[0:00:00.240] veyahut da bağışıklık sistemi bazen kendi dokusunu yabancı olarak

[0:00:04.520] tanıyabiliyor. Ben de bunu bağışıklık sisteminin iyi, kötü ve çirkini diyorum.

[0:00:08.120] Çirkin kısmı işte bu enflamasyon, kronik enflamasyon. Bunu hissetmiyorsunuz.

[0:00:12.445] [müzik] Çünkü bağışıklıktaki en önemli e nokta regülasyondur. İnsanlar bana şunu

[0:00:17.720] soruyorlar. Bağışıklığımızı nasıl çok güçlendirebiliriz? Yani ben diyorum ki

[0:00:21.600] çok güçlü bir bağışıklık istemiyorsunuz. Tehlikeli [müzik] olabilir. Optimal

[0:00:25.039] düzeyde olması lazım. Kök hücre tedavileri gerçekten çok önemli olacak.

[0:00:30.240] Daha henüz o noktaya geldiğimizi düşünmüyorum. Kök hücresi bir yerde var.

[0:00:34.480] Bir tüpün içinde verdim. İşte her şeyi rejenere etti.

[0:00:37.440] Genelde öyle ama şu an yani siz bunu biraz marketing olarak mı

[0:00:41.000] görüyorsunuz? Biraz değil. [müzik] Tamamen marketing

[0:00:43.000] olarak görüyorum. Ben Esra Çavuşoğlu. 19 yıldır ayık bir

[0:00:46.680] hayat yaşıyorum. Bağımlılık hastalığı ile mücadelem beni beden ve

[0:00:50.440] performansımı iyileştirmek, hayat kalitemi arttırmak, daha sağlıklı ve

[0:00:53.879] uzun yaşamak için yeni yöntemler, cihazlar ve takviye ürünler araştırmaya

[0:00:57.800] yönlendirdi. [müzik] Bağımlılık hastalığı, baya hiking ve longevity

[0:01:01.719] alanlarındaki kendi deneyimlerimden dünyadaki son gelişmelere, [müzik] çığır

[0:01:05.519] açan girişimcilerden uzman akademisyenlere yıllardır yaptığım

[0:01:09.439] sohbetler artık her hafta Ayık Kafa podcastı.

[0:01:13.360] Ayık Kafaya hoş geldiniz. Konuğum dünyada bağışıklık sistemi denince akla

[0:01:17.920] gelen en önemli bilim insanlarından biri olan Profesör Doktor Derya Unutmaz.

[0:01:23.040] Kendisiyle iki bölüm çektik. Bu bölümde bağışıklığın neden modern tıbbın

[0:01:27.520] merkezinde olması gerektiğini konuşuyoruz. Bağışıklık sistemi

[0:01:30.880] dediğimiz şey yalnızca hastalandığımızda devreye giren bir savunma mekanizması

[0:01:35.360] değil. Beynimizden metabolizmamıza, yaşlanmadan kanser riskine kadar her

[0:01:40.560] şeyi etkileyen canlı dinamik bir sistem. T hücreleri gerçekten ne yapar? Timus

[0:01:45.640] neden yaşta birlikte küçülür ve bunun bedeli nedir? Neden bazı insanlar

[0:01:49.840] enfeksiyonları hafif atlatırken bazılarında süreç kronikleşir ve

[0:01:54.079] bağışıklık sistemi ile lonceviti arasında sandığımızdan çok daha güçlü

[0:01:57.880] bir bağ var mı? Şimdi bölüme gidelim. Ayıkfa'nın bu bölümü Gedik Eğitim Vakfı

[0:02:03.479] katkısıyla sizlere ulaşıyor. 30 yılı aşkın süredir gençler, çocuklar ve

[0:02:08.560] kadınların eğitimine destek veren burslar, projeler ve sosyal çalışmalarla

[0:02:13.400] onların hayallerine ulaşmalarına imkan sağlayan Gedik Vakfı ile bu yolculukta

[0:02:17.879] birlikte olduğumuz için gurur duyuyoruz. Eğitime yatırım geleceğe yatırımdır. Siz

[0:02:23.280] de Ayık Kafaya konuk olan alanında dünya çapında başarılı uzmanlara isterseniz

[0:02:28.599] orijinal İngilizce kayıtlarıyla, isterseniz Türkçe çeviriyile ve tamamen

[0:02:33.200] ücretsiz şekilde ulaşmaya devam etmek için kanala abone olun, bölümlere yorum

[0:02:38.480] yazın, beğenin ve paylaşın. En güncel bilimsel verilere dayanan içeriklerimize

[0:02:43.879] ulaşmaya devam edebilmek için siz de böylece destek verin.

[0:02:48.200] Kadın bedeni yıllarca erkek verileriyle anlatıldı. Beslenme de öyle, fitness de

[0:02:53.400] öyle, beyin sağlığı [müzik] da. İşte Loncev women Summit tam olarak bu yüzden

[0:02:58.720] var. Esra Çavuşoğlu'nun ev sahipliğinde

[0:03:01.440] dünyanın önde gelen uzmanları kadın biyolojisini merkeze alan son bilimsel

[0:03:06.120] gelişmeleri İstanbul'a getiriyor. Bu bir konferans değil. Artık netlik

[0:03:10.440] isteyen [müzik] kadınlar için yaratılmış güvenli bir alan.

[0:03:13.519] 11 Nisan 2026 The Grand Tarabi Otel'de gerçekleşecek Türkiye'nin ilk ve tek

[0:03:19.080] kadın Lonceviti zirvesi için [müzik] avantajlı biletler ön satışta.

[0:03:22.879] Bedenimde olanları bilmek ve buna uygun [müzik] yaşamak istiyorum diyorsan

[0:03:26.920] Lonvil Women Summit'te bize katıl. Sevgili Profesör Doktor Derya Unutmaz

[0:03:32.760] hoş geldiniz podcastıme. Çok büyük teşekkür ediyorum. Çok yoğunluğunuzda

[0:03:37.280] kırmadınız geldiniz. Şimdi o kadar esasında sizinle konuşacak şey var ki bu

[0:03:42.720] yolculuğunuza başladığınız konuyla ilgili biraz konuşmak istiyorum

[0:03:46.400] bağışıklık sistemiyle. Çünkü şu sebepten birkaç eee açıklama yapayım. Ondan sonra

[0:03:51.519] da başlayalım. Şimdi ben ilk T hücrelerini duyduğum zaman bundan 20

[0:03:55.519] sene önce Rehab'deydim. Kendi uyuşturucu bağımlılığımı tedavi için Amerika'daydım

[0:04:00.040] ve orada Hiıv virüslü hastalar vardı. Homoseksüel hastalardı bunlar. ve sahne

[0:04:07.000] konuşmalarında doktorlar, uyuşturucu, alkol, sigara vesaire gibi tüketimlerin

[0:04:12.680] T hücrelerini düşüreceğini ve bu işin elze dönüşeceğini anlatırlardı. Ve ben

[0:04:17.680] de kafamın içinde bir onun resmi bir orada var. Sonra seneler ilerlesin.

[0:04:22.720] Şimdi bu son iki senedir bu lonjavity ile ilgileniyorum. Kendi esas mesleğimin

[0:04:27.080] de yanı sıra ve şunu öğrendim. Eee, esasında bizim, e, bağışıklık

[0:04:32.759] sistemimiz, timüs bezi ergenlik yıllarından sonra küçülüyor. Dolayısıyla

[0:04:37.639] bağışıklığımız düşüyor. Ama en önemli organ ya da sistem nedir

[0:04:44.240] diye sorduğumda ben bu işi çok iyi yapan rejeneratif doktorlara ne beyin

[0:04:49.600] diyorlar, ne kalp diyorlar. Eğer bağışıklık sistemi kuvvetliyse oradan

[0:04:54.320] lonceviti oradan çıkacak. Çünkü o kuvvetli olmadığı takdirde her nevi

[0:04:58.280] hastalığa kişinin yakalanması ve önüne geçemeyeceği bir sıkıntı oluşacağını

[0:05:03.280] söylüyorlar. Böylelikle hoş geldiniz. Çünkü siz bu bağışıklık eee hücreleri, T

[0:05:08.240] hücreleri ile ilgili çok önemli, uzun uzun çalışmalarınız var.

[0:05:12.360] Kesinlikle katılıyorum. hem çalıştığım için hem de e gerçekten bu 35 yıllık

[0:05:18.199] deneyimimden eee zaten e bağışıklık sisteminin ne kadar önemli olduğunu Hiıv

[0:05:24.880] ile daha iyi anladık. E biliyorsunuz Hiıv sonuçta bu T hücrelerini enfekte

[0:05:29.880] ediyor. Yani bunlara eee vücudumuzun generalleri işte ordusu da diyebiliriz

[0:05:35.160] ve eee direkt olarak Hiıv'den dolayı ölmüyorsunuz. onun zayıflattığı o

[0:05:41.280] generaller ortadan kalkınca e veya kontrol mekanizması basit bir virüsten

[0:05:47.039] dolayı hayatınızı oportunistik enfeksiyon dediğimiz enfeksiyonlardan

[0:05:50.639] ölüyorsunuz. Eee ve şunu da eee gözlemledik. Tabii Hiıv'nin tedavileri

[0:05:55.360] çıktı insanlar. Siz galiba bu işin ilk tespit edenlerden

[0:05:59.880] siz değil mi? Nasıl T hücrelerine saldırdığını.

[0:06:02.759] Evet. Evet. 90'lı yıllarda yaptığımız çalışmalar işte 2000 yıllarda devam

[0:06:07.880] ettik. eee hangi hücreleri enfekte ediyor, öldürüyor. Yaklaşık bir 20 sene

[0:06:12.360] eee Hiıv üzerine çalıştım. Eee onu da eee onu da özellikle çalıştım. Çünkü

[0:06:18.199] şunu gördüm. Hiıv bizden daha fazla bağışıklık sistemini biliyor. Eee ondan

[0:06:23.280] nasıl öğrenebiliriz? Hatta şu anda kansere karşı tedavi olarak geliştirilen

[0:06:28.759] karti teknolojisi var. Bu bağışıklığı tekrar eee mühendislikle

[0:06:34.680] değiştiriyorsunuz. İşte te hücrelerini genetik olarak değiştiriyorsunuz. tümör

[0:06:38.639] hücrelerini tanıması için ve bunu da Hiıv sayesinde aslında yapıyoruz. Bu o

[0:06:43.720] genleri ilk yapanlardan biriydik. Eee 90'lı yılların sonunda geliştirdik bunu.

[0:06:49.240] Eee sonradan işte kanser içinde tedavi oldu. Böyle eee iyi tarafları da oldu.

[0:06:54.199] Eee bir de şunu gözlemledik. E Hiıv tedavi edilmeye başladıktan sonra eee

[0:07:00.360] yani tedavi şöyle virüsü çıkaramıyorsunuz ama kronik bir hastalık

[0:07:04.160] gibi devamlı ilaçları alıyorsunuz. Bu kişiler uzun yaşamaya başladılar. İşte

[0:07:09.360] 50 yaşına, 60 yaşına geldiler. Onların bağışıklık sistemini eee baktığınız

[0:07:15.360] zaman 50 yaşındaki kişinin, Hiıv olmuş bir kişinin bağışık sistemi 60 70

[0:07:20.720] yaşındaki gibi duruyor. Ve bu insanlar 1015 yıl daha erken eee kalp

[0:07:26.199] hastalıkları, işte dejenif hastalıklar, kanserler yani bir yerde hızlandırılmış

[0:07:31.479] bir yaşlanmaya maruz kalıyorlar bütün bir sistem olarak.

[0:07:35.759] Bu da eee bağışıklık sisteminin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Eee diğer

[0:07:40.280] taraftan da dediğinize destek olarak çok önemli bir şey

[0:07:43.879] söylediniz. Yani bağışıklık sistemi eee bir organ

[0:07:49.479] eee polisi, eee ordusu, çöp toplayıcısı, itfaiyecisi

[0:07:54.879] eee sadece dışarıdan gelen tehditlerle uğraşmıyor. İçeride de tehditler var mı?

[0:08:01.199] veyahut da bir eee savaş sonrasında bir enflamasyon oluyor, virüsler geliyor.

[0:08:06.240] Sonra bir iyileşme sürecine girmeniz lazım. Orada da bağışıklı sistemi kritik

[0:08:10.479] derecede rol oynuyor. Tabii ki düşünün yani bu tehlikeli bir sistem. Bir ordu

[0:08:15.720] düşündüğünüz zaman eee bazen olmayan tehditlere karşı bir savaş veriyor. Buna

[0:08:21.879] işte biz kronik enflamasyon diyoruz. Eee bu da

[0:08:25.080] bir dakika şimdi kronik enflamasyon. Vücudunuzda eğer kronik enflamasyon var

[0:08:29.560] ise her ne sebeptense şeker hastasısınız vesaire neyse ya da çok

[0:08:34.320] sakatlanıyorsunuz. Bağışıklık sistemi bunu kendine

[0:08:38.560] dışarıdan gelen bir saldırı gibi mi algılıyor?

[0:08:40.880] Aynen öyle algılıyor. Yani bu mesela stres eee neden kötü diyoruz? Kronik

[0:08:46.080] stres çünkü stres bir tehdittir. Yani beyninizde bir sinyal var. Eee, bu

[0:08:51.640] sinyal diyor ki bir yerden bir tehdit var ve o sinyaller, eee, nöroimmün

[0:08:57.320] sistemle, e, bağışıklık sistemine iletiliyor. Yani bir, bir tehlike var.

[0:09:02.160] Bağışıklık sistemi tamamen tehlikeye odaklıdır. E o tehlikenin virüs bakteri

[0:09:06.920] olduğunu her zaman bilmeyebilir. Eee veyahut da işte eee mikrobiyomunuz

[0:09:12.240] değişiyor bu yediğiniz besinlerden dolayı veyahut da şekeriniz yükseliyor.

[0:09:16.440] Şeker yükseldiği zaman bir yerde o da bir tehdit aslında. Çünkü eee bir eee

[0:09:22.720] savaş halinde o enerjinin eee artması lazım. Bir yerde gaz gibi düşünün. diyor

[0:09:28.360] ki başkası. Demek ki bir yerde bir şeyler var ki benim hazır olmam lazım.

[0:09:32.560] Daha aktif hali olmam lazım. Bunun gibi birçok çeşitli sebeplerden dolayı,

[0:09:36.920] çevresel faktörlerden dolayı eee hatta şöyle bir örnek vereyim. New York'ta

[0:09:42.160] yaşayanlar eee siz de yaşadınız, ben de yaşadım. Eee maalesef eee kalp krizi

[0:09:47.399] geçirme riskiniz %50 daha fazla. Sadece New York'ta yaşıyor olmaktan dolayı.

[0:09:52.240] Bunun da sebebi biliyorsunuz çok stresli bir ortam. E, dışarı çıkıyorsunuz.

[0:09:55.920] Devamlı bir ambulans sesi, bir polis arabası sesi. Bu, eee, beyne devamlı bir

[0:10:00.680] tehdit olarak iletiliyor. Yani bir yerde bir şey var. eee, o tehditte sonuçta e

[0:10:06.240] işte İstanbul trafiği de böyle bir şey zannediyorum, eee, bağışıklık

[0:10:10.279] sisteminizi stimüle ediyor. Kronik bir hale dönüşebiliyor. Bunu eğer kontrol

[0:10:15.040] edemezseniz eee tabii o kronik enflamasyon da sonuçta dokulara zarar

[0:10:20.079] vermeye başlıyor bir süre sonra. Eee, bu kalp damarlarınız tıkanmaya başlıyor.

[0:10:25.160] İşte böbreğiniz eee, iyi çalışmıyor vesaire vesaire. Hat da Alzheimer gibi

[0:10:29.399] hastalıklar da bu sebepten dolayı olabiliyor. Veyahut da bağışıklık

[0:10:32.959] sistemi bazen kendi dokusunu yabancı olarak tanıyabiliyor. Buna da otoimmün

[0:10:37.800] hastalık diyoruz. Evet. O zaman deminki anlattığınız

[0:10:40.760] otoimmün değil, deminki anlattığınız bağışıklık sisteminin yanlış yere

[0:10:45.480] saldırmı. E ne oluyor peki o saldırı? Ben buna eee güzel bir kovoy filmi

[0:10:49.639] vardır. Clintast Food'un The Good, The Bad and the Ugly diye. İyi, kötü ve

[0:10:53.760] çirkin. Eee, ben de bunu, eee, bağışlık sisteminin iyi, kötü ve çirkini diyorum.

[0:10:58.040] Çirkin kısmı işte bu enflamasyon, kronik enflamasyon. Bunu hissetmiyorsunuz. Bu,

[0:11:03.519] eee, aslında insanların çoğunda var maalesef. Eee, kötü kısmı direkt olarak

[0:11:08.920] bağışıklık sisteminin sizin kendi hücrelerinize saldırması. Bu eee ya işte

[0:11:14.959] antikorlar, akıllı füzeler kendi dokunuza bağlanıyor. İşte bunun yüzünden

[0:11:20.079] eseli olabiliyor vesaire veyahut da işte eee tip 1 diyabet, multiple skloroz gibi

[0:11:25.120] hastalıklar daha çok tecrelerinin o dokuyu sanki bir yabancı gibi tanıması

[0:11:30.160] gibi. Oraya hücreler giriyorlar ve sizin pankreas hücrelerinizi öldürüyorlar.

[0:11:34.480] diyor ki bu yabancı diyor ya da bir kanser hücresi gibi de tanıyor olabilir.

[0:11:38.680] Eee bu da çok çeşitli otoimmün hastalıklara sebebiyet veriyor. Diğer

[0:11:42.480] taraftan eee alerjileri de buraya eee koyabiliriz. Alerji de sonuç itibariyle

[0:11:48.120] yine eee hiçbir tehdit size oluşmayan işte eee bir fıstık yediniz.

[0:11:54.920] biraddeyi bir şekilde sanki bir virüs bir bakteri gibi tanıyarak eee bir

[0:12:01.800] reaksiyon gösteriyor. Alerjik reaksiyonlar oluyor. Yani bunları tabii

[0:12:06.000] ki kontrol etmek çok önemli. Hatta bağışıklık sistemi yaşlandıkça eee

[0:12:11.800] tırnak içinde söylüyorum eee bu eee durumlar daha da eee kötü hale geliyor.

[0:12:18.079] Özellikle enflamasyon kısmı. Çünkü bağışıklıktaki en önemli nokta

[0:12:23.240] regülasyondur. Eee, insanlar bana şunu soruyorlar. Eee,

[0:12:27.240] bağışıklığımızı nasıl çok güçlendirebiliriz? Yani ben diyorum ki

[0:12:30.399] çok güçlü bir bağışıklık istemiyorsunuz. Bu size tehlikeli olabilir. Optimal

[0:12:34.880] düzeyde olması lazım. Yani hem, eee, sizi koruyacak dış tehditlerden ama çok

[0:12:40.360] fazla aktif olmayacak. Çok fazla aktif olursa eee, size zarar vermeye başlar.

[0:12:45.040] Şimdi ben deminki anlattıklarınızı biraz daha eee, açabilmek istiyorum. Hem ben

[0:12:49.320] daha iyi anlayayım hem seyirciler seyredince anlasın. Enflamasyonu T

[0:12:53.360] hücreleri yaratıyor. Yani stresle oluşan stresin yaratmış olduğu vücuttaki ya onu

[0:12:59.639] örnek verirsek vücuttaki stres yani stresin yarattığı stres. Bağışıklık

[0:13:04.720] sistemi bunu bir tehdit olarak görüyor ve oraya saldırıyor.

[0:13:09.680] Sadece tecreleri değil ama mesela işte makrofajlar var başka eee NK hücreleri

[0:13:14.440] var ama Tücreleri bu işin komuta merkezi gibi görebilirsiniz.

[0:13:17.800] Evet. Vücutta sistemik enflamasyon mu yaratıyor bu?

[0:13:21.639] Evet. Yani enflamasyon dediğiniz şey şu. Eee, eğer bu peki ölçülebiliyor mu kan

[0:13:27.639] tahlillerinde görebileceğimiz bir enflamasyon mu yoksa daha ser bir şey

[0:13:32.079] mi? Eee, bir kısmını görebiliyorsunuz. İşte

[0:13:34.800] laboratuvarda eee, rutin olarak yapılan testlerden biri CRP testidir

[0:13:39.320] biliyorsunuz. Bu, eee, bir şekilde aslında biz buna

[0:13:43.560] proxy marker diyoruz. eee dolaylı olarak sizde bir enflamasyon olduğunu gösterir.

[0:13:49.880] Ama bir enfeksiyon da olabilir. Yani enfeksiyon sırasında bakarsanız CRP'niz

[0:13:54.759] inanılmaz yükselmiş olur. O istediğiniz bir durumdur ama normal şartlarda hiçbir

[0:14:00.160] enfeksiyon yok. CRP'nin devamlı yüksek olması eee kötü bir durum. Eee işte

[0:14:04.720] interlokin altı, TNF gibi eee sitokinler var. Çünkü bu stokinler bir yerde eee

[0:14:11.320] orduya alarm gönderen sinyaller. Yani işte bakteri geldiği zaman onlar

[0:14:16.360] salgılanıyor. Oraya nötrofiller giriyor, makrofajlar giriyor, tecreleri giriyor.

[0:14:21.240] Yani sanki orada bir eee büyük bir eee operasyon var gibi. Örneğin işte kalp

[0:14:26.839] damarları neden tıkanıyor? İşte insanlar zannediyor ki oraya kolesterol devamlı

[0:14:31.600] gidiyor, tıkanıyor zannediyorlar. Tamam kolesterol, kolesterolün önemi var ama

[0:14:35.519] kolesterolün önemi de şundan dolayı. makrofajları bir tehdit olduğu için o

[0:14:39.959] makrofajlar orada sanki bir tehdit var zannederek eee gidip depolanmaya

[0:14:45.360] başlıyorlar ve orada işte bu sitokinleri salgılıyorlar. Bir enflamasyon

[0:14:49.040] oluşturuyorlar. Yavaş yavaş oraya T hücreleri geliyor. Ne oluyoruz burada

[0:14:53.800] falan diyorlar. İşte eee trombositler geliyor vesaire. Bir süre sonra orada

[0:14:59.079] sanki bir enfeksiyon varmış gibi toplanıyorlar ve yavaş yavaş e damar

[0:15:04.600] tıkanmaya başlıyor. Yani o bakımdan eee kolesterolünüz

[0:15:09.480] yüksek düşük olmasından çok bu enflamasyonun varlığı eee çok çok daha

[0:15:14.320] önemli. Eğer onu kontrol edebilirseniz hani yüksek kolesterolle olup hiç

[0:15:18.120] damarınız tıkanmaya daabilir. Otomün dediniz çok e benim anladığım

[0:15:22.959] kadarıyla eee yani Allah'a şükür bende yok ama çok insanda var. Yani bu git

[0:15:27.720] gide artan bir otoimmün hastalıklar var. İşte IBS'ten başlıyor, MS'e gidiyor,

[0:15:34.800] oradan işte tiroid problemlerine gidiyor filan. Bunun T hücrelerinden ya da diğer

[0:15:39.360] hücrelerden de bahsettik ama biliyorum ki sizin bağırsak üzerine çalışmalarınız

[0:15:43.440] da var. Son zamanlarda otoimmün de geçirgen bağırsak vasıtasıyla birçok

[0:15:49.399] sefer e oluştuğuna dair bir kanı var. Katılıyor musunuz?

[0:15:55.319] Eee katılıyorum. Şöyle hatta eee Hiıv enfeksiyonunda da bunun olduğunu eee

[0:16:00.480] düşünüyorduk. Orada direkt direkt yollardan yani çünkü virüs bu

[0:16:04.079] bağırsaklarımızdaki tecrelerini yok ettiği için o orayı bir

[0:16:08.360] sınır olarak düşünün. Bağırsakların içinde trilyonlarca bakteri var. Bu

[0:16:13.199] bakterilerin çoğu iyi bakteriler ama aralarında bayağı kötü bakteriler de

[0:16:16.639] var. Onlar normal şartlarda kötü olduklarını göstermiyorlar. Biz bunlara

[0:16:20.800] patojenik bakteriler diyoruz. Eee, bir, eee, ama bir yolunu buluyorlar bazen.

[0:16:26.600] Eee, mesela bu tamamen yediklerinizden dolayı da olabilir.

[0:16:31.120] Onlar çoğalmaya başlıyorlar. veyahut da orada bir yine bir enfeksiyon, bir

[0:16:35.440] enflamasyon e olursa oradaki o sınırdaki sizin savunma mekanizmanız azalırsa

[0:16:42.040] bazıları içeri doğru girmeye başlıyor. Bu bakteriler içeri girerse eee bu çok

[0:16:47.399] sıkıntılı bir durum. Çünkü bakterilerin yüzeyinde bazılarında hepsinde değil eee

[0:16:52.120] LPS dediğimiz bir lipit molekül var. LPS. Bu e molekül bağışıklık sistemi

[0:16:58.480] için birinci derecede tehdit e sinyali veren bir molekül. Bağışıklık

[0:17:05.319] sistem özellikle bu makrofajcılar bu LPS'yi görürlerse kanınızda bunun

[0:17:09.839] miktarı artarsa eyvah biz saldırı altındayız. Yani oradan geçen bakteriler

[0:17:14.880] kötü bakteri de olmayabilirler ama o miktar arttığı için bu sefer işte o

[0:17:20.559] gerçekten kronik enflamasyona kesinlikle sebebiyet verir. Yani eee kesinlikle

[0:17:26.120] katılıyorum. Bakteriler e çok önemli. Ona biz microbial translokasyon diyoruz.

[0:17:31.039] Yani bir kısım sızma var. Normalde epitelyal bölüm oradaki sınır

[0:17:37.760] çok tt yani çok sıkı bir bağlardır ama belli durumlardan dolayı

[0:17:43.760] işte örneğin gluten sensitivitesi olan kişilerde o bağlar zayıflıyor ve eee

[0:17:50.799] enflamasyona yol açabiliyor. Otoimmün hastalıklara yakalanan insanlar

[0:17:56.200] neye göre yakalanıyorlar? Yani piyango mu vuruyor yoksa vücudunun bir sistemi

[0:18:01.400] kötü çalışıyor diye nasıl? Çünkü hepsine otoimmün deniyor neticede.

[0:18:05.600] Evet. Yani bir kısmı aslında tam otoimmün hastalık değil. Onlara biz

[0:18:09.240] enflamatuar hastalık diyoruz.

[0:18:16.080] Bir dış etkenden dolayı da orada bir enflamasyon gelişir ama çok hastalık

[0:18:20.840] düzeyine ulaşabilir. Bazıları direkt olarak kendi proteinlerimize, kendi

[0:18:25.960] hücrelerimize olan saldırıdan dolayıdır. Eee, şimdi o orada tabii çeşitli

[0:18:31.600] sebepler var. Hepsini tam olarak bilmiyoruz ama ciddi tam

[0:18:35.480] mesela MS'i söylesin. Tabii MS veyahut da tip 1 diyabet bunlar

[0:18:39.200] eee şeyler veyahut da sistemik lupus eritmoz.

[0:18:43.000] Bu bunların eee sebebinin çoğunluğunun eee genetik olduğunu düşünüyoruz. Ama

[0:18:49.240] örneğin geçenlerde eee bir çalışma çıktı MS'te eee EBV denen bir virüs var.

[0:18:55.960] Epstein Barus diye ve bu hepimizde var aslında. Çoğu insan bununla enfekte

[0:19:01.520] oluyor bir şekilde bazı kişilerde o Epsine Barrius e işte sistemic lopus

[0:19:07.600] eritomus belki MS bu B hücresi dediğimiz hücreleri eee stimüle ederek yanlış eee

[0:19:14.720] antikorlar üretmelerine, yanlış eee eee bu akıllı füzeleri üretmelerine

[0:19:19.520] sebebiyet veriyor. Ama çoğunlukla sebebinin genetik olduğunu düşünüyoruz.

[0:19:24.440] Örneğin eee şöyle ilginç e durumlar var. Kadınlarda mesela hamilelik sırasında

[0:19:30.440] eğer sizde bir otoimmün hastalık varsa hamilelik sırasında otoimmün

[0:19:35.080] hastalığınız düzeliyor. H

[0:19:37.360] eee bunun da sebebi eee hamilelikte çünkü yabancı bir cisim var içinizde.

[0:19:42.520] Yani yarısı yabancı. Onun için bağışıklık sistemi aslında daha regüle

[0:19:47.360] hale geliyor. Bastırıyor kendisini süre ediyor ve o süpresyon sırasında sizin

[0:19:52.520] otoimün hastalığınız da bastırılmış oluyor. Bir kısmı hormonal ama bir kısmı

[0:19:57.000] da bizim bu regülatör hücre dediğimiz ben bunlara bağışıklığın bürokratları

[0:20:01.960] diyorum. eee onların artışından dolayı otoimmün hastalık da azalıyor. Eee ama

[0:20:07.520] otoimmün hastalıklar eee tabii bir kısmı dışarıdaki etkenlerden dolayı

[0:20:13.159] tetikleniyor ama eee bir genetik eee şeyiniz olması lazım. Bir bazınız olması

[0:20:18.520] lazım. Yani susceptibility diyoruz biz ona. Eee o şekilde.

[0:20:23.280] Peki bu şeyi de merak ediyorum. Not altın buraya. Bu Mateoza ilişkili

[0:20:28.559] değişmez T hücreleri nedir bunlar?

[0:20:33.240] Evet. Eee, çünkü artık günümüzde herkes işte

[0:20:35.600] bağırsak, bağırsak en önemli, bağırsak birinden daha önemli. Bağırsak iyi

[0:20:39.240] olmazsa her şey kötü ki hakikaten öyle çıkmaya başladı. Bu belli ki çok önemli

[0:20:44.000] bir hücre tipi. Aynen. Evet. Ben de aynı soruyu 10 sene

[0:20:47.240] önce sormuştum. Nedir bu hücreler diye. Eee, daha yeni çıkmıştı o zamanlar. Eee,

[0:20:53.400] bunlar da yine bizim bu T hücrelerinin bir parçası aslında.

[0:20:57.159] Fakat bazı özellikleri var. Eee, bunların tanıdıkları moleküller çok

[0:21:02.280] sınırlı. Normalde T hücreleri çok çeşitli molekülleri tanıyabilir. Bunlar

[0:21:07.760] küçük peptitleri işte virüsün bir parçası da olabilir. Eee, bakteride de

[0:21:12.520] olabilir. Bak kendi hücrelerimiz de olabilir. Ama meyit hücrelerinin

[0:21:16.000] özelliği onlar sadece bu içimizdeki eee, yani bağırsaklardaki

[0:21:21.880] bakterilerin ürettiği bir vitaminin parçasını tanıyorlar. Bu

[0:21:26.600] tanımak neyi kastediyoruz? Tües aktif için T hücresi reseptörü

[0:21:33.799] vardır. Bu T hücresi reseptörüne onun eee tanıyacağı bir molekülün bağlanması

[0:21:39.559] lazım. Bu da genellikle tek başına olmaz. Biz buna antijeni gösteren hücre

[0:21:45.360] diyoruz. İşte denek hücre olabilir veya makrofaj olabilir. Bunlar etraftan

[0:21:49.880] toplarlar. T hücresine getirirler komutana. Derler

[0:21:53.520] ki bak şunu gösteriyorum. Bu bu iyi mi kötü mü? Tamam. Bunlar iyi, iyi, iyi. Bu

[0:21:58.559] kötü. O tecrisinden sinyal gönderir içeriye ve

[0:22:02.919] aktif hale gelir. Tecreyi bölünmeye başlar. Komutlar göndermeye başlar. Yani

[0:22:07.240] savaşı başlatır. Bu mayit hücrelerinin özelliği, eee,

[0:22:11.840] tanıdıkları şeyi biliyoruz ama çok sınırlı tanıdıkları şey. O da, eee, B2

[0:22:18.000] vitamini, eee, bu bağırsaklardaki bakterilerden üretilir.

[0:22:21.960] Hı hı. B2 vitamini üretilirken o metabolik patwayde e bir küçük bir

[0:22:27.520] molekül var. Eee bu molekül direkt olarak bu mayit hücrelerini eee aktif

[0:22:34.279] hale getiriyor. Biz de bunu merak ettik. Yani ne alaka? Niye niye böyle bir evrim

[0:22:40.200] böyle bir sistem kurmuş? Ve bu manyet hücreleri de oldukça yüksek miktarlarda

[0:22:44.279] herkeste var. Eee kanlarında demek ki bunların çok önemli bir görevi var

[0:22:48.600] dedik. eee, epeyce bir araştırma yaptık ve 2018'de bir önemli bir yayın yaptık.

[0:22:55.400] Olduğunu düşünüyorum. Eee, şunu bulduk. Bu bakteriler bunu ürettiği için şimdi

[0:23:02.159] orada biraz önce bahsetmiştim. İyi bakteriler var, kötü bakteriler var.

[0:23:06.240] Eee, şu soruyu sormak lazım. Bağışıklık sistemi bunu nasıl ayırt edebilir? Çünkü

[0:23:11.200] ikisi de bakteri sonu itibariyle. E işte bu mayit hücreleri daha kötü olabilecek

[0:23:16.559] potansiyeli olan bakterilerde bu B2 B2 vitaminin o molekülü daha fazla miktarda

[0:23:23.440] var. Onlar onlar onu daha aktif hale getiriyorlar. İyi olan bakteriler filmik

[0:23:28.679] kutus diye bir bakteri çeşidi var. Bu mayit hücrelerine hiç dokunmuyor. Onları

[0:23:32.679] aktif hale getirmiyor. Yani biz şöyle bir hipotez kurduk. Yani yaptığımız

[0:23:36.679] çalışmada onu gösterdi. Eğer bu kötü bakterilerde yükselme olursa mayit

[0:23:42.000] hücreleri zaten onlar daha çok bu eee şeyde bağırsaklarda ve derimizde

[0:23:46.480] oluyorlar. Bir alarm sinyali gönderilmeye başlanıyor. Ya bak bu B2

[0:23:51.600] molekülünde artış var. Aktif hale gelin. Eee diğer diğer arkadaşları buraya

[0:23:57.520] çağırın. Orduyu toparlayın diye bir sinyal geldiğini. Bu hala bir hipotez

[0:24:01.799] düzeyinde ama bunu destekleyen oldukça veriler çıkmaya başladı. Muhtemelen bir

[0:24:05.960] sene önce filan da yine bir mikrobiyata uzmanı Kiran Kirşnan diye eğitimler de

[0:24:11.559] veren hatta Microbiom Lab'de e chief medical officer olarak da çalışmış olan

[0:24:16.200] bir kişi. O da sizin gibi çok güzel hakiki sanki böyle yani polis işte

[0:24:20.799] ambulans filan örnekleriyle anlatır. O ilk defa orada duymuştum. şöyle diyor.

[0:24:24.960] Diyor ki, "Vücudunuzun her yerinde işte mikrobiyatalar var ve eee ana merkez

[0:24:30.679] bağırsaktır ve eee bir sıkıntı olduğu zaman atıyorum akciğerinizde bir problem

[0:24:36.200] var. Akciğerinizdeki e mikrobiyomlar biraz savaşırlar fakat daha büyük bir

[0:24:42.120] desteğe ihtiyaçları varsa alarm sinyal oradan gel bana destek ver şey gibi yani

[0:24:47.240] şöyle anlattı. Hatta New York'tasınız mesela işte eee devriye gezen polis

[0:24:52.080] hırsızları dükkan soyarken görüyor. Bakıyor ki ben tek başıma buraya yetmem.

[0:24:56.679] Walkie Talkie'den diyor ki merkez bana adam yolla. Şimdi bağırsakla ilgili

[0:25:01.520] böyle bir eee durum anlatmıştı. Sizin anlattığınızda

[0:25:05.919] tabii tam birebir aynı olmasa da siz eee immünolog olduğunuz için siz buna bu

[0:25:11.919] görüşe katılıyor musunuz? Yani bağırsak bizim ana kumanda merkezimizdir ve bizi

[0:25:16.520] hastalıklarla, virüslerle vesaire boşan ana askerler oradan çıkar diye.

[0:25:22.159] Ya bu bağırsaklarda yaşayan bakteriler, biz buna mikrobiyom diyoruz. Yani bir

[0:25:27.279] bağırsak eee ekosistemi gibi düşünün. Eee onlar eee o bağırsakların içinde

[0:25:33.399] kaldıkları sürece bizim için hayati derecede önem taşıyorlar ve gerçekten

[0:25:38.840] bir komuta merkezi görevi de görüyorlar. Tabii bu işi yapan o sizin biraz önce

[0:25:44.080] bahsettiğiniz konu e aslında akciğerdeki bakterilerden dolayı değil. eee oraya

[0:25:50.720] gidecek olan eee bağışıklık askerlerinden dolayı işte T hücreleri,

[0:25:55.000] makropajları vesaire o bilgi bakterilerin ürettiği metabolitlerden, o

[0:26:00.760] sinyallerden dolayı geliyor olabilir. Herhalde onu belki de söylemek istedi.

[0:26:05.159] Çünkü bu bakteriler biz bunu eee sadece biz değil birçok laboratuvar gösterdiler

[0:26:11.000] ki yüzlerce belki binlerce küçük moleküller üretiyor. İşte bir tanesinden

[0:26:16.039] bahsettim. B2 vitaminini yapan eee içimizdeki bakteriler.

[0:26:20.640] Bunlar iyi bakteriler. Çünkü gelen bütün yiyecekleri onlar bir şekilde

[0:26:25.080] parçalarına bölüyorlar. Kötü olanlar eee sizi bağışıklığınızı

[0:26:30.840] işte o enflamasyon yaratacak molekülleri üretir. Diğerleri iyi moleküller. Hatta

[0:26:35.640] bu moleküllerin bazıları beyne de gidiyor.

[0:26:38.640] Eee şöyle çalışmalar da var. Yani depresyonu olan kişilerin eğer iyi

[0:26:43.640] bakteriler varsa depresyonu iyileşebiliyor. Çünkü o

[0:26:46.840] nörotransmitirlerle de alakalı. Yani

[0:26:49.679] çok şey var. Stephen Gandrin'in son kitabında mesela o alkolizmle ilgili bir

[0:26:54.679] atıfta bulunuyor. Diyor ki yani alkol şekere dönüştüğü için bağırsaklarda

[0:26:58.559] dolayısıyla o kötü bakteriler oluştuğu için devamlı alkole gel ben daha

[0:27:02.760] istiyorum deyip yani alkolizmi düzeltmek istiyorsanız bağırsak mikrobiyonunuzu

[0:27:08.120] öncelikle eee düzeltmeniz lazım. O craving dursun di.

[0:27:11.960] Tabii tabii. Bir de en önemli etkisi bağışıklık sistemine tabii ki. Örneğin

[0:27:16.039] eee Amerika'da şu anda eee çocuklarda inanılmaz derecede alerjik hastalıklar

[0:27:21.720] var. Yani 10 çocuktan bir tanesinde astım var. E buna hatta biz eee temizlik

[0:27:28.840] teorisi diyorduk. Eee şöyle bu bu eee otizm mesela çok büyük bir artış var.

[0:27:34.399] eee, büyük bir ihtimalle işte her şey çok temiz olduktan sonra o çocuklarda o

[0:27:41.320] bağırsak e şeyi ekosistemi iyi gelişemiyor. Yani bir köyde eee, yaşayan

[0:27:47.080] işte toprakla, hayvanlarla ilişki kuran çocuklarda alerjik hastalık

[0:27:51.200] görmüyorsunuz. Şey yine aynı Tabii tabii. Türkçe adam aynı şeyleri anlattı.

[0:27:55.600] Sizin dediğinizde dedi ki yani siz böyle gidip de 500 defa elinizi yıkamayın.

[0:27:59.279] Yeri silmeyin. Çünkü siz iyileri de temizliyorsunuz ve kötülere yer

[0:28:03.200] açılıyor. Böylelikle kesinlikle %100 katılıyorum. Yani çok

[0:28:06.720] hatta antibiyotiğe ne diyorsunuz o zaman? Bu

[0:28:08.679] kadar çok ve kolay verilen antibiyotik. Kesinlikle karşıyım. Yani özellikle

[0:28:13.600] Türkiye'de ben inanamıyorum. Eee eee uzaktan telefonla

[0:28:17.760] Evet. Yani en ufacık bir eee sadece çocuklara değil yani eee yetişkinlere de

[0:28:23.559] viral hastalıkta biliyorsunuz ki bu bir ya bir soğuk algınlığı, bir grip ve

[0:28:28.039] hemen antibiyotik yazılıyor. Antibiyotik aldım iyi oldum. Yani hiçbir alakası

[0:28:31.840] yok. Antibiyotik sadece gerçekten bir bakteri eee zatüre durumu varsa o zaman

[0:28:38.480] eee tespit edilirse verilmesi lazım. Tabii ki antibiyotik hayat kurtarıcı bir

[0:28:42.880] şey ama bu kadar fazla kullanılması çok zararlı. Özellikle çocuklarda dediğiniz

[0:28:47.480] gibi tamamen öldürüyor yani antibiyotik. Eee, tamam o bakterilerin birçoğu yerine

[0:28:53.039] geliyor ama siz işte iyi bakterileri de öldürdüğünüz zaman yerine gelenlerin bir

[0:28:57.880] kısmı kötüler belki daha fazla yürüyorlar. Onlar yerine geçiyor. Eee,

[0:29:02.840] eee, bir diğer bir diğeri de eee, doğum anı çok önemli. Evet.

[0:29:07.640] Yani sezarlaşlarla doğal yoldanğan çocuklar arasının

[0:29:11.919] mikrobiyomu tamamen farklı olabiliyor ve bu yıllar sonra sizin işte otoimmün

[0:29:17.159] hastalıklar, alerjiler, hatta kronik enflamasyona sebebinizi bile

[0:29:22.159] etkileyebiliyor. Ben hepet bu podcastte böyle şeyleri

[0:29:25.320] acayip öğrendim. Öğrendikçe zaten ne yiyebiliyorum, ne içebiliyorum bir

[0:29:29.440] korkunç bir şey. Hani insan bu kadar bilmeli mi, bilmemeli mi? E çok da emin

[0:29:34.200] değilim. Peki şöyle biraz buradan yavaş yavaş rejeneratif tıba doğru döneceğim.

[0:29:39.039] Oradan da artık longeviit ya da artık longevi de demeyelim esasında o. Çünkü

[0:29:44.360] artık çok ayağa düştü o laf. Başka bir kelime bulmam lazım bu esnada. Şimdi

[0:29:48.840] timüs bezi bu kadar küçülüyorsa bu t hücreleri nereden

[0:29:53.399] çıkıyor? Eee, tabii ki Timüs tecrelerinin ilk doğduğu yer. Çocukken

[0:29:58.720] çok miktarda tecrisi geliyor. Eee, fakat eee, hatta benim 30 yıl önce

[0:30:04.799] yaptığım çalışma buna yönelikti. Timüsten ayrılıp eee, işte

[0:30:09.919] lenfotlarınıza gelen, bağırsaklarınıza giden eee, vesaire hücrelerin, T

[0:30:14.360] hücrelerin bir kısmı biz bunlara naiv hücreler diyoruz. Yani işte şöyle

[0:30:19.120] düşünün, eee, lise mezunu olmuşlar gibi. Onlar eğitilmişler ama daha

[0:30:23.880] antijenlerini görmemişler. Eee, çok uzmanlaşmamışlar.

[0:30:27.840] Eee, onlar bekliyorlar ve bu hücreler, eee, tabii ki çok uzun yaşayabiliyorlar

[0:30:33.640] ama ona rağmen eee, hayatlarını kaybedebiliyor. Bir kısmı öyle biliyor.

[0:30:37.720] Biz şunu gösterdik yani 30 yıl önce oldu. O zamanlar insanlar çok dikkat

[0:30:43.559] etmediler ama sonradan bunun önemi anlaşıldı. Bu hücreler de kendi

[0:30:47.960] kendilerini eee devam ettirebilecek düzeyde bölünebiliyorlar. Yani işte

[0:30:53.600] yılda iki defa, ü defa bölünüyor. Bir yerde eee biraz kök hücresine benziyor.

[0:30:58.799] Kök hücresiyle normal hücresi arasında. O naiv hücreler çok uzun yıllar yani

[0:31:04.159] işte 50 sene, 60 sene, 70 sene kendisini devam ettirebiliyor. Onlar var olduğu

[0:31:09.559] sürece çok fazla yeni hücreye ihtiyacımız olmuyor. Bir de şöyle bir

[0:31:13.919] durum var. Eğer bu timüs e küçülmezse devamlı bir şekilde yeni hücre gelirse

[0:31:19.799] bu sefer eee sizin e işte savaş içeride Evet. Aynen. eee hem onların miktarı çok

[0:31:26.799] artıyor bir de eğitilmiş olan hücrelere yer kalmıyor. Yani şimdi siz bir sürü

[0:31:31.840] virüsler, bakteriler görüyorsunuz hayatınız boyunca. Onları hatırlamanız

[0:31:35.880] için belli bir hatırlayan tecrübelerine ihtiyacınız var. eğitilmiş. E yerde

[0:31:40.639] kısıtlı tabii. Eee o bakımdan, eee evrim böyle bir eee şey bulmuş. Yani işte eee

[0:31:46.960] bizi 40-50 yıl sen idare et. Zaten çocuklarınız olduktan sonra kendinizi

[0:31:52.519] bir şekilde idare eee devam ettiriyorsunuz. Ondan sonra da gittiğin

[0:31:56.360] kadar git diyor. Eee tabii ki biz eee biz bunu değiştirmemiz lazım. Yani işte

[0:32:03.399] 5060 yaşına kadar sorun değil ama ondan sonra sorun başlıyor.

[0:32:06.960] İşte buradan şuna geçmek istiyordum esasında. Biliyorsunuz Amerika'da en

[0:32:10.279] azından bu peptitler çok moda. Eee işte timmüs beziyle de ilgili ya da

[0:32:16.600] bağışıklıkla ilgili diyelim asin alfa 1 denilen peptit. Siz bu peptitlere

[0:32:21.559] inanıyor musunuz? Takip ediyor musunuz? Yapılırsa immün sistemde bir kuvvetlenme

[0:32:26.320] olacağını düşünüyor musunuz? Şimdi şöyle peptit dediğiniz zaman zaten

[0:32:29.799] her şey peptit. Sonu itibariyle bütün eee proteinler evet eee yani sonsuz

[0:32:35.320] miktarda peptit üretebilirsiniz. Bu peptit dediğiniz amino asitlerin bir

[0:32:39.200] araya gelmesi. Veriye bakmak lazım sonuç itibariyle. Eee olabilir olmay daabilir.

[0:32:45.720] Yani ben biraz daha radikal olarak düşünüyorum. Şimdi bu eee peptitler

[0:32:49.519] vesaire bunların kısa süreli etkileri olabilir.

[0:32:53.919] Eee hem işte enflamasyonu biraz azaltıcı etkisi olabilir. İşte birazcık hücreleri

[0:32:59.320] stimüle edip yeni hücre üretilmesi olabilir. Ama sonuçta şöyle düşünün.

[0:33:03.600] Yani timüs beziniz küçülmüş, küçülmüş, küçülmüş. Yani oraya istediğiniz kadar

[0:33:07.600] peptit verseniz bile üretim yapabilecek. Yani fabrikanız o kadar küçük hale

[0:33:11.679] gelmiş ki yer yok. Yani şey yok, kapasite yok. Bir kere onu biraz

[0:33:16.039] genişletmek lazım. Bunu da yapabilmek için e bizim işte transcription factör

[0:33:21.120] dediğimiz e bazı eee proteinler var. Bunlar oradaki diğer hücrelerin de

[0:33:27.519] artmasını sağlıyorlar. Çünkü orada destek lazım. Yani bir fabrika gibi

[0:33:31.960] düşünürseniz o tecreleri oraya kök hücresi olarak geliyor. Onların

[0:33:35.880] eğitilmesi için işte hocalara ihtiyaç var, şeylere ihtiyaç var. Onların

[0:33:39.760] gelişmesi lazım. Yani stroma dediğimiz hücrelerin eee onu da geliştiren bu

[0:33:44.679] transcription faktörlerin eee yoluyla oluyor. Ya bunu dışarıdan bir molekülle

[0:33:50.679] stimüle etmeniz lazım veyahut da onu oraya genetik olarak

[0:33:54.240] koymanız lazım. Çünkü bu hücrelerin eee genetik yapısı da değişiyor. Buna biz

[0:33:59.159] epigenetik diyoruz. Bazı genlerin o işte o transcription faktörlerin üretilmesi

[0:34:04.039] duruyor belli bir yaştan sonra. Yani ne yaparsanız yapın üretmiyor hücreler. Onu

[0:34:09.280] bir şekilde aktif hale getirmemiz lazım. Onların artması lazım. Ondan sonra aynı

[0:34:14.280] zamanda da bu tecrini yapan kök hücrelerinin eee kemik iliğinden oraya

[0:34:19.679] geçişini sağlamak lazım. Esas e kök hücreleri kemik iliğinde bağışıklıkla

[0:34:24.200] alakalı. Eee onların oranı da düşüyor. Onların miktarı da düşüyorlar. Hatta

[0:34:28.520] şöyle bir çalışma var. Eee 110 yaşına gelmiş birkaç kişide yapmışlar. E toplam

[0:34:35.200] iki tane kök hücre kalmış. O iki tanesi bile önemli ama e işte o kök hücreler de

[0:34:40.399] gitti mi siz istediğiniz kadar istediğiniz peptide kullanasını falan da

[0:34:44.599] takip ediyorsunuz. Bu son zamanlarda Stem Regen diye bir marka var. Onlar

[0:34:48.720] kemik iliğinde olan kök hücrelerin release edilebilmesi için. Şimdi sizin

[0:34:52.960] dediğiniz release edilen ortalıkta dolaşandan mı bahsediyorsunuz? Hani iki

[0:34:57.000] tane bulmuşlar yoksa kemik iliğini açıp içinde mi iki tane?

[0:34:59.800] Evet. kemik iliğinin içinde. Çünkü bunların çoğunluğu orada uyku

[0:35:03.599] halindeler. Yani birçok eee o çünkü ihtiyaç olmadığı zaman onların orada

[0:35:08.119] durması lazım ve kendilerini koruyor olmaları lazım. İhtiyaç olduğu zaman bir

[0:35:12.760] tanesi bölünür işte o ondan sonra tima gider veya bir kısmı işte B hücresini

[0:35:18.400] yapar. Bazı eee bağışıklık sistemi hücreleri devamlı üretilmek zorunda.

[0:35:22.800] Mesela makrofajlar gibi veyahut da kan hücresi yani eee kan hücreleri devamlı

[0:35:28.240] üretilir. Onların kök hücreleri bir şekilde eee hep e üretime geçmesi lazım

[0:35:34.720] veyahut da bağırsaklardaki hücrelerimiz devamlı günde bir yenilenmesi lazım.

[0:35:40.440] Değişenler Evet. Yani değişik değişik kök hücreleri

[0:35:43.040] var. Tab. Bu işte bu Stem RC'in iddiası omuriliğinden eee release edebilmek için

[0:35:49.040] bir bitkisel bileşimler. Hatta sonra devamını da getirdiler. İşte eee nerende

[0:35:54.640] ihtiyaç varsa oraya gitsin diye işte birtım antiinflamatuar eee takviyeler de

[0:36:00.400] eklediler zincirin içine. Hatta biz o esnada onun sahibine de sordum ben. Peki

[0:36:06.640] dedim yani böyle release ettin ettin ettin ettin hani bitirir misin? Şimdi

[0:36:11.920] siz diyorsunuz ki iki tane kalmış. Şimdi tabii

[0:36:15.680] onun programda dediği ölen insanlarda da bakmışlar hala dolu işte epeyce daha

[0:36:21.640] kalmışmış filan. Yani her önüne gelen konuşuyor diyeyim ben.

[0:36:25.680] Evet. Yani dediğim gibi tipine bağlı. Bazı kök hücreleri eee çok uzun süre

[0:36:30.560] kendini devam ettirebiliyor. Eee bazıları çok daha mesela eee beyni

[0:36:36.040] düşünün. Beyinde nöronlar yenilenmiyorlar. Yani orada da yenilenme

[0:36:40.079] ama böyle 30 yılda, 40 yılda bir yenilenme var. Oranın kök hücreleri çok

[0:36:45.000] farklı. Eee, çok daha az belki. Eee, eee, bir de dediğim gibi yani bu iş

[0:36:50.720] dengeye bağlı. Siz, eee, çok fazla kök hücreyi stimüle ederseniz o kansere bile

[0:36:56.319] sebebiyet verebilir. Çünkü bunlar ölümsüz hücreler. Sonuç itibariyle zaten

[0:37:00.119] birçok kanser kök hücresinden de oluşabilir.

[0:37:02.520] Peki, kök hücre demişken kök hücre tedavilerine ne diyorsunuz? Birincisi T

[0:37:07.760] hücreleri açısından. Çünkü şimdi şöyle e ben böyle şeylere çok meraklıyım. Hatta

[0:37:14.359] bundan vallah 5 sene falan oldu. Panama'ya gittim işte damardan kök hücre

[0:37:18.119] yaptırdım filan. Sonradan şu birincisi akciğerlerde tutulma yaptı. İkincisi de

[0:37:23.280] çok fazla üst üste yapıldığı takdirde vücuttaki reaksiyon aynı demin sizin

[0:37:28.200] dediğiniz gibi T hücrelerinin a bana dışarıdan bir şey geliyor. Benim

[0:37:31.720] saldırmam lazım. Tabii tabii tabii. Eee, şimdi yani insanlar kök hücresi tedavisi

[0:37:36.920] dediği zaman ben biraz e şaşırıyorum açıkçası. Hangi kök hücresi? Bu kök

[0:37:41.839] hücresi nereden geliyor? Bu kök hücresi nereye gidecek?

[0:37:45.960] Eee, bu kök hücresi sizin hücreniz mi, başkasının hücresi mi? Çünkü başkasının

[0:37:50.440] hücresi ise dediğiniz gibi reaksiyon gösterir. Onu eee, transplantasyon

[0:37:54.960] olduğunuz zaman bir organı reject eder. Eee, onu da bir tehdit olarak, yabancı

[0:38:00.119] madde olarak görür. Yani bunun gibi böyle yüzlerce faktör var. Orada da çok

[0:38:04.800] hassas bir denge olduğu için. Ama şöyle eee kök hücre tedavileri gerçekten çok

[0:38:10.880] önemli olacak. Daha henüz o noktaya geldiğimizi düşünmüyorum. Örneğin

[0:38:15.640] kalbinizde eee hasar var. Bir kalp hasarı yaşamışsınız. Kalbiniz

[0:38:20.599] yarı yarıya ancak çalışıyor. Eee, eğer o noktaya kalp kası yapabilecek kök

[0:38:27.160] hücresini gönderebilirseniz ya direkt enjeksiyonla veya virüsle veya şeyle

[0:38:32.200] o zaman o onu tamir edebiliyor. eee veyahut da Parkinson hastalığında işte

[0:38:37.880] OPPA yapacak eee hücreleriniz öldüğü için OPA yapacak hücrenin kök hücresini

[0:38:43.520] oraya gönderebilirseniz onlar eee OPOPA yapacak hücreye dönüşürler ve

[0:38:48.960] Parkinson'u tedavisini de bulabilirsiniz.

[0:38:51.560] Bu Parkinson'la ilgili şey OBR de Grey demişti. Yapılan galiba kök ücret

[0:38:55.920] çalışmaları var. O sizin dediğiniz gibi oraya el dopa yapacak hücreleri

[0:39:00.400] verdikleri için mi işe yarıyor yoksa herhangi bir hücreyi olu? herhangi bir

[0:39:03.800] hücre olmaz oraya. Mesela şimdi kök hücresi diyorlar ama mezankimal hücreyi

[0:39:08.440] almış size enjekte etmiş. Yani o mezankimal hücreye eee belli yerlerde

[0:39:14.480] belli eee dokulara ancak dönüşebilirler. Ama o eee Parkinson'un tam da bir

[0:39:20.079] lokasyonu da çok önemli. Oraya gitmesi lazım. Duruma göre bunu bir bir miistlik

[0:39:25.280] gibi düşünmek lazım. Eee eee böyle bir eee kök hücresi bir yerde var. bir tüpün

[0:39:31.560] içinde verdim. İşte her şeyi rejenere etti. Öyle ama şu an

[0:39:35.160] böyle bir şey. Şimdi öyle değil mi? Evet. Maalesef.

[0:39:39.640] Yani siz bunu biraz marketing olarak mı görüyorsunuz?

[0:39:42.760] Biraz değil. Tamamen marketing olarak görüyorum

[0:39:44.760] yani. Çünkü şu andaki eee dünyada yani dünyanın her yerinde neredeyse hiçbir

[0:39:49.240] kere böyle bir ayırım yok. Ya mezankamel veriyorlar ya işte plazmanın veriyorlar

[0:39:55.160] ya işte bilmem ne fluid veriyorlar da hiç gidip de hani içinden şunu ayıkladık

[0:39:59.920] içinden buna direkt mesaj gönderecek bir hücre diye vermiyorlar ve her şeye de

[0:40:04.319] iyi geldiğini iddia ediyorlar. Ben geçenlerde AM'de Sheldon Jordan nörolog

[0:40:09.119] onunla beraber konuşuyorduk. O kendi yaptığı araştırmaları araştırmaları

[0:40:13.119] demeyeyim başkasının yaptığı bu fareler üzerinde olan bir araştırmayı pokampüsü

[0:40:17.760] çıkarıyorlar. işte yerine egzozom enjekte ediyorlar vesaire. için benim

[0:40:21.480] anladığım o klinik ortamda IV egzon verip ultrasonla beyinde yani MR çekip

[0:40:28.880] MR'la beyinde neresinde ihtiyaç varsa tespit edip artık o Parkinson mudur

[0:40:33.720] yoksa Alzheimer mıdır vesaire oraya da eee ultrason eşliğinde benim anladığım

[0:40:39.599] bir fake damage gibi bir şey mi oluyor damarlarda ultrason oraya oraya egzozomu

[0:40:44.839] oraya yürütmek gibi birtım çalışmalardan bahsediyorlar.

[0:40:48.680] Ev y tabii bu çalışma önemli. Egzozom da eee yani kök hücreleri gibi bence

[0:40:52.640] egzozom tedavileri de çok önemli olacak. Özellikle e belki deri rejenerasyonunda

[0:40:59.000] başka eee sebeplerden dolayı. Ama orada da aynı sorunla karşılaşıyoruz. Egzozom

[0:41:04.520] tedavisi yapıldı. Egzozom yani egzozomun iç egzozom bir paket. Öyle düşünün. Yani

[0:41:10.560] bir fed paket size bir fedx paketi geliyor.

[0:41:13.319] Diyorsunuz ki bu fedx paketini açtığınız zaman bütün sorunlarınız çözülecek.

[0:41:17.200] içinde öyle güzel bir şey var ki öyle gibi düşünülüyor. Ama o egzozomun içinde

[0:41:22.359] mesela kolajen mi var? O egzozomun içinde beyne gidecek bir

[0:41:27.040] nörotransmitter molekülü mü paketlenmiş? Peki o egzozamı

[0:41:31.960] verdiniz beyine gideceği ne malum? Karaciğere giderse orada zararlı

[0:41:35.680] olabilir mi? E gibi gibi böyle eee yani yüzlerce çeşit egzozom yapabilirsiniz.

[0:41:42.240] Eğer bunu eee bilimsel yolda yaparsanız örneğin işte e kolajen nasıl

[0:41:47.880] yapabilirsiniz? Bir kolajen üreten bir hücreyi alırsınız. O hücreden egzozom

[0:41:53.560] üretirseniz o egzozomun içine kolajen paketlenme olasılığı çok daha yüksek

[0:41:58.280] olur. Ve bunu da siz kalite kontrolünde yaparsınız, ölçerseniz işte bu kadar

[0:42:02.680] egzozom var içinde bu kadar şey var. Bunu eee direkt olarak enjekte

[0:42:06.960] edersiniz. Çünkü egzozomun en güzel tarafı eee gittiği yere o paketi eee

[0:42:13.440] verebilmesi, hücrelerin içine eee sokabilmesi. Yani dediğim gibi kök

[0:42:17.319] hücreleri de böyle. Yani kök hücrelerinde şöyle bir sorun da var.

[0:42:20.960] Şimdi diyelim ki deri hücreninizi yenileyeceksiniz. Tamam orada da kök

[0:42:25.000] hücreye ihtiyacınız var. Onu da enjekte ettiniz birisine. Gerçekten de deriye

[0:42:29.240] gidebilecek hücreyi de enjekte ettiniz. Tamam da deride yaşayan bir sürü eee

[0:42:35.640] emekli olması gereken tonlu hücre var. Yaşlanmış hücre var. Bunlar diyor ki eee

[0:42:40.440] siz sen buraya gelemezsin diyor. Biz seni kabul etmiyoruz diyor. Biz burada

[0:42:44.240] yaşıyoruz diyor. O senesent hücreler yani o senesent hücreler oradan

[0:42:48.440] kalkmadıkça çünkü bir de ortalığı da iyicene kötü hale getirmişler. O

[0:42:52.800] ekstraülür matrix dediğimiz ortam çok önemli. Oraya kök hücresi geliyor ama

[0:42:57.960] yaşayamıyor. Yani bölüneceği yer yok, sinyal yok. Zaten kabul edilmiyor.

[0:43:02.960] Direkt enjekte etseniz bile çok büyük bir faydası olmuyor. Yani onun için

[0:43:07.160] dediğim gibi bunu bir mühendislik gibi görüp eee o senesen hücreleri ortadan

[0:43:11.359] kaldırmak lazım. Exesser matrix'in düzelmesi için girişimler yapmanız

[0:43:16.200] lazım. Orada çok fazla şeker molekülleri, glikenler oluşuyor. Onları

[0:43:20.359] çözmeniz lazım. Ondan sonra kök hücresini getirirseniz ya kesinlikle

[0:43:25.520] derinizi sıfırlayabilirsiniz. Bunu kalp için de yapabilirsiniz, böbrek

[0:43:30.280] için de yapabilirsiniz ama bakın ne kadar işlemler var ve o bölgeye göre.

[0:43:35.920] Yani şimdi esasında şey aklıma geldi. Doğru.

[0:43:38.800] Bir bir stepini unutmuşum. Sheldon Jordan dedi ki öyle dedi direkt

[0:43:42.880] yapmıyoruz. Ben önce işte plazma exchange terapi yapıyorum. Oradaki ölü

[0:43:47.079] sene sentenelleri temizlemeye çalışıyorum. artık temizlerse yani. Ama

[0:43:50.480] en azından bir çaba içinde bir bir step daha koymuş.

[0:43:53.920] Evet. Evet. Plazma de orayı temizlemez. Çünkü plazmayı exchange dediğiniz kanı

[0:43:58.599] yani kanı bile temizlemiyor aslında da yani eee onun kana belki biraz faydası

[0:44:03.960] olabilir. Eee çünkü kanın içinde sadece kan hücresi var, bağışıklık hücreleri

[0:44:09.559] var. İşte eee biraz kök hücreleri falan var. Bir de bir sürü moleküller var.

*Transkript YouTube'dan alınmıştır.