[0:00:00.360] [Müzik] ilk önce Aslında ben şununla başlayayım

[0:00:02.320] Sen bizim için inanılmaz iyi bir deneks evet rüyalarımız daki insan yani

[0:00:09.200] her şeyi bir denemeye açıksın Bir de

[0:00:12.840] normalde Benim bile bilmediğim ya da ulaşmadığı ve birçok şeyi de kendi

[0:00:17.160] üstünde uyguladığın için biz de senden Aslında çok öğreniyoruz şekerim Ama

[0:00:21.199] göbeğim çatlıyor size bir şey söyletene kadar yuvarlakça öyle de olur böyle de

[0:00:25.880] olur filan Onun için ben çoğlu yıldır bir hayat yaşıyorum bağımlılık hastalığı

[0:00:31.960] ile mücadelem beni beden ve zihin performansımı iyileştirmek Hayat

[0:00:35.760] kalitemi arttırmak daha sağlıklı ve uzun yaşamak için yeni yöntemler cihazlar ve

[0:00:40.360] takviye ürünler araştırmaya yönlendirdi bağımlılık hastalığı biohacking ve

[0:00:44.719] longevity alanlarındaki kendi deneyimlerimden dünyadaki son

[0:00:48.199] gelişmelere çığır açan girişimcilerden uzman akademisyenlere yıllardır yaptığım

[0:00:53.000] sohbetler artık her hafta Ayık kafa Podcast Ayık kafaya Hoş geldiniz bugün

[0:00:59.480] yine karşımda çok sevdiğim bir arkadaşım var bu genç bilim kadın arkadaşlarımla

[0:01:05.040] beyin fırtınaları yapıyoruz Nezaket Türkel nezaketle genler DNA ve

[0:01:12.119] etrafındaki her şeyle ilgili konuşacağız ama Nezaket seni bir tanımak istiyoruz

[0:01:16.400] Çünkü Boğaziçi Üniversitesi'nde başlayan ve sonra yurt dışına açılan bir hikayem

[0:01:20.479] var biraz özet geçeyim moleküler biyoloji ve genetik okudum Boğaziçi

[0:01:24.159] Üniversitesi'nde o dönemlerde bize genetik mühendisi diyorlardı ama aslında

[0:01:27.880] yaptığımız şey Evet gen mühendis liği ama fen edebiyat bölümü adı altındaydı

[0:01:32.799] doktoraya başlamadan önce Kısa bir süre Amerika'da bulundum Amerika'da çok

[0:01:37.759] şanslı bir dönem Geçirdim onu söyleyebilirim Research Assistant olarak

[0:01:41.360] çalıştım aslında orada araştırma Asistanı olarak doktoram Avustralya'da

[0:01:45.399] başlamadan önce o dönem beraber çalıştığım labın başındaki o zaman daha

[0:01:50.399] henüz Profesör olmamıştı yukuk koy Maşita daha öncesinde Aslında Stanford

[0:01:54.280] yken kendisiyle iletişime geçmiştim daha henz post dooku sonrasında kendi

[0:01:58.240] laboratuvarını kurdu University of michigan'da Life sciences Institute

[0:02:02.119] altında kök hücre çalışmaları yapıyordu benim lisansım boyunca aslında çok

[0:02:06.799] ilgilendiğim iki tane alan vardı özellikle ya developmental biology Yani

[0:02:12.319] gelişim biyolojisi veya kanser özellikle ilgileniyordum Bunu da çok biraz Aslında

[0:02:18.200] dik kafalılık göstererek belli bir organizma model organizma üzerinde

[0:02:21.920] çalışmak istedim hepimizin sirke sineği olarak ya da işte meyve sineği olarak

[0:02:26.840] tanıdığı drozofila melanogaster buun içinde lisans sırasında da

[0:02:32.120] Almanya'da embl European molecular biology laboratories staj yaptım

[0:02:36.959] developmental biology de drozofila drozofila aslında aşık olmam orada

[0:02:41.319] başladı sonrasında Evet sinee inanılmaz bir organizma inanılmaz

[0:02:47.519] yani laboratuvar çalışmalarında your Dream Come True gibi

[0:02:52.239] bir şey yani genetik olarak her türlü manipülasyonu yapabileceğiniz ve kısa

[0:02:56.080] sürede onun cevabını alabileceğiniz birçok hastalı da aslında

[0:03:00.440] mimikle

[0:03:03.760] yebğa sonrasında aslında işte kanser ve

[0:03:08.319] drozofila birleştirip ilk olarak yukun labanda bir

[0:03:13.280] süre çalıştım daha labın yeni kuruyordu Aslında lapta ü Kişiydik bir ben bir

[0:03:17.560] Yugo Bir tane de Laboratuvar nasıl diyeyim yöneticisi

[0:03:23.159] üçümüz çok kısa bir sürede yani yükü konu Tabii ki önderliğinde öyle bir

[0:03:27.959] çalışma yaptık ki sonrasında da kök hücre dünyasını Aslında sarsan bir

[0:03:31.720] çalışma oldu hala deli gibi Atıf alan bir çalışma naturea

[0:03:35.959] yayınlandı Nature publishing Group değil Nature Nature da yayınlandı kuko

[0:03:41.239] sayesinde ben de first hatlardan bir tanesi oldum Orada aslında gösterdiğimiz

[0:03:45.400] şey şuydu kök hücreler herhangi bir kayıp yaşandığı zaman vücutta kök

[0:03:50.720] hücrelerin kendini yenilediğini biliyoruz Yani normalde kök hücreler

[0:03:54.519] Aslında bölünürken asimetrik dediğimiz şekilde bölünürler Bu ne demek oluyor

[0:03:58.760] bir tanesi Kök hücre olarak kalırken diğer bölünen hücrede artık

[0:04:02.120] farklılaşmaya doğru gider Ne olacaksa artık hangi organa dönüşecek bu

[0:04:06.000] bildiğimiz bir şeydi ama bunu gözlemsel olarak sonrasında şunu gösterdik

[0:04:09.680] bölündükten sonra kök hücre Eğer ki ortamda yeteri kadar kök hücre yoksa

[0:04:13.239] biliyoruz ki asimetrik değil simetrik olarak bölünür yani kök hücre bölündüğü

[0:04:18.040] zaman iki tane kök hücre oluşur Eğer ki ortamda yeterli kök hücre yoksa bizim o

[0:04:22.759] çalışmada gösterdiğimiz is özellikle Hani çarpıcı olan kısımda ilk kez orada

[0:04:27.240] ilk kez Aslında gösterildi Eee bütün dünyada kök hücre Biraz farklılaştıran

[0:04:32.840] sonra tekrar geri çağrılıp farklılaşmış bir hücre tekrar geri çağrılıp kök ücü

[0:04:38.520] olabilir Bu neden çok önemli Neden böyle gerçekten sansasyon

[0:04:43.360] yarattı Yani aslında farklılaşmaya doğru karar vermiş bir tane hücreyi Siz geri

[0:04:49.120] getirip tekrar kök hücre yapabiliyorsunuz ve bunu vücut kendisi

[0:04:52.280] yapabiliyor yani sizin kök hücreleriniz azaldığı zaman onu farklılaşmış

[0:04:56.919] hücreleri bir yere kadar farklılaşmış hücreleri geri çağırıp tekrar kök ücü

[0:05:00.000] yapabiliyor Yani siz Aslında o mekanizmayı bir şekilde tetikleyebilir

[0:05:03.120] şu anda birçok çalışmayla Hanı biliyorsunuz ki Dışarıdan vücuda kök ücü

[0:05:08.080] veriliyor çok gençlerden elde edilen veya işte fetüsten veya göbek

[0:05:12.840] kordonundan elde edilen bunu Aslında belki mekanizmada bu Tabii sinekte

[0:05:18.240] gösterdik Biz bunu insanda yer aktive ederseniz kök hücre üretilebilir siniz

[0:05:23.639] kendi vücudunuza Yani bu inanılmaz bir şey onu tabii yapabilmek Tabii ki

[0:05:27.759] sonrası zaman alacak yukuko bu çalışmalardan sonra da daha Oraya

[0:05:31.759] gitmeden önce de zaten karar vermiştim kanser çalışacaktım bu kesin benim kendi

[0:05:37.080] background umdan dolayı şimdi oraya Evet or Oraya girmek isteyeceğim Çünkü çok

[0:05:42.600] önemli Sen karadenizlisin evet ve maalesef Çernobil patlamasında 4

[0:05:48.560] yaşındaydın yanlış bilmiyorsam ve babanın kanser evu babam amcam halam

[0:05:54.000] yani birçok ailenin bütün büyükleri ya kanser geçmişiyle şu anda yaşayanlar da

[0:05:58.720] var vefat ed edenler de var ki babam da onlardan bir tanesi Çernobil sırasında

[0:06:02.440] Evet oradaydık Yani trabzon'dayım

[0:06:07.039] bütün Türkiye aslında bir şekilde maruz kaldı sonradan yediğimizde içtiğimizde

[0:06:11.800] ama biz direkt maruz kalanlardan ve biliyoruz ki zaten şu

[0:06:15.680] anda Karadeniz'de inanılmaz bir patlama var kanser patlaması şimdi zaten ben

[0:06:21.120] seninle bu bölümde gen DNA vesaire konuşacağız bir taban oluşturmak

[0:06:27.319] istiyorum ama bir başka bölümde olarak kanser çalışmalarına ve kanser

[0:06:32.639] sebeplerine nerelerde ne gözüküyor Onu da konuşmak isteyeceğim Çünkü herkesin

[0:06:37.319] çok ilgisini çekiyor ama seni bu alana iten biraz kendi geçmişin öyle Evet

[0:06:43.639] çünkü üniversitenin son senelerinde babamın rahatsızlığı ortaya çıktı Onun

[0:06:50.479] öncesinde amcamı zaten kaybetmiştik aynı şekilde akciğer kanserinden sonrasında

[0:06:54.759] babamın da rahatsızlığından dolayı iki alanda dediğim gibi gidip geliyordum

[0:06:58.280] gelişim biyolojisi ve kanser alanında kesinlikle onu çalışmaya karar verdim

[0:07:02.280] maalesef doktoraya başladığım yıl babamı kaybettik ve doktordu kendisi ve

[0:07:06.720] doktordu zaten kendisi teşhisini koydu aslında Çünkü zaten halihazırda Metastaz

[0:07:12.759] yapmış lenf nodülünden yakaladı dışarıdan eliyle

[0:07:17.039] muayeneyle Umarım çok agresif bir tümör değildir dedi hani kanser olduğunu zaten

[0:07:21.560] biliyordu ki maalesef agresif çıktı ama Ona rağmen hani kötü bir süreç yaşamadı

[0:07:26.280] açıkçası vefatına kadar çapı sırasında falan da gayet

[0:07:31.400] Aslında Hayat kalitesini koruduğu bir süreç yaşadı ki bu Kanserde çok önemli

[0:07:36.199] galiba birçoğumuz bu bilim bilime girdiğimiz zaman kendimizde bir Geçmişte

[0:07:42.720] bir sıkıntımız oluyor Ve ondan dolayı o seçtiğimiz alanlara eğiliyoruz eğitimine

[0:07:48.639] devam edeceğim Ama unutmadan O zaman şunu konuşalım mı sen o zaman epigenetik

[0:07:53.759] olarak radyasyona maruz kaldın Dolayısıyla

[0:07:57.879] epigenetik etki değiştiğini düşünüyorum neler yapılabilinir bu maruziyeti

[0:08:03.800] engelleyebilmek için ama şeye devam edelim Çünkü senin bir de böyle ta

[0:08:07.919] Avustralya'ya kadar giden bir hikayem var Ev Evet orada kaldık

[0:08:11.360] Aslında Amerika'dan sonra zaten Amerika'ya gitmeden önce Aslında ben

[0:08:16.400] çalışacağım laboratuvarı zaten ayarlamıştım

[0:08:20.520] Avustralya'da şöyle bir şey vardı Aslında benim aklımda Hani kanser

[0:08:24.560] çalışacağım ve bunu rofle çalışacağım ve İngilizce konuşulan bir yerde

[0:08:28.520] çalışacağım bu böyle olunca zaten listeyi bir

[0:08:32.200] indiriyorsunuz ve o zaman Amerika'da çalışmayı düşünmedim Dolayısıyla Ya

[0:08:36.560] Avrupa'da İngiltere ki orada da birkaç tane

[0:08:40.200] başvurum oldu ama çok istediğim çok çok bana Uyan yerleri Aslında bulamadım

[0:08:44.880] Avustralya'da vardı bir tane özellikle çalışmak istediğim yayınlarını Takip

[0:08:48.920] ettiğim bir yer biraz şanslıydım ki hani Oradan da genelde

[0:08:54.560] Avustralya'ya kabuller biraz zor olur çünkü sizinle mülakatı yüz yüze

[0:08:58.680] yapmaları bir biraz daha zordur Çünkü dünyanın öbür tarafına gitmeniz

[0:09:01.399] gerekiyor ve size yatırım yaparlarken de Çünkü bunların hepsi Tabii ki bu arada

[0:09:08.000] hepsini burslu bir şekilde yaptım Yani karşı taraf Aslında size bir yatırım

[0:09:11.920] yapıyor ve sizin orada kalacağınızı da bilmek istiyorlar ve ne kadar Yetkin

[0:09:16.079] olduğunuz da Çünkü dünyanın bu tarafıyla Eğer ki Amerika'dan veya Avrupa'dan

[0:09:20.760] gitmiyorsanız biraz daha zor oluyor bu işler yani çok bilmiyorlar Türkiye'de

[0:09:24.880] eğitim nasıl ne şekildedir orada zaten neler devreye giriyor ne kadar staj

[0:09:30.800] yaptığınız sizin Hani nerelerden Aslında referansları aldığınız veya yayın

[0:09:35.279] yaptıysanız Bunların hepsi devreye giriyor ben o konularda Tabii ki biraz

[0:09:39.360] daha avantajlı ydı Çünkü yurt dışı stajları vardı ve çok iyi yerlerde vardı

[0:09:44.000] yukuko ile çalışmam çok büyük bir artı oldu Belli bir yerde belli bir

[0:09:47.959] laboratuvara böyle hani direkt nokta atışı Bir şekilde başka hiçbir yere

[0:09:51.720] başvurmadan direkt o istediğim laboratuvara gittim sırf drozofila ve

[0:09:56.079] kanser çalışmak için onu biz sinek diye değiştirelim çünkü seyirciler teknik

[0:10:01.040] isminden e meyve sineği meyve sine meyve sineği diye ve sonrasında yeditepe'ye mi

[0:10:06.519] direkt geldi Sonradan da ufak bir İngiltere maceram oldu ama asıl

[0:10:12.320] sonrasında kök saldığım yer Evet Yeditepe oldu yeditepe'ye gelene kadar

[0:10:16.920] insan hiç çalışmadım Eee ilginç bir şekilde insan hücre hatlarıyla da

[0:10:22.800] çalışmadım yani hücre hattı çalışmam hiç olmamıştı Aslında şimdi hücre hattı

[0:10:28.640] çalışması derken şöyle Biz laboratuvardaki

[0:10:32.360] model organizmalardan bahsettim ya bunlara ınvo çalışmalar diyoruz Yani

[0:10:36.639] direkt organizmanın kendisinde çalışmalar yapıyoruz Bir de invitro

[0:10:39.880] dediğimiz organizma olmadan sadece hücre hattı üzerinde yaptığımız çalışmalar var

[0:10:45.760] Orada herhangi bir şekilde o organizmadaki değişikliklere maruz

[0:10:50.160] kalmıyorsunuz dolayısıyla çok daha hızlı ilerleyen bir çalışma şöyle diyebilir

[0:10:53.240] miyiz orada bizi seyredenler de anlasın Çünkü siz bana çok anlattınız Çünkü ben

[0:10:57.680] bir sürü böyle heyecanla size a bilmem ne yapılıyormuş İşte şu takviye bulunmuş

[0:11:02.279] İşte bu araştırmalar Sizin bana hep dediğiniz Esra hücrenin üzerinde bunları

[0:11:06.639] yapmak kolay hücrede oluyor demek insana uygulandığında oluyor demek değil

[0:11:11.600] kesinlikle yani organizmanın içerisine girdiğiniz zaman ne olacağını tahmin

[0:11:16.720] ediyoruz bir yere kadar tahmin edebiliyoruz ama o kadar fazla değişken

[0:11:21.240] var ki o yüzden invitro çalışmalar dediğimiz hücre hattındaki çalışmalar

[0:11:26.320] çok değerli ama o sadece bir ışık tutuyor bize sonrasında bunu mutlaka

[0:11:30.440] İnya taşımamız gerekiyor ki bütün bu ilaç çalışmaları da neden bu kadar uzun

[0:11:35.680] sürdüğünün sebebi de bu ilk önce imit bir şeyler keşfediliyor sonrasında bunu

[0:11:40.560] inoya taşıyorsunuz Yani bir model organizmaya taşıyorsunuz sonra da insana

[0:11:44.279] taşı organizma ne demek model organizma dediğimiz

[0:11:47.399] o fare sinek Tamam yani yaşayan bir canlı insan haricinde sinek çok daha

[0:11:54.120] düşük kalıyor mutlaka farede Yani bir memelide yapmanız gerekiyor Hatta

[0:11:57.959] sonrasında işte maymunda tavşanda köpekte falan gibi de devam edebiliyor

[0:12:02.639] çok faydalı oluyor Tabii bütün bu bu altlığı yapmak Çünkü insanlar anlıyorlar

[0:12:06.519] neye dikkat edeceklerini Şimdi şöyle başlayayım ben direkt bana gelen

[0:12:10.440] sorularla daha iki gün önce bir arkadaşım sordu Esra genetik test

[0:12:15.000] yaptırmalı mıyım diye galiba beni dinliyorlar biliyorsun benim de merakımı

[0:12:19.199] test yaptırıyorum hücre testi genetik testi ev hazır testi işte kız kardeşim

[0:12:24.120] yaptırıyor bana yolluyor filan Şimdi bu soru geldi Ben de sizlerden öğrendiğim

[0:12:28.880] karıyla kendime göre bir cevap verdim Ama bunun doğrusunu senden öğreniriz

[0:12:33.240] Çünkü sen halihazırda zaten üniversite çalışmalarının yanı sıra bu tip testlere

[0:12:37.760] de yorumlar da getirebiliyorsunuz

[0:12:43.000] hatta çok enteresan bana çok ilginç geliyor böyle falcı gibisiniz böyle

[0:12:48.800] ortaya konmuş 15 tane harf bakıyorsunuz Ve oraya o artık duygu durumu diyorsun

[0:12:54.480] atıyorum atletik performans diyorsun oğlu diyor benim çok hoşum ve garibime

[0:12:59.480] gidiyor okumamın imkanı yok o zaman sen bana bir söyler misin yani biri niye

[0:13:04.199] genetik testi yaptırmalı nelere dikkat etmeli ile başlayalım ya da ne tip gen

[0:13:10.320] testleri varla başlayalım istersen ilk önce Aslında ben şununla başlayayım Sen

[0:13:15.399] bizim için inanılmaz iyi bir Denek Evet rüyalarımız daki insan yani

[0:13:21.240] her şeyi bir denemeye açıksın Bir de

[0:13:24.920] normalde Benim bile bilmediğim ya da ulaşmadığı çünkü biz biraz laboratuvar

[0:13:29.519] faresiz diyeceğim biraz daha laboratuvarda Hani ben de nesle Han da

[0:13:34.040] biraz daha artık daha önlerde işte Ne var ne yapılıyor ticari olarak da takip

[0:13:40.199] etmeye başladık Ama sen bizim çok daha önümüzdeki de kendi üstünde uyguladığın

[0:13:45.760] için biz de senden Aslında çok öğreniyoruz şekerim Ama göbeğim çatlıyor

[0:13:49.880] size bir şey söyletene kadar yuvarlakça öyle de olur böyle de olur filan Onun

[0:13:54.560] için ben bilimde şöyle bir şey var bazı Evet değiştiremeyeceğiniz bir gerçek var

[0:14:01.040] ki o DNA'nın epigenetik değil ama ki artık Hani

[0:14:06.120] epigenetik popüler de olmaya başladı artık herkes konuşuyor işte genler gen

[0:14:10.880] üstü Epi Yani artık Herkes biliyor ne ne demek ama biz yine bir söyleyelim mi Gen

[0:14:15.839] nedir etki genetikk nedir Yani şöyle artık şeyi biliyoruz yani evet o DNA

[0:14:23.079] zincirini değiştiremiyoruz mutasyon olmadığı sürece o mutasyon da ne zaman

[0:14:27.440] oluyor işte benimki gibi bir çok hani ağır bir radyasyona maruz kalırsanız

[0:14:32.560] genleriniz değişebilir mutasyonla bu ayrı Bu çok daha özel spesifik bir konu

[0:14:37.560] ama normalde DNA dna'daki bütün o dizilim değişmeyecek bir şey ama sizin

[0:14:43.600] kaderiniz değil bu Çünkü DNA'nın dna'dan gelecek o genler Yani farklı bir sürü

[0:14:49.519] küçük parçaları ne kadar ifade edildiği ne kadar okunduğu bu epigenetik le

[0:14:54.759] alakalı programları falan Ben de dinlediğim zaman farklı şekillerde ifade

[0:14:58.639] ediliyor ama biz zamanda öğrendiğimizde şey olarak öğrendik bütün bu metilasyon

[0:15:02.399] süreciyle ilgili metilasyon Aslında dediğimiz şey işte o genlerin ne

[0:15:06.079] kadarını okunup ne kadarının okunmadığı ya da ne kadarının ifade edilip ne

[0:15:09.560] kadarının edilmediği ve bütün metilasyon değişimi Aslında sizin Evet bir

[0:15:13.560] background unuz var ama ona kadarını ortaya koyduğunuz değiştiriyor şu şu mu

[0:15:17.720] demek bir dakika Biz anlayalım genleriniz var DNA genleriniz var

[0:15:22.199] Bunların hepsi aktif değil Hepsi pasif değil bazısı aktif bazısı dorm dediğimiz

[0:15:27.880] uykuda Evet ve Epi dediğimiz şekilde de aktive olmaya müsait Evet veya

[0:15:33.920] kapatılmaya Çünkü okunuyor veya ifade ediliyor

[0:15:37.319] derken o Evet Express ediliyor denir işte ifade olarak genelde çevriliyor

[0:15:41.680] Türkçeye bu ne kadar işte okunup okunmadığı da o metilasyonu biz böyle

[0:15:45.800] küçük kırmızı bayraklar olarak öğrenmiştik Şimdi onları galiba kırmızı

[0:15:50.000] şeker topları falan diyorlar zannediyorum O kırmızı bayraklar Aslında

[0:15:54.000] Siz buradan uzak durun bunları okumayın demek Ama o bayraklar yerleri

[0:15:59.079] değişebiliyor ve bu nasıl değişiyor ya geldiğimiz zaman bizim işte bütün o

[0:16:04.560] aldığımız Hani senin de benim de bizim çevremizde suplementler yediğimiz

[0:16:09.600] yemekler bütün o dışarıdan çevreden maruz kaldığımız herhangi bir stres

[0:16:14.199] pozitif veya negatif spor egzersiz ciddi anlamda

[0:16:19.720] sizin metilasyon unuzu yani o gen ifadelerinin ne kadar olup olmayacağını

[0:16:24.480] karar veren mekanizma DNA'nın değişmiyor ama DNA ne kadarını ne şekilde

[0:16:30.279] kullanacağınız değişebiliyor bölümlerden bir tanesinde bahsetmiştim ağır

[0:16:35.759] metallerle ilgili vücudumda çıkan ve altlarında Zaten şöyle açıklamalar var

[0:16:40.160] DNA metilasyonu engeller ya da sebep olur filan böyle bir şey var mesela

[0:16:46.000] arsenikle ilgili vesaire ile ilgili onu mu kastediyorsun Yani dışarıdan maruz

[0:16:51.399] kaldığımız a metaller de aynı şekilde veya dediğim gibi Yani bütün Güneş

[0:16:56.519] ışınından her şeye kadar ın metilasyon da şöyle bir şey var şöyle kilit bir

[0:17:02.240] Aslında şey var Yani metilasyon illa çok iyi veya İlla çok kötü değil Yani illa

[0:17:08.120] Biz o olsun veya olmasını istemiyoruz biz onun doğru yerlerde metilasyon

[0:17:12.120] olmasını istiyoruz Yani aslında kilit herhalde e kelime burada balans yani

[0:17:18.039] dengenin Orada olması lazım bütün o meti zengin şeyleri yerken düzgün yerlere

[0:17:23.439] Aslında o metiller iteleyen faktörlerle beraber orada olmanız lazım Yani senin

[0:17:28.559] dışarıdaki İşte o aldığın ağır metaller Sen istediğin kadar Metil ye Metil grubu

[0:17:33.440] içeren yiyecekler ye veya suplementler al Belki onun doğru yere yönlenmesi

[0:17:38.000] engel olacak o yüzden senin işte şelasyon la detoksla Aslında o bütün o

[0:17:43.720] ağır metallerden vücudunu arındırmanın şeye dönelim testlere

[0:17:48.840] dönelim Çünkü arasında bunlar var soracağım sorular ama bence bir böyle

[0:17:53.480] grupla istersen ne tip gen testleri yapılabiliniyor ve ne işe yarıyorlar

[0:17:58.440] Evet şimdi kendi alanından başlayayım kanserle ilgili İlla kanser olmanıza

[0:18:03.760] gerek yok yani kanserin de mutlaka Eğer Kanserli bir dokunun da genetik testi

[0:18:08.880] yapılabiliyor ama sizin genomik DNA'nın da ne kadar kansere yatkın olup

[0:18:13.360] olmadığını bakabiliyorsan Eğer ki mutasyon taşıyorsanız ciddi bir mutasyon

[0:18:18.120] yükünüz varsa veya bazı bilinen genler var ki onlardaki mutasyonlar özellikle

[0:18:22.840] meme kanseri için bu artık çok bilinen bir şey ailede varsa eğer ki anne

[0:18:27.320] tarafında bütün kız çocuklarının Aslında mutlaka testten geçmesi önemli Biz

[0:18:34.799] aslında rica ediyoruz ki olması gereken bir şey genomik kanser testleri var ki

[0:18:39.000] yapabileceğiniz İlla Hasta olmadan Bunun haricinde farmakogenetik dediğimiz bir

[0:18:43.679] test var ki ben onun çok değerli olduğunu ve ileride Umuyorum ki aslında

[0:18:49.200] devlet kapsamında bile yapılması gerektiğini düşünüyorum Çünkü neden

[0:18:52.600] farmakogenetik testler sayesinde dediğim gibi DNA yapınız değişmiyor Bunu

[0:18:56.880] biliyorsunuz bakılan bazı S'ler var yani single nle polimorfizmler bunlar

[0:19:02.039] varyasyonlar bunlar sizde herhangi bir mutasyon değil Varyasyon Yani seninle

[0:19:07.080] benim arasında ufak minik varyasyonlar farklılıklar olabilir bu böyle şeyler

[0:19:11.799] görüyorum ben bana gelen testlerde

[0:19:15.799] atıyorum SLE nükleo dediğimiz O işte tek bir nükleotit yani DNA neden oluşuyor 4

[0:19:22.000] tane ana nükleotitten oluşuyor at g c Normalde a olması gereken yerde Eğer C

[0:19:29.440] varsa hı Mesela bu Sendeki ufak o varyasyonu belirliyor o Varyasyon neye

[0:19:35.760] sebep oluyor o genin

[0:19:43.640] sentezleyebilir bazen komple çalışıp çalışmamasına bile sebep olabiliyor bu

[0:19:48.200] Ufak varyasyonlar da mesela farmakogenetik testlere denecek olursak

[0:19:52.000] Eğer farmakogenetik testlerde bir sürü farklı alt grupta bunların içerisinde

[0:19:57.600] ptik ilaçlardan kardiyovasküler ilaçlara kadar sizin kullanacağınız Ağrı

[0:20:02.000] kesiciden kanser ilaçlarına kadar aslında bütün kemoterapik ilaçlara kadar

[0:20:05.720] bir sürü farklı alandaki ilaç aktiflerin Siz metabolize edebiliyor musunuz

[0:20:12.240] edemiyor musunuz un gerçeğini veriyor size bu da ne demek yani sizin Sizin

[0:20:18.360] Mesela bir kardiyovasküler bir rahatsızlığınız oldu Beta Blocker lardan

[0:20:22.400] bir tanesini kullanırız daha iyi işe yararken diğeri Aslında size işe

[0:20:25.440] yaramıyor veya size negatif bir etki yapıyor Bun Eğer Doktorunuz bilirse Hiç

[0:20:30.000] öyle Deneme yanma yanılma yöntemiyle değil size direkt doğru ilacı reçete

[0:20:34.640] edebilir yine senin alanın la ilgili de yani ne tarz Aslında saykotik ilaçlar

[0:20:40.679] kullanabileceğini bazısı Çünkü belki de çok kötü gelecek Onlar da direkt

[0:20:45.880] söylenebilecek gerçekler arasında ve bunu Hayatınız boyunca bir kere

[0:20:49.159] yapacağınız bir test Çünkü DNA'nın değişmiyor Bu biraz şeye benziyor Biz e

[0:20:53.559] Suzan'la yaptığımız çalışmalarda Brain imaging dediğimiz beyin haritalama

[0:20:58.480] Dolayısıyla beyindeki dalgaların ve bölümlerinin nasıl çalışıp ya da

[0:21:03.600] çalışmadığı Çok mu çalışıyor az mı çalışıyor üstüne neurocognitive test

[0:21:07.679] dolayısı kişinin kendisiyle ilgili düşünceleri diyelim istersen Üstüne bir

[0:21:12.279] de sizin yaptığınız genetik işte duygu durumu ya da farmakogenetik eklendiği

[0:21:18.080] zaman Esasında Çok daha 12'den vuran bir tedavi planı çizilebilir aynen yani çok

[0:21:23.720] daha kapsamlı Aslında farklı farklı yönlerden yani sizin genetik makeup'ın

[0:21:28.600] genetik background unuz nasıl ki kullanacağınız ilaçlara ne şekilde tepki

[0:21:33.279] verebilirsiniz veya işte o anki bütün vücutsal kimyanız ne durumda bunların

[0:21:38.440] her birine Aslında çok daha nokta atışı yapabileceğiniz bir şey Bunun haricinde

[0:21:42.760] başka hangi testler var aslında kardiyovasküler

[0:21:46.480] olanlar da özellikle doktorların Aslında kullandığı ama sadece birkaç tanesini

[0:21:51.400] kullanıyorlar işte o hangi ilacı gerçekten reçete etmeliyim konusunda bir

[0:21:56.520] iki tanesine bazen baktı biliyorlar bazı kardiovasküler uzman ş benim anladığım

[0:22:01.039] böyle çok çok iyi doktorlar çok uzun tecrübeleri olan doktorlar ilginç bir

[0:22:06.640] şekilde başka testlerle de bunu görebiliyorlar yine hep ben kendimden

[0:22:10.559] bahsediyorum Çünkü seneler evvel Suzan benim beyin resimleme mi yaptığı zaman

[0:22:16.720] hı hı bende Eee tespit edilen o Rehabilitasyon zamanlarından tespit

[0:22:21.679] edilen dikkat bozukluğu için verilmiş bir ilaç vardı ve o beyin aktivasyonuna

[0:22:26.600] bakıp dedik bu senin hiçbir işine aramıyor ya o oradaki dalgadan gördü

[0:22:31.279] Aynı şekilde Demek ki siz mesela farmakogenetik de de bunu verebilirdim

[0:22:36.000] Evet doğru Kesinlikle o gözlemsel zaten tecrübe yani çünkü o sizin genetiğin

[0:22:43.080] zaten onu veriyor Suzan da onu okuyabiliyor or fizyolojiden de

[0:22:46.880] okuyabiliyor onu yani o direkt zaten Çünkü bunların her birinin Aslında

[0:22:50.840] vücutta bir çıkışı var ya Yani ben onu ben o çıkışı Bir doktor bir MD olmadığım

[0:22:57.480] için b ben onu göremiyorum ama ben onu gen tarafından Görebiliyorum suzun da

[0:23:01.000] onun fizyolojik olarak zaten okuyabiliyor Evet çok Ayen İşinin ehli

[0:23:05.679] Doktorlar da bazı şeyleri hani biz en baştan bazı şeyleri görebiliyoruz Bu da

[0:23:11.000] bu arada % 10000 değil tabii ki bir yatkınlık söylüyorum yani Hani bu %

[0:23:15.200] 10000 bu şekilde olacaktır değil Kanserde bile böyle mutasyonu taşırsın

[0:23:19.600] olup olmayacağın yine senin Aslında çevresel şartlarına kadar birçok sebeple

[0:23:24.640] değişebilir ama o yatkınlık Çok ciddi bir

[0:23:28.400] uyarı noktası yani ona göre önlem alabilmek Bunu biz ben yani şahsen

[0:23:33.120] deneme yanılma metoduyla Biz senelerce tiroid hormonu alırken sentetik tiroid

[0:23:39.600] hormonunun hiçbir işe yaramadığını gördük aynı şekilde Kız kardeşim de aynı

[0:23:43.559] şekilde annemde t4e t3e döndüremiyorum Onun için Bio identik Tiroid ilacı

[0:23:49.080] alıyoruz gen Muhtemelen Çünkü Üçümüzde de var aynı şekilde homos sisin metile

[0:23:55.159] edememe kapasitesiyle birlikte yine b vitam de vesaire de işte demin de

[0:24:00.080] konuştuğumuz gibi artık günümüzde benim anladığım çok daha hızlı bir şekilde

[0:24:04.720] böyle deneme yanılma olmadan senelerce bunun tereddütü de olmadan gen testiyle

[0:24:10.159] En azından resmi daha net önüne Doktorlar koyabilir ya da kişi Arzu

[0:24:15.240] ediyorsa doktorundan isteyebilir kesinlikle orada metilasyon için çok

[0:24:19.520] önemli bir mekanizma var tek karbon mekanizması One Carbon mekanism düzgün

[0:24:24.679] bir şekilde çalışması Aslında B bizim bütün bu bu metilasyon dengemiz ana

[0:24:29.520] anahtarı serotonin de hani 5 htp 5 htp dediğimizde ki şu anda onların da

[0:24:34.960] takviye olarak da satılıyor O da yine tek karbon mekanizması içerisinde çok

[0:24:39.480] önemli bir rol oynuyor ve biz genetik testlerle aslında bütün bu mesela işte

[0:24:44.720] Duygu durum genetik tesine geleyim buradan farmakogenetik anlattık kansere

[0:24:49.120] olanı anlattık Duygu durumda da sizin serotonini beyinde ve bağırsakta iki

[0:24:54.159] tane farklı noktada en çok bağırsakta üretiliyor beyinde 1225 bağırsak % 75

[0:24:58.720] ama çok büyük bir molekül triptofandan üretiliyor Dolayısıyla ama geçemiyor

[0:25:02.440] beyin zarını di şöyle geçemiyor Evet bağırsakta üretilen geçemiyor Çan

[0:25:07.080] biliyorum bunu da zaten bağırsakta olan şeyleri hiç yani bir beyin doktoru

[0:25:11.279] olarak umursamıyor diyeyim ben s şöyle orada g Brain ais dedikleri işte o beyin

[0:25:16.279] ve bağırsak aksisi Evet orada biraz bilim dünyasında ufak bir şey

[0:25:21.679] var Bir ufak tartışma var ama olması gerekiyor zaten şöyle neden Evet

[0:25:28.039] bağırsakta üretilen geçemiyor bağırsakta en çok üretiliyor ama üretilen

[0:25:32.120] geçememesi demek onun tetiklediği mekanizmalardan beyin etkilenmiyor demek

[0:25:36.520] değil zaten bu karşı tezi savunanların Aslında söylediği şey bu yani sen ne

[0:25:42.279] kadar Çünkü öbür taraf şey diyor sen bağırsaktan ne kadar serotonin ürettiren

[0:25:46.559] ürettiren geçemiyor ki beyinde Eğer yeteri kadar üretilmiyor bir yere kadar

[0:25:51.000] doğru Evet ama bağırsakta yeteri kadar üretilen o serotoninin tetiklediği

[0:25:56.399] mekanizmalar Bey ulaşıyor mu ulaşıyor yani orada ufak bir çatışma var Biz

[0:26:02.159] Duygu durum genetiği testinde Peki Pardon burada çok önemli sormam lazım

[0:26:06.880] Sen mekanizmayı söyledin Bunun genle alakası var mı var şöyle şimdi oraya

[0:26:11.679] gidiyordum tamam Duygu durum genetiğinde de biz bağırsaktan

[0:26:15.799] beyne nerede Aslında problem var nerede üretimde problem var Onu görebiliyoruz

[0:26:20.760] farklı tabii ki genlerle üretiliyor Bu arada farklı genlerle kontrol ediliyor

[0:26:24.679] bağırsaktaki le beyindeki galiba benim o testi yapmam lazım Çünkü şöyle ben iki

[0:26:29.360] çatışmanın arasındayım tamamen ve sadece mikrobiyota çalışanlar her şey

[0:26:34.240] mikrobiyota da çözülür başka bir şey hiçb şy ihtiyacın yok diyorlar beyinle

[0:26:39.039] sadece çalışanlara umurumuzda ne oldu beyin okeyse her şey Tamamdır diyor Ben

[0:26:45.880] sistemin bütün olduğunu düşünüyorum aslında yani Hani senin de birçok

[0:26:49.240] Aslında gen testine beraber de baktık ama biraz bölük pörçük Çünkü sen hani

[0:26:55.000] hedefin o değildi hedefin işte o seratonin mekanizmasını tam olarak

[0:26:58.640] çözmek değildi farklı firmalara yaptırdığın genetik testlerden ben

[0:27:02.399] oradan Aa bu gelen burada rol alıyor Aa bunu da buraya koyabilirim falan 2i ü

[0:27:06.640] tanesini yakaladım ama hepsi bütün resim yok elimde dediğim gibi bu mesela duygu

[0:27:10.799] durumu için olan da bütün seratonin aksında hem beyinde hem bağırsakta hem

[0:27:16.360] de taşınmasında yani hani yeri kadar üretilsin taşınıyor mu düzgün

[0:27:21.360] taşınabiliyor mu Hadi taşındı diyelim hücrenin içerisine düzgün bir şekilde

[0:27:25.159] alınabiliyor Muya kadar aslında bilgi veren bir test Onun haricinde dopamin le

[0:27:30.240] ilgili de var bağımlılıkla ilgili de bize ipuçları verdiği noktalar var

[0:27:33.880] Özellikle zaten yine senin alanın O yüzden ben çok değerli bir test olduğunu

[0:27:37.640] düşünüyorum çünkü sizin hani bütün bu seratonin depomin bütün bu

[0:27:41.559] nörotransmitterlerin aslında düzgün bir şekilde vücutta efektif bir şekilde

[0:27:45.159] üretilmesi veya kullanılmasına kadar Bunların hepsi sizin ödül mekanizmanın

[0:27:50.080] hayattan ne kadar zevk aldığınız la da alakalı Biliyorsun aslında senin alanın

[0:27:55.120] Evet doğru astrolog la falcı karışımı Benimle ilgili bir şey dediniz Hayır yok

[0:28:00.240] benim o böyle yarım çıkmış olan ama benim için öyleydi yarım bir testi o

[0:28:06.720] serotonin yolaklar andaki olabilecek sıkıntının şöyle kahve falı gibi bakıp

[0:28:12.640] gördünüz dediler Sen hayatta böyle küçük şeylerden zevk almıyor musun antrep

[0:28:18.640] olmak vesaire mi sana keyif veriyor derken ben de Evet haklısın dedim ki

[0:28:22.559] bunu Daha çok fazla da tanışıyordu o zaman Aynen ve sebebi bu dedin ve beni

[0:28:27.000] acayip rahatlattı artık kendimi suçlu hissetmiyorum çok güzel suçlayacak bir

[0:28:32.320] genim var ama bunları kontrol edebiliyoruz işte bu şimdi oradan işin

[0:28:36.320] zaten epye gelmek istiyorum çünkü bahsettik yani pozitif şeylerden de

[0:28:41.360] bahsettik negatiflerden de bahsettik Dolayısıyla bu Epi bölümünü biraz

[0:28:46.880] konuşalım istiyorsan Mesela seninle başlayalım Muhtemelen senin normal gen

[0:28:52.000] sequin varken ki bakmışsın dur diye tahmin ediyorum İlla kanserler var mı

[0:28:55.840] geninde eee bu şey terzi kendi söküğünü dikmez korkar bak bakmaz falan aen

[0:29:03.320] Muhtemelen vardır diye düşünüyorum Ama bakmadım mutasyon oluşmuş olabilir çünkü

[0:29:07.159] Evet Çernobil sırasında oradaydım ve ailede Hani bir yatkınlık var ki zaten

[0:29:12.360] işte bütün Baba Soyunda Yani hem hem erkek hem de kadınlarda farklı kanserler

[0:29:19.440] işte akciğerden memeye kadar birçok farklı kanser türü gözüktü ki keza ben

[0:29:24.840] kendimde de ufak bir tümör yaşadım

[0:29:32.799] hüm Han Bir Daha çıkmı beklemiyorum ama bir yatkınlık var biliyorum ki vücudumda

[0:29:38.039] ama ne yaparsın biliyorsan ne yaparsın çok güzel Şimdi açmaya başladık Benim de

[0:29:42.559] kafamda daha net oluşmaya başladı örneklerle daha iyi anlıyorum O zaman

[0:29:46.960] şöyle mi diyoruz muhtemel gen yatkınlığı olduğunu söylüyoruz İşte bu radyasyonla

[0:29:54.480] geni Turn on dedikleri alıştırma aktive etmek yani Dolayısıyla epye mi giriyor

[0:30:01.159] buradaki radyasyonla olan temas Evet yani radyasyon Aslında siz epigenetik ve

[0:30:07.760] veya diğer çevresel faktörler Hem epigenetik bir değişiklik yapabilir ama

[0:30:11.760] radyasyon çok büyük bir şey faktör olduğu için o direkt sizin dna'da kalıcı

[0:30:16.559] bir mutasyona da sebep olabilir bu nerede olduğu da önemli Siz bunu İlla

[0:30:21.519] bir sonraki jenerasyona aktaracak diye bir şey de yok buradan ufak bir Aslında

[0:30:25.360] pencere açayım yine tane çocuğum var sen de biliyorsun ben onlara o mutasyonu

[0:30:30.720] aktardım mı aktarmadan şu anda bilmiyorum çünkü şey

[0:30:34.960] yapmadım yani genomik DNA testi yapmadım kanserle ilgili Ama şunu biliyorum

[0:30:41.039] epigenetik değişiklikleri Aslında kendimiz dışarıdan bir şekilde

[0:30:46.360] sağlayabiliyoruz ya yediğimizde içtiğimizde ve yaşam tarzımızda kızıma

[0:30:50.679] hamileyken hamilelik öncesinde kendime herhalde en iyi baktığım dönemde Yani

[0:30:55.559] hem fiziksel olarak hem egzersiz yönünden hem de yeme içme

[0:31:00.200] olarak da o yüzden ben hani Elif'in şanslı olduğunu düşünüyorum Çünkü bunu

[0:31:07.000] seninle de birkaç kere Aslında konuştuk dna'yı Hani o hem anneden hem babadan

[0:31:12.039] alıyoruz ama bir de mitokondri imiz var hani bütün bu enerjimizi Evet hatta

[0:31:16.919] yaşlanma ile ilgili işte Aging ile ilgili bütün çalışmalar da bütün

[0:31:20.240] çalışmalar demeyeyim ama çok fazla çalışmada mitokondri üzerinde yapılıyor

[0:31:24.080] biz onu annemizden alıyoruz yani o o inanılmaz bir ger Onun için mi bu kadar

[0:31:28.080] dikkatli davrandın bu kadar bilinçli değildim ama içgüdüsel olarak öyleydi

[0:31:33.039] bütün bir sürü çalışma vardı öncesinde ama insanda gösterilmeye başlanması bu

[0:31:38.200] çalışmaların ne kadar efektif olduğu yani sizin yaşam tarzınızın sonundaki

[0:31:43.679] offs springe Yani aslında çocuğunuza nasıl aktarabiliriz epigenetik olarak o

[0:31:49.120] sonra 2017'de Aslında çıktı ve benim hamileliğimden sonra çıkan çalış Tam ben

[0:31:53.159] onu bir anlamaya çalışayım Çünkü ben anlarsam bence Biz seyredenler de anlar

[0:31:58.519] şunu mu diyoruz Daha doğrusu netleştirmek istiyorum şimdi sen

[0:32:02.760] biliyorum sen belki filan diyeceksin ama şimdi DNA demiyorlar mı İşte senin DNA

[0:32:09.480] değişmiyor ta taş devrinden beri gelen Evet DNA

[0:32:13.760] değişmiyor Onu anladım epigenetik değişiyor ama DNA değişmiyor epigenetik

[0:32:20.080] değişiyor ama benim epigenetik im atıyorum Ben 45 yaşında çocuk doğurmuş

[0:32:25.200] olsaydım hı yaşında çocuk doğmuş olsaydım genetiğim 0 la 40 yaş arası iyi

[0:32:34.039] ya da kötü Hı hı Bir hayatla değiştirip o çocuğa değişmiş olan versiyonu mu

[0:32:41.240] geçiyor şu anki çalışmalar onu söylüyor Ha işte o çok enteresan genetik olarak

[0:32:45.440] yani sizin hatta çok kısa süreli çalışmalar var yani 8 haftalık

[0:32:50.679] çalışmalar var 8 haftada sizin metilasyon hangi yöne doğru kayacağı

[0:32:57.120] Yani epigenetik aslında nasıl değişebileceğini gösteren insanda

[0:33:00.799] çalışmalar var Bunlar işte dediğim gibi yani benim aslında ilk hamileliğimden

[0:33:04.760] sonra çıkmış şeyler ama insanda gösterilmesi yoksa biz bunu zaten çok

[0:33:10.039] öncesinde model organizmalarda biliyorduk hep dedim ya işte o ilk önce

[0:33:14.639] şeyde invitro sonra invivo en sona insana geçiyoruz Bunlar çok sonradan

[0:33:18.600] çıkan çalışmalar Ama şu anda mesela kendime o bakımdan a diyorum hani iyi

[0:33:22.559] bir yani olabilecek en iyi aslında epigenetik kombinasyonu ilettim

[0:33:27.519] kendi açım ki ikinci Çocuğumda da öyle olduğunu düşünüyorum Çünkü o zaman da

[0:33:32.279] birçok çevresel şeyden uzaktım Çünkü zaten daha kızımı emziriyordum falan y

[0:33:36.840] Şimdi biz bu çok harika bir mesaj esasında yani burada Eğer bizim

[0:33:41.919] programdan bir tek mesaj bile vermek istesek Diyoruz ki

[0:33:48.120] çocuk doğurana kadar en iyi şekilde yaşadığınız takdirde En azından ona

[0:33:55.240] geçireceğiniz gen saı bir gen olacak mesajda da şunu diyoruz Yani en azından

[0:34:00.440] o zamana kadar sabret Ondan sonra nasıl bir hayat seçiyorsa ondan sonrası seni

[0:34:04.600] ilgilendiriyor daha mı genç yaşlanırsın erken mi yaşlanırsın hastalığın mı olur

[0:34:09.280] bence bu çok çok önemli bir mesaj oldu dinleyenlere Çünkü en azından ne

[0:34:14.000] yapılacağı biliniyor Demek ki ne diyoruz gen testini yap aşağı yukarı bir anla

[0:34:18.399] Şimdi sen de zaten Çok bilinçli bir End users yani son

[0:34:24.320] kullanıcısına senedir bu işlerde özel le ne gibi besin takviyelerin Senin

[0:34:29.919] ihtiyacın olduğu ve neler kullanman gerektiğini çok düzgün testlerle beraber

[0:34:35.000] Aslında bunu yönlendiriyorsunuz

[0:34:51.040] genetik testleri daha son zamanlarda yaptırmaya başladın ama bu arada tabii

[0:34:56.119] hani şeyde çıkmadı a benim Bunu kullanmamam gerekiyormuş gibi bir

[0:35:00.480] Sonuçta çıkmadı çünkü asında doktorun da çok güzel bir şekilde yönlendirmiş o

[0:35:03.880] konuda da şanslıymış sın Biz ama genetik testlerle Hani gerçekten şuna

[0:35:08.560] ihtiyacınız var Mesela işte fatı hani ne zaman kullanır genelde kadınlar

[0:35:13.800] hamileyken hamilelikten biraz daha öncesinde kullanmaya başlar çünkü sizin

[0:35:16.880] o metile işte o metilasyon da ona ihtiyacınız var zaten Yani bütün bu

[0:35:20.960] neural defin olmaması için de yani onu mutlaka kullanmaya devam etmenizi bütün

[0:35:26.880] zaten kadın doğum uzmanları söylüyor ama belki sizin buna Hayatınız boyunca

[0:35:30.760] ihtiyacınız var y şeyde işte Zaten benim suzun la çalışmalarımda böyle bazı bu ev

[0:35:36.280] testlerine de geleceğim ama bu bazılarında şöyle şeyler diyordu 4 gün

[0:35:41.320] boyunca bütün vitamin takviyelerin yani ilaç zorunlu reçeteli ilaç dışında

[0:35:47.599] hepsini bırakın diye Suzan şöyle bir laf geldi kendini berbat hissedebilirsin

[0:35:52.800] istiyorsan bırak bu ne demek dedi ki sen B vitaminini ne yersen ye evet hiçbir

[0:35:58.800] şekilde metile edemediğin için ve sana enerji o vereceği için sen alacağın

[0:36:03.680] takviyeyi bıraktığın anda enerjin düşecek ve kendini çok iyi hissetmeyecek

[0:36:07.760] sine getirdi ki sen bunu anlatıyorsun Evet evet yani bazı takviyeler var ki

[0:36:13.119] çok fazla sanki ilaç kullanıyormuş gibi yani besin takviyeleri ile kimyasal

[0:36:17.640] ilaçları birbirini karıştırıyorlar ve Yani ben de sen de öyle biz çok fazla

[0:36:22.240] karışım kullanan insanlar değiliz biz tek tek alıyoruz yani hani B12 alıyorsak

[0:36:26.040] Tek başın alıyoruz işte vitamin C'yi bile tek başına alıyoruz hiçbir şeyin

[0:36:29.720] böyle kompleks bir şeyini almıyoruz Dolayısıyla Hani sanki bir avuç ilaç

[0:36:33.960] alıyormuş gibi ama o Aslında sizin günlük almanız gereken çok daha iyi bir

[0:36:38.359] hayat yaşamak için yani sadece biz burada hani Evet bu oluşum adı Lev Ama

[0:36:44.040] özellikle Wellness birleştiri musun ya her şeyi T sadece Life span değil he

[0:36:50.160] span aslında burada çok çok önemli olan yani sizin ne kadar sağlık yani yaşamı

[0:36:54.720] uzatırsın ama ne kadar sağlık sağla uzatıyorsun Bunu o kesinlikle oradaki

[0:36:59.000] anahtar o o yüzden bu kadar korkuyla yaklaşmaya gerek yok Sadece düzgün yerde

[0:37:05.560] üretilmiş gerçekten doğru suplementler almak ve doktorunuzun tavsiyesiyle

[0:37:09.760] gerçekten biraz da Bence biraz daha bu fonksiyonel Tıp hekimleri ile beraber

[0:37:14.960] aslında genetiğe olan ilgi de son yıllarda zaten covid le beraber çok

[0:37:18.800] ciddi anlamda arttı biyoteknolojik gelişmelere karşı da öyle ve şu anda

[0:37:25.599] önlenmezse ve Hani ben gerçekten Aslında bundan çok memnunum Çünkü insanlar da

[0:37:31.319] çok daha fazla bilinçlendi gerçekten soru soruyorlar yani çok ezbere bir

[0:37:35.040] şeyler kullanmıyorlar Bence yavaş yavaş şunu da soracaklar Yani ben evet şunu

[0:37:40.040] alıyorum ama acaba Metil formunu mu alıyorum Yani doğru formu mu acaba bu

[0:37:43.880] benim için o sizin genetik Aslında makeup'ın söylüyor bunu gerçekten o

[0:37:47.839] Metil formuna ihtiyacınız olmayabilir Bu arada onu genetik yapınız o bütün S'ler

[0:37:54.240] küçük Varyasyon çıkabiliyoruz ufak bir ik bir iki tane daha test var işte

[0:37:59.000] obezite ile ilgili de testler var detoksla ilgili var detoksla ilgili bazı

[0:38:03.599] testler zaten ilginç sizin bazıları farmakogenetik testler

[0:38:08.440] içerisinde de var Yani neyi ne şekilde Detoks edebildiğiniz le de alakalı bu

[0:38:13.680] Metil gruplarını ne şekilde kullandığınız la da alakalı bunlara da

[0:38:17.800] bakılabiliyor detoksla ilgili olanlarda kardiyovasküler Ellerden zaten bahsettim

[0:38:22.640] Hani ana olarak Aslında sizin gerçekten background unuz ne ve Siz bunun üstüne

[0:38:27.880] ne koyabilirsiniz Aslında resmini çekiyor o gen Şimdi sen dedin ya Sen

[0:38:31.760] baktın diye benim Evet Birkaç tane mesela fitness jein var 23 nm var Bunlar

[0:38:36.880] Amerika'da çok eski şey do ya fitnessla ilgili de var bu arada Hani Hang fitness

[0:38:40.720] jee artık gitgide Bunlar Tabii rekabetten şey yapmaya başladılar ama

[0:38:45.079] mesela benim şöyle bir şeyim oldu suzun la bundan birkaç sene evvel sohbetim

[0:38:49.240] oldu bu T trien mi 23 ve ben 23 genden dolay Evet evet 23 Evet genden dolayı ev

[0:38:58.079] ve onlar sır kal kromozom ama 23 anneden 23 bab kromozomdan dol Dolayısıyla orası

[0:39:04.240] şey diye başlamışlar kökün nereden geliyor gibiydi esasında yani hangi

[0:39:08.760] bölgeden genel etnik gibiyse sonra eklemeye başladılar ve ben Orada bakmaya

[0:39:14.839] başladım Mesela ben genetik olarak 50 ile 80 yaş arası diyabete yatkınlık var

[0:39:21.599] H Ben sözun dedim ne demek bu dedim Şu demek dedi şöyle olur dedi aktive olurdu

[0:39:28.160] Sen eğer hamile kalsaydın Hı hı hamileliğinde de çok aşırı bir kilo

[0:39:33.640] almış olsaydın Evet bu geni olmayan insan ya da yatkın olmayan insana bir

[0:39:38.800] şey olmazken senin durumun diyabete dönebilir şimdi o zaman bana şu şunu

[0:39:44.079] diyor Ya arkadaş baktır ki Bir sürü de hiçbir zaman aktive olmayacak şeyi de

[0:39:51.480] yani dorm uyuyarak bırak Evet evet yani o zaten size şey fikrini ver veriyor

[0:39:56.760] Evet Neye ne kadar yatkınlığını bir de biraz önce söylediğin şey de çok hani

[0:40:00.960] değerli aslında işte 23n vde öncesinde etnik kökenle ilgili sadece bilgi varken

[0:40:05.960] şu anda üstüne yeni yeni şeyler eklemeye başladılar Çünkü orada yakaladığınız smp

[0:40:10.839] senin Mesela baktırdığını testlerde sana söylemiştim sana farklı yorumlar

[0:40:14.680] yapıyorlar başka işte hastalıklar veya durumlar için ama ben baktığım zaman

[0:40:17.839] başka şeyleri de söyleyebiliyorum Çünkü o gen sadece onunla alakalı değil başka

[0:40:22.960] Sana yatkınlıkları da veriyor Türkiye ile ilgili sadece bir

[0:40:27.520] durum söyleyeyim burada yatkınlık la ilgili özellikle Bence Türkiye

[0:40:32.160] coğrafyasına bu coğrafyaya uygun da aslında bir geniş bir çalışma yapılsa

[0:40:36.079] çok çok daha değerli olur ki bunu seninle konuştuk yani çünkü bazı şeyler

[0:40:40.000] çok istatistiki olarak da sen de aslında daha önceki programlarında da konuştun

[0:40:44.599] bir bir background bir çalışma olması lazım ki ve üstüne bir sürü Aslında ek

[0:40:49.160] bilgi giriyor Kon ondan sonra ona göre vardı Evet yani oradaki o istatistiki

[0:40:55.640] olarak o bilgi bilgiye göre aslında bir yorum yapıyorsun ve genelde bu

[0:40:59.200] çalışmalar bir kısmı Asya'da bir kısmı Amerika'da bir kısmı Avrupa'da Asya'da

[0:41:04.680] çok fazla var evet Ben meraklıyım yarısını anlıyorum yarısını da

[0:41:09.240] anlamıyorum Allah'tan siz varsınız daha detaylı bir gen taraması gibi kendini

[0:41:14.440] isimlendiriliyor daha kolay anlaşılacak gibi ama sen hep şunu diyorsun yani Ben

[0:41:18.079] oradaki esasında bambaşka bir teşhis diyelim istersen e gen sıralamasına

[0:41:23.560] bakıp oradan başka bir şey de okuyabiliyorum diyor Hı bu benim

[0:41:27.440] yaptırdığım testlerde genelde yaş ölçenler

[0:41:32.599] var yaşlanma hızı ölçenler var Tel amirlerin uzunluğunu ölçenler var DNA

[0:41:40.760] genel resmini çekenler var Sen de zaten ona baktık Bir de işte o daha böyle bir

[0:41:47.480] etnik kökeninden başlayanlar var bunlara bir bir yorum verirsen Çünkü insanların

[0:41:53.680] Ulaşılması daha kolay daha ucuz şö Hı hı Acaba onlar kişi için bir başlangıç

[0:41:59.160] noktası olabilir mi yani orada bir şeye bakıp Aa ya ben şun daha dikkatli olayım

[0:42:05.000] daha derin araştırayım gibi kesinlikle yaptırabilirler Sadece bunun doğru

[0:42:09.200] yorumlaması önemli olan o yüzden zaten genetik konsult turlara ihtiyaç var yani

[0:42:15.400] bunu normal Medikal bir hekimin de yorumlaması eğer ki genetik üzerine bir

[0:42:20.359] doktora yapmadıysa çok zor o yüzden zaten bizim aramızda Hani ben doktorun

[0:42:25.240] Neyi reçete edeceğine karışamam Ben sadece mekanizmayı söylerim A bunun şu

[0:42:29.920] mekanizmasında sorun var bu mekanizma şunlarla çalışıyor işte fatı eklersen

[0:42:34.040] çalışıyor b12'yi eklersen çalışıyor ama ben neyi ne şekilde onu reçetelendirme

[0:42:38.599] karışamam ama şöyle de bir durum var Özellikle Mesela senin yaşla ilgili olan

[0:42:44.520] testler yaptırdığın testlerde biyolojik yaşla kronolojik yaş çok farklı olabilir

[0:42:48.720] biliyoruz Ve bu daha önceki yaşam tarzımızla aslında ne kadar korele

[0:42:54.000] olduğunu da biliyoruz ama sonu çalış şunu da gösteriyor Siz biyolojik

[0:42:58.359] yaşınızı işte 8 haftalık bile çok gerçekten işte Metil bakımından zengin

[0:43:04.480] sadece akdenizli Yeti diyemeyeceğim akdenizli Yeti çok faydalı ve Hani bizim

[0:43:08.559] coğrafyamız için Aslında çok büyük bir şans Amerika'da çok daha zor bu işler ki

[0:43:12.960] sen konferansa gittiğinde bile fark ettin bunu Bazen de çok kolay nerede

[0:43:17.200] olduğuna bağlı olarak sadece işte Metil meti zengin yiyecekler yiyerek ve ona

[0:43:22.880] göre bir yaşam tarzı işte hani haftanın 5 günü eee hafif de olsa bir egzersiz

[0:43:27.359] yaparak biyolojik yaşınızı geri çekebileceğiniz biliyoruz Bununla ilgili

[0:43:31.119] bir sürü çalışma var K fis gerald'ın bir e araştırması Var'ın araştırmasıyla

[0:43:36.440] ilgili sadece bir erkekler üzerinde var ayrı bir de kadınlar üzerinde var

[0:43:39.920] Erkekler üzerinde 43 tane Denek kullanmış kadınlarda 6 veya 8di yanlış

[0:43:45.319] hatırlamıyorsam çok az Yani benim oy çalışmayla ilgili tek herhalde şeyim o

[0:43:50.720] oluru çok az çünü kadınlarla ilgili şöyle bir şey de var ki onu sen de özel

[0:43:56.040] özellikle egzersizle ilgili de var benim hani bir özellikle ilgilendiğim

[0:43:59.760] alanlardan bir tanesi de Wellness kısmı biliyorsun fasyanın rahatlatılması la

[0:44:04.079] alakalı ki bence hani çok çok değerli o da epigenetik

[0:44:09.520] olarak bizi etkileyen faktörlerden bir tanesi menstrüel Cycle Yani bizim

[0:44:13.559] menstrüel döngümü erkeklerle en büyük farkımız Biz laboratuvarda deney

[0:44:17.960] yaparken de Hani onu söyleyeyim hayvanlar üzerinde bile Eğer ki herhangi

[0:44:22.800] bir değişiklik istemiyorsak erkek fareler kullanırız dişi fareleri de

[0:44:28.359] kattığımız zaman her zaman sayı büyür Çünkü onların menstrüal Cycle arı onu

[0:44:32.559] tutturmak falan o o inanılmaz bir süreç ki onun çalışmasını Eğer okursanız da

[0:44:37.599] şeyi görüyorsunuz Bir kadında İşte o diyet sayesinde 1 bu5 2 yaş kadar bir

[0:44:43.079] gençleşme olmuş diğerinde 10 yaş Evet Yani inanılmaz bir uçurum var ama bu

[0:44:48.119] yine de bize şunu söylüyor Siz o şekilde aslında yani gerçekten o environmental

[0:44:53.720] Factor dediğimiz dışarıdan gelen etkilerle yediğimizde içtiğimiz de hayat

[0:44:57.200] tarzımızla sporumuz da geri çekebiliriz biyolojik yaşı senin için bence orada

[0:45:02.160] çok güzel bir haber olan şey senin zaten yaşlanma hızın şu anda çok yavaş

[0:45:06.720] Muhtemelen biyolojik Yaşın daha yaşlıydı Ve sen bunu yavaş yavaş geri çekiyorsun

[0:45:12.800] o o çok değerli yani o yaşlanma hızı asıl önemli olan telomer uzunluğu da bu

[0:45:17.079] arada bu diyetlerle değişiyor yani daha doğrusu telomerlerin kısalması da bütün

[0:45:21.359] bu yaşlanma işte Aging longevity araştırmalarındaki en temel

[0:45:27.280] onu bir başka şeyde de yapalım Çünkü o kadar derin ve benim de anlamam lazım

[0:45:32.960] özet olarak tamamlamak istiyorum genetik önemli fakat biz epigenetik le ki çok

[0:45:39.680] konuşuluyor bu genetikteki bozuklukları ya da pozitifleri aksi yöne çevirebilir

[0:45:47.160] sonradan tekrardan aksi yöne çevirebiliyor Bu da bizim mesajımız

[0:45:51.440] olsun Nezaket Çok teşekkür ediyorum bir başka programda seninle kanser konuşmak

[0:45:56.800] istiyorum kanser ve telomerleri konuşalım orada telomerleri de konuşalım

[0:46:00.400] ki İkisi arasında çok ciddi güzel güzel demeyeyim ama çok önemli bir ilişki var

[0:46:05.599] ayık kafayı seyrettiğiniz için teşekkürler gelecek bölümde görüşmek

[0:46:10.100] [Müzik]

[0:46:16.319] üzere

*Transkript YouTube'dan alınmıştır.