50:23.119] veriyorlar. Çünkü sebzelerin kalori yoğunluğu et ve balık kadar yüksek

[0:50:29.240] değil. Sana o kadar fazla kalori getirmiyor. Başka ne yapıyorum? Her gün

[0:50:35.160] egzersiz yapıyorum. 54 yaşındayım. Bu yüzden spor yapmamayı göze alamam.

[0:50:41.000] Esneme yapıyorum, yoga yapıyorum, pilates yapıyorum, fonksiyonel antrenman

[0:50:45.599] yapıyorum. Ağırlık çalışıyorum. Her gün 10.000 adım atıyorum. Bilimsel açıdan

[0:50:50.880] bakınca günde 4,5,5 b000 adım bile longevity ve sağlık için iyi. Ama benim

[0:50:57.880] hedefim 10.000 adım. O yüzden her gün 10.000 adım atıyorum. Son olarak şunu

[0:51:03.440] düşünüyorum. Hayatında anlam yoksa daha fazla yıla da ihtiyacın yok. Hayatın

[0:51:11.040] anlamı çok önemli. Zihinsel sağlığın çok önemli. uyku, meditasyon, amaç duygusu

[0:51:18.200] ve bu dünyadan aldığından daha fazlasını bu dünyaya vermek de çok önemli.

[0:51:23.599] Longevity alanına yatırım yapmaya başladığım dönemi hatırlıyorum.

[0:51:27.799] Londra'da longevity alanında uzman bir adamla tanışmıştım. Orada bir longevity

[0:51:33.960] kliniği vardı. Adı Jack'ti. Ona dedim ki, "Jack, bana tek bir şey söyle.

[0:51:39.520] Longevity için yapmam gereken tek bir sır ne? O da tek bir şey mi?" dedi. Ben

[0:51:45.280] de evet dedim. Sonra bana şöyle söyledi. Sergey, biz her akşam dünyanın en güçlü

[0:51:51.599] kliniğine gidiyoruz. Yani yatağımıza gidiyoruz ve uyuyoruz. Uykuna dikkat et.

[0:51:56.839] Bence uykunun önemini anlatmanın çok güzel bir yolu bu. Çünkü 4 saat uyuyup

[0:52:02.200] sağlıklı olmaya çalışırsan 8 saatlik iyi bir uykunun vücudundaki etkisini başka

[0:52:07.520] yollarla telafi etmeye uğraşırsın. Takviyeler, egzersizler, diyet

[0:52:12.280] değişiklikleri derken yorulursun. Oysa bu sorunun yarısını sadece iyi uyuyarak

[0:52:18.079] çözebilirsin. Hepsi bu. Bence bunu senin gibi birinden duymak

[0:52:22.440] önemli. Longevity teknolojilerindeki en çılgın gelişmeleri yakından görüyorsun

[0:52:27.920] ama hala uyku diyorsun, hala beslenme diyorsun. Bu insanlara bir şey

[0:52:33.000] anlatmalı. Sağlıklı olmak çoğu zaman çok pahalı bir şey değil. Hatta çoğu zaman

[0:52:38.440] bedava. Çünkü senin de söylediğin gibi bu büyük teknolojilerin hayatımıza

[0:52:44.200] girmesi ve bizim onları kullanabilmemiz için önümüzde hala 20 30 yıl var gibi

[0:52:51.160] görünüyor. Evet. Kesinlikle. Zaten bununla ilgili

[0:52:56.359] çok araştırma da yapıldı. Sağlıklı bir yola giren insanlar aslında doktora,

[0:53:02.760] yemeğe ve alkole daha az para harcayarak tasarruf ediyor.

[0:53:07.480] Sen Abu Dhabi'de yaşıyorsun, değil mi? Evet.

[0:53:11.119] Bunun bir nedeni var mı? Evet. Tabii. Benim aslında Avrupa'da,

[0:53:16.680] Asya'da ve Amerika'da birçok farklı yatırımım var. Bütün bunları Abu

[0:53:20.920] Dhabi'den yani Birleşik Arap Emirliklerinden yönetmek benim için daha

[0:53:24.599] kolay oluyor. Aynı zamanda Birleşik Arap Emirlikleri hükümetine ulusal bir

[0:53:29.000] longevity stratejisi oluşturmaları için destek olmaya çalışıyoruz. Vatandaşlar

[0:53:34.319] ve ülkede yaşayanlar için longevity klinikleri kurmak istiyorlar. Buradaki

[0:53:38.680] hükümet bu konuya gerçekten çok önem veriyor. Aslında sadece burada değil,

[0:53:43.000] dünyanın birçok yerinde hükümetler vatandaşları ve ülkelerinde yaşayan

[0:53:47.400] insanlar için daha sağlıklı yaşam koşulları ve daha sağlıklı bir çevre

[0:53:51.280] yaratmaya çalışıyor. Türkiye'deki yatırımcılara bir mesajın

[0:53:55.400] var mı? Gerçekten dikkate almaları gereken büyük gelişmeler var mı? Çünkü

[0:54:01.640] Türkiye'deki büyük holdinglerin Amerika'daki gibi longevity

[0:54:07.319] teknolojilerine ya da biyoteknoloji alanına ilgi

[0:54:11.760] duyduğunu pek duymuyorum. Aslında fonlarımızın başarılı olmasının

[0:54:16.359] sebebi de bu. Çünkü böyle bir alan kolay kolay bulunmuyor. Bugün elinde para olsa

[0:54:20.839] ve bu teknolojilere yatırım yapmak istesen bile bu çok zor. İyi bir

[0:54:24.640] longevity şirketi bulmak kolay değil. Bizim ayrı bir fon kurmamızın sebebi de

[0:54:28.440] bu. Bir de bu alan riskli. İnsanlar bana gelip şöyle bir longevity şirketi var,

[0:54:33.599] yatırım yapmak istiyorum dediğinde genelde hayır bunu yapma diyorum. Çünkü

[0:54:38.480] 1520 şirketten oluşan bir portföy kurman gerekiyor. Hayatın her alanında olduğu

[0:54:43.400] gibi burada da kazananlar ve kaybedenler olacak. Açıkçası ilk yatırım anında

[0:54:48.359] hangi şirketin kazanacağını, hangisinin kaybedeceğini bilemezsin. O yüzden bu

[0:54:52.680] alana yatırım yapacaksan profesyonel bir yatırımcı olman gerekiyor. 15'ten fazla

[0:54:57.040] farklı şirkete yatırım yapman gerekiyor. Para kazanmak için başarıların ve

[0:55:01.960] başarısızlıkların birlikte olduğu bir portföyün olmalı. Ama bunun dışında

[0:55:05.720] bence daha önemli bir şey var. Hepimiz aslında yatırımcıyız. Kendi sağlığımıza

[0:55:10.000] ve mutluluğumuza yatırım yapıyoruz. Başlamamız gereken ilk yer de burası.

[0:55:14.040] Bugün nerede olduğumuzu düşünmemiz gerekiyor Esra. Sağlığımızla ilgili

[0:55:18.240] bütün kararları başkalarına devrettik. Ben etmedim vallahi.

[0:55:21.640] Sigorta şirketlerine, devletin denetleyici kurumlarına, büyük gıda

[0:55:25.760] şirketlerine, büyük ilaç şirketlerine, sağlık hizmeti veren kurumlara aklına ne

[0:55:30.880] gelirse. Peki biz bunun neresindeyiz? Size doktor olmanız gerekiyor demiyorum

[0:55:35.920] ama bunu bir orkestra gibi düşünün. kendi orkestranın şefi olman ve bu

[0:55:40.799] sürecin içinde aktif rol alman gerekiyor. Bence bu çok önemli. Bugün

[0:55:45.559] longevity bilimi ve teknolojileri inanılmaz heyecan verici bir noktada.

[0:55:51.240] 1520 yıl öncesinden çok farklı bir yerdeyiz. Artık kendin için, ailen için,

[0:55:57.079] sevdiklerin için, şirketin için hatta ülken için yapabileceğin çok şey var. Bu

[0:56:03.079] longevity devrimini sahiplenmek gerekiyor ama başlayacağın ilk yer her

[0:56:08.640] zaman sensin. Son bir sorum var. Sence insanla robotun

[0:56:12.880] içe geçtiği noktaya ne zaman geleceğiz? Kısacık araya gireceğim. Şu an beni

[0:56:17.640] duyuyorsanız ayık kafayı izlediğinize eminiz. Peki abone misiniz? Bir kontrol

[0:56:22.480] eder misiniz? Çok net bir şekilde abone sayımız programa davet ettiğim

[0:56:26.960] doktorları ikna etme gücünü sağlıyor. Alanında dünyanın en iyi isimlerini

[0:56:31.400] burada izlemek için kanala abone olun. 10 yıl içinde olacağını düşünüyorum.

[0:56:37.799] Evet. Ama bu neyi kastettiğimize bağlı. Robotik avatarlardan bahsediyorsak

[0:56:42.480] bunların arayüzleri yakın zamanda kusursuz olmayacak. Ben de açıkçası

[0:56:46.920] beynime çip takılması gibi vücudun içine giren teknolojilere çok sıcak

[0:56:51.039] bakmıyorum. Bu konuda biraz eski kafalıyım. Kendi biyolojik bedenimi

[0:56:54.720] korumak istiyorum. Peki sence eğer insanlar isterse bu

[0:56:57.960] çipler olacak mı? [homurdanır] Evet. Bence bu teknoloji 5 ila 10 yıl

[0:57:03.720] içinde hayatımıza girecek. Bunun işaretlerini şimdiden görüyoruz. Elon

[0:57:08.520] Musk da bu alanda birçok çalışma ve deney yapıyor. Ama bence bu işin

[0:57:13.359] başlangıç noktası sağlıklı insanlar olmayacak. Önce hayatı çok daha zor

[0:57:18.319] olan, desteğe ihtiyaç duyan, engelli bireyler için kullanılacak, onları

[0:57:23.680] yeniden hayata bağlamak istiyorsak başlamamız gereken yer burası. İlk

[0:57:28.920] kullanım alanları çok ağır vakalar olacak. Bir insanın makine desteğine

[0:57:34.079] gerçekten ihtiyaç duyduğu, belki de en büyük hayallerini ancak böyle

[0:57:39.119] gerçekleştirebildiği durumlar. Ben bu alanda çok etkileyici

[0:57:43.760] şeyler gördüm. Hayatı boyunca tekerlekli sandalyeye bağlı kalmış insanların dış

[0:57:49.359] iskelet desteğiyle de olsa ilk kez yürüdüğünü gördüm. İlk kez iletişim

[0:57:54.280] kurabilen insanlar gördüm. Görme engelli insanların dünyayı bir şekilde

[0:57:59.240] algılamaya başladığı anlara tanık oldum. Bunlar insanın içine işleyen şeyler. Bu

[0:58:04.920] teknolojiyi sadece bu insanlara yardım etmek için geliştirmiş olsak bile bana

[0:58:11.280] yeter. Dünyanın geri kalanı sonra bundan başka bir kullanım alanı çıkarırsa.

[0:58:17.119] Peki ne zaman Mars'a gidiyoruz? Şimdi Esra aslında ben Elon Musk'ın bu

[0:58:23.559] görevi önümüzdeki yıl ya da bir sonraki yıl başlatacağını umuyordum. Görünüşe

[0:58:29.599] göre biraz gecikti ama yine de şuna çok yakınım. Neredeyse %100 diyecektim ama

[0:58:36.799] hayat %100 emin konuşmayı pek sevmiyor. Bence önümüzdeki 10 yıl içinde insanlar

[0:58:44.480] taşıyan bir uzay aracı dünyadan ayrılıp Mars'a doğru yola çıkacak.

[0:58:52.079] Yani Mars'ta mı yaşayacaklar? Evet, iş o noktada başlayacak. Ama o

[0:58:57.000] zamana kadar robotlar ve robotik avatarlar Mars'ta bir istasyon kurmuş

[0:59:00.440] olur. En azından insanların orada birkaç ay kalabileceği bir yer hazır olur.

[0:59:04.119] Sergey, çok teşekkür ederim. Bu sohbet gerçekten çok keyifliydi. İyi ki seninle

[0:59:08.599] arkadaş olduk. Çünkü kafamda böyle bir sürü soru var ve geleceği inanılmaz

[0:59:11.960] merak ediyorum. Umarım bütün bunlar hepimizin düşündüğünden çok daha erken

[0:59:15.680] gelir. Tabii ki sağlıklı ve mutlu kal.

[0:59:19.319] Biohacking konferansındaki sahnede de söylediğim gibi sosyal medya konusunda

[0:59:24.480] gerçekten çok iyi değilim. Benim için yapabileceğin tek bir şey varsa o da

[0:59:28.760] Instagram'da beni takip etmek olur. Hesabım Sergey Young 200.

*Transkript YouTube'dan alınmıştır.