Giriş. Prof. Brain Kennedy’nin tanıtılması

0:00 Bana, "Ah, bu gerçekten yaşamak değil. Sürekli yiyip içerek, partileyerek yaşamalısın. Hayat budur" diyorlar.

0:06 Hayattan keyif almakla sağlıklı olmak arasında bir seçim yapman gerektiğini sanmıyorum. Bence ikisini de başaracak

0:13 ortak bir zemin bulmalısın. Hala fareler üzerinde çalışıyor olmanın özel bir nedeni var mı? Solucanlar, sinekler ve fareler eskiden araştırma

0:19 modelleriydi. Şimdi ise yaptırdıkları işlemlerle milyarderler araştırma modelleri haline geldiler. İnsanlar kronik bir hastalığa veya belirli bir

0:26 duruma sahip olana dek bir şey yapmamıza gerek yok düşüncesi gerçekten çılgınca. Biyolojik yaşını bilmek güzel ama onu

0:33 düşürmenin bir yolunu bulmalısın. Peki bunun hakkında ne yapıyorsun? Arabalar gibi yeni lastik takabileceğimiz bir

0:39 yapıda olduğumuzu sanmıyorum. Vücudumuz tak çalıştır bir alet değil. Eğer başka

0:44 bir organ takarsanız ve o organın çevresi hala yaşlıysa o organ yaşlanacaktır. Nedenini anlayamadığım

0:52 bir sebeple doktor ofisine giren herkesin başına gelen tek ortak şey yaşlanmaları ve doktorlara bu konuda

0:59 hiçbir şey öğretilmiyor. Ben Esra Çavuşoğlu. 20 yıldır ayık bir hayat yaşıyorum. Bağımlılık hastalığıyla

1:05 mücadelem beni beden ve performansımı iyileştirmek, [müzik] hayat kalitemi arttırmak, daha sağlıklı ve uzun yaşamak

1:11 için yeni yöntemler, cihazlar ve takviye ürünler araştırmaya yönlendirdi. Bağımlılık hastalığı, biohacking ve

1:18 longevity alanlarındaki kendi deneyimlerimden dünyadaki son gelişmelere, çığır açan girişimcilerden

1:23 uzman akademisyenlere. Yıllardır yaptığım sohbetler artık her hafta Ayık Kafa podcastı.

1:30 Ayık Kafa Podcast'e hoş geldiniz. Bugün gerobilimin en önemli isimlerinden biri olan Dr. Brian Kennedy ile akademik

1:36 laboratuvarlar ve gerçek hayattaki klinik uygulamalar arasındaki köprüyü kuruyoruz. Bak Enstitüs'ün eski CEO'su

1:42 olan Drtor Kennedy bugün Singapur'daki Sağlıklı Uzun Yaşam Merkezinin direktörlüğünü yürütüyor. Bu bölümde

1:47 fare deneylerinin ötesine geçiyor ve milyarderlerin neden araştırmaların yeni model organizmaları haline geldiğini

1:53 konuşuyoruz. Dr. Kennedy çok sayıda takviyeyi bilinçsizce bir arada kullanmanın görünmeyen risklerini anlatıyor ve Brian Johnson örneğinde

2:00 olduğu gibi hücresel yolaklarımızı farkında olmadan aşırı baskılayabileceğimiz konusunda uyarıyor.

2:05 Metabolizmanın ve yaşlanmanın büyük orkestra şefi olarak tanımlanan Emtor yolağını derinlemesini ele alıyor.

2:11 Ayrıca kadınların sağlıklı yaşam süresini uzatmak amacıyla menopozu geciktirmeyi hedefleyen çığır açıcı

2:17 klinik araştırmayı konuşuyoruz. ticari biyolojik yaş saatlerinin neden çoğu zaman güvenilir sonuçlar vermediğini ve

2:23 Singapur'un yaşlanmayı doğumdan yaşamın sonuna kadar ele almayı amaçlayan 300 milyon dolarlık büyük girişimini bizlere

2:29 anlatıyor. Üniversiteyi sadece [müzik] dersler, vizeler, finaller olarak düşünme. Asıl mesele okurken kendini

2:36 keşfetmek, üretmek, projelerde yer almak ve mezun olmadan gerçek dünyayı tanımaya

2:41 başlamak. Bir yandan psikolojiyle [müzik] insanı daha iyi anlayabildiğin, beslenme ve sağlık birimleriyle iyi

2:47 yaşamanın ne demek olduğunu öğrendiğin, mühendislik ve yönetim bilişim sistemleriyle [müzik]

2:53 teknolojiyi, veriyi ve sistemi çözümleyebildiğin bir üniversite düşün. Yani sadece bilgi aldığın değil,

2:59 düşündüğün, ürettiğin ve fikirlerini hayata geçirebildiğin bir yer. İstanbul Gedik Üniversitesi öğrencilik hayatını

3:06 [müzik] gerçekten yaşarken geleceğini kurabileceğin bir deneyim sunuyor. Ayikkafanın daimi destekçisi Gedik

3:12 Eğitim Vakfına sağladığı katkı ile size dünyanın önde gelen uzmanlarını [müzik] konuk olarak getirmeye devam ediyoruz.

3:19 Siz de Ayık Kafaya abone olarak destek verebilirsiniz. Dr. Brian Kennedy Ayık Kafa Podcast'e

Milyarderler neden yeni araştırma modeli oldu?

3:26 hoş geldin. Bu bölüm bizim için hatta tüm Türkiye için çok önemli olacak.

3:32 Çünkü aşırı longevity müdahaleleri, kobay fareler üzerinde yapılan çalışmalar ve benim gibi bir sürü

3:39 takviyeyi aynı anda kullanan biohackerlar arasında büyük bir kafa karışıklığı var. Sen bugün bu konunun

3:47 çerçevesini doğru şekilde çizeceksin ki insanlar sağlık sürelerini gerçekten

3:52 iyileştirebilsin. İzleyicilerimin de bilmesini istediğim olağanüstü başarılarına baktığımda

3:59 bir bakıma gero science alanını kuran o rüya takımının içindesin. Sirtuinlerin

4:05 ilk keşiflerinde yer aldın. Emptor yolaklarını keşfettin. Şimdi de yoğun biçimde üzerinde çalıştığın alfa

4:12 ketogluterat var. Bak Enstitüsünün eski CEO'su ve başkanısın. Yani başarılarını

4:18 saymaya başlasam gerçekten sonunu getiremiyorum. Hiç sorun değil. Durabilirsin.

4:23 Hayır. Ama izleyicilerin bunları bilmesini istiyorum. Çünkü Türkiye'de insanlar maalesef dünyada neler olup

4:30 bittiğinin çok takip edemiyorlar. Ben de bilimi onlara taşımaya çalışıyorum. Ama

4:35 benim için daha da önemlisi senin söylediklerin. Seni konferansta ve verdiğin birkaç röportajda dinledim.

4:42 Laboratuvarda maddi nedenler, etik sınırlamalar ya da gerekli izinler yüzünden yapamadığınız bazı

4:49 uygulamaların imkanı olan kişilere kliniklerde şimdiden uygulandığını söylüyorsun. Sen de laboratuvarla gerçek

4:56 hayat arasında bu köprüyü, bu bağlantıyı kurmaya çalışıyorsun. Doğru mu anlattım?

5:02 Evet. Evet, doğru. Öncelikle beni davet ettiğin için teşekkür ederim. Türkiye

5:07 ziyaret etmeyi en sevdiğim yerlerden biri. Bu yüzden tek üzüldüğüm orada bizzat bulunamamak. Ama evet şöyle bir

5:14 şaka yapıyorum. Eskiden araştırmalarda model organizmalar, solucanlar, sinekler ve farelerdi. Şimdi ise milyarderler

5:21 model organizma oldu. Çünkü yalnızca milyarderler değil imkanı olan insanlar da longevity kliniklerine gidip her

5:29 türlü müdahaleyi deniyor. Bu kliniklerin ilginç yanı bir yandan klinik uygulama

5:34 yaparken bir yandan da araştırma yürütmeleri. Yani bu kliniklerde henüz tam olarak doğrulanmamış yöntemleri

5:40 deniyoruz. Bu da biraz endişe yaratıyor. Çünkü bazılarının güvenli olmama ihtimali var. Ama aynı zamanda çok

5:47 heyecan verici veriler de ortaya çıkıyor. Çünkü bu müdahalelerin bazıları son derece pahalı ve akademik bir

5:53 ortamda uygulanmaları neredeyse imkansız. Kliniklerle birlikte çalışırsak ne yaptıklarını anlayabilir,

6:00 verileri görebilir ve hangi stratejilerin insanları gerçekten gençleştirdiğini belirleyebiliriz. Bizim

Rapamisin, mTOR ve takviye kombinasyonlarının riskleri

6:06 gibi bu alanın içinde olmayan insanlar için gerçekten kafa karıştırıcı oluyor. Sen Matt ve senin gibi birçok

6:13 araştırmacı Rapamis'in MTOR yolakları gibi konulardan bahsediyorsunuz. Ama diğer tarafta yine çok saygı duyulan

6:19 isimler metformin ve antioksidanları savunuyor. Açıkçası bütün bu farklı

6:25 görüşler ve kendi aranızdaki tartışmalar son kullanıcı için oldukça kafa karıştırıcı.

6:30 Bence bu konu bizim için de kafa karıştırıcı. Çünkü bütün cevapları biz de bilmiyoruz. Elimizdeki bilgiye ve

6:36 sezgilerimize göre hareket ediyoruz. Bu yüzden farklı görüşlere sahip olabiliyoruz. Öncelikle şunu söyleyeyim.

6:41 Metformin ve Rapamis'in birbirine alternatif olmak zorunda değil. İkisi de faydalı olabilir. Hatta fare

6:47 çalışmalarında birlikte kullanıldıklarında birbirlerinin etkisini güçlendirdiklerini gösteren

6:53 veriler var. Bana göre en güçlü veriler Rapamis'in ve MTOR yolağı ile ilgili. Çünkü MTOR adlı proteinin aktivitesini

7:00 rapamisinle ya da başka bir yöntemle düzenlediğinde farklı türlerde ve farklı laboratuvarlarda yapılan çalışmaların

7:07 büyük bölümünde yaşam süresinin uzadığı görülüyor. Bazen bir laboratuvarın elde ettiği sonucu başka bir laboratuvar

7:13 tekrarlayamayabiliyor ama Rapamis'in konusunda sonuçlar oldukça tutarlı. Üstelik insanlarda da

7:19 olumlu görünen veriler birikmeye başladı. Sonuçta en iyi müdahale Rapamis'in olmayabilir ama şu an için en

7:25 fazla kanıtın onun arkasında olduğunu düşünüyorum. Araştırırken senin Rapamisinle ilgili

7:31 insan çalışmalarını da yürüttüğünü ve oldukça iyi sonuçlar gördüğünü öğrendim.

7:36 Ama senden şunu da duyuyorum. Bir sürü müdahaleyi, takviyeyi ya da başka

7:42 amaçlarla kullanılan ilaçları aynı anda devreye soktuğumuzda bunların insan

7:47 biyolojisinde birbirleriyle nasıl etkileşeceğini henüz bilmiyoruz. Peki

7:53 bunu hem kendi kullanımında hem de çalışmalarında nasıl kontrol ediyorsun?

7:58 Önce hayvan çalışmalarından elde ettiğimiz verilerden başlayayım. Birlikte kullanıldıklarında ne olduğunu

8:04 görmek için fareler üzerinde çok sayıda çalışma yapıyoruz. tek başına işe yaradığını bildiğimiz iki 3 ya da dört

8:10 şeyi bir araya getirip etkileri birbirine ekleniyor mu yoksa sinerjik bir etki mi ortaya çıkıyor diye

8:15 bakıyoruz. Ve gördüğümüz ilk şey şu: Sonuçları önceden tahmin etmek gerçekten çok zor. Denemeden neyin neyle iyi

8:23 çalışacağını bilmiyoruz ama daha da endişe verici olan şu: Bazen çok fazla şeyi bir araya getirdiğinde olumsuz

8:30 etkiler ortaya çıkabiliyor. Yani küçük bir fayda görmemekle kalmıyorsun. sonuç gerçekten kötü de olabiliyor. Bu yüzden

8:37 biohackerları destekliyorum. İnsanların kendi sağlıklarıyla ilgili kararları verebilmesini, özellikle de bu konuda

8:43 kendini eğitip ne yapacağına bilinçli şekilde karar vermesini çok değerli buluyorum. Ama insanların çok fazla

8:49 farklı şeyi aynı anda kullanması beni endişelendiriyor. Çünkü bunların birbirleriyle nasıl etkileşeceğini henüz

8:55 bilmiyoruz. Bir örnek vereyim. Brian Johnson repamisini bıraktı. Çünkü biyolojik yaşını olumsuz etkilediğini

9:01 söyledi. Ama aynı zamanda empty yolğanı etkileyen birçok takviye de kullanıyordu. Yani emptor yolağını

9:07 farklı açılardan etkileyen pek çok şeyi aynı anda kullanırsan bu yolağın aktivitesini gereğinden fazla

9:13 baskılayabilirsin. Çünkü bazı durumlarda emtorun aktif olmasına ihtiyacın var. Bir yola çok fazla farklı noktadan

9:20 müdahale edersen dengeyi bozabilirsin. Dolayısıyla bütün bunları en doğru şekilde nasıl bir araya getireceğimizin

9:27 cevabını henüz bilmiyoruz. İnsanların kendi kararlarını verirken en azından bunun farkında olması gerekiyor.

9:33 Kendimden de bahsedebilirim bunu soruyorsan. Benim yaptığım genelde bir seferde tek bir şeyi, bazen de iki şeyi

9:40 denemek oldu. Bazılarını bir süre kullanıyorum sonra bırakıyorum ve ölçüm yapıyorum. Bence ölçmek gerçekten çok

9:46 önemli. Longevity için takviyelere para harcayacaksan yaşlanmayı da ölç. Kolesterol, glikoz, tansiyon gibi

9:52 standart klinik değerlerini takip et. Bir şey değişiyor mu ona bak. Bir de nasıl hissettiğine dikkat et. daha

9:58 enerjik misin? Egzersiz performansın daha mı iyi? Böyle öznel değerlendirmeler de önemli. Özellikle

10:04 ener bir yani sadece kendin üzerinde yaptığın bir denemede kısacası

10:09 kullandığın şeylere nasıl yanıt verdiğini mümkün olduğunca yakından takip etmeli ve gerçekten sana fayda

10:15 sağlayan şeyleri bulmaya çalışmalısın. Kısacık araya gireceğim. Şu an beni duyuyorsanız ayık kafayı izlediğinize

10:22 eminiz. Peki abone misiniz? Bir kontrol eder misiniz? Çok net bir şekilde abone

10:28 sayımız programa davet ettiğim doktorları ikna etme gücünü sağlıyor. Alanında dünyanın en iyi isimlerini

10:34 burada izlemek için kanala abone olun. Senin ilk keşiflerinden biri MTOR

10:39 yolağıydı ama biliyoruz ki protein tüketmek ve kuvvet antrenmanı yapmak

10:45 Mempteoru'u baskılamak yerine tam tersini aktive ediyor. Bu konuda farklı düşünen bilim insanları da var. Ben de

10:52 protein ve kuvvet antrenmanını sormak istiyorum. Bu birbirine zıt gibi görünen

10:58 yaklaşımlara sen nasıl bakıyorsun? Çünkü o zaman bunlardan birinin bizi güçlü,

11:03 genç ve dinç tutmak yerine daha hızlı yaşlandırması gerekmez mi? Bence mesele emptorun tamamen açık ya da

11:11 tamamen kapalı olması değil. Gerektiğinde açılması, gerekmediğinde de kapanması. Gençken vücutta zaten olan

11:18 şey bu. Mesela egzersiz yaptığında kaslarında emptor devreye giriyor. Yemek yediğinde karaciğerinde aktive oluyor.

11:25 Çünkü aldığın besinleri işlemen gerekiyor. Bir yerin yaralandığında da ciltte meytor açılıyor, hücreler

11:31 çoğalıyor ve hasar onarılıyor. Bunların hepsi olması gereken şeyler. Sorun şu:

11:36 Gençken dinlenmeye geçtiğinde Emtor tekrar kapanıyor ama yaş aldıkça bazı

11:41 dokularda bu sistem eskisi gibi kapanmıyor. Entor sürekli belli bir seviyenin üzerinde aktif kalıyor ve bu

11:47 da enflamasyonu artırabiliyor. Bence rapamisinin amacı da bu. Sürekli yüksek kalan seviyeyi aşağı çekmek ama

11:53 gerektiğinde Emtor'un yeniden devreye girmesine de izin vermek. Aralıklı Rapamis'in kullanımının iyi çalışmasının

12:00 nedenlerinden biri de bu olabilir. Bir süre Emtor'un temel aktivitesini düşürüyorsun. Sonra ilacın etkisi

12:05 azalıyor ve egzersiz yaptığında ya da ihtiyaç olduğunda emptreye girebiliyor.

12:10 Yani asıl mesele emptamen kapatmak değil. Gerektiğinde açılıp sonra yeniden kapanabilmesini sağlamak.

12:17 Diyelim ki rapamisini aralıklı kullanıyorsun. Mesela pazar günleri alıyorsun. O günü aktive edecek bir

12:23 egzersiz yapmamak ya da onu tetikleyecek şekilde beslenmemek mi gerekir? Yani rapamisinin etkisini göstermesine izin

12:29 vermek için o günü daha sakin geçirebilir O kadar ileri gitmezdim ama kendi deneyim dayanarak şunu

12:34 söyleyebilirim. Rapamis'in aldıktan sonraki 24 saat içinde egzersiz yaptığımda bana daha zor geliyordu. Ben

12:40 çok egzersiz yaparım. Kas kütlesini severim. Yaşlanma açısından da faydalı olduğunu düşünüyorum. Ama Rapamis'inden

12:46 sonraki o 24 saat içinde istediğim karşılığı alamadığımı hissediyordum. Bu tamamen kişisel bir gözlem. Bunu

12:53 gösterecek bir verim yok. Sadece benim hissettiğim bu. Ama Rapamis'in aldıktan 45 gün sonra egzersiz yaptığımda çok iyi

13:00 antrenman yapıyor ve kendimi de çok iyi hissediyordum. Dolayısıyla Rapamisini ne zaman aldığınla egzersizi ne zaman

13:05 yaptığın arasında gerçekten bir etkileşim olabilir. Ama bu konuda henüz geniş çaplı veri yok. Yine de mantıklı

13:11 geliyor. İnsan çalışmalarından biraz bahsedebilir misin? Çünkü fare çalışmalarında

Menopozu geciktirmek mümkün mü?

13:16 repamisinin haftada bir kez 6 ya da 8 miligram gibi aralıklı dozlarla test

13:22 edildiğini biliyoruz. Şimdi insan çalışmalarını da yapıyorsun. İnsanlarda da aynı dozları mı kullanıyorsunuz?

13:29 Evet. O çalışmaya aslında henüz başlamadık. Bununla ilgili yeni bir test yürütüyoruz ama başlamak üzereyiz.

13:35 Sanırım haftada bir kez 5 miligram kullanacağız. Şu anda bir AKG çalışmasının ortasındayız ve sonuçlarını

13:42 yayımlamaya hazırlanıyoruz. Onu daha sonra konuşabiliriz. Rapamisinle ilgili dünyanın farklı yerlerinde yürüyen başka

13:49 çalışmalar da var. Bence en ilginçlerinden biri Yuks'nin çalışması.

13:54 Albert Einstein'daydı. Pardon Columbya Üniversitesi'ne geçti. Menopoz öncesi dönemde olup hormon seviyeleri düşük

14:00 olan kadınlara rapamisin veriyor. Amaç hormon seviyelerini yükseltip yumurtalıkların yaşlanmasını yavaşlatıp

14:07 yavaşlatamayacağını görmek. Bu çalışmanın sonuçlarını gerçekten çok merak ediyorum. Çünkü hayvan

14:12 çalışmalarından yumurtalıkların en erken yaşlanan organlardan biri olduğunu biliyoruz. Rapamisinde farelerde bu

14:18 yaşlanma sürecini geciktiriyor ve doğurganlığın korunmasına yardımcı oluyor. Eğer rapamisinle menopozu

14:24 geciktirebilirsen bu kadınların sağlık süresi açısından çok büyük bir kazanım olur. Bu yüzden o çalışmanın sonuçlarını

14:30 gerçekten heyecanla bekliyorum. Alzheimer üzerine ve doğrudan yaşlanma üzerine yürütülen başka Rapamis'in

14:35 çalışmaları da var. Bence önümüzdeki bir yıl içinde çok ilginç veriler göreceğiz. Notlarımda B EO Asia Center for

14:44 Reproductive Longevity and Equality'nin direktörü olduğun yazıyor. Hala o görevi sürdürüyor musun? Evet bu gerçekten çok

14:51 ilginç bir alan. Ben de kadınların üreme organlarının yaşlanması üzerine birkaç podcast yaptım ve artık giderek daha

14:58 güçlü şekilde şu söyleniyor. Kadın için her şeyin merkezinde aslında bu sistem var. Menopoza girince de birçok şey bir

15:05 anda düşüşe geçiyor. Bunu biliyoruz ama ne yazık ki menopozu geciktirecek ya da yumurtalıkların yaşlanmasını

15:12 yavaşlatacak elimizde hala çok fazla seçenek yok gibi. Peki siz bu konuda neler yapıyorsunuz?

15:18 Sağlıklı bir yaşam tarzı kiloyu korumak ve iyi beslenmek menopoz sürecine gerçekten yardımcı oluyor. Ama haklısın

15:25 bunu geciktirmek için şu anda kullanabileceğin bir ilaç ya da reçeteli tedavi yok. Bizim yaptığımız şeylerden

15:32 biri geroprotektörlere bakmak. Yani genel olarak yaşlanmayı yavaşlatan ilaçlara ve takviyelere. Sonra dönüp

15:39 şimdilik hayvan çalışmalarında bunların farelerde ve diğer hayvan modellerinde doğurganlığı ve yumurtalık

15:45 fonksiyonlarını koruyup korumadığına bakıyoruz ve birçoğu gerçekten koruyor.

15:50 İlginç olan şu ki yaşam süresini uzatan şeylerle yumurtalıkları koruyan şeyler

15:56 arasında büyük bir örtüşme var. Bunun nedeni de senin söylediğin şey olabilir.

16:01 En azından kadınlarda yumurtalıkların yaşlanması genel yaşlanma sürecini ciddi biçimde etkiliyor. Yani bu ikisi

16:08 birbiriyle çok bağlantılı. Bir sonraki adım da bunları klinik çalışmalara taşımak ve yumurtalık fonksiyonlarını

16:15 koruyup menopozu geciktirebilir miyiz? Buna bakmak. Bence bu çok önemli bir hedef. Ne yazık ki bu alandaki

16:21 araştırmalar çok geç kaldı. Finansman da uzun süre çok düşüktü. Bunun birçok nedeni var. Mesela hayvan çalışmalarında

16:28 erkek fareler hastalıklara genellikle dişi farelerden daha hızlı yakalanıyor.

16:33 Diyelim ki yüksek yağlı beslenme ve diyabet üzerine bir çalışma yapıyorsun. Erkek fareler çok hızlı yanıt verirken

16:40 dişilerde süreç daha yavaş ilerliyor. Dolayısıyla hızlı sonuç almak istiyorsan erkekleri kullanmaya yöneliyorsun. Ama

16:46 bence bilim insanları arasında fazla sayıda Y kromozomu olmasının da bunda payı vardı. Bu alan uzun süre erkeklerin

16:54 ağırlıkta olduğu bir alandı. Ben başladığımda araştırmacıların çoğu erkekti ve onlar da daha çok erkek

17:00 hayvanlar üzerinde çalışıyordu. Şimdi hayvan araştırmalarında bunu büyük ölçüde düzelttik. Umarım gerçekten işe

17:07 yarayan müdahaleleri bulup insanlarda da test edebiliriz. Rapamis'in şu anda böyle test ediliyor. Çünkü menopozu

17:14 yavaşlatabilirsek kadınların sağlık süresi üzerinde çok büyük bir etkimiz olabileceğini düşünüyorum.

17:20 Dublin'de katıldığım konferanslarda bir şey dikkatimi çekti. İlk kez gidiyordum ve açıkçası kendimi yeniden okula dönmüş

17:27 gibi hissettim. Sunumların neredeyse yarısı bana tamamen yabancıydı. Üç günün

17:32 sonunda o kadar yoruldum ki beynim resmen durmuş gibiydi. Ama yine de epey şey öğrendim. Dikkatimi çeken şu oldu.

17:39 Urolitin a için timeline Nutrition gibi bazı takviye şirketleri ürünlerinin

Hayvan deneylerinden insan çalışmalarına geçiş

17:45 insanlarda kas mitokondrilerini iyileştirdiğine dair veriler gösteriyor. Şimdi beyin enflamasyon gibi alanlarda

17:52 da çalışmalar yapıyorlar ama sen hala fare çalışmalarından bahsediyorsun. Hala

17:58 fareler üzerinde çalışmanızın özel bir nedeni var mı? İkisini de yapıyoruz. İnsan çalışmaları

18:03 da yürütüyor ve insanlardan elde ettiğimiz verileri yayımlıyoruz. Yaşlanmayı anlamak için çok sayıda insan

18:09 verisini analiz ediyoruz. Metilasyondan klinik göstergelere kadar pek çok şeyi uzun dönemli çalışmalarda takip

18:15 ediyoruz. Yani aslında her iki tarafta da çalışıyoruz ama hayvanlarda yapabildiğin, insanlarda kolayca

18:21 yapamadığın bazı şeyler hala var. Öncelikle verdiğin şeyin güvenli olduğundan emin olman gerekiyor ve bunu

18:28 önce hayvan modelinde test etmelisin. Ayrıca hayvanlarda, insanlarda yapamayacağın deneyler yapabiliyorsun.

18:35 Deneyin sonunda dokuları alıp her bir dokuda moleküler düzeyde neler olduğuna bakabiliyorsun. Bunu bir insan

18:41 çalışmasında yapamazsın. Bence bu iki yaklaşım birbirini tamamlıyor. İnsanlardan bir şey öğreniyorsun. Sonra

18:48 bunun mekanizmasını anlamak için hayvan çalışmalarına dönüyorsun. Müdahaleyi geliştirip tekrar insanlarda test

18:54 ediyorsun. Bu iki alan birlikte çalıştığında çok daha hızlı ilerlediğimizi düşünüyorum ama insan

18:59 araştırmalarının son dönemde gerçekten hızlandığı da doğru. Bunun büyük kısmı yapay zeka ve büyük veri setlerine

19:05 erişim sayesinde oldu. Eskiden insanlarda yaşlanmayla ilgili kapsamlı veri setlerine ulaşmak gerçekten zordu.

19:12 Şimdi bu verilere çok daha kolay erişebiliyoruz. Bu da harika bir gelişme. Kalsiyum alfa ketoglutarata gelmek

CA-AKG, NAD ve Urolithin A

19:18 istiyorum. Çünkü bu araştırmaya sen öncülük ediyorsun ve bunun gerçekten çok faydalı bir molekül olduğunu

19:23 söylüyorsun. Ama aynı zamanda insanları da uyarıyorsun. belirli bir formu olması gerekiyor. Her alfa ketogluterat aynı

19:30 etkiyi göstermiyor. Önce şunu sorayım. Bu molekül ne işe yarıyor? Yaşlandıkça vücudumuzdaki seviyesi neden düşüyor ve

19:37 bize nasıl fayda sağlıyor? Öncelikle konuya girmeden şunu açıklayayım. Rejüven adlı bir ürün

19:43 üreten Ponstilli Health isimli bir şirketle çalışıyorum. Dolayısıyla bunu belirtmem gerekiyor. AKG vücudundaki

19:50 temel metabolitlerden biri. Bu konulara meraklıysan TCA döngüsü denen sistemin

19:56 içinde yer alıyor. Glikoz gibi besinlerin mitokondride ATP'ye yani enerjiye dönüştürülmesine yardımcı

20:02 oluyor. AKG'yi ilginç yapan bir başka şey de şu. Bu yolaktan bazı molekülleri

20:08 çekip AKG üzerinden protein üretiminde de kullanabiliyorsun. Yani metabolizmanın tam merkezinde duran bir

20:14 molekül hücrelerin ihtiyaçlarına göre uyum sağlamasına ve metabolizmasını değiştirmesine yardımcı oluyor ve

20:21 yaşlandıkça AKG seviyesi düşüyor. Neden düştüğünü tam olarak bildiğimizi

20:27 söyleyemem ama düştüğü çok net. Hatta bir biyobilirteç olarak da kullanılabiliyor. Hayvanlarda AKG'nin

20:34 azalması, yaşlanmayı öngörmek için baktığımız metabolitlerden biri. Biz de

20:39 seviyesini yeniden yükselttiğimizde hücresel metabolizmanın korunduğunu ve

20:45 hayvanların daha uzun süre sağlıklı kaldığını gördük. Ardından insan çalışmaları yaptık. En son çalışmamız

20:52 gerçek yaşam verilerine dayanıyordu. Tamamen placebo kontrollü bir çalışma

20:57 değildi ama birçok farklı takviyeyi karşılaştırdık. Biyolojik yaşı ölçen metilasyon saatlerinden birine göre AKG

21:05 kullananlarda biyolojik yaş genel popülasyona kıyasla 5,7 yıl daha düşük çıktı. Bu oldukça büyük bir etkiydi ve

21:11 bizi gerçekten umutlandırdı. Sen formunun önemli olduğundan bahsettin. Biz yavaş salınımlı bir form

21:18 kullanıyoruz. Yani hemen çözünmüyor. Normal AKG aldığında büyük bölümü

21:23 bağırsaklardaki bakteriler tarafından kullanılabiliyor. Ama bu form yavaş salınımlı olduğu için bağırsaklara

21:30 ulaşıyor ve yaklaşık 12 saat boyunca kademeli olarak salınıyor. Böylece

21:35 AKG'nin kana geçmesi daha iyi oluyor. Elimizdeki veriler de bunun normal AKG

21:41 almaktan daha etkili olduğunu gösteriyor. Bunu anlattığın için az önceki konuya

21:46 bir kez daha dönmek istiyorum. AKG işe yarıyor. Repamisin işe yarıyor.

21:52 Nedi üzerine de çalışıyorsun. Urolitin a da işe yarıyor. Yani hepsi bir şekilde

21:58 umut verici görünüyor. Peki bir insan bütün bunların arasında nasıl bir yol

22:04 izlemeli? Bence ümit verici. Bu takviyeleri denemeye başlamak istiyorsan hepsi için

22:11 güvenlik verilerinin oldukça iyi olduğunu düşünüyorum. Ben olsam birini seçer onunla başlar ve nelerin

22:17 değiştiğine bakardım. Sonra belki yanına başka bir şey ekler ya da onu bırakıp farklı bir şey denerdim. Yani adım adım

22:25 ilerlemek en doğrusu. Sonuçta burada yaşlanma süreciyle uğraşıyorsun. Yarın

22:30 sabah mükemmel kombinasyonu bulmak zorunda değilsin. Sana en uygun stratejiyi çözmen bir yıl sürerse de

22:36 sorun değil. Ben rejuvant ek olarak dil altı nadiyi de kullanıyorum ve bu

22:41 ikisini birlikte kullandığımda dayanıklılık performansımın arttığını gördüm. Bunun yaşlanmamı %100

22:48 yavaşlattığından emin olamam ama daha iyi egzersiz yapabiliyorsam muhtemelen

22:53 daha iyi yaşlanıyorumdur. Bu yüzden bu iki şeyi oldukça düzenli kullanıyorum.

22:58 Çünkü benim için birlikte fayda sağlıyorlar. Notlarımda AKG'nin Alzheimer'ile ilgili

23:04 çalışmalarında da yer aldığı yazıyor sanırım. Hafıza modelleri üzerinde de çalıştınız. Alzheimer konusunda AKG tam

23:10 olarak ne yapıyor? Çünkü bu günümüzün en büyük sorunlarından biri ve herkes bir çözüm bulmaya çalışıyor.

23:16 Evet. Bunu hayvan çalışmalarında fark ettik. Yaşlı farelerde elektrofizyolojik

23:21 işlevi ve uzun süreli hafızayı koruduğunu gördük. Bu gerçekten heyecan verici. Alzheimer modeline doğrudan

23:28 bakmadık ama aslında bir Alzheimer modelinde elektrofizyolojiyi iyileştirdiğini gördük. O modelin diğer

23:34 göstergelerini incelemedik. Bu yüzden geri dönüp daha fazla çalışma yapmamız gerekiyor. Ama bence AKG insanlarda

23:42 Alzheimer'ı önlemeye yönelik bir çalışmada eee en azından erken başlangıçlı Alzheimer hastalarında

23:49 incelenmesi gereken ilginç bir aday. Çünkü AKG'nin en büyük avantajlarından biri son derece güvenli olması.

23:56 Amerika'da genel olarak güvenli kabul edilen maddeler listesinde yer alıyor. İnsanlara günde birkaç gram verildiği

24:03 çalışmalar var ve herhangi bir toksiste görülmemiş. Bu yüzden molekülün güvenliği konusunda oldukça rahatız.

24:09 Alzheimer'ın ilerlemesini sadece bir miktar yavaşlatsa bile bu kadar ağır bir hastalıkla yaşayan insanlar için yine de

24:16 çok büyük bir fayda sağlar. Ayrıca yaşlanma saatleri üzerinde çalışıyorsunuz ve kliniklerin insanların

Biyolojik yaş testleri neden güvenilir olmayabilir?

24:23 yaşını ölçmek için ticari biyolojik saatleri kullanmasını eleştiriyorsunuz.

24:29 Ben de Mat Caberline ile benzer bir tecrübe yaşadım. Aynı kan örneğini şirkete gönderdim ve sonuçlar sanki 10

24:37 yıl arayla çıkmış gibiydi. Bu ticari saatler nelerdir? Neyi ölçüyorlar? Ve

24:43 insanlar neden gerçekten bunun için heyecan duymamalı? Çünkü bu kadar çok müdahale yapan ben hariç herkesin sonucu

24:50 nedense iyi çıkıyor. Bu doğru olamaz. Öncelikle bu testler DNA metilasyonu denen bir şeyi ölçüyor.

24:57 Bunu hücrelerde genlerin nasıl kontrol edildiğini gösteren epigenetik sistem gibi düşünebilirsin. Genetik bilgin

25:03 DNA'nın içinde. Ama vücudundaki her hücre aynı DNA'ya sahip ve o DNA'dan protein üretmesi gerekiyor. Peki aynı

25:10 DNA'ya sahip hücrelerden biri nasıl nörona diğeri nasıl kas hücresine dönüşüyor? İşte burada epigenetik

25:16 kontrol devreye giriyor. Bunun nedeni şu. Kas hücrelerinde DNA'nın bazı

25:21 bölgeleri aktifken, bazı bölgeleri kapalıdır. Nöronlarda ise farklı genler

25:27 açılır ve hücre nörona dönüşür. Yani DNA'nın çekirdek içinde nasıl

25:32 paketlendiğini ve nasıl kontrol edildiğini epigenetik mekanizmalar belirler. Burada da DNA metilasyonu

25:38 devreye girer. DNA'nın belirli bölgelerine metil grupları eklenir ve bu DNA'nın düzenlenmesine yardımcı olur.

25:44 Bugünkü konuşma açısından bilmemiz gereken şu: Yaşlandıkça bu metilasyon düzeni bozuluyor. Metillenmiş olması

25:51 gereken bazı bölgeler metilasyonunu kaybediyor. Metillenmemiş bazı bölgeler ise metillenmeye başlıyor. Bu

25:57 değişimleri zaman içinde ölçerek bir kişinin biyolojik yaşını tahmin edebiliyorsun. Buraya kadar her şey

26:04 mantıklı. Biz de laboratuvar araştırmalarında bu saatleri kullanıyoruz ama ticari olarak kullanıldıklarında birkaç sorun ortaya

26:11 çıkıyor. Birincisi senin de yaşadığın gibi sonuçlar henüz yeterince tutarlı değil. Şirketlerin ellerinden geleni

26:18 yaptığını düşünüyorum. Mesele şu ki bu ölçümü yapmak çok kolay değil. Glikoz ölçmek gibi değil. Çünkü glikozu artık

26:25 çok hassas şekilde ölçebiliyoruz. Epigenetik ölçümlerde ise sonuçları etkileyen bir miktar değişkenlik var.

26:32 Bir de insanlar örneklerini farklı yerlerden gönderiyor. Örnekler farklı koşullarda geliyor. Farklı zamanlarda ve

26:38 farklı gruplar içinde çalışılıyor. Bu yüzden her seferinde aynı kalitede ve tutarlılıkta veri elde etmek zorlaşıyor.

26:45 Metilasyonun ikinci sorunu da şu: Diyelim ki sana bir sonuç verdi. Peki sonra ne yapacaksın? Biyolojik yaşını

26:51 bilmek güzel ama asıl istediğin onu nasıl düşüreceğini bilmek. Şu anda metilasyon sonuçları sana bu konuda çok

26:57 fazla yol göstermiyor. Klinikler ve hastanelerle çalışmaya başladığımızda biz de bunu gördük. Doktorlar bize,

27:04 "Peki sonra 10 farklı metilasyon bölgesi bana bu kişinin biyolojik olarak 10 yıl

27:09 daha yaşlı olduğunu söylüyor. Ben bunu nasıl düzelteceğim?" diyordu. Bu yüzden farklı bir yaşlanma saati kullanmaya

27:16 yöneldik. Burada National University of Singapore'dan birlikte çalıştığımız John Gruber ve Feng Shong var. çok daha doğru

27:23 ölçebildiğimiz ve aynı zamanda müdahale edebildiğimiz klinik göstergeleri kullanmaya karar verdik. Mesela LDL'in

27:29 yüksek sene yapacağımızı biliyoruz. Böyle 5060 farklı göstergeyi bir araya getirip riske göre yaşını hesaplıyoruz.

27:36 Yani sana 50 yaşındasın dersem aslında ölüm riskinin ortalama 50 yaşındaki birinin riskine denk olduğunu

27:42 söylüyorum. Merak etme. Eminim sen 50 değilsin. Neredeyse 50. Öyle mi? Daha genç gösteriyorsun. Sonra

27:48 da bu riski hangi değerlerin artırdığına bakıyoruz ve doğrudan onlara müdahale ediyoruz. Belki tansiyonun biraz yüksek,

27:55 belki B vitamini seviyen gereğinden düşük ya da tam tersine fazla yüksek. Yani bu saat sana yalnızca kaç yaşında

28:03 olduğunu söylemiyor. Bunu güvenilir göstergelere dayanarak daha doğru şekilde hesaplıyor ve ardından neyi

28:10 düzeltmen gerektiğini de gösteriyor. Bence şu anda klinikte en değerli olan

28:15 saatler bunlar. Metilasyon saatleri yaşlanmayı anlamak açısından çok ilginç

28:21 ve zamanla gelişip daha iyi hale gelecekler. Ama bugün için benim çekincem sonuçlarının hala yeterince

28:28 tutarlı olmaması. Kısacık araya gireceğim. Şu an beni duyuyorsanız ayık kafayı izlediğinize

28:34 eminiz. Peki abone misiniz? Bir kontrol eder misiniz? Çok net bir şekilde abone

28:39 sayımız programa davet ettiğim doktorları ikna etme gücünü sağlıyor. Alanında dünyanın en iyi isimlerini

28:46 burada izlemek için kanala abone olun. Tamam bunu öğrenmek iyi oldu. Bu konuyu

28:52 gerçekten bilen herkese neredeyse aynı şeyi soruyorum. Çünkü Türkiye'de de biyolojik yaş testlerine karşı büyük bir

28:59 ilgi artışı görüyorum ve insanların doğruluğu tartışmalı bir şey için para harcamasını istemiyorum. Doktorların da

29:05 kafasının karışmasını istemiyorum. Çünkü senin gibi bu alanda araştırma yapan bilim insanları değillerse bu telomer

150 yıl yaşamak ve uzun yaşam kaçış hızı

29:11 uzunluğunu ölçüyor, bu biyolojik yaşı gösteriyor gibi söylemlere onlar da kapılabilir. Ama sonuçta bu bilgiyle ne

29:18 yapabileceğimizi henüz bilmiyoruz. Peki sence bu alan nereye gidiyor? Çünkü bildiğim kadarıyla sen yaşam süresini

29:24 uzatmaktan çok sağlık süresini uzatmaya odaklanıyorsun. Sanırım bunun nedeni de yaşamı gerçekten daha ileriye taşıyacak

29:31 noktaya henüz gelmemiş olmamız. Petra Tia yaptığım bir podcast'i dinliyordum.

29:37 Bence çok iyi bir noktaya değindi. 110 yaşına ulaşan insanlara baktığımızda çoğu oldukça güçsüz oluyor. Evet,

29:44 yaşıyorlar. Belki hala yemeklerini yapabiliyorlar ama senin ya da benim gibi değiller. Açıkçası 110 yaşıma kadar

29:50 yaşayıp hayatta pek bir şey yapamamak ister miyim? Bundan emin değilim. Sence

29:56 bu ne zaman değişecek? Böyle bir dönüşüm gerçekten olacak mı? Yakın zamanda

30:01 olabileceğini düşünüyor musun? Bence bu soruyu şöyle de sorabiliriz. Maksimum yaşam süresini gerçekten

30:08 değiştirebilir miyiz? İnsanları 150 yaşına kadar yaşatabilir miyiz? Çünkü bu

30:13 iki şey birbiriyle bağlantılı. 110 yaşında son derece sağlıklı, tenis

30:18 oynayan insanlar yaratıp sonra hepsinin bir anda ölmesini bekleyemezsin. İnsanları 110 yaşında sağlıklı

30:26 tutabiliyorsak muhtemelen 120'nin ötesine de geçerler. Bu yüzden bence çok

30:32 ilginç bir soru ve şu anda bu alanda ciddi bir tartışma var. Hayvan modellerine baktığımızda maksimum yaşam

30:39 süresini uzatabiliyoruz. Farelerin yaşam süresini %30 uzatabiliyoruz. Kontrol

30:45 grubundaki farelerin öldüğü yaşta diğerleri hala oldukça sağlıklı oluyor ve %30 daha uzun yaşıyor. Ama bazı insan

30:52 verileri üzerinde çalıştığımız müdahalelerin eğriyi kareleştirmek denen etkiyi yaratabileceğini gösteriyor. Yani

30:59 daha fazla insan ileri yaşlara ulaşabilir. Medyan yaşam süresi uzayabilir ama maksimum yaşam süresi

31:06 değişmeyebilir. Eee tartışma da burada. Bazıları ise yeterince farklı müdahaleyi

31:11 bir araya getirip farklı yolakları hedeflersen etkilerin birbirine ekleneceğini düşünüyor. Sanırım Obryde

31:18 Grey de bunu savunuyor ama hiçbirimiz gerçekten bilmiyoruz. Hepimiz tahmin

31:23 yürütüyoruz. Cero adlı şirketi olan Peter Fedev çok güçlü veri analizleri yaptı ve şimdi Nusta bizimle çalışıyor.

31:31 Maksimum yaşam süresini gerçekten hedefleyebilecek farklı bir ilaç sınıfı bulmaya çalışıyoruz. Yani gerçekten 150

31:39 yaşına nasıl ulaşabiliriz? Buna bakıyoruz. Ben sağlık süresinden çok bahsediyorum. Çünkü bugün

31:45 yapabileceğimiz şeyin bu olduğunu düşünüyorum. Ama yaşam süresini uzatmaya da karşı değilim. 150 yıllık bir hayatın

31:52 nasıl olabileceğini düşünmek önemli. Çünkü bence buna ulaşmak mümkün. Ne zaman olacağını söyleyemem. Sağlık

31:59 süresini 5 ya da 10 yıl uzatmak için gereken araçların bugün elimizde olduğunu düşünüyorum. Sadece bunları

32:06 test edip doğrulamamız ve kimin için neyin en iyi çalıştığını bulmamız gerekiyor. 150 yaşına ulaşmanın da

32:14 mümkün olduğuna inanıyorum ama e bunun ne zaman gerçekleşeceğini henüz bilmiyoruz.

32:20 Longevity doktorları arasında bir söylenti dolaşıyor. Söylenti demek istemiyorum ama Türkiye'de de bunu

32:25 söyleyen bir doktor var. Amerika'da da birkaç kişi. David Sinclair'in çalışmalarından çok etkilenmişler ve

32:31 sürekli bir 10 yıl daha dayan sonra bir hap çıkacak. 10 yıl daha dayan o hap gelecek diyorlar. Peki bu biraz daha

32:38 dayan hap geliyor meselesi tam olarak ne? Buna escape velocity yani

32:43 [boğazını temizler] kaçış hızı deniyor. Ari de Grey'in yıllar önce ortaya attığı fikir şu: Yaşlanmayı senin yaşlanma

32:50 hızından daha hızlı yavaşlatabilirsen zaman kazanırsın. Diyelim 10 yıl kazandın. O sürede yeni gelişmeler

32:57 ortaya çıkar. Onlar sana biraz daha zaman kazandırır. Bir noktada kazandığın

33:03 süre yaşlanma hızının önüne geçebilir. Bence çok ilginç bir fikir ve doğru da

33:08 olabilir. Ama yine aynı sorun var. Bunun ne zaman olacağını söylemek çok zor.

33:14 David bu konuda diyelim ki oldukça iyimser ama gerçekten çok iyi bilim

33:19 yapıyor. David Sinir'i onlarca yıldır tanıyorum. Yıllar önce MIT'de aynı

Gen terapileri, hücresel yeniden programlama ve organ nakli

33:24 laboratuvarda çalışıyorduk. Şu anda üzerinde çalıştığı hücresel yeniden programlama yöntemleri bence alanın en

33:31 umut verici çalışmalarından biri. Şimdilik göz üzerinde test ediyorlar ve umarım göz dokusunu yenilemede işe

33:37 yarar. Ama bu tür yöntemlerin ne kadar hızlı, güvenli ve etkili hale geleceğini

33:42 henüz bilmiyoruz. İyi tarafı aynı anda birçok farklı teknoloji gelişiyor. Gen

33:48 tedavileri çok ilginç. Ben henüz yaygın kullanıma hazır olduklarından emin

33:53 değilim ama potansiyelleri büyük. kök hücre yöntemleri ve başka birçok yaklaşım da umut verici. Dolayısıyla

34:00 önümüzde büyük keşiflerin olacağına inanıyorum. Ama kaçış hızına şimdiden ulaştık mı yoksa önümüzdeki 10 yıl

34:06 içinde ulaşacak mıyız? Bence bunu henüz bilmiyoruz. Bunu çok iyi açıkladın. Yani o 10 yıl

34:12 aslında yeni keşiflerin ortaya çıkması için kazanılan zaman. Sen bu süre boyunca sağlıklı kalabilirsen belki biz

34:19 de sana bir 10 sağlıklı yıl daha kazandırabiliriz. Yoksa mesele 10 yıl sonra ölümsüzlük hapı çıkacak demek

34:24 değil. Sen böyle anlatınca çok daha anlaşılır oluyor. Yani sadece medyada daha çok öne çıkmaya

34:31 çalışsaydım bunlara ben de net tarihler verirdim ama gerçek şu ki ben de tahmin

34:37 ediyorum. Elbette biraz daha fazla içgörüm var ama bütün cevapları bilmiyorum. Yine de iyimserim. Hem de

34:44 çok iyiyimserim. Bu alanda çalışan birçok biyoteknoloji şirketi de var. Longevity yatırım fonu

34:51 sahibi Sergi Gil'e bir röportaj yapmıştım. Organ büyüten laboratuvarlardan bahsediyordu. Mesela

34:58 bir karaciğeri 50 parçaya ayırıyor. Bu parçalar üzerinde bazı değişiklikler

35:04 yapıyor ve sonra vücuda yerleştiriyorlar. Böylece zaman içinde vücudun içinde tam

35:10 boyutlu yeni bir karaciğer büyüyor. Obri de benzer bir şey söylüyordu. Onunla da

35:16 röportaj yaptım. Gelecekte daha uzun yaşayabilmemiz hatta belki ölümü

35:21 geciktirebilmemiz için insan bedenine bir araba gibi yaklaşmamız gerektiğini

35:26 düşünüyor. Yani eskiyen organları daha genç versiyonlarıyla değiştirmek.

35:33 Evet. Öncelikle şunu söyleyeyim. Organ naklini zaten bugün de yapıyoruz. Karaciğeri iflas eden ya da kalbi artık

35:39 yeterince çalışmayan insanlara organ naklediyoruz. Dolayısıyla bu süreçten öğrendiğimiz çok şey var. Ama bugün bir

35:46 organ naklettiğimizde o organ tamamen genç bir organ olmuyor. Donör diyelim ki

35:51 orta yaşlı biri olabiliyor. Bu senin bahsettiğin deneyle tam olarak aynı şey değil ama yine de bize önemli bir şey

35:57 öğretiyor. Öğrendiğimiz şu: insan bedeni parçalarını çıkarıp yenisini taktığın bir sistem değil. yeni bir organı

36:04 yaşlanmış bir bedenin içine yerleştirirsen çevresindeki ortam hala yaşlı olduğu için o organ da çok hızlı

36:11 yaşlanmaya başlıyor. Yani mesele hem dokunun kendisi hem de o dokunun bedenle

36:16 kurduğu ilişki, kan dolaşımı, organa giden besinler, vücudun diğer bölgeleriyle iletişimi ve sinyal

36:23 molekülleri de işin içinde. O yüzden bedenimizi eski lastikleri çıkarıp yenilerini taktığın bir araba gibi

36:29 düşünemeyiz. Bence buna biraz daha bütüncül bakmamız gerekiyor. Vücutta yaşlanma dediğimiz sistemik bir süreç

36:36 var ve bu genel sürece müdahale etmeden çok daha uzun yaşayabileceğimizi düşünmüyorum. Elbette organları

36:42 yenileriyle değiştirmenin de faydası olabilir ama bedenin tamamında yaşlanmaya ne olduğunu hesaba katmadan

36:47 yalnızca organaklanırsak bunun sağlayacağı faydanın sınırlı kalacağını düşünüyorum.

36:54 Şimdi longevity kliniklerine verdiğiniz önerilere gelmek istiyorum. Aslında sen,

37:00 Doktor Meer ve İsrail'den Profesör Straus, bu yaklaşımı neredeyse kamu

Önleyici sağlık, yaşam tarzı ve alkol tartışması

37:05 hastanelerine kadar taşımaya çalışıyorsunuz. Yani kalp krizi, kalp hastalığı ya da beyinle ilgili bir

37:12 hastalık ortaya çıktıktan sonra müdahale etmek yerine daha en baştan önlemeye odaklanmak. Sence bu yaklaşım ne zaman

37:19 değişecek? Çünkü ben sürekli insanlara düzenli kontroller yaptırmaları, belki MR gibi taramalardan geçmeleri

37:26 gerektiğini anlatıyorum. Ama buna ciddi bir direnç var. Sadece doktorlardan değil. Çünkü bazıları örneğin hiçbir

37:33 belirti yokken beyni kontrol etmenin gereksiz ve mantıksız olduğunu düşünüyor. İnsanlar da henüz buna hazır

37:39 değil. Bir kısmı bir şey çıkmasından korkuyor. Diğer bir kısmı da böyle yaşamak hayat değil. Yemek içmek, sigara

37:47 içmek, sürekli eğlenmek lazım. Hayat dediğim bu. Diye düşünüyor. Sence bütün

37:52 bu bakış açısı ne zaman değişebilir ve bunu değiştirmek için ne yapmamız gerekiyor? Bunun iki tarafı var.

37:59 Birincisi, tıp dünyasında uzun zamandır önlemenin çok iyi çalışmadığına dair bir algı var. Bu yüzden birçok doktor

38:06 hastalarıyla önleme üzerine uzun uzun konuşmaya pek yanaşmıyor. Bir yandan da doğru çoğu insan için yaşam tarzını

38:13 değiştirmek gerçekten zor. Bunun pek çok nedeni var. Ama bu insanları teşvik

38:19 etmememiz gerektiği anlamına gelmiyor. Bazı şeyleri ölçmelisin. Kendi bedenini

38:24 tanımalısın ve sağlıklı kalmak için daha proaktif davranmalısın. Ama şunu da

38:30 söylemiyorum. Vegan ol maraton koş. Mesela ben alkol içiyorum. Bunu

38:35 yapmaktan keyif alıyorum ama karaciğer enzimlerimi takip ediyorum. Bunun

38:41 üzerimde nasıl bir etkisi olduğuna bakıyorum. Eğer bir sorun çıkmaya başladığını görürsem içmeyi bırakırım

38:48 ama bir iki kade şarap içmek hoşuma gidiyor ve bu da benim hayatımın bir parçası. Diğer taraftan sigara

38:55 içmiyorum. Düzenli egzersiz yapmaya çalışıyorum. Mümkün olduğunca sağlıklı besleniyorum. Stres yönetimine de dikkat

39:02 ediyorum. Yani gerçekten çok keyif aldığım şeylere bakıyorum ve onları hayatımda tutuyorum. Ama sağlıksız olup

39:09 da zaten keyif almadığım bir şey varsa ya da daha sağlıklı olanı yapmak benim için fark etmiyorsa o zaman sağlıklı

39:16 olanı seçiyorum. Benim gördüğüm şu: Hayatında küçük küçük sağlıklı

39:22 değişiklikler yaptığında bunlar özgüvenini artırıyor. Kendinle gurur duymaya başlıyorsun. Sonra bir sonraki

39:28 adıma geçmek daha kolay oluyor ve giderek daha sağlıklı yaşamaya başlıyorsun. Bu yüzden bence hayattan

39:36 keyif almakla sağlıklı olmak arasında seçim yapmak zorunda değilsin. İkisini

39:41 birden yapabileceğin ortak bir denge bulman gerekiyor. Bir ya da iki kadeh şarap içmek yerine

39:47 hiç alkol tüketmemenin daha sağlıklı olduğu sıkça söyleniyor. Peki sen bu görüşe nasıl yaklaşıyorsun? Özellikle

39:54 bağırsak mikrobiyomu açısından ne düşünüyorsun? Çünkü genel söylem alkol miktarı ne olursa olsun zararlı olduğu

40:01 ve her kadehin bağırsak mikrobiyomuna zarar verdiği yönünde. Bu soruya genel bir yanıt vereyim.

40:08 Açıkçası alkol üzerine çalışan bilimsel alanda çok ciddi bir önyargı olduğunu düşünüyorum. Etanol kalp damar sistemi

40:15 için faydalı olduğuna inananlar var. Şarap gibi bazı alkollü içeceklerdeki polifenollerin yararlı olduğunu

40:22 savunanlar var. Bir de tek bir damla alkol bile son derece zararlı olduğunu

40:27 düşünenler var. Ve aslında bu görüşlerin her birini destekleyen bazı veriler

40:33 mevcut. Ama şu anda ben hepsine biraz şüpheyle yaklaşıyorum. Bildiğim şeylerden biri eee hayvan deneylerinde

40:40 etanolle yaşam süresinin uzatılabildiği. Bu ilginç bir bulgu. Etanol aynı zamanda

40:45 bir karbon kaynağı. Vücut etanolden ATP üretebiliyor ama bunun yanında toksik

40:51 olan aldehit de oluşuyor. Bu yüzden insanlara genellikle bunun kişiden kişiye değişebileceğini söylüyorum. Çok

40:58 fazla alkolün zararlı olduğunu kesin olarak biliyoruz ama alkolü gerçekten makul düzeylerde tüketebilen biriyseniz,

41:05 karaciğerinizle ilgili bir probleminiz yoksa, ailenizde prostat veya meme

41:11 kanseri riski bulunmuyorsa ya da sizde buna dair herhangi bir bulgu yoksa az

41:17 miktarda alkol sizin için faydalı bile olabilir. Kalp damar sistemini koruyor

41:22 olabilir. Stresinizi azaltıyor olabilir. hatta sizi daha mutlu hissettiriyor olabilir. Ama saydığım bu risklerden

41:30 herhangi biri varsa kesinlikle alkol tüketmemeniz daha doğru olur. Sonuçta

41:35 longevity kişiseldir. Bir kişi için iyi olan bir şey başka biri için kötü

41:41 olabilir. Bu konuda henüz bütün cevaplara sahip değiliz. Ancak alkol araştırmalarının yalnızca bilim

41:48 tarafından yönlendirilmediğini düşünüyorum. etik kaygılar, dini görüşler ya da alkol üreticilerinin

41:55 etkisi gibi pek çok dış faktör devreye girebiliyor. Bu da neye inanacağınızı

42:01 gerçekten zorlaştırıyor. Benim görüşeme göre cevap vereyim Esra bu soruna. Ortak

42:07 noktada buluşabileceğimiz yer şu. Fazla alkol kesinlikle zararlı. az miktarda

42:13 alkolse dediğim gibi bazı insanlar için faydalı olabilir. Bazıları içinse çok zararlıdır. Eee,

42:20 science yani herkesin daha çok bildiği adıyla longevity özellikle son 5 10

42:26 yılda çok fazla konuşulmaya başladı. Ondan önce herkes hayatını bildiği şekilde yaşıyordu. Mesela ben Ekim'de 55

42:35 yaşına gireceğim. Peki bu verileri geri çevirmek için artık çok geç diyebileceğimiz bir yaş var mı? Senin

42:41 araştırmalarının çoğunlukla 40 ile 65 yaş arasındaki kişiler üzerinde olduğunu

42:46 biliyorum. Peki denemek için ne zaman gerçekten çok geç oluyor? Tabii ki hiçbir zaman tamamen geç değil.

42:53 Bulunduğun noktadan daha sağlıklı olmak her zaman mümkün. Ama mesela 40 yaşından

42:58 sonra insanların bu konuya kesinlikle daha fazla dikkat etmesi mi gerekiyor?

43:03 Ya da şu anda 55 yaşında biri bizi dinliyor ve tamam bundan sonra ne yapmalıyım diyorsa yıllar içinde

43:10 bedenime verdiğim zararı geri çevirmeye çalışmak gerçekten işe yarar mı? Öncelikle buna hayat boyu süren bir

43:16 yaklaşım olarak bakmak gerekiyor. Singapur'un bu konuda ne yaptığından da kısaca bahsedeyim. Evet, biliyorum. Çok sür

43:21 Singapur'un yeni bir programı var. Research Innovation and Enterprise 2030. Programın odak noktalarından biri

Singapur’un 300 milyon dolarlık uzun yaşam programı

43:28 sağlıklı longevity. Bunun için 350 milyon Singapur doları yani yaklaşık 300 milyon ABD doları ayrılmış durumda. Bu

43:36 bütçe e Singapur nüfusunun sağlık süresini uzatacak araştırmalara yönlendiriliyor. Bence bu harika. Bunu

43:42 bu ölçekte yapan ilk hükümet olabilir. Üstelik amaç sadece bilimsel makale yayımlamak değil. Tabii ki onu da

43:48 yapmamız gerekiyor. Asıl amaç Singapur'daki insanların daha uzun süre sağlıklı kalmasını sağlayacak

43:54 müdahaleler geliştirip bunları toplumun içine taşımak. Bunu çok etkileyici buluyorum. Daha fazla hükümetin aynı

44:00 şeyi yapmasını isterim ve bence bu düzeyde bir yaklaşım gerçekten doğumdan ölüme kadar bütün hayatı kapsamalı.

44:08 Çocuklardan başlayalım. Singapur'un yaptığı şeylerden biri fen ve matematiğe çok büyük önem vermek. Bu konuda

44:14 dünyanın en iyilerinden çocuklar aynı yaştaki Amerikalı öğrencilerden 2-3 yıl

44:20 ileride olabiliyor ama çocuklar üzerinde çok fazla baskı da var. Çok stres yaşıyorlar. Yeterince iyi uyumuyorlar.

44:26 Bazen yeterince egzersiz de yapmıyorlar. Bu da kötü yaşam alışkanlıklarının daha küçük yaşta yerleşmesine neden

44:32 olabiliyor. Bence gençlik döneminde asıl odaklanmamız gereken şey şu: İnsanlara sağlıklı yaşam alışkanlıklarını hayatın

44:39 başında nasıl kazandırırız? Çünkü bunu erken yaparsan sürdürmek çok daha kolay.

44:44 Bir insan 40 yaşına kötü alışkanlıklarla geldiyse bunları değiştirmek ve yeniden sağlıklı bir düzene dönmek çok daha zor

44:51 oluyor. Sonra yetişkinlik dönemine geliyoruz. Tıpta hala şöyle bir anlayış var. Bir insanda bir hastalık kodu,

44:58 kronik bir hastalık ya da belirgin bir sorun çıkana kadar onun için bir şey yapmamıza gerek yok. Bence bu çok

45:04 yanlış. Yetişkinlik hayatının büyük bölümünde insanlara hiçbir şey yapmamak aslında onlara zarar veriyor. Bizim

45:10 odaklanmamız gereken şey insanların sağlığını ve uzun vadeli sağlık durumunu nasıl en iyi hale getireceğimiz, aynı

45:17 zamanda yetişkinlik boyunca performanslarını nasıl koruyacağımız olmalı. Tabii 30'lu yaşlarındaki bir

45:22 insanda çok büyük riskler almak istemeyebiliriz ama takviyelere, yaşam tarzına bakabiliriz. Klinik

45:28 göstergelerinden biri daha erken yaşta bozulmaya başlıyor mu diye kontrol edebilir ve daha o aşamada müdahale edip

45:34 yeniden ideal seviyeye getirmeye çalışabiliriz. Ama 30'lu yaşlardaki insanları tamamen görmezden gelmek

45:41 gerçekten mantıksız. Sağlık sistemini böyle yürütmemeliyiz. Sonra insanlar kronik hastalıkların daha sık ortaya

45:48 çıktığı 50 ile 70 yaş arasına yaklaşırken müdahaleleri artırabiliriz ve bu hastalıkları mümkün olduğunca

45:54 önlemeye çalışabiliriz. Ve yine sadece hastalıkları önlemeye değil performansı korumaya da odaklanmalıyız. Elbette bir

46:02 insan hastalandığında hastalığı tedavi etmemiz gerekiyor. Buna karşı değilim ama gerocience müdahalelerinin faydalı

46:08 olabilmesi için makul sınırlar içinde belirli bir yaş sınırı olduğunu düşünmüyorum. AKG çalışmalarında bizi

46:15 şaşırtan şeylerden biri de buydu. Yaşı daha ileri olan insanlar daha fazla fayda gördü. Bence bazı müdahaleler

46:22 özellikle enflamasyonu azaltanlar zaten kronik enflamasyonla yaşayan daha ileri

46:27 yaştaki insanlarda daha iyi çalışabilir. 30 yaşındaki birine enflamasyon karşıtı

46:32 bir müdahale yapmak o kadar faydalı olmayabilir. Çünkü o yaşta zaten çok fazla enflamasyonu olmayabilir. Ama bazı

46:39 başka müdahaleler de belki 30'lu ve 40'lı yaşlarda çok daha iyi çalışır. İlerleyen yaşlarda sağlık bozulduktan

46:45 sonra aynı etkiyi göstermeyebilir. Ne yazık ki bu soruların cevabını henüz bilmiyoruz. Farklı yaş gruplarında daha

46:52 fazla klinik çalışma yapmamız ve hangi müdahalenin hangi insan grubunda daha fazla fayda sağladığını görmemiz

46:58 gerekiyor. Bir de şunu ekleyeyim. En azından hayvanlarda bu müdahalelerin etkileri cinsiyete göre ciddi biçimde

47:04 değişiyor. Bazı şeyler dişi farelerde çok daha iyi çalışırken bazıları erkek farelerde çok daha iyi çalışıyor. Bunun

47:11 insanlarda da geçerli olması çok muhtemel. Bu yüzden çalışmaları hem kadınlarda hem erkeklerde yapmamız

47:17 gerekiyor. Çünkü senin için en iyi olan şey benim için en iyi olan şey olmayabilir. Yani bir hasta üzerinde bu

47:24 kadar hassas bir çalışma yapabilmek için gerçekten çok yönlü doktorlara ihtiyaç var.

47:29 Evet, katılıyorum ve bu büyük bir talep. Çünkü biliyorsun doktorları suçlamıyorum. Tıp fakültesinde yaşlanma

47:35 hakkında hiçbir şey öğretilmedi. Yaşlanma çoğu tıp fakültesinde yok. Nedenini gerçekten anlayamıyorum.

47:41 değil. Yani doktorunuza giden herkesin başına gelen tek şey yaşlanmaları ve doktorlara bu konuda hiçbir şey

47:47 öğretilmiyor. Bu yüzden doktorların aniden bu konuda uzman olmalarını bekleyebileceğimizi sanmıyorum. Onlara

47:53 araçlar sunmalı ve bunun önemli olduğuna onları ikna etmeliyiz. İşte bu biyolojik yaşlanma saatine geri dönüyoruz. Kandaki

48:00 bir dizi belirtici ölçersiniz ve bunlar zaten insanların ölçtürmesi gereken şeylerdir. Ardından onlara riske göre

48:06 ayarlanmış bir yaş verirsiniz ve bu biyobelirteici değiştirirseniz 3 veya 4 yıllık bir fayda göreceğinizi belirten

48:12 bir tablo sunarsınız. Bu belirtici değiştirirseniz 2 yıl fayda sağlarsınız.

48:18 Doktor kolesterolü nasıl düşüreceğimi ve ne yapacağımı biliyorum diyebilir. Loneviti bilgisini alıp onların tıbbi

48:24 bilgilerini entegre ediyorsunuz. Böylece bir şeyleri benimsemeleri kolaylaşıyor. Bence izlenmesi gereken yol bu. Bir

48:30 hastaya 8, 10, 15 dakika ayıran doktorlardan şunu yapmalarını beklemek gerçekten çok zor. Yaşlanmayı anlayıp

48:37 bunu kişiselleştirilmiş şekilde uygulamalarını beklemek. Aslında köpeğimle ilgili yaşadığım küçük

48:43 bir şeyi paylaşmak istiyorum. 9 yaşında bir pugım var ve ben onun sağlıklı olduğunu düşünüyordum. Kuyruğunun aşağı

48:50 sarkmasına falan pek dikkat etmedim. omurgasında bir sorun belki fıtık ya da benzeri bir şey olduğunu düşündüm. Çünkü

48:57 ben kendi hayatımda sağlığıma çok dikkat ediyorum. Her şeyi takip ediyorum ama nedense aynı şeyi köpeğim için de yapmam

49:04 gerektiği hiç aklıma gelmemişti. Çocuğum da yok. Mear çektirmek için gittiğimizde

49:09 narkoz vermeleri gerekti ve öncesinde kalbini kontrol ettiler. O zaman asıl sorunun kalbi olduğunu fark ettiler.

49:16 Kalp kası yeterince güçlü pompalamıyordu. Ben de o anda şunu düşündüm. Tamam. İnsanlarda yaptığımız

49:22 gibi hayvanlarda da önleyici sağlık yaklaşımını uygulamamız gerekiyor. Doktora dönüp neden köpeklerde de kalp

49:28 değerlerini ölçmüyoruz? EG'ye bakmıyoruz ya da ne yapılması gerekiyorsa yapmıyoruz? Dedim verdiği cevap şuydu.

49:35 Çünkü hayvan sahipleri göğüslerinin tıraş edilmesini istemiyor. Bu yüzden bunu rutin kontrollerden çıkarmışlar.

49:42 Sonra düşündüm ki insanlarda da aslında aynı şey oluyor. Senin de söylediğin gibi bir şey ortaya çıkana kadar doktora

49:49 gitmiyorlar ama sorun ortaya çıktıktan sonra onu geri çevirmek çok daha zor oluyor.

49:54 Daha uzun yaşayacaksam göğsümü tıraş etmeye hazırım. Endişelenme. Kısacık araya gireceğim. Şu an beni

50:00 duyuyorsanız ayık kafayı izlediğinize eminiz. Peki abone misiniz? Bir kontrol eder misiniz? Çok net bir şekilde abone

50:07 sayımız programa davet ettiğim doktorları ikna etme gücünü sağlıyor. Alanında dünyanın en iyi isimlerini

50:14 burada izlemek için kanala abone olun. Ne demek istediğini anlıyorum. Sadece şaka yapıyorum. Ama gerçekten köpeklerin

50:21 yaşlanmasına da odaklanmalıyız. Sonuçta sen de köpeğini sağlıklı tutmak için muhtemelen ciddi para harcıyorsundur.

50:27 Yani burada bir ekonomi de var. Köpekler insanlar için özellikle de ileri yaştaki insanlar için çok iyi. Bir köpeğin

50:34 olması seni daha genç tutuyor. Bu yüzden köpekler ve kediler için lonceviti müdahaleleri konusunda çok daha fazla

50:40 araştırma ve geliştirme yapılması gerektiğini düşünüyorum. Son olarak şunu sormak istiyorum.

50:45 Longevity klinikleri ile çalışıyorsun ve siz bu klinikleri belli bir standarda oturtmaya çalışıyorsunuz. Yani yapılan

50:51 müdahaleler ölçülebilir olsun ve mümkün olduğunca bilime dayansın. Tabii arada henüz araştırma aşamasında olan

50:58 uygulamalar da var. Peki ideal yaklaşım ne? Sence ideal bir longevity kliniği nasıl olmalı? Kırmızı ışık tedavisi,

Longevity klinikleri, peptitler ve geleceğin tedavileri

51:05 hiperbarik oksijen gibi uygulamaları faydalı buluyor musun? Yoksa plazma değişimi, ebo gibi tamamen farklı

51:12 alanlara mı yöneliyorsun? Bence standardizasyon çok farklı şeyler ifade edebilir ve kliniklerin yaptığı

51:18 her şeyi tamamen standart hale getirmeye henüz hazır olduğumuzdan emin değilim. Bir kliniğe şu protokolü uygulamak

51:24 zorundasın. Bunları yapabilirsin, şunları yapamazsın demek istemiyorum. Çünkü aslında hepimiz ilerledikçe

51:29 öğreniyoruz ve sana ne yapılması gerektiğini tam olarak bildiğini söyleyen biri varsa ya sana yalan

51:35 söylüyordur ya da kendine. Çünkü bence şu anda o bilgiye gerçekten sahip değiliz ama bazı şeylerin standart

51:41 olması gerektiğini düşünüyorum. Her şeyden önce ne yapıyorsan yap bunun güvenliği ile ilgili makul ölçüde güçlü

51:48 veriler olmalı. Eğer sağlıklı 40-50 yaşındaki insanlara müdahale ediyorsak onları ciddi bir riske sokabilecek

51:54 şeyler yapmamalıyız. Örnek verebilir misin? Ben şahsen gen tedavileri konusunda

51:59 bunları bugün ticari olarak sunacak kadar bilgi sahibi olduğumuzu düşünmüyorum. Fistatein ya da Telomeras

52:06 tedavileri uygulayan insanlar var. LZ Perish'te yakın bir arkadaşım. Liz'i severim ve bu konuda araştırma yapmasına

52:12 da yardımcı olabilirim. Ama kliniklerde ticari olarak sunmak için güvenlik

52:17 verilerinin henüz yeterli olduğunu düşünmüyorum. Bence güvenlik birinci konu. İkincisi de kesinlikle yerine

52:25 getiremeyeceğin bir şeyi vadetmemek. Bize gel seni ölçeceğiz, sana özel bir plan vereceğiz ve seni 10 yıl

52:31 gençleştireceğiz diyen klinikleri sevmiyorum. Bunu bilmiyorlar. Şu anda

52:36 bir şey kulağa gerçek olamayacak kadar iyi geliyorsa muhtemelen gerçek

52:41 değildir. Ama şunu söyleyebilirler. Sana şeffaflık sunacağız. Yani sana birçok

52:48 seçenek sunacağız. güçlü kanıtların olduğu yaşam tarzı değişiklikleri önereceğiz. Eee kanıt bulunan takviyeler

52:56 önereceğiz. Eee kırmızı ışık eee hiperbarik odalar belki kök hücreler

53:01 gibi yöntemleri de deneyebiliriz. Eee bunların neden işe yarayabileceğine

53:06 dair mantıklı bilimsel gerekçeler var. Ama insanlarda henüz yeterli veri yok.

53:12 Sen en yeni uygulamaları denemek istiyorsan neye karar verdiğini bilmen şartıyla bunda bir sorun görmüyorum.

53:18 daha temkinli davranıp bunlar biraz daha test edilsin sonra bakarım demen de son

53:24 derece makul. Ben insanlara karşı dürüst ve şeffaf olan, mümkün olduğunca kendi

53:30 kararlarını vermelerine yardımcı olan kliniklerle çalışmayı seviyorum. Çünkü

53:36 genel olarak insanlara fayda sağladıklarını düşünüyorum. Ayrıca insanların kendi sağlıkları ile ilgili

53:43 daha fazla kararı kendilerinin vermesinden yanayım. Bence çok fazla

53:48 kararı bireylerin elinden aldık ve bunun toplum sağlığına da pek faydası olmadı.

53:54 Peptitlerle ilgili çok fazla soru geliyor ve bildiğim kadarıyla sen de bu alanda çalışmalar yapıyorsun. Peptitler

53:59 hakkında ne düşünüyorsun? Bazıları kesinlikle karşı, bazıları ise çok destekliyor. Sen bu konuda nerede

54:04 duruyorsun? Öncelikle bilimsel açıdan peptitlerden kesinlikle yanayım. Dünyadaki en

54:11 başarılı ilaçların bazıları zaten peptit. Mesela GLP1'i ya da insülini

54:17 düşün. Peptitler aktif moleküller. Vücudun bunlardan çok sayıda üretiyor ve

54:22 vücutta önemli görevleri var. Kanda da oldukça stabil kalabiliyorlar.

54:27 Zorluklardan biri şu: Bağırsaktan geçerken iyi dayanamadıkları için çoğunu

54:33 deri altına enjekte etmek gerekiyor. Ama bu da zamanla değişebilir. Yaşlanmanın

54:39 farklı yönlerini etkileyebileceği düşünülen birçok peptit var. Bazılarının

54:44 gerçekten işe yarayabileceğine inanıyorum ama elimizde henüz çok fazla veri yok. Şu anda yaptığımız şey

54:52 elemleri yani büyük dil modellerini kullanarak peptitleri taramak, longevity

54:58 üzerinde etkili olma ihtimali en yüksek olanları seçmek ve sonra gerçekten

Sağlıklı yaşamak, hayattan vazgeçmek mi?

55:03 çalışıp çalışmadıklarını bilimsel olarak test etmek. 5 ya da 10 yıl sonra en iyi

55:09 longeviti ilaçlarının peptitler çıkmasına hiç şaşırmam ama bugün için hala çok fazla şey bilmiyoruz.

55:17 Peptitlerin bazı riskleri de var. Özellikle de enjekte ediyorsan. Çünkü vücuduna bir şey enjekte ettiğinde

55:24 sıvının içinde toksin ya da başka kirleticiler bulunabilir. Peptidin

55:30 kendisi zararlı olmasa bile beraberinde vücuduna giren başka maddeler tehlikeli

55:36 olabilir. Bence şu anda peptitlerle ilgili en büyük sorun kaynağı. Her yerde

55:41 yasal değiller ve bunları üreten büyük güvenilir şirketlerin sayısı da sınırlı.

55:47 Bu yüzden insanlar peptitleri çok farklı yerlerden alıyor ve gerçekten toksinsiz

55:54 olduklarını hatta üzerinde yazan peptit olup olmadıklarını doğrulamak çok zor.

56:00 Ben bu yüzden peptitlerini test ettiren kişilerle çalışmaya, onlarla işbirliği

56:06 yapmaya çalışıyorum. Birinin vücudunu enjekte edeceksen örneği laboratuvara gönderip mümkün olduğunca toksin

56:13 içermediğini ve gerçekten olması gereken peptit olduğunu kontrol ettirebilirsin. Yani şu anda asıl sorun güvenilir

56:19 kaynağa ulaşmak. Veriler de henüz tamamlanmış değil ama bu peptitlerden

56:24 bazılarının gerçekten çok faydalı olabileceğine inanıyorum. Peki özellikle söyleyebileceğin bir

56:30 peptit var mı? Mesela GHKJ BPC 157 ya da son dönemde çok popüler olan Maxi gibi.

56:36 Yoksa peptitlerden genel olarak mı bahsediyorsun? Genel olarak konuşuyorum ama BPC %7 için

56:42 iyi veriler olduğunu düşünüyorum. Motezi ve üzerinde çalıştığımız birkaç peptit

56:47 daha var. Hala bunları sıralamaya çalışıyoruz. O yüzden hangisinin ilk sırada olduğunu henüz söyleyemem. Ama

56:53 asıl dikkat çekici olan yaşlanmayı yavaşlatabileceği öne sürülen yaklaşık 250 farklı peptit olması. Yani gerçekten

57:01 çok büyük bir alan. Buna rağmen benim gibi akademisyenlerin çoğu bugüne kadar bu alanı pek dikkate almadı. Şimdi içine

57:07 girip gerçekten neler olduğunu anlamak istiyoruz. Mitokondri fonksiyonunu artıran, enflamasyonu azaltan, beslenme

57:13 ya da metabolizmayı etkileyen peptitlerin hepsinin yaşlanmayı yavaşlatma potansiyeli var. Bilişsel

57:18 işlevi geliştirebilecek başka peptitler de var. Ve bu da çok ilginç. İlaç şirketleri bu alanı uzun süre görmezden

57:24 geldi. Bunun en büyük nedeni insanların sürekli kendilerine enjeksiyon yapmak istemeyeceğini düşünmeleriydi. Ama ben

57:30 APOB seviyemi düşürmek için PCSK9 inhibitörü olan monoklonal bir antikor kullanıyorum ve bunu iki haftada bir

57:36 enjekte etmem gerekiyor. Artık o kadar kolay hale getirdiler ki neredeyse hata yapman mümkün değil. Cildine dayıyorsun,

57:43 düğmeye basıyorsun acımıyor bile. Bu yüzden insanların enjeksiyon yapmak istemeyeceği fikrinin yanlış olduğunu

57:48 düşünüyorum. İnsanlar GLP1 ilaçlarını da düzenli olarak enjekte ediyor. Eğer

57:54 gerçekten yaşlanmayı yavaşlatan şeyler bulabilirsek bence bunlar dünyanın en başarılı ilaçlarından bazıları olabilir.

1:01:46 Kapanış.

58:02 Son bir sorum daha var. Bu konu benim çok ilgimi çekti. İnsan performansı,

58:07 spor salonları ve atletik performans gibi alanların longevity ile birbirinden

58:13 ayrı kalmak yerine giderek birleşmesinden bahsederken tam olarak neyi kastediyorsun?

58:20 Öncelikle klinikleri sadece 20 yıl sonraki sağlık durumuna değil, bugünkü performansa da odaklanmaları için teşvik

58:26 ediyorum. Çünkü bugün performansını artırmak için yapacağın şeylerin yaklaşık %80'i longevity için

58:33 yapacaklarınla zaten örtüşüyor. O zaman neden ikisini birlikte yapmayalım? Bence bu klinikler için de iyi bir strateji.

58:40 Çünkü birçok insan bir longevity kliniğine yaşlanmayla ilgili bir video izleyip merak ettiği için geliyor ama

58:47 sonra geri dönmüyor. Çünkü 20 yıl sonra sağlığım nasıl olacak sorusu çoğu insanın bugün öncelik verdiği şeyler

58:53 arasında çok üst sıralarda değil ama onların daha iyi uyumasını, daha iyi egzersiz yapmasını, zihninin daha iyi

59:00 çalıştığını hissetmesini sağlayabilirsen geri gelmeye devam ederler. O yüzden bence bu klinikler açısından da doğru

59:07 bir yaklaşım. İkinci olarak egzersizin sağlık için ne kadar önemli olduğuna dair elimizde çok güçlü veriler var.

59:13 Direnç antrenmanı, dayanıklılık antrenmanı ya da bunların bir kombinasyonu. O zaman bunu eee longevity

59:19 ile neden birleştirmeyelim? Zaten birçok fitness merkezinde in body gibi bioempedans cihazları var. Ama bence bu

59:27 sadece başlangıç olmalı. yaşlanmayı da ölçmeliler. Biyolojik yaş saatlerini de takip etmeliler. Bunun faydasını

59:34 göreceklerini düşünüyorum. Klinikler de egzersize daha fazla odaklanmalı ya da fitness merkezleriyle işbirlikleri

59:41 kurmalı. Çünkü şu anda birbirinden bağımsız çalışan pek çok alan var ama aslında benzer şeyler yapıyorlar. yaşam

59:48 tarzı tıbbı, fonksiyonel tıp, longevity tıbbı, egzersiz fizyolojisi hepsi

59:53 birbiriyle örtüşen faydalar sağlıyor. Bunları ne kadar çok bir araya getirebilirsek bence hepimiz

59:59 birbirimizden o kadar çok şey öğreniriz. Doktor Kennedy, zaman ayırdığın için çok teşekkür ederim. Gerçekten harika bir

1:00:05 sohbetti ve insanların bundan çok faydalanacağını düşünüyorum. Ben de çok şey öğrendim. Özellikle son bölüm beni

1:00:11 düşündürdü. Çünkü kas fonksiyonuna, fasyaya ya da bilişsel kapasiteye neredeyse hiç bakmayan birçok longevity

1:00:17 kliniği biliyorum. Sadece hücresel düzeye odaklanıyorlar ama işin geri kalanını tamamen bırakıyorlar. Hatta

1:00:23 sana ne yemen gerektiğini ya da nasıl hareket etmen gerektiğini bile söylemiyorlar. İnsanlara fayda sağlamak için

1:00:29 başlanabilecek en kolay yer aslında burası. Bu alanlarda değişiklik yapmalarını sağlayabiliyorsan kliniğinde

1:00:34 zaten önemli bir şey başarmışsın demektir.

1:00:40 Evet haklısın. Umarım bir gün yine bir şekilde yollarımız kesişir. Bu güzel sohbet için çok teşekkür ederim.

1:00:49 Geldiğimde İstanbul'da Hamdi'de öğle yemeği yiyeceğiz. Teşekkürler.

*Transkript YouTube'dan alınmıştır.*