[0:00:00.160] Peptitleri seviyorum çünkü bunlar tüm vücudumuza hitap eden bileşikler.

[0:00:04.680] Peptitlerin sevdiğim yönü, hücresel verimliliği artırmak, genel sağlığı

[0:00:09.920] iyileştirmek ve birçok farklı sistemi iyileştirmek için kullanılması. Ve bu

[0:00:14.879] testosteron için de geçerli. Biliyorsunuz östradyol üzerine

[0:00:18.680] odaklandım ama kadınlar da testosteron kaybediyor. Erkekler kadar

[0:00:22.800] testosteronunuz olmasa da metabolizmanızda hala hayati bir rol

[0:00:27.640] oynarlar. Ben Esra Çavuşoğlu. 19 yıldır ayık bir

[0:00:31.880] hayat yaşıyorum. Bağımlılık hastalığı ile mücadelem beni beden ve

[0:00:35.600] performansımı iyileştirmek, hayat kalitemi arttırmak, daha sağlıklı ve

[0:00:39.079] uzun yaşamak için yeni yöntemler, cihazlar ve takviye ürünler araştırmaya

[0:00:43.000] yönlendirdi. Bağımlılık hastalığı, bayacking ve longevity alanlarındaki

[0:00:47.520] kendi deneyimlerimden dünyadaki son gelişmelere, çığır açan girişimcilerden

[0:00:52.000] uzman akademisyenlere yıllardır yaptığım sohbetler artık her hafta Ayık Kafa

[0:00:56.719] podcastı. Ayık Kafa Podcast'e hoş geldiniz. Bu

[0:01:00.079] hafta dünyada en fazla ölüme sebep olan kalp hastalığını ele alıyoruz. Konuğum

[0:01:04.720] önleyici kardiyolog Doktor Abid Hüseyin plakların ilk göğüs ağrısından onlarca

[0:01:09.000] yıl önce nasıl oluşmaya başladığını, menopoz sonrası kadınların riskinin

[0:01:12.680] neden hızlı arttığını ve kalp krizi belirtilerinin erkeklerde ve kadınlarda

[0:01:16.759] neden tamamen farklı görünebildiğini ayrıntılarıyla anlatıyor. Kolesterolle

[0:01:20.720] ilgili bilgi kirliliğini, ne zaman önemli olduğunu, ne zaman olmadığını ve

[0:01:24.640] doktorları bölen statin tartışmalarını derinlemesine inceleyeceğiz. Kronik

[0:01:28.479] enflamasyonun ve günlük alışkanlıkların damarlarınızı nasıl sessizce

[0:01:32.119] şekillendirdiğini, taramaların 40 yaş gününüzden çok önce neden başlaması

[0:01:36.560] gerektiğini ve hedefe yönelik peptitlerin ve hormon desteğinin

[0:01:40.240] kardiyak bakımda yeni nesil tedavi olduğunu öğreneceksiniz. Bu saatin

[0:01:44.240] sonunda hangi laboratuvar testlerini isteyeceğinizi, en büyük faydayı

[0:01:47.799] sağlayacak yaşam tarzı değişikliklerini ve kalbinizi güçlü tutacak basit günlük

[0:01:52.079] hareketleri öğrenmiş olacaksınız. Hala ayık kafayı düzenli izleyenlerin pek

[0:01:56.600] çoğu kanala abone değil. Bu yüzden sizden küçük bir ricam var. Hemen abone

[0:02:01.399] ol butonuna basın. Çünkü ayık kafaya abone olmanız içeriği daha da

[0:02:05.840] geliştirmemizi ve dünyanın önde gelen uzmanlarına daha rahat erişmemizi

[0:02:10.039] sağlıyor. Gedik Üniversitesi ve Gedik Vakfı'na Ayık Kafa podcast duydukları

[0:02:14.560] güven için teşekkür ederim. Destekleri sayesinde bu düzeyde bir içeriği tamamen

[0:02:19.920] ücretsiz bir şekilde sizlere sunabiliyoruz. Ayık kafa bu bölümünde

[0:02:24.160] bizi ağırlayan DSHub alanında uzman yaratıcı ruhlu girişimcilerin buluşma

[0:02:29.120] noktası. Kıtaların kesiştiği İstanbul Boğazı'nın bu eşsiz noktasındaki

[0:02:33.360] etkinlikler ve topluluk üyeliği hakkında bilgiler açıklamalardaki linkte. Abone

[0:02:38.480] olun, beğenin, paylaşın. Söz veriyorum Ayık Kafa her gün daha iyi hale gelecek.

[0:02:44.400] Doktor Abit Hüseyin Ayık Kafa podcast'e hoş geldin. Konuşacağımız konu gerçekten

[0:02:51.120] çok önemli. Ve sanırım yaptığım tüm araştırmalardan

[0:02:55.879] sonra benim de dahil olduğum pek çok kişinin yanlış anladığı bir konu bu.

[0:03:01.640] Kalple ilgili her şeyi konuşacağız. Neyse ki benim kalp hastalığım yok gibi

[0:03:07.640] görünüyor ama kalp hastalıkları hala en sık ölüm nedeni.

[0:03:12.879] Öncelikle beni davet ettiğin için teşekkür ederim Esra. Burada olmak benim

[0:03:17.200] için gerçekten büyük bir keyif ve bu fırsat için minnettarım. Evet. Kalp

[0:03:22.599] hastalığı hala dünyada en yaygın ölüm sebebi. Kesinlikle kanser ya da

[0:03:27.560] enfeksiyonlardan daha fazla can alıyor. İstatistiklere bakınca kalp

[0:03:32.640] hastalığından ölenlerin sayısı gerçekten çok yüksek ve birçok kişi hastaneye bile

[0:03:38.799] yetişemeden, tedavi olmadan hayatını kaybediyor. Kalp hastalığından ölenlerin

[0:03:44.599] yaklaşık yarısı ya da daha fazlası tıbbi yardım almadan ölüyor. Yani bu insanlar

[0:03:51.959] taramalarda maalesef gözden kaçıyor. İlginç. Çünkü biliyorsun kanserle ya da

[0:03:58.480] dediğin gibi başka hastalıklarla ilgili uzun süreli tedaviler duyuyorum ama kalp

[0:04:03.200] hastalığında öyle bir şey duymuyorum. Şu kişi kanser oldu, tedavi görüyor diye

[0:04:07.879] haberler oluyor. Tedavisi iyi ya da kötü olabilir ama bir süreç var. Ani bir ölüm

[0:04:13.280] olmuyor genelde ama kalp hastalığında ölüm sanki bir anda oluyor. Bu kişi kalp

[0:04:19.639] krizinden öldü diye aniden duyuyoruz. Bu da beni düşündürüyor. Yani nasıl oluyor

[0:04:25.479] da başlarına gelecekleri bilmiyorlar. Evet. Çoğu zaman sebep yeterince tarama

[0:04:31.919] yapılmamış olması ve yapılması gereken birçok testin yapılmaması. Aslında

[0:04:35.600] tarama sadece birkaç laboratuvar testinden ibaret değil. birden fazla

[0:04:39.000] laboratuvar testi ve çoğu zaman da koroner arterlerin görüntülenmesi yani

[0:04:43.720] damarların fotoğraflarının çekilmesi gerekiyor. Ayrıca aterosklerozun yani

[0:04:48.000] damar tıkanıklığının nasıl geliştiği ve nerede geliştiği de önemlidir. Genç

[0:04:52.240] insanların aniden kanserden öldüğünü görüyoruz. Çünkü bu hızlı gelişen bir

[0:04:57.240] şey olabilir ve çok geç olana kadar tespit edilemeyen bir bölgede olabilir.

[0:05:02.440] Eee ateroskleroza baktığınızda burada bir benzerlik olduğunu görürsünüz.

[0:05:06.080] Ateroskleros hızla başlayıp yıllar hatta 10 yıllar içinde hızla ilerleyen bir

[0:05:12.720] hastalıktır. Ancak gördüğümüz şey şu ki plakların oluşma şekli yani

[0:05:18.840] aterosklerozun gelişme biçimi atar damarlardaki plak gibi mi?

[0:05:23.319] Evet. Daha iyi anlamak için sordum.

[0:05:26.280] Evet. Atardamarlardaki plaklar. Plak, kolesterol, kalsiyum ve enflamasyonlu

[0:05:31.960] bağışıklık hücrelerinden oluşan bir karışım. Hani bunu biraz cerahat gibi

[0:05:36.319] bile hayal edebilirsin. Bu plaklar atardamarların iç yüzeyinin hemen altına

[0:05:41.440] yerleşir ve aslında oldukça hızlı gelişebilir. Yani gelişimi birkaç 10 yıl

[0:05:46.840] içinde tamamlanabilir. Ama olan şu ki vücut buna uyum sağlar ve bu plak büyür.

[0:05:53.440] öyle bir noktaya gelir ki metabolik olarak aktif hale gelir ve bağışıklık

[0:05:58.720] sistemi onu tahriş eder. Neredeyse atardamarın içinde oluşan bir sivilce

[0:06:04.039] gibidir. Sadece gelişmesi onlarca yıl sürer. Sonra o kadar tahriş olur ki

[0:06:10.319] patlar. İşte bu patlama kalp krizine neden olur? Çünkü ateroskleroz plağının

[0:06:15.960] patlaması kan pıhtılaşmasını ve trombositlerin devreye girmesini

[0:06:21.520] tetikler. Ve bu da aniden atardamarı tıkayacaktır. Atardamara bağlı olarak

[0:06:27.880] kalbi besleyen üç ana atardamarımız var. Bunlardan biri kalbin en fazla kas

[0:06:32.280] dokusuna kan sağlayan atardamardır. Plaklar da genelde işte orada oluşur. Bu

[0:06:37.080] yüzden o damar tıkandığında insanlar aniden hayatını kaybedebilir.

[0:06:41.680] Yani kasla mı bağlantılı? Evet. Mesele kasın ne kadarının kanla

[0:06:46.720] beslendiği ile ilgili. Büyük bir atar damar tıkanıp tamamen kapandığında kalp

[0:06:52.560] kasına kan gitmez ve o bölgedeki kas dokusu ölür. Kalbin o kısmındaki kaslar

[0:06:58.879] tamamen işlevsiz kalır. Bu durum kalpte ritim bozukluklarına yol açar. Kalp

[0:07:04.720] pompalama gücünü kaybeder. hatta tamamen durabilir. Tüm bu gelişmeler bir araya

[0:07:10.560] geldiğinde kalbin çalışmaması ölümle sonuçlanabilir.

[0:07:15.360] Bu podcast öncesinde cinsiyetler arasındaki farkları anlamak için biraz

[0:07:20.160] araştırma yapıyordum ve bir şekilde erkeklerin daha çok kalp hastalığı

[0:07:24.520] geçirdiğini veya kalp krizinden öldüğünü sanıyorduk ya da ben öyle sanıyordum ama

[0:07:29.280] gördüğüm kadarıyla kadınlarda en az erkekler kadar hatta bazen daha fazla

[0:07:34.759] kalp hastalıklarıyla karşı karşıya kalıyor ve bunu Alzheimer'dan kansere,

[0:07:39.400] nörodejeneratif hastalıklardan diyabete kadar longevity alanında konuştuğumuz

[0:07:44.599] birçok hastalık içinde söyleyebiliriz. İnsanlara hep yaşam tarzınıza dikkat

[0:07:50.199] edin diye uyarılar yapılıyor. Ama kalp hastalıkları için bunu yeterince

[0:07:54.879] duymuyoruz galiba. En azından orta yaşlara gelene kadar sanki kalp kendi

[0:08:00.000] kendine hareket ediyor gibi davranılıyor. Tabii aşırı kiloluysanız

[0:08:04.479] ya da kolesterolünüz çok yüksekse ya da çok sağlıksız besleniyorsanız bu durum

[0:08:10.039] dikkati çekiyor. Ama onun dışında kalp hastalığını önlemek için yaşam tarzı

[0:08:15.960] değişikliği yapmanız gerektiğini veya en azından yaşam tarzınıza dikkat etmeniz

[0:08:21.520] gerektiğini öneren çok şey yok. İnsanların kalp hastalığına yakalanıp

[0:08:25.639] hayatını kaybetmesinin sebepleri nelerdir?

[0:08:28.360] Bir adım geri gideyim çünkü bu konuda konuşabileceğimiz çok şey var.

[0:08:31.960] Biliyorsun ateroskleroz yani damar sertliğinin gelişiminde cinsiyet

[0:08:35.800] farklarına baktığımızda kadınlarda bu hastalığın hızlanmaya başladığı

[0:08:40.000] dönemlerden biri menopoz civarı oluyor. Erkeklerde ise genç yaşlarda

[0:08:45.480] aterosklerozun daha sık görülmesinin nedenlerinden biri yeterince östrojen

[0:08:50.200] olmaması. Biz erkekler östrojen korumasından yoksunuz. Kadınlar ise

[0:08:55.000] menopoza girdiklerinde östrojeni kaybediyor ve bu da kolesterol

[0:08:59.120] metabolizmasını ciddi şekilde değiştiriyor. Menopozla birlikte hedele

[0:09:03.399] yani iyi kolesterol seviyeleri düşer ve vücudun kolesterolü temizleme becerisi

[0:09:07.920] olan ters kolesterol taşınımı süreci zayıflamaya başlar. Yani olan şey

[0:09:13.040] kolesterol metabolizmasının yanı sıra plak oluşumudur. Çoğu durumda olan şey

[0:09:19.800] kan dolaşımımızda kolesterolün dolaşıyor olmasıdır.

[0:09:24.760] Ledeleler, hedeleler, veledeleler, trikliseritler

[0:09:29.040] bu maddeleri taşıyacak çok sayıda farklı hücre ve bileşik şeklindedir. Ve eğer

[0:09:34.920] arterin astarı zarar görmüşse ya da etrafta çok fazla ledele dolaşıyorsa bu

[0:09:41.440] bazen olabilir. Ya da belirli bir ledele türüyse arter kaplamasının altına girip

[0:09:47.880] orada birikebilir. Bu normal bir süreç. Vücut bu maddeler atardamarlara

[0:09:52.760] girdiğinde onları biriktirme ve temizleme mekanizmasına sahip. Ledele

[0:09:57.160] yani kötü kolesterol biriktirir. Hedele yani iyi kolesterolse temizler.

[0:10:01.440] Kadınlarda gençken östrojenin en aktif ve en güçlü formu östradyol yüksek

[0:10:08.040] olduğu doğurganlık yıllarında HDL'ler oldukça güçlüdür ve damarlarda biriken

[0:10:13.320] kolesterolü temizleyerek koruyucu bir etki sağlar. Erkeklerde bu etki o kadar

[0:10:18.680] belirgin değildir. HDLI seviyesi düşük olan kişilerde de aynı durum geçerli.

[0:10:24.120] Yani yeterli koruma sağlanamaz. Menopozla birlikte kadınlar östradyolü

[0:10:29.360] kaybettiğinde HDL'nin bu koruyucu etkisi de azalmaya başlar. Bu yüzden menopozdan

[0:10:35.320] sonraki 10 yıl içinde kadınların ateroskleroz ve kalp krizi riski daha

[0:10:40.360] önce erkeklere kıyasla düşükken erkeklerle aynı seviyeye gelir. Yani

[0:10:45.200] kadınlar öz radyadiolü kaybettikten sonra bu süreç neredeyse hız kazanıyor.

[0:10:48.360] Menopozdan sonra belirli bir süre geçtiğinde yaşları aynı olan erkeklerle

[0:10:51.480] karşılaştırıldığında kalp hastalığı riski hemen hemen aynıdır. İşte bu

[0:10:55.200] kadınlarla erkekler arasındaki farkların nedenlerinden biri ve plak oluşumunu

[0:10:59.920] yani damar tıkanıklığını da açıklıyor. Çünkü kolesterol damarda birikip HDL'ler

[0:11:05.800] onu temizleyemez hale geldiğinde bu durum damarın iç yüzeyini ve altındaki

[0:11:10.959] dokuyu tahriş eder. Bu tahriş bağışıklık sistemini harekete geçirir. İnflamatuara

[0:11:17.240] neden olan bileşikler devreye girer. Böylece bir enflamasyon döngüsü başlar.

[0:11:22.800] Daha fazla ledele birikir. Daha fazla enflamasyon oluşur. Bu tahriş olmuş

[0:11:28.160] bölge zamanla büyür. büyüdükçe damarın içindeki alanı daraltır ve sonunda

[0:11:33.120] patlayabilir. Bu yüzden erkeklerde aterosklerozu daha çok görürüz.

[0:11:39.040] Ateroskleroz genellikle genç yaşlarda gelişmeye başlar ve bazen bu süreç ani

[0:11:44.480] bir kalp krizi gibi olaylara yol açabilir. Ancak çoğu insanda bu durum

[0:11:49.000] yavaş ilerler. Bağışıklık sistemi bir süreliğine bu süreci kontrol altında

[0:11:53.639] tutabilir. Yine de plak zamanla büyür ve kalsifiye olur. Yani kireçlenmeye

[0:11:58.480] başlar. Vücut bu plakları dengelemek ve daha tehlikeli hale gelmelerini önlemek

[0:12:04.519] için onları sertleştirir. Adeta betona çevirir. Bu süreçte plaklar kalsiyuma

[0:12:10.320] dönüşür. Yani metabolik olarak artık aktif değildirler ama yine de büyümeye

[0:12:15.480] devam ederler ve zamanla bu plak damarın iç yüzeyine doğru yavaş yavaş ilerler.

[0:12:21.680] İşte bu aşamada kişiler zamanla göğüste rahatsızlık veya ağrı hissetmeye başlar.

[0:12:27.320] Buna anjina denir ve genellikle stres testi ya da günlük aktiviteler sırasında

[0:12:32.639] nefes darlığı gibi belirtilerle kendini gösterir. Bu süreç yavaş ilerler ve

[0:12:37.720] yavaş ilerleyen süreçlerde ne yapılması gerektiğini, erken dönemde hangi

[0:12:42.959] değişikliklerin fayda sağlayacağını veya ileride ne gibi etkiler yaratacağını

[0:12:48.680] kestirmek zor olur. İşte bu yüzden yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarındaki

[0:12:54.760] değişiklikler gündeme gelir. Kardiyologlar olarak çok sayıda hasta

[0:13:00.040] görüyoruz ve çoğu zaman beslenme ile ilgili yeterli ve doğru bilgiye

[0:13:05.639] ulaşılması zor oluyor. Çünkü piyasada çok fazla çelişkili bilgi var. Ancak

[0:13:11.440] bildiğimiz şey şu. Beslenme ve egzersiz aterosklerozu önleyen en önemli iki

[0:13:18.800] faktör. Bu konunun pek konuşulmamasının nedeni

[0:13:23.240] böyle bir yaşam tarzını alışkanlık haline getirmek ve uzun vadede

[0:13:28.120] istikrarlı bir şekilde sürdürmenin zor olması, özellikle de kalorinin ve

[0:13:33.160] yiyeceğin bol olduğu bir dünyada. Bu durum vücutta enflamasyonu artırabilir.

[0:13:39.399] Fazla şeker ve aşırı kalori alımı vücudun bunları işleme kapasitesini

[0:13:44.560] aşar. Sonuç olarak kan şekeri ve kötü kolesterol seviyesi yükselir. Bu iki

[0:13:50.320] etken bir araya geldiğinde ise ateroskleroz oluşma riski artar. Bu

[0:13:55.639] yüzden hangi ilaçları kullanırsan kullan, beslenme ve egzersiz temel birer

[0:14:01.759] unsurdur. Sadece kalori yükünü ve metabolizmayı dengelemekle kalmaz.

[0:14:07.519] Vücudunun aldığın besinleri nasıl işleyeceğini de doğrudan etkiler. Ne

[0:14:12.639] kadar çok egzersiz yapar, beslenmemizi ne kadar dengeli tutarsak vücudumuz

[0:14:16.360] özellikle kaslarımız aracılığıyla aldığımız besinleri o kadar iyi işler.

[0:14:20.000] Aslında yediklerimizi verimli bir şekilde yakabilmenin en etkili

[0:14:23.000] yollarından biri budur. Sen hormonların kadınları nasıl

[0:14:25.800] koruduğunu anlatırken eee aslında bu yüzden olabilir diye düşündüm. Çünkü

[0:14:30.959] 40'lı yaşlarımdan beri hep şunu duyuyordum. Ledelin biraz yüksek ama

[0:14:35.759] iyi. Kolesterolün de yüksek. O yüzden sorun değil gibi. Ama sonra senin de az

[0:14:40.959] önce anlattığın gibi menopoza girdikten sonra iyi kolesterolümün giderek

[0:14:44.759] düştüğünü fark ettim. Bu yüzden mi aynı zamanda bir hormon uzmanısın? Yani

[0:14:49.440] kadınlara ve muhtemelen erkeklere de hormon desteğinde yardımcı olabilmek

[0:14:54.279] için mi? Kesinlikle öyle. Eğitimime klasik

[0:14:57.480] kardiyoloji ile başladım. Tıp fakültesi ve uzmanlık sürecinde öğrenmem gereken

[0:15:02.199] her şeyi öğrendim. Ama bize hormonlar hakkında pek bir şey öğretilmedi. Kalp

[0:15:07.519] hastalıklarını ilaçsız reçeteye ihtiyaç duymadan nasıl yönetebileceğimizden de

[0:15:13.480] bahsedilmedi. Üstelik bu yavaş ilerleyen hastalıklara karşı elimizde gerçekten

[0:15:19.199] etkili araçlar da yoktu. Bu yüzden kronik hastalıklarla başa çıkabilen ve

[0:15:24.720] koruyucu yaklaşımlar sunan yöntemleri araştırmaya başladım. Bu arayış beni

[0:15:30.319] hormonlara, fonksiyonel tıbba ve peptitlere yönlendirdi. Evet, hormonlar

[0:15:36.040] bence vücudumuzun en doğal ve en eski yenileyici araçlarından biri. Doğallar

[0:15:41.800] ve onları kullanmamak aslında kendimize yapabileceğimiz bir haksızlık. Tıpta

[0:15:46.240] özellikle de kardiyolojide tabii kalp krizi ya da acil durumlar dışında

[0:15:50.240] birinin yaşam kalitesini gerçekten artırmak ya da kendini daha iyi

[0:15:54.000] hissetmesini sağlamak için elimizde çok fazla seçenek yok. Genelde yaptığımız

[0:15:58.519] şey kolesterolü düşürmek için bir reçete yazmak oluyor. En iyi ihtimalle de kişi

[0:16:04.360] yan etki yaşamazsa sadece laboratuvar değerleri düzeliyor. Ama hormonlarla

[0:16:09.079] çalıştığımda hem metabolizma üzerinde hem de kalp hastalıkları riskinde olumlu

[0:16:13.800] etkiler görüyorum. Ve çoğu zaman insanlar gerçekten kendilerini daha iyi

[0:16:17.800] hissetmeye başlıyor. Gerçekten çok ilginç. Sen konuşurken

[0:16:22.720] kadın ve erkek arasındaki bu cinsiyete özel farklar daha net gözümün önüne

[0:16:28.279] geldi. Şimdi daha iyi anlıyorum ama biraz daha detaylı anlatır mısın? Çünkü

[0:16:33.240] fark ettim ki sigara, obezite, metabolik sendrom, yüksek tansiyon ve diyabet gibi

[0:16:39.920] risk faktörleri kadınlarda erkeklere göre kalp hastalığı riskini daha çok

[0:16:45.920] artırıyormuş. Acaba bunun sebebi hormonal değişiklikler mi?

[0:16:51.240] Evet. Ayrıca çoğu çalışma genellikle menopoz sonrası dönemdeki kadınları

[0:16:56.560] inceliyor. Bu yüzden çalışmalarda incelenen kişilerin profiline de dikkat

[0:17:01.240] etmek gerekiyor. Çünkü hormonal destek kaybolduktan sonra bu durum testosteron

[0:17:05.919] için de geçerli. Riskler artıyor. Ben özellikle östradyolden bahsettim ama

[0:17:10.600] kadınlar testosteronu da kaybediyor. Erkekler kadar fazla olmasa da

[0:17:15.640] testosteronun da metabolizmanda çok önemli bir rolü var.

[0:17:19.760] Geçen gün sohbet ederken sanki her soruma verdiğin cevaplar aynı noktaya

[0:17:25.760] yani enflamasyona çıkıyordu. Mesela ben atriyal fibrilasyon, ritim bozuklukları,

[0:17:31.679] plaklar diye sorduğumda sen hep enflamasyonu işaret ediyordun.

[0:17:37.280] Evet. Yani sorun sadece damar sertliği veya

[0:17:40.360] tıkanıklığı değil. Kalbin birçok farklı yönü etkilenebiliyor.

[0:17:43.559] Evet. Evet. plağa yani damar tıkanıklığının nasıl oluştuğuna

[0:17:48.559] baktığımızda bunun tek bir nedeni olmadığını görüyoruz. Sadece kolesterol

[0:17:52.720] değil. 1950'lerden 80'lere kadar öğretilen yanlış bilgi

[0:17:57.559] buydu. İşte her şeyin kolesterolden kaynaklandığı sanılıyordu. Oysa son

[0:18:02.880] 30-40 yılda anladık ki enflamasyon yani vücuttaki iltihabi tepkiler damarların

[0:18:09.799] içinde bu tabakaların oluşmasında çok önemli bir rol oynuyor. Enflamasyona

[0:18:15.520] bakma şeklimiz çoğunlukla kan testleri üzerinden oluyor ama bunlar spesifik

[0:18:20.520] yani belli başlı özel testler. Enflamasyonun bu sürece dahil olma şekli

[0:18:25.559] aslında şöyle. damarın iç yüzeyini tahriş edip kolesterolün oraya

[0:18:30.720] birikmesine neden oluyor ya da zaten oluşmuş bir tabakayı büyütmeye devam

[0:18:35.120] ediyor. Aa çünkü bu tabaka bir kez oluştuğunda

[0:18:41.000] bağışıklık sistemi onu kontrol altına almak için devreye giriyor ve o bölgeye

[0:18:46.360] yöneliyor. Bağışıklık sistemi devreye girdikten sonra bu sefer bir döngü

[0:18:50.840] başlıyor. Vücut o bölgeyi kontrol altına almaya çalışıyor. Belki başarılı oluyor,

[0:18:55.919] belki de olamıyor ya da süreç kontrolden çıkıyor. Bağışıklık sistemi sürekli

[0:19:00.440] uyarılmaya devam ediyor ve sonra olay sadece LDL ya da kolesterolden ibaret

[0:19:05.840] olmaktan çıkıyor. Tamamen enflamasyon temelli bir sürece dönüşüyor.

[0:19:10.840] Hadi biraz da kolesterolden konuşalım. Çünkü bu konu tam bir karmaşa biliyor

[0:19:14.880] musun? Instagram'da Doktor Yört'la yaptığım podcast'timden kolesterolla

[0:19:19.600] ilgili minicik bir kesit paylaştım. Video bir anda viral oldu. İnsanlar

[0:19:24.080] yorumlarda birbirine girdi. Bu değer çok yüksek. Hayır, bu düşük olmalı. Ben sana

[0:19:29.400] demiştim. Şunu yeme, bunu mutlaka ye diye tartışmaya başladılar. Belli ki

[0:19:34.799] kolesterol konusu hala çok kafa karıştırıyor. O yüzden sana en baştan

[0:19:39.080] sormak istiyorum. Kolesterol nedir? Yani tam olarak neyin ürünü? Vücutta nasıl

[0:19:44.919] bir rolü var? Kolesterol aslında bir yapı taşı. Hem

[0:19:48.360] yediğimiz besinlerle aldığımız bir bileşik hem de vücudun enerji için

[0:19:53.000] kullandığı bir kaynak. Hücre zarlarımızın yapısında yer alıyor. Aynı

[0:19:57.720] zamanda enflamasyonla savaşmak için de kullanılıyor. Bağışıklık sistemimiz

[0:20:02.559] kolesterolden faydalanıyor ve hormonlarımızı üretmekte de ona ihtiyaç

[0:20:07.080] duyuyoruz. Ledele, hedele ve trigliseritlere baktığımızda aslında

[0:20:10.880] hepsi iki temel madde taşıyor. Biri kolesterol, diğeri de trigliserit yani

[0:20:16.200] yağ asidi. Hadi biz buna yağ asidi diyelim. Bu taşıyıcı yapılar yuvarlak

[0:20:21.240] küçük paketler gibi düşün. Kanımızda dolaşıyor. Kan akışıyla birlikte farklı

[0:20:25.960] dokulara temas ettiklerinde o dokular bu yağ asitlerini içlerinden çekip enerji

[0:20:31.960] olarak kullanıyor. İlk turda olan şey tam olarak bu. yağ asitleri alınır ve

[0:20:37.600] yakıt olarak kullanılır. Hücrelerin farklı bölgeleri ya da farklı hücre

[0:20:41.880] tipleri de bu yağ kendi ihtiyaçlarına göre değerlendiriyor. Yağ asitleri

[0:20:46.480] çekildikten sonra geriye daha çok kolesterolden oluşan bir yapı kalıyor.

[0:20:50.760] Yani ledele dediğimiz şey. Bu yapı artık içinde çok az yağ asidi kalmış.

[0:20:55.600] neredeyse tamamen kolesterolden oluşan bir kürecik gibi. Bu ledele dolaşmaya

[0:21:00.200] devam ederken vücutta enflamasyon olan ya da hücre zarlarının onarılması,

[0:21:05.320] hormon üretimi ya da bağışıklık sisteminin desteklenmesi gereken

[0:21:08.880] bölgelere yöneliyor. Yani bir nevi vücudun ihtiyaç duyduğu yerlere yapı

[0:21:13.720] taşı taşıyor. Kolesterolün birçok farklı işlevi var ve bunların hepsi aslında

[0:21:18.720] olumlu işlevler. Ama işin zor tarafı şu ki bu kolesterol fazlasıyla dolaşmaya

[0:21:23.880] başlayınca enflamasyon oluşmasına sebep oluyor. Bağışıklık sistemi aşırı aktif

[0:21:29.080] hale geliyor ve sorunlar baş gösteriyor. İnsan vücudu her zaman dengede, belli

[0:21:34.919] bir aralıkta en iyi şekilde çalışır. Her şey dengede olmalı. Çok fazlası da çok

[0:21:40.440] azı da zarar. Ledele'ye baktığımızda ise fazla olduğunda enflamasyonu

[0:21:45.760] tetikleyebiliyor. Çok azına sahip olduğumuzda ise işte burası işin

[0:21:50.799] ilginçleştiği yer. Normal fonksiyonu bozabilir ama bunu tespit etmek zordur.

[0:21:56.480] Bu ilk şey ayrıca kanser, enfeksiyonlar ve virüsler gibi şeylerin ele

[0:22:02.840] geçirebileceği bir alan da olabiliyor. Miktar olarak çok fazlası ve çok azı ne

[0:22:08.159] peki? Çok iyi bir soru bu. Biz aslında

[0:22:11.480] insanların genelindeki ortalamalara ve aralıklara bakarak iyi bir değer ve

[0:22:17.600] sağlıklı bir aralık belirlemeye çalışıyoruz. Ve bu yöntem pek işe

[0:22:22.159] yaramadı. Çünkü herkes farklı. İşte tam da bu yüzden hastalara özel

[0:22:27.360] kişiselleştirilmiş bir yaklaşım gerekiyor. Ledele için bir aralık

[0:22:31.960] belirleyebiliyoruz ama hedeleler ne durumda? Denge nasıl? Hasta ne kadar

[0:22:37.520] kolesterol birikirse biriksin? damarlarından bunu ne kadar iyi

[0:22:41.640] atabiliyor. İşin diğer boyutu da artık benim daha çok modern ve bireysel

[0:22:47.120] değerlendirme dediğim yöntem görüntüleme eklemek. Yani koroner anjiyografi

[0:22:52.400] yapmak. Artık bunu invaziv bir işlemle yapmak zorunda değilsin. Bilgisayarlı

[0:22:58.159] tomografi taramasıyla da yapılabiliyor. Ben eğitim alırken tek yöntem o

[0:23:03.600] şekildeydi. Şimdi ise kontrastlı bir bete taraması. Yani CCT ile kalp

[0:23:09.360] damarlarını detaylıca inceleyebiliyoruz. Kalsiyum, kolesterol ya da enflamasyonlu

[0:23:16.080] kolesterol var mı? Hepsini görebiliyoruz. Görüntüleme ile birlikte

[0:23:20.000] kan testlerini de değerlendirebildiğimizde

[0:23:22.600] gerçekten kimlerin kolesterol düşürücü tedaviye ihtiyacı olduğunu

[0:23:26.240] anlayabiliyoruz. Görüntüleme olmadan konuşmak pek sağlıklı değil. Çünkü biri

[0:23:31.240] yüksek kolesterole sahip olabilir ama bu yüksek ledeleler olabilir ve o

[0:23:36.080] ledelelerin türü zararsız olabilir. Mesela büyük ledeleler genellikle

[0:23:41.559] zararlı maddeleri biriktirmezken küçük ledeleler adeta top mermisi gibi

[0:23:46.000] davranıp ciddi hasar verebilir. Biz bunları test edebiliyoruz. Ayrıca damar

[0:23:51.200] içindeki plakların ya da hasarın türünü görmek için görüntülere bakıyoruz. İşte

[0:23:56.320] bu yöntemle kimlerin tedaviye ihtiyacı olduğunu ayırt ediyorum. Ayrıca şöyle

[0:24:01.080] bir söz var. Damarları tıkayan plak daha fazla plağa yol açar. Eğer birinin

[0:24:06.240] metabolizması zaten çok fazla damar sertliği birikimine yol açtıysa ne yazık

[0:24:11.039] ki yaşlandıkça bu duruma daha yatkın olacak. bunu yavaşlatabilir. Hatta biraz

[0:24:15.679] tersine çevirebiliriz ama risk devam eder. Bu yüzden kolesterol düşürücü

[0:24:20.440] tedavi ve enflamasyon kontrolü gerekir. Ama eğer kişinin damarlarında çok fazla

[0:24:26.000] birikinti yoksa ve büyük hafif ledeleleri varsa yani damar duvarına

[0:24:30.720] kolay yapışmayan ledeleler o zaman kolesterolü düşürmek için acele etmemize

[0:24:35.200] gerek yok. Bu kişiyi takip ederiz. 5 yılda bir tarama yaparız. Enflamasyonu

[0:24:39.399] kontrol altında tutarız. belki ilaç değil, takviye ya da yaşam tarzı

[0:24:43.440] değişiklikleri, diyet ve egzersizle bu durumu yönetebiliriz.

[0:24:47.440] Normlara göre kolesterolüm yüksek ama neyse ki doktor yurt bu konuda endişeli

[0:24:52.640] değil. Muhtemelen biliyorsun birlikte çalıştığınız için ben bir bete anjio

[0:24:58.520] yaptırdım ve sonra siz de Clearry adlı yapay zeka ile görüntüleri incelediniz.

[0:25:04.520] eksik ya da gözden kaçan bir şey olup olmadığını kontrol ettiniz ve her şey

[0:25:10.960] temiz çıktı. İki ay önce bir ameliyat oldum ve bunun

[0:25:15.960] için kardiyoloğa gittim. Efor testi yapıldı. Kan sonuçlarımı görünce doktor

[0:25:21.880] hemen statin kullanman lazım dedi. Senin anlattıklarına hiç bakmadan. Yani sadece

[0:25:28.799] o test sonuçlarına dayanarak karar verdi. APO, APO B gibi diğer detaylara

[0:25:36.120] hiç bakmadı. Bu konuda alanda büyük bir tartışma var

[0:25:40.760] ki aslında tartışılmaması gereken bir konu ama gereksiz yere çok fazla statin

[0:25:46.960] reçete ediliyor. Sen bu kadar fazla reçete yazılması hakkında ne

[0:25:52.200] düşünüyorsun? Senin bu konudaki gözlemin nedir?

[0:25:55.880] Katılıyorum. Bence statin kullanımı çok fazla gereğinden fazla reçete edildi. Bu

[0:25:59.960] da sorunlara yol açtı. Ama yine de statinlerin iyi bir ilaç olduğunu

[0:26:03.440] düşünüyorum. Bence statinlerin bazı sorunları var. Hiçbir ilaç kusursuz

[0:26:07.360] değil ama çok özel ve önemli bir kullanım alanları da var. Doğru

[0:26:11.039] hastalarda kullanıldığında işe yarıyorlar. Enflamasyonu azaltıyorlar.

[0:26:15.440] Ledeleleri kontrol altına alıyorlar. Ledelelerin oksitlenmesini yani

[0:26:20.200] enflamasyona dönüşme sürecini kontrol ediyorlar. Yani işe yarayan bir ilaç ama

[0:26:25.559] aterosklerozu yani damar sertliğini sadece ledele üzerinden kontrol etmeye

[0:26:31.240] çalışmak çok dar bir bakış açısı ve bu yaklaşım bizi yanlış yönlendirdi. Eee,

[0:26:36.720] statinlerle yapılan büyük çalışmalara baktığımızda sonuçlar etkileyici değil.

[0:26:41.720] Bekleneni vermedi. Çünkü bu çok katmanlı bir sorun. Yani tek bir ilaçla ki onun

[0:26:47.760] da kendi sorunları var. Bu kadar karmaşık bir meseleden beklenen

[0:26:51.919] sonuçları almak mümkün değil. Statinler hemen hemen herkese reçete edildi ama

[0:26:56.760] öyle olmamalıydı. Bu ilaç gerçekten fayda göreceği gösterilen belli kişilere

[0:27:03.120] uygulanmalıydı. Ama bu da detaylı bir çalışma ve inceleme gerektiriyor ki o

[0:27:08.919] yapılmadı. Zaten o zamanlar kim hangi müdahaleden daha fazla fayda görecek

[0:27:13.760] bunu da pek bilmiyorduk. Bu hala gelişmekte olan bir tıp alanı. Ayrıca

[0:27:19.240] şunu da fark ediyoruz. Eskiden yapılan bazı çalışmalar düşündüğümüz kadar işe

[0:27:24.960] yarar veya doğru olmayabilir ama evet statinlerin aşırı reçete edildiğini

[0:27:30.679] düşünüyorum. Neyse ki artık kimin daha fazla fayda göreceğini daha iyi

[0:27:35.399] saptayarak daha etkili sonuçlar alabiliriz.

[0:27:38.440] Evet. Birkaç kişiden de duydum. İnsanlara statin verildiğinde ne yazık

[0:27:42.279] ki şöyle bir yan etki oluşuyor ama bu fiziksel bir yan etki değil. Zihinsel

[0:27:46.480] bir yan etki. Ben zaten statin kullanıyorum. O yüzden sağlıksız yemeye

[0:27:51.200] devam edebilirim. Nasıl olsa bu ilaç kolesterolümü düşürecek, enflamasyonu

[0:27:56.080] azaltacak diye düşünüyorlar. Yani ilacı bir tür güvence gibi görüp yaşam

[0:28:01.240] tarzlarını düzeltme gereği duymuyorlar. Evet. Bu da büyük bir yanılgı. Çünkü her

[0:28:06.760] şeyin temelinde yaşam tarzı değişikliği yatıyor. Beslenme, egzersiz. Yani eğer

[0:28:13.640] bir hastalığı tersine çevirmek istiyorsan, vücudu yenilemek istiyorsan

[0:28:18.559] ve özellikle longevity'den bahsediyorsak o zaman beslenme, egzersiz, uyku, stres

[0:28:25.360] yönetimi, sosyal bağlar gibi unsurlar ilaçlardan çok daha büyük bir etki

[0:28:31.200] yaratıyor. Çünkü bunlar sadece fiziksel değil zihinsel sistemi de değiştiriyor.

[0:28:36.960] Bu da ilaçların yaptığı etkiyi artırıyor. Yani o küçük hapı almakla

[0:28:41.760] bitmiyor iş. Bütünsel bir değişim gerekiyor. Ve eğer o temel şeyleri yani

[0:28:47.399] düzgün beslenme, hareket, uyku, stres yönetimi gibi şeyler yapmazsan aslında

[0:28:51.480] hayat boyu ilaç kullanmayı kabul etmiş oluyorsun. Halbuki belki daha bütüncül,

[0:28:55.640] daha geniş kapsamlı bir yaklaşımla bu ilaçların bir kısmını zamanla bırakmak

[0:28:59.519] bile mümkün olabilir. Yeni yaptırdığım kan testinde tüm

[0:29:03.840] kolesterol seviyelerimde düşüş olduğunu gördüm. Red Yast Rice yani kırmızı maya

[0:29:10.440] pirinci takviyesi kullandım ama ilginç bir şekilde tane ebo seansı ve bir de

[0:29:17.240] plazmaferez yaptırdım. Peki sence hangisi daha etkili?

[0:29:22.720] Muhtemelen 3 ay kadar kırmızı maya pirinci kullandım.

[0:29:28.720] Her birinin farklı bir etkisi var. Yani plazma ferez EDL'leri ve kolesterolü

[0:29:35.080] düşürmede en etkili yöntem olacaktır.

[0:29:41.120] Genetik sebeplerle ledele seviyesi aşırı yüksek olan kişilerde ateroskleroz riski

[0:29:46.760] de çok yüksek oluyor. Bu kişiler genellikle iki haftada bir ya da ayda

[0:29:51.080] bir kez plazmaferez yaptırmak zorunda kalıyor. Bu işlem ledele ve kolesterolü

[0:29:56.519] oldukça etkili bir şekilde düşürüyor ama sadece kısa süreliğine. Çünkü vücut

[0:30:01.279] birkaç hafta içinde tekrar kolesterol üretmeye başlıyor. Yani bu çözüm etkili

[0:30:06.240] ama geçici. Kırmızı maya pirinci ise daha çok günlük ve uzun vadeli bir

[0:30:10.679] destek. Ledeleyi hafifçe düşürmede etkili bir yol. Statin ilaçlarının

[0:30:16.200] çalıştığı aynı enzimi hedef alıyor. Yani aslında daha zayıf bir statin türevi

[0:30:22.080] almış oluyorsun. Ama burada da bir zorluk var. Genellikle insanlar kırmızı

[0:30:27.240] maya pirincini düşük dozda alıyor ve bu da pek işe yaramıyor. Etkili olabilmesi

[0:30:32.880] için daha yüksek dozda almak gerekebiliyor. Bunun dışında ledele

[0:30:37.840] üzerinde daha güçlü etki yaratabilecek başka bileşikler de var. Ben onları daha

[0:30:43.039] çok tercih ediyorum. Çünkü bazıları daha etkili sonuç veriyor. Tangeretin ve

[0:30:48.240] nobiletin diye iki madde var. Bunlar bergamottan türetiliyor. Yani narenciye

[0:30:53.360] kabuğu kökenli. Bir de direkt olarak bergamot var. O da zaten bir narenciye

[0:30:58.600] kabuğu ekstresi. Yani bu üçü benim sıkça kullandığım farklı bileşikler arasında.

[0:31:04.960] Bunun dışında daha önce bahsettiğim o enflamasyonu azaltmak için sarımsak

[0:31:10.440] ekstresi de kullanıyorum. Bu konuda gerçekten çok etkili. Yani piyasada pek

[0:31:14.639] çok farklı bileşik var ama çoğu bitki bazlı ve genellikle işe yaramaları için

[0:31:20.039] bir sürü takviye hatta bol hap almak gerekiyor.

[0:31:23.679] Biraz da hormonlar hakkında konuşalım. Kadınların ve erkeklerin bu kalp

[0:31:28.919] hastalıklarını önlemesine yardımcı olacak iyi bir hormon seviyesi aralığı

[0:31:34.000] var mıdır? Evet. Özellikle kadınlara baktığımızda

[0:31:38.880] estradyol düzeyleri genelde yaklaşık 75 ile 100 arasında olmalı. Tabii bu

[0:31:45.200] değerler Amerika'da kullanılan birimlere göre biz kardiyovasküler faydaları

[0:31:51.279] görmek için genellikle bu aralığı hedefliyoruz.

[0:31:55.480] Menopoz sonrası kadınlarda genellikle bu aralığı hedefliyoruz. Çünkü estradyol

[0:32:00.559] çok yükselirse döngüsel problemler ortaya çıkabilir ve yan etkilerin riski

[0:32:05.799] artar. Testosteron ise daha değişken bir hormon. Erkeklerde toplam testosteron

[0:32:12.120] seviyesi 750'den 1200'e kadar çıkabilir. Ancak daha önemli olan serbest

[0:32:18.399] testosteron düzeyi. Bu toplam testosteronun çok daha düşük bir

[0:32:22.679] kısmıdır ama vücut tarafından daha kolay kullanılabilir olanıdır. Serbest

[0:32:27.880] testosteron farklı proteinlere bağlı olmayan ve günlük temel fonksiyonlar

[0:32:33.159] için kullanılan testosterondur. Bu aralık genellikle 125 civarında.

[0:32:38.960] Bazen 150'ye kadar çıkabilir. Ama kadınlarda testosterona karşı tolerans

[0:32:44.200] çok daha değişken. Bazı kadınlar çok hassas olur. Total testosteronları 50

[0:32:50.080] ile 150 arasında bile olsa etkisini hissedebilirler. Diğer bazı kadınlar ise

[0:32:56.399] total testosteronları 250'ye hatta 500'e kadar çıkmasına rağmen sorunsuz tolere

[0:33:03.240] edebilirler. Yani bu gerçekten tamamen kişiye özel bir durum. Erkeklerde de

[0:33:10.000] kişiye özel bir durum var. Burada devreye giren şey hastanın testosterona

[0:33:14.679] ne kadar duyarlı olduğu, testosteron reseptörlerinin genetik olarak

[0:33:19.200] belirlenen özel bir hassasiyeti var ve bu bir kişinin ne kadar testosterona

[0:33:23.799] ihtiyacı olduğunu ciddi şekilde etkileyebiliyor.

[0:33:27.840] Peptitlerden bahsettim. peptit kullanıyormuşsun. Kalp hastalığı için

[0:33:33.240] özel olarak kullandığın peptitler var mı? Önlemek için yani

[0:33:38.679] bu peptitleri çok seviyorum. Çünkü bütün vücudumuzla iletişim kuran bileşikler

[0:33:43.919] onlar. Mesajcı moleküller diyebiliriz. Vücudumuzun genellikle kendi ürettiği ve

[0:33:51.080] işleyişimizi daha verimli hale getiren moleküller. Vücudun çalışma şekli mümkün

[0:33:57.720] olan en verimli şekilde işlemek olduğu için tek bir peptit ya da molekül tek

[0:34:04.240] bir işi yapmak yerine birçok farklı görevi yerine getiriyor. Peptitlerin en

[0:34:10.480] sevdiğim yanı da bu. Hücresel verimliliği artırırken genel sağlığı

[0:34:16.320] iyileştiriyor ve birden fazla sistemi olumlu etkiliyor. Kalp sağlığı için

[0:34:21.679] hangi tür molekülleri kullandığıma gelince bu tamamen hastanın bana hangi

[0:34:26.960] durumla geldiğine bağlı oluyor. Eğer ameliyat sonrası ise o zaman BPC, timüs

[0:34:33.159] ve beta 4, testomeralin gibi şeyleri kullanırım. Bunlar ameliyat sonrası

[0:34:38.320] iyileşmeyi hızlandırmaya yardımcı olur. Sonra bu süreci atlattıktan sonra damar

[0:34:44.040] sağlığını destekleyen BPC gibi maddelere devam ederim. Büyüme hormonu uyaran

[0:34:49.720] ajanları kullanırım ve mitokondriyi destekleyen SS31 gibi molekülleri tercih

[0:34:55.879] ederim. Yani özel bir kalp peptidi yok ama vücudun tamamını olumlu yönde

[0:35:03.400] etkileyen birden fazla peptit var. Az önce yani başlamadan önce GLP1'lerden

[0:35:10.560] bahsettin. Şu anda pek çok nedenle sadece kilo verdirmekle kalmıyor ve son

[0:35:17.079] zamanlarda en çok konuşulan ve önerilen peptitlerden aslında.

[0:35:22.240] Aynen öyle. Harika bir örnek bu. GLP1'ler aslında diyabet için tasarlandı

[0:35:28.520] ama kilo kaybında da ciddi faydalar sağlıyorlar. Bu da dolaylı olarak kalp

[0:35:34.440] hastalığı risk faktörlerini azaltıyor. Kalbe doğrudan etkisine baktığımızda

[0:35:40.720] kalp kası yani miyokardın sağlığını iyileştiriyor. O hücrelerin

[0:35:46.280] verimliliğini artırıyor. Ayrıca damar sistemi üzerinde de pek çok farklı

[0:35:52.599] seviyede fayda sağlıyor. E peki bunların hepsini aynı anda nasıl

[0:35:58.760] etki ediyor? damarların iç yüzeyinde yani en dışta bulunan ve en koruyucu

[0:36:03.400] katman olan endotel tabakasına baktığında GLP bir bu katmanın sağlığını

[0:36:07.839] iyileştiriyor, işlevini artırıyor. Böylece bu katman daha fazla nitrik,

[0:36:12.359] oksit ve enflamasyon önleyici maddeler üretiyor ve kendini koruyor. Hücreyi

[0:36:17.720] daha verimli hale getirdiğini biliyoruz. E sonuçta CLP'lerin yaptığı da budur.

[0:36:22.560] Hücrenin içindeki farklı parçaların daha verimli çalışmasına yardımcı olur. Büyük

[0:36:27.440] ölçekte gördüğümüz şey şu. Pankreas daha verimli çalıştığında kan şekerini

[0:36:33.280] kontrol altına alıyoruz. Bağırsaklarımız daha iyi çalıştığında aslında bağırsak

[0:36:39.400] beyin aksını düzenlemiş oluyoruz. Yani hormonlarımızı, nasıl yediğimizi,

[0:36:44.280] bağırsak mikrobiyomumuzu dengeler. Kasların yeterince verimli çalışmasını

[0:36:49.560] sağladığında şekeri daha iyi çekmelerine yardımcı

[0:36:53.880] olur. Yani bu reseptöre sahip tüm dokulara aynı şekilde etki ediyor. Bu

[0:36:58.800] reseptörler beyinde arterlerimizin iç yüzeyinde, kalbimizde, böbreklerimizde,

[0:37:03.400] kemiklerimizde, bağırsaklarımızda bulunur. Yani çok farklı doku türlerinde

[0:37:08.640] o molekül için bir reseptör bulunuyor ve bu o dokuların daha verimli çalışmasına

[0:37:14.400] yardımcı oluyor. Ataramarların iç yüzeyine yani endotele geri dönersek bu

[0:37:20.280] tabaka daha verimli çalışıyor. Daha koruyucu hale geliyor. Enflamasyonu

[0:37:24.920] azaltıyoruz. Ledele birikimini azaltıyoruz. karaciğerin küçük agresif

[0:37:30.000] top gibi ledeleler yerine daha büyük ledeleler üretmesine yardımcı oluyor.

[0:37:35.440] Yani bütün sistemi destekleyen kapsamlı bir etki yaratıyor.

[0:37:39.760] Peki kişinin kilo vermesi gerekmiyorsa dozlar nelerdir? Örneğin mikr dozlama

[0:37:44.640] olarak neyi uyguluyorsun? İştahı belirgin şekilde baskılamayan

[0:37:48.920] herhangi bir doz mikrodoz olarak kabul edilir. Ben genellikle haftada yaklaşık

[0:37:54.560] 0.25 miligram semaglotit kullanıyorum. Bazen biraz daha artırabiliriz.

[0:38:00.599] Toleransına bağlı olarak 0.375 ya da 0.5 miligrama kadar çıkabilir.

[0:38:08.920] Mikrodoz kişinin fark edemeyeceği kadar düşük ve kilo kaybını çok etkilemeyen

[0:38:14.640] bir doz oluyor. Tizepatit kullanacaksak genellikle haftada 2.5 miligram'la

[0:38:20.599] başlıyoruz. Dozajı 5 miligrama ya da gerekirse daha da düşük seviyelere

[0:38:24.760] çıkarabiliyoruz. İnce yapılı kişiler buna daha hassas

[0:38:28.640] olabiliyor. Bu yüzden düşük dozlarla ilerlemek gerekiyor. Yani tamamen kişiye

[0:38:33.960] özel bir yaklaşım bu. Ancak bu ilaç o kadar güçlü ve faydalı ki birçok

[0:38:39.240] longevity kliniklerinde küçük dozlarla bile olsa insanlara faydasını sunmaya

[0:38:44.240] çalışıyoruz. Şunu çok merak ediyorum. Gençler kalp

[0:38:48.440] krizi geçirdiğinde neden aniden hemen oracıkta ölüyorlar? Ama yaşlılar ise

[0:38:55.760] önceden belirtiler yaşıyor. Hastaneye gitmek için zamanı oluyor ve genelde

[0:39:01.880] hayatta kalıyorlar. Neden böyle? Evet. Bunun bir kısmı hastalığın ne

[0:39:07.520] kadar hızlı geliştiği ile ilgili, diğer kısmı ise nerede geliştiği ile alakalı.

[0:39:12.680] Hatırlarsan daha önce hangi damarda gelişebileceğinden bahsetmiştim.

[0:39:16.960] Özellikle sol ön inen arter var. Yani lady diye kısaltılan halk arasında widow

[0:39:22.480] maker yani dul bırakan olarak adlandırılan damar.

[0:39:25.520] E widow maker nereden geliyor? Adam ölünce karısı dul kalır ondan mı?

[0:39:32.200] Evet. Plakların en çok geliştiği yer burasıdır.

[0:39:37.119] Arterin başlangıcına çok yakın bir bölge ve eğer burayı hızlıca tıkarsa ki

[0:39:43.520] çoğunlukla öyle olur. Kalbin kasının yarısından fazlasını etkiler ve ani

[0:39:49.720] ölüme yol açar. Durum tam olarak budur. Genellikle sorunun kaynağı arterin

[0:39:56.440] konumudur. Çünkü bu arter kalbin çok büyük bir kas kitlesini besler. Plak ya

[0:40:03.440] da aterosklerozun aniden yırtılması ve akut bir probleme neden olması halinde

[0:40:10.800] hastanın fazla zamanı olmaz. Hastaneye hızlıca ulaşmaları gerekir. Çünkü aniden

[0:40:17.200] göğüs ağrısı, terleme ve nefes darlığı gibi şikayetler yaşarlar. Bunlar

[0:40:21.880] herhangi bir efor sarf etmeden ortaya çıkar. Eğer başka arterlerde gelişirse

[0:40:27.359] benzer belirtiler olabilir. Tam olarak aynı olmayabilir ama vücut diğer

[0:40:32.480] bölgeleri besleyerek dengeleyebilir. Kalbin tamamı etkilenmez. Bu yüzden

[0:40:37.480] hastalar hastaneye gidip tedavi olma şansına sahip olur. Genellikle ise sol

[0:40:43.280] ön inen koroner arter tıkanması insanları öldürür ve bu yüzden hastalar

[0:40:49.160] hastaneye yetişemez, tedavi alamazlar. Ayrıca günümüzde daha genç yaşlarda kalp

[0:40:55.839] krizinden ölenlerin sayısının artmasının sebebi çevremizdeki toksinlerin

[0:41:01.280] çoğalması, yaşam tarzı, beslenme ve egzersiz konusunda tüm çabalarımıza ve

[0:41:07.800] eğitimimize rağmen dünya giderek daha fazla işlenmiş. Kalori açısından yoğun

[0:41:14.240] ama besin değeri düşük gıdalarla doluyor ve insanlar da yeterince hareket

[0:41:19.000] etmiyor. Obezite giderek artıyor. Bunların hepsi sağlıklı bir kişide bile

[0:41:23.960] ateroskleroz riskini arttıran faktörler. Eğer biri genetik olarak plak oluşumuna

[0:41:28.640] yatkınsa, örneğin Güney Hindistanlı, Latin Amerikalı ya da Asyalı kişiler

[0:41:33.640] gibi o zaman kalp hastalığını çok daha genç yaşta geliştirme riski taşıyorlar.

[0:41:39.400] Ayrıca ben bir de bir yerde dinledim. Yaşlılarda plakların oluşması zaman

[0:41:45.079] aldığı için vücut buna uyum sağlıyormuş ve arterleri desteklemek amacıyla yeni

[0:41:51.560] damarlar oluşturuyormuş.

[0:41:55.280] Evet, çok doğru bir nokta. Ateroskleroza yatkın olan ama iyi beslenen ve egzersiz

[0:42:01.240] yapan kişilerde yine de plak gelişebilir ama vücut bunu daha iyi stabilize eder.

[0:42:06.920] Plak büyürken daha küçük adımlarla büyür ve ani bir patlama olmaz. Yavaş yavaş

[0:42:11.680] büyür. İşte bu noktada insanların ileri yaşlarında göğüs ağrısı, sıkışması gibi

[0:42:17.760] göğüs rahatsızlıkları yaşamaya başladığını görürüz. Ve ne yazık ki

[0:42:22.079] aterosklerozu tamamen durdurmanın bir yolu yok. Yani bunu en aza indirebiliriz

[0:42:28.440] ama ne kadar uzun yaşarsak o kadar yatkın oluruz. Ancak önemli olan damar

[0:42:35.119] akışını etkilemeyen, enflamasyon olmayan ve hızlı büyümeyen küçük miktarlarda

[0:42:41.599] kalması işte bu sorun yaratmayacaktır kişiye.

[0:42:46.280] Beta anjiyografi için en erken hangi yaşta tarama yapılmasını önerirsin?

[0:42:51.480] Çünkü anladığım kadarıyla tarama gerçekten çok kritik. Sürekli tarama

[0:42:56.520] tarama vurgusu yapılıyor. Peki bu tür bir taramaya hangi yaşta başlamak

[0:43:01.839] gerekir? Ben mesela kalbimi ilk kez 50'li yaşlarımda kontrol ettirdim ama

[0:43:07.400] eminim ki o zamana kadar çoktan bir şeyler gelişmeye başlamıştı bile.

[0:43:11.880] Evet, gelişmeye başlıyor. Bu yüzden ben 40 yaşından önce mutlaka kapsamlı bir

[0:43:16.680] kamp paneli ve bir tür görüntüleme, tercihen CCTA, kontrastlı koroner BT

[0:43:21.720] anjiyiografi yapılmasını öneririm. Belki maliyetli olabilir ama eğer sonuçlar

[0:43:26.040] anormal çıkarsa bu senin hayatını kurtarır. Yani bu değecek bir masraf.

[0:43:30.680] Ve her 5 yılda bir mi olmalı? Bu ne bulduğumuza bağlı. Eğer çok

[0:43:34.880] minimal bir durum varsa tekrar görüntülemeyi 5 yıl ya da daha sonrasına

[0:43:38.880] erteleyebilirsin. Orta ila ileri düzeyde bir hastalık varsa o zaman birden fazla

[0:43:43.359] tedaviye başlarız ve durumu yakından takip etmek isteriz. Ve bulgulara bağlı

[0:43:47.440] olarak birkaç yıl boyunca yıllık tarama yapabiliriz. Ardından bunu 2 ila 3 yılda

[0:43:52.240] bire çıkarabiliriz. Ama bu gerçekten ilk testlerde ne bulduğumuza bağlı. Eğer her

[0:43:56.800] şey çok netse o zaman tarama aralığını daha da uzatabiliriz.

[0:44:01.079] Doktor Hüseyin, ben de bu podcastlerde insanları eğitmeye çalışıyorum ve kendim

[0:44:05.760] de çok şey öğreniyorum. Geçen gün başka bir doktorla, Drtor Stephanie Estima ile

[0:44:11.119] podcast yapıyordum ve bunu ilk kez ondan duydum. Kalp krizi yaklaşırken erkekler

[0:44:16.960] ve kadınlar çok farklı belirtiler yaşıyorlarmış. Hepimiz biliyoruz ya hani

[0:44:22.559] sol kolda bir şey hissedersin, göğsünde bir ağrı olur gibi ama kadınlar tamamen

[0:44:29.040] farklı belirtiler yaşıyormuş. Bir kardiyolog olarak bunu senden duymak çok

[0:44:34.119] daha kıymetli olur. Kalp krizi yaklaşırken erkekler ne tür belirtiler

[0:44:38.400] hisseder ve de kadınlar ne hisseder? Evet, bu da gerçekten harika bir soru.

[0:44:45.599] Erkeklerdeki belirtiler klasik olarak tarif edilen kalp krizi belirtilerinin

[0:44:50.040] temelini oluşturur. Çünkü bu semptom profili esasen erkekler üzerinden

[0:44:54.559] tanımlanmıştır. Bunun sebebi de 1950'lerde yapılan araştırmaların

[0:45:00.079] çoğunun erkekler üzerinde yapılmış olmasıdır. Bu yüzden o zamandan beri hep

[0:45:05.200] klasik belirtiler dediğimiz şeyler erkek odaklıdır ve ancak neyse ki günümüzde bu

[0:45:10.480] bilgiler güncellenmeye başlandı. Sanki göğsünüze bir filormuş gibi ezilme veya

[0:45:16.839] sıkışma ve belki de çeneye doğru giden bir rahatsızlık. Sol kol çoğu zaman

[0:45:23.200] nefes darlığı, terleme ve yaklaşan kötü bir şey olacakmış gibi bir endişe hissi

[0:45:28.440] de eşlik eder. İşte bunlar kalp krizinin klasik belirtileridir.

[0:45:33.760] Ancak geçmişte pek çok kadın bu tip klasik şikayetleri yaşamadığı için kalp

[0:45:40.319] hastalığı doğru teşhis edilemiyordu. Kadınların belirtileri farklıdır. karın

[0:45:46.680] özellikle alt karın bölgesinde rahatsızlık hissedebilirler. Bazen

[0:45:51.960] sadece nefes darlığı şikayeti olur. Belirtiler çok değişkendir ve

[0:45:56.680] erkeklerdeki kadar net değildir. Üstelik erkeklerde bile pek rastlanmayan farklı

[0:46:03.000] tip göğüs ağrısı belirtileri görülebilir. Mide bulantısı ya da

[0:46:07.720] rahatsızlığı da olabilir. Hatta bazen ağrı vücudun sağ tarafında evet

[0:46:13.359] özellikle sağda hissedilir. Ama en önemli ortak nokta egzersiz sırasında

[0:46:19.559] rahatsızlık hissetmeleri. Yoğun egzersiz yaparken göğüste baskı ya

[0:46:25.920] da tekrarlayan bir rahatsızlık oluşuyor ve dinlenince geçiyorsa bu benim için

[0:46:32.319] her zaman büyük bir uyarı işaretidir.

[0:46:38.480] Biri bana dinlenirken göğüs rahatsızlığı yaşadığını ama egzersiz yapınca

[0:46:42.640] geçtiğini söylerse bu genellikle beni rahatlatır. Ancak rahatsızlık egzersiz

[0:46:47.000] sırasında düzenli olarak ortaya çıkıp dinlenince geçiyorsa bu benim için

[0:46:50.640] endişe verici bir işarettir. Çok teşekkürler. Herkes şimdi buna daha

[0:46:54.760] dikkat edecektir. O kadar çok insan var ki yani arkadaşlarım bu podcast'lerimi

[0:47:00.200] izliyor ve şöyle diyorlar. Her bölümden sonra acaba bu bende var mı? Acaba bende

[0:47:05.640] de şu hastalık mı var gibi şeyler diyorlar. Ben de hep neden sürekli

[0:47:10.400] kendini dinlemek yerine bunu önlemek için iyi şeylere odaklanmıyorsun

[0:47:14.599] diyorum. İnsanlara, kalp sağlıklarına dikkat

[0:47:19.400] etmeleri için ne tür bir mesaj vermek istersin?

[0:47:23.200] Evet. Kalp sağlığını kontrol altında tutmak için birçok ilaç kullanabiliriz.

[0:47:28.960] Doktorlar size bir sürü reçete verebilir ya da takviye kullanabiliriz ama asla

[0:47:34.960] unutmamamız gereken temel şeyler var. Beslenme, egzersiz, uyku, stres yönetimi

[0:47:42.400] ve sosyal ilişkiler. İşte bu beş unsur sağlığın temel taşlarıdır. Kalp sağlığı

[0:47:48.760] da bundan ayrı değil. Ayrıca düzenli kontrollerinizi yaptırmayı da ihmal

[0:47:54.520] etmeyin. Çünkü şunu unutmayın. Kalp hastalığından ölenlerin çoğu hastaneye

[0:48:00.680] bile ulaşamıyor.

[0:48:07.280] Ailelerinde bu sorun olmayabilir. Belki de ailenin bu problemi yaşayan ilk

[0:48:11.119] kişisi onlar olabilir. Maalesef günümüzde giderek daha toksik bir

[0:48:15.000] dünyada yaşıyoruz ve bunun sonucu olarak kalp hastalığı gibi enflamatuar

[0:48:19.880] rahatsızlıklar artıyor. Bu yüzden düzenli sağlık kontrollerinizi mutlaka

[0:48:23.960] yaptırmalısınız. hangi kan değerlerine bakılması

[0:48:27.000] gerektiğini de paylaşabilir misin? Çünkü genellikle sadece iyi, kötü ve toplam

[0:48:30.839] kolesterole bakılıyor. Eğer doktorları bakmıyorsa doktorlarına sormaları

[0:48:35.480] gereken kan değerlerinin ayrıntılı listesi nedir?

[0:48:40.000] Elbette temel bir kolesterol paneline bakmak faydalıdır.

[0:48:44.800] APB'ye sahip olabileceğin ledele tipini daha spesifik olarak belirlemekte

[0:48:51.200] yardımcı olur. Apo ile Ledele oranlarına bakmak da bunu anlamaya yarar. Hatta

[0:48:57.520] hangi Ledele tipine sahip olduğunu ölçmek mümkün. küçük yoğun ledele ve

[0:49:03.000] okside ledele gibi. Ayrıca genetik risk faktörü olarak lipoprotein A ya da

[0:49:09.200] apolipoprotein A önemli. Bunlar sadece kolesterol değerleri. Enflamasyon

[0:49:15.480] değerlerine baktığımızda ise C reaktif protein değerine bakmak da önemli. Bir

[0:49:21.400] de ben LPPL A2 ve mieloperoksidaz denen bir şey görmek istiyorum. MPO bazen

[0:49:27.799] kimin akut risk altında olduğunu görmeye yardımcı olur. Bunlar temel enflamatuar

[0:49:33.440] değerlerinden bazılarıdır ve daha sonra bunları görüntüleme teknikleri ile

[0:49:36.720] birleştirerek kapsamlı bir değerlendirme yapmış oluruz.

[0:49:40.160] Doktor Hüseyin çok teşekkür ederim. Bu gerçekten çok önemli ve bilgilendirici

[0:49:45.119] bir sohbet oldu. Adeta kalp hastalığı üzerine özel bir ders gibiydi. Çünkü

[0:49:50.400] görünen o ki insanlar bu hastalığa yakalanmamak için yaşam tarzlarına,

[0:49:55.720] beslenmelerine ve egzersizlerine gerçekten dikkat etmeli.

[0:50:01.280] Evet. Beni ağırladığın için teşekkür ederim. Bu mesajı yayma fırsatı bulduğum

[0:50:05.680] için de minnettarım ve ayık kafada olmaktan dolayı çok mutluyum.

[0:50:09.400] Teşekkürler.

*Transkript YouTube'dan alınmıştır.