1. bölüm: Giriş

0:00

PMS'in bu kadar şiddetliyse enflamasyonla ilişkili dört büyük hastalığa yakalanma riskin iki katına

0:08

Çıkıyor. Bu konu gerçekten kişiye özel ve oldukça karmaşık. Benim için de önemli bir başlık.

0:14

Sağlıkla ilgili işleri toparlamak için kritik bir dönem var. 35 ile 45 yaşları

0:21

Arasında. Çünkü o dönemde ööstrojen kaybı başlıyor.

0:25

Esra Hanım, bu tedavi vermemek için bahane ediliyor. Şöyle bir örnek vereyim.

0:29

Size yani 20 senedir ben menopoz tedavisi uyguluyorum. Hiçbir hastam bana yok göğsümde kitle oldu yok bilmem nerimde

0:37

Bir şey çıktı orada bilmem ne oldu. Hiç kimse öyle bir şikayette gelmedi. Bakın herkes kalp krizi geçirmez.

0:42

Herkesin kemiği erimez ama herkesin ürogenital bölgesinde atrofi dediğimiz incelme, dokuda incelme, ıslanma

0:49

Problemi ve sinir uçlarında duyarlılık azalması olur.

0:53

Ben Esra Çavuşoğlu. 20 yıldır ayık bir hayat yaşıyorum. Bağımlılık hastalığıyla mücadelem beni beden ve performansımı iyileştirmek, hayat kalitemi arttırmak,

1:02

Daha sağlıklı ve uzun yaşamak için yeni yöntemler, cihazlar ve takviye ürünler araştırmaya yönlendirdi. Bağımlılık hastalığı, biohacking ve longevity

1:10

Alanlarındaki kendi deneyimlerimden dünyadaki son gelişmelere, çığır açan girişimcilerden uzman akademisyenlere,

1:17

Yıllardır yaptığım sohbetler artık her hafta Ayık Kafa podcastı.

1:22

Üniversiteyi sadece dersler, vizeler, finaller olarak düşünme. Asıl mesele okurken kendini keşfetmek, üretmek,

1:30

Projelerde yer almak ve mezun olmadan gerçek dünyayı tanımaya başlamak. Bir yandan psikolojiyle insanı daha iyi anlayabildiğin, beslenme ve sağlık

1:38

Bilimleriyle iyi yaşamanın ne demek olduğunu öğrendiğin, mühendislik ve yönetim bilişim sistemleriyle teknolojiyi, veriyi ve sistemi çözümleyebildiğin bir üniversite düşün.

1:49

Yani sadece bilgi aldığın değil düşündüğün, ürettiğin ve fikirlerini hayata geçirebildiğin bir yer. İstanbul

1:56

Gedik Üniversitesi öğrencilik hayatını gerçekten yaşarken geleceğini kurabileceğin bir deneyim sunuyor.

2:03

Ayikın daimi destekçisi Gedik Eğitim Vakfının sağladığı katkı ile size dünyanın önde gelen uzmanlarını konuk

2:09

Olarak getirmeye devam ediyoruz. Siz de Ayık Kafaya abone olarak destek verebilirsiniz.

2. bölüm: Âdet döngüsüne göre beslenme, egzersiz ve yaşam / Alissa Vitti

2:16

O zaman hadi adım adım bu kadınlara nasıl yardım edebileceğimize gelelim.

2:20

Çünkü seni izlerken gerçekten hayran kaldım. Âdet döngünü nasıl kutladığını, kızlarına da aynı şeyi nasıl

2:28

Öğrettiğini, kızlarının arkadaşlarına bile bunu nasıl aktardığını gördüm ve hayatımda hiç kimsenin hala âdet olduğu

2:36

Için bu kadar heyecan duyduğunu duymamıştım. Bizim kültürde tam tersi.

2:41

Menopoz olunca, "Oh, çok şükür artık kanamıyorum." diyen bir yaklaşım var.

2:46

Çünkü âdet döngüsü kocaman bir mesele gibi görülüyor. Ama sen bunu anlatırken içindeki gerçek sevinci gördüm. Bu

2:54

Sadece sahne konuşması gibi değildi. Bir şeyi ispatlamaya çalışma çabası hiç yoktu. Gerçekten o döngünün her

3:01

Parçasını önemsiyorsun ve değer veriyorsun. Ve kadınlara hayatlarını nasıl yaşamaları gerektiği konusunda bir

3:08

Rehberlik sunuyorsun. O yüzden şunu yapabilir miyiz? kadınlara nasıl günün

3:14

Değil ama döngü döngü mesela beyinleri, enerjileri, beslenmeleri için yani her

3:21

Açıdan kendilerini nasıl optimize edebileceklerini anlatabilir miyiz?

3:26

Çünkü senin söylediğin şu: Döngünü yaşam tarzınla, beslenmenle, egzersizinle, uykunla, her şeyinle uyumladığında kramp yaşamıyorsun, şunu yaşamıyorsun.

3:38

PMS PMS'e. Evet. PMS teşekkürler kelime aklımdan kaçtı. Hiç PMS yaşamadım çok şükür. Ama senin söylediğine göre döngünü yaşam tarzınla uyumladığında PMS

3:46

Yaşamıyorsun. Ve anlattıklarından anladığım kadarıyla menopozu da mümkün olduğunca ileri yaşlara taşıyabiliyorsun. Üstelik premenopozal

3:53

Belirtileri de yaşamıyorsun. Ve kadınlar bunu öğrendiğinde kızlarına da aynı şekilde yardım edebiliyorlar sanırım. Çünkü onlar da bizden öğreniyorlar.

4:01

Bu doğru. Neşe kısmıyla başlayalım. Çünkü bence bu gerçekten çok önemli. Evet. Süper.

4:08

Bu doğru. Bu gezegende adetini en çok seven kişi benim. Gerçekten öyle. Ve insanlar beni dinlediğinde bunu

4:17

Hissettiklerini biliyorum. O yüzden bunu söylemene hiç şaşırmadım. Hepinizde âdet

4:24

Döngüne karşı biraz olsun bu heyecanı uyandırmak istiyorum. Çünkü âdet döngün aslında sağlığının çok önemli bir göstergesi.

4:35

2016'da Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Birliği tarihi bir karar

4:41

Aldı ve âdet döngüsünün 5. hayati bulgu olarak değerlendirilmesi gerektiğini

4:48

Duyurdu. Diğer hayati bulgular gibi düşün. Acilde ölçtükleri tansiyonun,

4:55

Ateşin hepsi gibi döngün de aynı derecede önemli bir sağlık göstergesi. Peki bunu görmezden gelebilir misin?

5:04

Kötü bir tansiyon değerini yok sayar mıydın? Ateşin çıksa boş ver der miydin?

5:12

Ateşini konuşmaktan çekinir misin? Tansiyonundan bahsetmekten utanır mısın? Ya da belirtilerinle dalga geçer misin?

5:20

Hayır, bunların hepsini ciddiyetle ele alırsın. Ama iş adete gelince kadın bedenine dair eski ve olumsuz kültürel

5:29

Anlatılar yüzünden ondan bahsederken bile bir huzursuzluk hissediyoruz. Oysa şunu: "Bu anlatıların hiçbirinin

5:39

Bilimsel bir karşılığı yok. âdet döngün sağlığının en önemli göstergelerinden

5:45

Biridir. Bu yüzden biri bana Alisa, döngüm çok sorunlu, PMS'im çok kötü, kramplarım dayanılmaz, ovülasyonda

5:54

Sivilce çıkıyor. Dediğinde ona sadece bugün sağlığın iyi değil demem. 2015'te yapılan BioCycle çalışması çok net.

6:04

Döngü sağlığın bugün nasılsa menopoz sonrası sağlığın da büyük ölçüde öyle oluyor. PMS'in bu kadar şiddetliyse

6:13

Enflamasyonla ilişkili dört büyük hastalığa yakalanma riskin iki katına çıkıyor. Bu dört büyük hastalık ne peki?

6:22

Diyabet, kalp hastalığı, kanser ve demans. Yani yıllarca bu hayati sinyali görmezden gelmenin faturası çok ağır

6:31

Olabiliyor. E biz kadınlar olarak bunu artık görmezden gelemeyiz. Biz şu anda gereksiz acı çekme dediğim her türlü

6:39

Sıkıntıyı yaşıyoruz. Çünkü döngümüzün nasıl çalıştığını bilmiyoruz ve ona nasıl bakmamız gerektiğini de bilmiyoruz. ve sahip olduğumuz bu

6:47

Mucizevi kadın bedenine duyulması gereken sevgi ve neşeyi de kaybettik.

6:52

Yani düşün hiç abartmıyorum ama bir kadının âdet döngüsü ve üreme sistemi anne olmayı seçerse resmen bir insanı

7:02

Adeta bir insan üretecek güce sahip. Ben bunu iki kez yaşadım. Kadın bedeni inanılmaz bir güç ve âdet döngüm bunun son

7:10

Çıktısı. Bir nevi test. Biohacker olduğunu söylüyorsan HRV'ne bakıyorsun, uyku skorlarına bakıyorsun, bir sürü

7:19

Şeyi takip ediyorsun ama her ay âdet döngüne bakmıyorsan, rengine, belirtilerine, akışına dikkat etmiyorsan

7:28

Kadın olarak biohacking yapmıyorsun demektir. Erkek gibi biohacking yapıp kendi döngünü görmezden mi geleceksin?

7:35

Bu kulağa tuhaf geliyor, değil mi? Artık bu hayati göstergeden uzak durma alışkanlığını kırmamız gerekiyor. Bu

7:43

Yüzden ilk adım şu. Bunun için ücretsiz bir uygulama yaptım. Herhangi bir uygulama mağazasından MyFLO

7:51

Uygulamasını indirebilirsin. Dairesel ikonlu olanı olacak. Erkekler tarafından yapılmış, davalık olmuş. Başka bir tane

8:00

Daha var. Karıştırma. Benim yaptığım MyFLO MyFLO, daire ikonlu olan bu

8:07

Uygulama sana aylık bir skor veriyor. Bu ay döngün sağlıklı mı? Daha mı kötüledi?

8:12

Daha mı iyileşti? Belirtilerini kaydediyorsun ve ben de sana döngünün sana ne anlattığını çözmende yardımcı

8:20

Oluyorum. Hem kendin kullanabilirsin hem de kızların kullanabilir. Ücretsiz ilk adım bu. Döngünü anlamak ve her gün belirtilerini takip etmeye başlamak.

8:31

Eğer ciddi bir kadın biohacker olmak istiyorsan ve bunu yapmıyorsan sağlığının en önemli göstergelerinden birini gözden kaçırıyorsun demektir.

8:42

Gelelim sorunun ikinci kısmına. Yani ne yapmamız gerektiğine. Bu arada her zaman en iyi soruları soruyorsun biliyor

8:50

Musun? Cevaplamamın uzun sürmesinin nedeni de bu. Çünkü soruların gerçekten çok iyi. Sorunun ikinci kısmı şu: Ne

8:58

Yapıyoruz? Cycle Thinking'in üç temel ayağı var. Birincisi beslenme, ikincisi egzersiz, üçüncüsü ise beyin

9:07

Kimyamızdaki değişimlerle uyumlu şekilde verimlilik üretkenlik kısmı. O yüzden beslenme kısmıyla başlayalım.

9:14

In the Flow kitabımın 4. bölümünde çok ünlü bir besin tablosu var. viral oldu.

9:20

TikTok'ta ve her yerde herkes bunun hakkında konuşuyor ve bu yöntemin yaratıcısı olarak kaç kadının bunu

9:27

Paylaştığını ve yaşam tarzı haline getirdiğini görmek beni çok mutlu ediyor. Bu harika bir şey. Bu besin tablosu MYFlo uygulamasının içinde de

9:36

Yer alıyor. Uygulamada tüm döngüyü düşünerek yönlendiren bir özellik var.

9:40

Bu yüzden şimdi anlatacaklarımı ezberlemeye gerek yok. Temel mantık şu: Yemeği bilinçli ve stratejik

9:47

Kullanıyoruz. Döngünün ilk yarısında yani foliküler ve ovülasyon fazlarında biraz daha az kalori, lüteal ve âdet

9:55

Fazlarında ise biraz daha fazla kalori alıyoruz. Bunun amacı kan şekerini dengede tutmak. Kan şekeri dengesi

10:03

Endokrin sistem için çok kritik. İkinci adımda ise yemeği hormonları yönetmek için kullanıyoruz. Ööstrojenin parçalanmasına destek olmak ve

10:12

Progesteron üretimini artırmak için. Bu yüzden döngünün ilk yarısında özellikle ovülasyon döneminde bolca çiğ sebze ve

10:20

Meyve tüketmeye ağırlık veriliyor. Çünkü bunlar karaciğerin detoks süreçlerinde ihtiyaç duyduğu maddeleri sağlar.

10:26

Ööstrojeni işler, parçalar ve bağırsak yoluyla atılmasına yardımcı olur. Mesela kabızsanız her sabah tuvalete

10:34

Çıkmıyorsanız o zaman ööstrojen fazlalığına bağlı sorunlar görmeye başlarsınız. sivilce, meme hassasiyeti gibi. Luteal fazla çiğ gıda yemiyoruz.

10:45

Çünkü metabolizma hızlandığı için kan şekerini dengede tutmak biraz daha zor oluyor. Bu yüzden daha çok pişmiş

10:52

Sebzelere, tatlı kök sebzelere, tam tahıllara tabii ki döngü boyunca protein ve yağlara yöneliyoruz. Yani tamamen

11:01

Farklı şeyler değil ama vurgular değişiyor. Âdet dönemine geldiğinde ise yani kanamanın olduğu fazla. Bazı

11:09

Mikrobesinlerde daha eksik olduğumuzu gösteren çalışmalar var. Bu yüzden kadınlara mineraller açısından zengin

11:16

Şeyler yemelerini öneriyorum. Deniz yoğusunu, kemik suyu, kırmızı et gibi yani kanamadan sonra vücudu yeniden toparlayan gıdalar. Beslenme kısmı bu.

11:27

Besin tablosuna baktığında çok sezgisel geliyor zaten. ikinci kısım egzersiz. E, döngünün ilk yarısında

11:34

Kardiyo derslerini, HIIT antrenmanlarını, spinning'i yani o gerçekten yorucu tüm kardiyo çalışmalarını yapabilirsiniz ama

11:42

Döngünün ikinci yarısında yani ovülasyondan sonra bunu yapmayı önermem.

11:48

Çalışmalar gösteriyor ki ovülasyondan sonra bu tarz antrenmanları yaptığınızda yağ depolamayı artırıyor ve kas kaybını

11:56

Tetikliyorsunuz. Bu yüzden ikinci yarıda zone 2 antrenmanları, yürüyüş gibi daha dengeli şeyler ve döngünün her gününde

12:05

Ağırlık çalışması. ağırlık çalışmak döngünün hangi gününde olursan ol senin için çok iyi. Şu hafif hormetik stres var ya işte bu onun en sağlıklı hali.

12:17

Erkeklerle kadınlar arasında biohacking konusunda bir başka fark da ne kadar hormetik strese dayanabildiğimiz.

12:23

Ağırlık çalışması kadınlar için gerçekten çok iyi bir hormetik stres kaynağı. Buna karşılık mesela cold plunge yani soğuk suya girme kadınlar

12:32

Için pek iyi değil. Yapılacaksa bile döngünün sadece ovülasyon fazında güvenli olduğunu söyleyebilirim.

12:38

Geleneksel Çin tıbbına göre ööstrojen yükselişi nedeniyle döngünün en sıcak olduğun dönem ovülasyon dönemi. döngünün geri kalanında soğuk suya

12:47

Girmeyi önermem ama saunayı döngü boyunca yapabilirsin. Bu gerçekten çok iyi geliyor. Ve gelelim verimlilik

12:55

Kısmına. Ööstrojen ve progesteron seviyelerinin farklı olması döngünün farklı zamanlarında beynimizin farklı

13:02

Bölgelerini aktive ediyor. Yani beyin kimyamız döngüye göre değişiyor. Ve eğer sağlık süremizi uzatmayı hedefliyorsak

13:09

Yaşam boyu sürdüreceğimiz şey şu: Stres seviyemizi kontrol edebildiğimiz ölçüde düşük tutmak. Çünkü hayatta zaten kontrol edemeyeceğimiz yeterince şey var. Peki biz neler mi yapabiliriz?

13:20

Aslında beynimizin doğal ritmiyle birlikte çalışabiliriz.

13:24

Mesela biliyor musun? ovülasyon döneminde o güçlü ööstrojen yükselişi sayesinde

13:31

Beyninin sosyal ve sözel alanları adeta turbo moduna geçiyor. O yüzden sosyal aktiviteleri ovülasyon dönemine denk

13:40

Getirmek harika olur. Hem isteğin oluyor, hem enerjin yüksek oluyor hem de bedenini hiç zorlamıyor. Aynı sosyal

13:49

Programı âdet döneminde yaparsan ise vücut için daha yorucu oluyor. enerjini düşürüyor ve bir sonraki döngüye biraz

13:58

Eksiden başlatıyor. Ben kendi hayatımda planlamayı buna göre yapmaya çalışıyorum. Mükemmeli hedeflemiyorum.

14:06

%100 uyum şart değil. %50 bile çok işe yarıyor.

3. bölüm: Perimenopoz ve menopozda testosteron / Dr. Felice Gersh

14:09

Bu bölüm için işe yarayacak birkaç başlık netleşti kafamda. Mesela herkes ööstrojeni biliyor. Artık hormon

14:17

Deplasman terapisi denince ööstrojen tarafında çok bir soru kalmadı gibi ama senin yaklaşımında diğer rejeneratif tıp

14:26

Doktorlarından farklı kullanımlar olarak öne çıkan iki hormon daha var. Progesteron ve testosteron.

14:33

Testosteronla başlamak istiyorum. Çünkü Türkiye'de şunu fark ettim. Doktorlar genelde testosteron yazmıyor. Ancak

14:42

Belirgin bir sorun varsa ya da kadında cinsel isteksizlik gibi bir durum söz konusuysa veriliyor. Gerekçe de şu kılavuzlarda yeri olmadığı söyleniyor.

14:53

Yani testosteron neredeyse sadece cinsel isteksizlik ya da cinsel işlev bozukluğu için düşünülüyor. Sen bu konuya nasıl

15:01

Bakıyorsun? Testosteron deyince önce şunu anlamak gerekiyor. Bu hormon nereden geliyor ve menopoz civarında

15:10

Üretiminde ne değişiyor? Yani gerçekten menopozla bağlantılı bir hormon mu?

15:17

Aslında testosteronun yaklaşık %75'i doğrudan ya da dolaylı olarak böbrek üstü

15:25

Bezlerinden geliyor. Bu bezler menopozla doğrudan bağlantılı değil. Çünkü aynı

15:32

Hormonal sistemin parçası değiller. FSH ve LH gibi hormonlarla tetiklenmiyorlar

15:40

Ama otonom sinir sistemi ile bağlantılı ve bu sistem de büyük ölçüde estradiol

15:47

Yani ööstrojenin en güçlü ve en aktif formu tarafından düzenleniyor.

15:56

Perimenopoz ve menopoz dönemine girince vücut daha stresli bir moda kayıyor.

16:02

Bunun bir sonucu olarak da kortizol üretimi artıyor. Hipofizden salgılanan

16:09

ACTH hormonu da böbrek üstü bezlerini uyarıp kortizol üretimini artırıyor ve bu da perimenopozda genelde yükseliyor.

16:20

Aynı süreç böbrek üstü bezlerinden gelen androjen üretimini de tetikliyor. Burada

16:27

En yaygın olan hormon DHEA. Dolaşımdaki DHEA'nın tamamı böbrek üstü bezlerinden

16:35

Geliyor. Yani stres etkisiyle bir süre bu androjenlerde artış bile görülebiliyor.

16:43

E testosteronun kalan %25'i ise yumurtalıklardan geliyor. Ama testosteron üretmek için bir yumurtaya

16:53

Ihtiyaç yok. Yumurtalıklarda bu işi yapan farklı hücreler var.

16:58

Yumurtalıklarda testosteron üretimini tetikleyen şey ise hipofizden gelen LH

17:05

Hormonu yani luteinizan hormon. İlginç olan şu kadın beyninde testosteron gibi

17:13

Androjenleri ölçen bir sistem yok. Yani beyin testosteronu takip edip üretimini ayarlamıyor. Ama ööstrojen için bu var.

17:24

Ööstrojeni algılayan bir sistem mevcut.

17:27

Yumurtalıklar daha az ööstrojen üretmeye başlayınca yani yumurta sayısı azalınca

17:35

Ve kalitesi düştükçe beyin bunu fark ediyor ve daha fazla ööstrojene ihtiyacım

17:42

Var diyor. Bunun üzerine hipofize sinyal gönderiyor ve daha fazla LH, yani

17:49

Luteinizan hormon bir yandan da FSH, yani folikül uyarıcı hormon salgılanıyor. LH yumurtalıklara testosteron üretmesini söylüyor.

17:59

Testosteronu estradiole çeviriyor. Bu yüzden perimenopozun başında ve erken menopoz

18:05

Döneminde bazı kadınlarda testosteron üretimi aslında geçici olarak artabiliyor. Çünkü estradiolün öncüsü

18:13

Olarak kullanılıyor. O yüzden bazı kadınlar perimenopozda bir anda bana ne oluyor demeye başlıyor. Akne çıkıyor.

18:22

Saçlar seyrekleşmeye başlıyor. Buna androjenik alopesi diyoruz ve yüzde ince tüylenmeler oluşabiliyor.

18:31

Ama genel olarak bakarsan bu kadınlar ekstra testosteron istemez.

18:38

Az önce söylediğim gibi testosteronun büyük kısmı böbrek üstü bezlerinden geliyor ve biliyoruz ki zamanla bu bezin

18:47

Androjen üreten kısmı yani zona retiküis gerçekten küçülüyor. Görüntülemelerde de

18:54

Bunu görebiliyorsun. Yani yıllar içinde genel olarak böbrek üstü bezlerinden daha az testosteron üretiliyor. Demek istediğim şu konu biraz karmaşık.

19:06

Kadınlar arasında fark var. Bazılarında üretim ciddi şekilde düşüyor. Genel olarak 40 yaşına gelindiğinde 20 yaşa

19:16

Kıyasla toplam androjen üretimi belirgin şekilde daha az oluyor.

19:23

Ama herkes aynı değil. Etkiler kişiden kişiye değişiyor. O yüzden bu konu

19:29

Tamamen bireysel testosteron desteğine ne zaman başlanmalı diye net bir kılavuz da yok. Ben her zaman genel tabloya

19:39

Bakıyorum. Testosteron da kullanıyorum ama fizyolojik seviyelerde yani asla aşırı yüksek seviyelere çıkarmayı

19:47

Hedeflemiyorum. Şu an biraz trend olan şey kadınlarda testosteronu çok yüksek seviyelere çıkarmak. Benim yaklaşımım

19:56

Şu: Bir referans aralığı var. Bu da şu demek. Sağlıklı kabul edilen kadınların

20:04

%95'inin değerlerine bakılıyor ve geniş bir aralık çıkıyor. Ben genelde orta

20:12

Seviyeleri hatta aralığın %70'ine kadar olan kısmı hedefliyorum ve kadının kendini iyi hissetmesine odaklanıyorum.

20:20

Bir de şu var. kişide enflamasyon var mı diye bakmak gerekiyor. Çünkü enflamasyon hormon ciltteki etkisini artırabiliyor.

20:29

Kısacık araya gireceğim. Şu an beni duyuyorsanız ayık kafayı izlediğinize eminiz. Peki abone misiniz? Bir kontrol

20:36

Eder misiniz? Çok net bir şekilde abone sayımız programa davet ettiğim doktorları ikna etme gücünü sağlıyor.

20:43

Alanında dünyanın en iyi isimlerini burada izlemek için kanala abone olun.

20:48

Mesela dihidrotestosteron yani DHT testosteron daha güçlü formu. Burada 5-alfa redüktaz enzimi devreye giriyor.

20:57

Testosteronu DHT'ye çeviriyor. Eğer enflamasyon varsa bu enzim daha aktif olabiliyor. Bu da şu anlama geliyor

21:05

Aslında. Düşük seviyede testosteron bile daha güçlü etki gösterebiliyor. Sonuçta yüzde tüylenme artabiliyor. Saç

21:14

Incelmesi görülebiliyor. O yüzden kişinin geçmişine de bakmak lazım.

21:18

Polikistik over sendromu var mı? Daha önce bu tür sorunlar yaşamış mı? Akne için Roaccutane kullanmış mı? Özetle bu

21:27

Konu gerçekten kişiye özel ve oldukça karmaşık. Benim için de önemli bir başlık. Ama istemediğim şey şu: Her

21:35

Kadın perimenopoza ya da menopoza girince otomatik olarak yüksek doz testosteron verilmesi. Evet. Birçok

21:43

Kadın testosterondan çok fayda görür ama bazıları da hiç memnun kalmaz. Çünkü bir anda istemedikleri androjenik etkilerle

21:52

Karşılaşabilirler. Yani bu hormon öyle herkese aynı şekilde yaklaşılacak bir şey değil. Gerçekten kişiye özel değerlendirmek gerekiyor.

4. bölüm: Kadınlarda kemik sağlığı / Dr. Vonda Wright

22:02

Peki bu verilen osteoporoz ilaçları gerçekten işe yarıyor mu sence?

22:07

Kemik sağlığının sadece bir parçasına yarıyor.

22:10

Çünkü doktor yurttan duyduğuma göre işe yarar gibi duruyor ama sağlam kaliteli bir kemik yapısı oluşturmuyormuş.

22:18

Bu konuya gelmeden önce bunu en sona bırakalım. Çünkü kemik sağlığı aslında ergenlik yıllarında başlıyor. En sağlam

22:25

Kemik yapısına yani sahip olacağımız en yoğun kemik kütlesine ve en kaliteli kemiğe 30 yaşında ulaşıyoruz. Ben

22:32

Kliniğime gelen herkese DEXA taraması yapıyorum ve her hafta 20'li yaşlarında genellikle 20 ya da 22 civarında kemik

22:40

Yoğunluğu düşük yani osteopenik ya da açıkça osteoporotik olan hastalarım oluyor. Osteoporoz dediğin şey de tam olarak senin bahsettiğin kırık riskinin

22:49

%40 artması demek. osteopenik yani düşük kemik yoğunluğu olan ya da açıkçası

22:57

Osteoporotik yani senin bahsettiğin gibi kırıklarda %40'lık bir artış.

23:02

Peki o zaman bu gençlere ne olduğunu sorabilir miyim? Çünkü çok gen çok gençler ama bu birkaç anlama geliyor. Birincisi kemik yoğunluğu genetiktir.

23:10

Kemik yoğunluğu aynı zamanda davranışlarla da ilgili. Mesela hiç düzenli âdet görmeyen kızlardan biriysen

23:18

Sporcuydun mesela benim durumum gibi ben bale yapardım. 6 hatta 9 ay boyunca hiç

23:26

Âdet görmezdim. Çünkü sürekli yetersiz kalori alıyordum. Yani kadın sporcular bazen kronik enerji eksikliği içinde

23:34

Yaşıyor. Yeterince vücut yağı ve hormon seviyeleri olmadığı için ya âdet göremiyorlar ya da kemiklerini yeterince güçlendiremiyorlar.

23:44

Bu birinci faktör. İkinci olarak sporcu olmasam bile dünya genelinde kadınlara hep çok zayıf olmaları dayatılıyor.

23:53

İşte çıtı pıt ol. Çok fazla yemek yeme gibi. Böylece hiç yeterince kalori almıyoruz. Ya da üçüncü olarak belki

24:00

Yeterince kalori alıyorsun ama yeterince aktif değilsin. Kemik yapmak için hareket gerekiyor. Kemikler hareketle

24:08

Uyarılıyor ama fazla yağ dokusu, yüksek yağ oranı kemik oluşumunu engelliyor.

24:14

Yani genç kadınlardan bu üç kategoriden birine girenler hiç zirve kemik kütlesine ya da kalitesine ulaşamamış

24:23

Olabilirler. Sonrasında da sağlıkla ilgili işleri toparlamak için kritik bir dönem var. 35 ile 45 yaşları arasında.

24:33

Çünkü o dönemde ööstrojen kaybı başlıyor.

24:36

Ööstrojen kemik sağlığı için çok önemli bir faktör.

24:41

Sonra sahip olduğumuz kemikleri hızla kaybetmeye başlıyoruz. Ama şunu fark ettim. İki şey var. Birincisi eğer önlem

24:50

Alırsak bu kaçınılmaz değil. İkincisi, çoğu insan bu konuda yeterince bilgi sahibi değil.

24:57

Bence bunu biraz daha derinleştirmeye fazlasıyla değer. Ayık kafaya senin gibi kadın hormonlarına odaklanan doktorlar

25:06

Geldiğinde hep şunu soruyorum. Hadi gel şu eski çalışmayı tekrar açıklığa kavuşturalım. Hani yıllar önce yapılmış

25:15

Ve insanları ciddi şekilde korkutmuş olan bugün hala yaşıtlarım ki ben Ekimde 54 olacağım. Hala gelip bana ama

25:24

Ööstrojen kullanmak istemiyorum kanser yapıyor diyorlar. Daha bugün kuzenim aradı ve aynısını söyledi. Dedim ki

25:32

Aklını mı kaçırdın? Ama bence artık bu yanlış bilgiyi sen ortadan kaldırmalısın. Gerçekleri bir de senden duysunlar.

25:42

Senin bahsettiğin şey 2002 yılında yayınlanan bir çalışmayla ilgili. Ama önce şunu vurgulamak istiyorum. 2002'den

25:50

Önce menopoz hormon tedavisi yani ööstrojen, progesteron, testosteron son derece yaygındı. Çoğu kadın doğum uzmanı

25:58

Bu tedavileri reçete etmeyi çok iyi bilirdi. Çok olağandı. Ama sonra 2012'de Amerika'da hala devam eden büyük bir

26:06

Araştırma grubu olan Women's Health Initiative, Kadın Sağlığı Girişimi tarafından bir çalışma yayınlandı. Bu

26:14

Araştırma hala sürüyor ve halen 78 ile 100 yaş arası 42.000 kadın izlenmeye devam ediliyor. Çalışma aslında

26:21

Kardiyovasküler hastalıkları incelemek için yapılmıştı ama 2002 yılında verileri değerlendirdiklerinde

26:29

Meme kanseri ile ilgili bir soru da gündeme geldi. Women's Health Initiative 2002'de kendi verilerinin analizini

26:37

Yayınladı ve ööstrojen kullanan kadınlarda meme kanseri riskinin arttığını gösterdi ve şimdi izleyicilere

26:45

Sesleniyorum. Sakın podcast'i kapatmayın. Abu veriler orijinal çalışmayı yapan araştırmacıların çoğu tarafından da dahil olmak üzere tamamen

26:54

Çürütüldü ve şimdi size verileri vereceğim. Bu verilerin hikayenin sonu olmamasının sebebi o çalışmadaki kadınların çoğunun yaşının ileri

27:01

Olmasıydı. Çoğu 60'lı yaşlarının ortalarındaydı veya daha büyüktü.

27:05

Birinci sebep bu. İkincisi onlara çalışma grubuna konjüge ööstrojen yani biyolojik olarak özdeş olmayan at

27:14

Idrarından elde edilen sentetik bir ööstrojen formu verilmişti. Ve yine ikinci olarak işte veriler.

27:22

Kontrol grubunda yani hiçbir ööstrojen almayan kadınlarda meme kanseri teşhisi oranı 1000 kadının sadece üçünde

27:31

Görüldü. Binde 3. Ve unutmayın ben bir meme kanseri hemşiresiyim. Bunu küçümsemiyorum ama bu veriye dikkat

27:40

Edin. Ööstrojen verilen çalışma grubunda ise meme kanseri teşhisi oranı binde

27:47

3,8'e çıktı. Yani ööstrojen kullanımı ile kullanılmaması arasındaki fark binde 0,8

27:56

Kişi yani binde bir bile olmayan çok küçük bir fark.

28:02

Bundan dolayı tüm bir baby boomer kuşağı yani Dünya Savaşı sonrası 1946-1964

28:12

Arası doğan kuşak olan Baby Boomer nesli kadınlara ööstrojen verilmedi. Aynı kadınlar şimdi acil servise kalça

28:22

Kırıklarıyla menopoz kaynaklı jinekolojik ve ürogenital sorunlarla geliyor.

28:27

Yani idrar kaçırma ve mesane enfeksiyonları, kalp problemleri ve demansla mücadele ediyorlar. Bunun bir

28:36

Kısmı da onlara ööstrojen alma seçeneği sunulmadığı için. Ama işin aslı şu: Meme

28:43

Kanseri teşhisinde binde 0,8'lik bir artış olmuş. Ancak meme kanserinden ölüm oranında hiçbir artış yok.

28:55

İşte insanların bu kadar korkmasının sebebi bu çalışma.

29:00

Peki o zaman kaç yaşından itibaren test ettirmelerini öneriyorsunuz siz? Hem erkeğe hem kadına esasında erkeklerde bence 40 yaş ve üstü

5. bölüm: Menopozda hormon dengesi / Dr. Ali Fuat Aytekin

29:08

Yaptırmalarında fayda var. Kadınlarda ise 35 yaş ve üstü.

29:12

Tercih ettiğiniz seviye nedir? Çünkü yani sizin öğren yani AONM'den öğrendiğini soruyorum. Türkiye'deki

29:20

Standarttan bahsetmiyorum. Şimdi anti-aging'deki laboratuvar testini yorumlamakta takip edilen bir yol var. Bir Avustralyalı

29:27

Biyokimya profesörü bunu çok iyi açıklamıştı Amerika'da. Laboratuvar testinin üst spektrum üstünü ve en alt ucunu alıp topluyoruz.

29:36

İkiye bölüyoruz. Evet.

29:38

Onun üzerine %15 %20 ilave ettiğimizde 30 yaş 35 yaşın hormon değerine geliyoruz.

29:44

Bir saniye. En altla en üstü ekliyorsunuz.

29:47

Evet. Topladık. ikiye böldük. Üzerine %15 %20 ilave ederseniz 30 yaş değerleri çıkıyor açığa. Ve o değere mi var?

29:56

O değere varmak için uğraşıyoruz. Yoksa yaşa göreki değere bakarak zaten bunu galiba ben e benim arkadaşım

30:05

Suzan'la bu hormonlar üzerinde konuştuğumuzda ya konuştum ya da kendimle ilgili bakarken ve sonra da başka insanlarla ilgili de yani sohbet

30:13

Ederken demişti ki yani biz keşke bilsek ki insanların 35 yaşındaki hormon değerlerini ona göre şimdi biraz yani

30:21

Menopoza girdikten sonra hormon vermek afaki bir atış oluyor. Yani nereye yani kaça varacağız? Ne olması lazım?

30:28

Yok. Onun kuralları var ama yani o tam 30'u 35'i tutturmak ama yok. Şimdi menopozda ööstrojen

30:35

Seviyelerinde dikkat edeceğimiz nokta şu. Reylinin bitiminden 2ü gün sonraki hormonal değerini tutturmaya çalışıyoruz.

30:44

Oldu mu? Yani o değerler de genellikle 60 ile 150 pikogram arasında dolaşıyor.

30:49

60'ın altına indiğinizde kemik erimesini durduramazsınız. 150'nin de üzerine çıktığımızda anksiyeti oluşuyor. Yani e

30:57

Ööstrojen fazlalığını da istemiyoruz. O yüzden 60'la 150 arasında oynuyoruz biz.

31:02

Progesteronda progesteron bölü estradiol oranının 1/10 veya 1/12 olmasını istiyoruz. En emniyetli eee spektrumlar

31:10

Bunlar. Yani 20 senedir ben menopoz tedavisi uyguluyorum. Hiçbir hastam bana yok göğsümde kitle oldu, yok bilmem

31:18

Nerimde bir şey çıktı, orada bilmem ne oldu. Hiç kimse öyle bir şikayette gelmedi. Mühim olan denge.

31:23

Eğer o dengeyi iyi kuruyorsanız fazlasına da ihtiyaç yok çünkü. Evet.

31:28

Ama azına da ihtiyaç yok. O yüzden de estradiol değerleriyle progesteron değerlerini daima yakın takip etmeniz ve bunun iyi bir dengeye oturtmanız lazım.

31:38

Mesela bir kadın size şikayette bulunuyorsa benim göğüslerim çok hassaslaştı.

31:50

Desteklemeniz ve aynı zamanda o ööstrojen fazlalığını da azaltmanız için işte alkolüdür, kırmızı etidir, bilmem nesidir. Bunları da miktar olarak düşünmeniz gerek.

32:00

Yani o zaman şeyi azaltmıyorsunuz. Yani ilacı azaltmıyorsunuz. İlacı zaten belli bir standart dozu var.

32:05

Şu ana kadar 30 senedir kullanılan bir krem var. Yani Bi-Est dediğimiz çift ööstrojen krem. Bunun dozları aşağı

32:13

Yukarı belli. Bunlar da yapıla yapıla standardize olmuş. Ama mesela Amerika'da patch'ler var. A patch'leri biz çok kullanmıyoruz.

32:20

Amerika'da da çok tercih edilmiyor.

32:21

Bakmayın siz ona. Çünkü patch'i koydunuz, oturdunuz üzerine. Patch'in üzerine oturdunuz bir anda emilim artıyor ve

32:28

Ööstrojeniniz yükseliyor. Poponuzu biraz kaldırdığınız ama karna da mesela ben patch kullanıyorum.

32:33

Karın da var ama yani denize girdiniz, dışarı çıktınız. O patch'in bulunması herkes aa bu nedir? Ne yapıyorsun? bu

32:41

Patch nedir gibi takım soruları da karşılıyor ve alerjik reaksiyonlar da var.

32:45

O yüzden de bunlara pek fazla gerek duymak istemiyoruz. Yani patch'inde pechlerde flüktuasyon çok oluyor.

32:52

Yani 90 100 110 bir bakıyorsunuz 60 50 o fluktuasyonları ortadan kaldırmak istiyoruz. Biz de genellikle

33:00

Pek öyle bir şey olmuyor krem formatında.

33:02

O zaman kremi kullandırıp diğer e maddelerimi eksilttiriyorsunuz.

33:06

İstediğiniz gibi işte ya progesteronu arttırıyorsunuz ya içki, kırmızı et vesaire gibi o tip mi destek verorsun?

33:14

Tabii ya onları da kontrol etmeniz lazım. Yani çok aşırı egzersiz yapan bir kadının östrojini doğru düsteltemezsiniz. Çünkü 5 gün acayip

33:22

Derecede spor yapıyor. Ağır spor yapıyor ve burada ööstrojeni yakıyor. Yani bunu yerine koymak da o zaman zorlaşıyor.

33:28

Peki şeye geri dönelim. Şimdi mesela kadınların perimenopoz dönemine dönelim isterseniz. Çünkü eee biz ben onunla da

33:36

Ilgili programlar yaptım. Menopozla ilgili genelde daha çok artık program var ama peri menopozla ilgili çok fazla yok. Dolayısıyla da oralarda neler

33:45

Yapmalı insanlar? Sizin önerdiğiniz, siz mesela gördüğünüz zaman çünkü sizin belli ki e zaten longevity ile ilgili hastalarınız da var. Dolayısıyla daha

33:53

Genç olanlara zaten görüyorsunuzdur perimenopoz döneminden itibaren. O zamandan itibaren hormon veriyor musunuz? Başka türlü bir şey yapıyor

34:01

Musunuz? Dediğim gibi 36,5 yaş ortalama olarak progesteronun düşmeye başladığı yaş ve 38.2 de ööstrojenin düşme yaşı. Bu arada büyük dengesizlikler oluyor.

34:12

34:13

Gerçi fibroaden dediğimiz göğüsteki kitleler o 18-22 yaşın hastalığıdır. Yani o dönemlerde çok büyük dengesizlikler oluyor. Ööstrojen yüksek, progesteron düşük. O fibroadenomlar oluşmaya başlı.

34:24

Yine fibrokistik değişiklikler de bundan sonra başlıyor. Bu dönemde progesteronu denge tutmamız gerekiyor. Yani en çok

34:31

Önem vereceğimiz 36 veyahut da 35 yaşı üzerinde mutlaka progesteron desteğini veya dengesini korumamız lazım. Esasında

34:39

Kadın doğumcuların için bu basit bir şey. Yani Reglinin 19. veya 20. günü bir ööstrojen veya progesteron oranına baksalar sabahleyin. ondan sonra

34:48

Siz yapıyor musunuz? O desteği veriyor musunuz? Yani 40'tan itibaren verdiğiniz oluyor mu?

34:52

Tabii ki. Niye olmasın? Ben şöyle mesela benim başıma geldi. Normalde benim doktorlarım Amerika'daydı. Burada bir şey için, bir test için genel bir hani

35:01

Ya smir testti bir şey için birine gitmiştim ve bana perimenopozun mu demişti? Hatırlamaya çalışıyorum.

35:07

Menopoza gireceksin. Yok menopoza giremezdim de. Perimenopozun dedi falan.

35:11

Benim Suz baktı dedi ki perimenopoz değilsin fakat progesteronun düşük.

35:17

Dolayısıyla bana mesela progesteron takviyesi verdi ve hemen bütün seviyeler normaline geldi. O bir daha henüz bir perimenopoz dönemine girilmemiş olduğunu söylemişti.

35:27

Şimdi benim kendi araştırmalarımda bir şey rastladım ve bu konuda esasında hep işte üniversiteler diyorum neredesiniz? Niye yapmıyorsunuz bu konuları diye.

35:35

Türkiye'de krom çok eksik.

35:37

H çünkü biz karbon yattı şeyleri çok tükettiğimiz için idrardan devamlı krom tuzu kaybediyoruz. Evet.

35:47

Ama kromun bir özelliği var.

35:49

Yumurtalıklardan progesteron yapımını sağlıyor. H.

35:52

O yüzden de bizim biraz erken menopoza girmemiz veya bu tip şikayetlerin çok erken çıkmasının sebebi bu da olabilir. Evet.

35:59

Ama krom olarak da eee sentetik kromların kullanmasını istemiyoruz. En doğal krom kaynağı tarçın. Toz tarçın.

36:07

A toz tarçın. Yani o dönemlerde günde birer tane veya 30 yaşından da itibaren olabilir. Hiç problem değil. Şeyi eee

36:15

Bir toz tarçını biraz tarçını e tüketmekte fayda var. Çünkü doğal krom kaynağı.

36:21

Peki perimenopozdaki kişiler size geldiği zaman nasıl şikayetlerle geliyorlar? Genellikle uykusuzluk,

36:29

Stres, depresyon, enerji eksikliği, işte adetlerde aksamalar ya da az görmekler daha çok bu şikayetlerle başvuruyorlar.

36:39

E tabii kimse kadınlığını veyahut da ne bileyim doğurganlığını kaybetmek istemiyor. Yani regl olmak bir kadın için çok önemli bir şey. Ama biz de hep

36:47

Şunları açıklıyoruz. Yani regl olmak senin bir rahiminin var olduğunu ve iç duvarlarının hala hormonlara cevap

36:54

Verdiğini gösterir. Yani regl olman senin yani ne kadar çok regl olman senin ne kadar çok kadın olduğunu falan

37:01

Göstermez. Böyle bir şey yok. Yani rahim, yani uterus, bir çocuğu besleme bir barınak bir de regli

37:09

Olmasını sağlayan ve size sinyal veren bir organ. Ama 100 tane rahiminiz olsun yumurtalıklar olmadıktan sonra hiçbir etkisi yok.

37:17

Anlatabildim mi? dolayısıyla da görüş olarak biraz farklı noktalara gitmek lazım. Yani o dönemlerde o antidepresanları kullanmak yerine

37:26

Tamamen progesteron eksikliğini saptayıp bunu aynı zamanda da işte bu eee beyindam işte hipotalam, pitüter,

37:33

Adrenal glantin o aksı çok iyi kurmak gerekiyor. Yani onun ilaçlarını ve progesteron desteğini iyi kullanırsanız

37:41

Menopozu ertelemek mümkün. Bir de büyüme hormonu. Evet. Evet.

37:45

Büyüme hormonu. Biz çok eee böyle erteledik. Siz bir kadın doğumcu olarak hormon vermeden önce bayağı ciddi tetkik yapıyorsunuz. Fiziksel tetkik

6. bölüm: Hormon tedavisi öncesi jinekolojik değerlendirme / Dr. Banu Çiftçi

37:53

Yapıyorsunuz. Bir tek kan rapor şeyine değil. biraz açar mısınız?

37:58

Tehlikeli buluyorsunuz. Benim anladığım rahim kalınlığı varsa gibi falan.

38:02

Şöyle, eee, bir jinekolojik muayene yapılmasının çok önemli olduğunu düşünüyorum. Çünkü biz jinekolojik muayenede öncelikle mesela hasta 6 aydır

38:09

Âdet görmüyor olabilir ama buna tedavi vermeden önce bir yumurtalıkları görmek lazım. Belki hala perimenopozdadır.

38:16

Belki yine arada bir de olsa âdet görmeye devam edecektir. Bu benim vereceğim tedaviyi tamamen değiştirecek bir şey.

38:24

Eğer perimenopozsa hala yumurtalıklarda yumurta görüyorsam sadece progesteron verecekken diğer türlü buna ööstrojen de ekleyeceğim.

38:31

Bu bir. İkincisi başka bir kist vesaire var mı? Rahim zarında bir polip kalınlaşma var mı? Yani bunu niye

38:40

Istiyorum? Çünkü ben aşırı yoğun kanamalar perimen pozlandır deyip hemen progesteron başlayabilirim ama ya %1 2

38:48

De olsa altında bir rahim zarı kanseri varsa H. Anladım.

38:52

Anlatabiliyor muyum? Yani dolayısıyla eee kadın doğum ultrasonu muhakkak yapılmadan önce başlanmadan önce

38:59

Yapılması gerektiğini düşünüyorum. Kadın doğum hekimi değilse de bir kadın doğum muayenesini hastaya göndermesi gerektiğini düşünüyorum. Tedaviye

39:07

Başlamadan önce her şey yolundaysa başlanabilir. Süreçte de ben kendi pratiğimde dozları rahim zarı kalanına göre ayarlıyorum.

39:16

Ne kadar zaman bu?

39:17

Kö 3 ayda bir, 6 ayda bir, sonra senede bir görüyorum. İlk yıl biraz sık görüyorum. Burada da şu Esra Hanım, şimdi kan değeri çok değişken

39:25

Olabiliyor. Özellikle cilt yoluyla verdiğinizde çok ciddi pikler yapıp inebiliyor kan değerleri. dolayısıyla

39:32

Galiba benim anladığım çünkü menopoza girmiş dahi olsanız hala vücudunuz işte bir şekil biraz bir ööstrojen

39:40

Üretiyor. Benim çünkü başıma geldi çünkü şöyle bir şey oldu. Vallahi bayağı hatırda mesela bir seneden fazladır hormon kullanıyordum ve bir anda bir

39:49

Kanamalar başladı böyle bir günlük falan aralarda. Ulan ne oluyor falan. Bir baktık ki mesela 300'e çıkıyor, bir 30'a iniyor falan. Sonra da Amerika'daki

39:57

Doktor dedi ki bir başka jinekolog dedi ki, "Olur öyle dedi. Çünkü" dedi hani vücut kendi ööstrojeniniz üretilmiştir.

40:04

Üretiliyordur çok nadiren. O öyle.

40:07

Çünkü kan testinde 300 çıkınca bu sefer acayip bir şey. Bir ay önce 30'du şimdi nasıl 300 olur falan gibi.

40:13

İşte mesela siz o sırada vajinal ultrason yapılsa o sırada bir yumurtanız görülecek orada ve denecek ki

40:21

Kısacık araya gireceğim. Şu an beni duyuyorsanız ayık kafayı izlediğinize eminiz. Peki abone misiniz? Bir kontrol

40:28

Eder misiniz? Çok net bir şekilde abone sayımız programa davet ettiğim doktorları ikna etme gücünü sağlıyor.

40:34

Alanında dünyanın en iyi isimlerini burada izlemek için kanala abone olun.

40:39

Bu ilaç fazla geldiği için ööstrojeni yüksek değil. Dozu azaltmama gerek yok.

40:44

Şu an kendi yumurtası ööstrojen salgıladığı için yüksek ve bir kanamanız olacak yakında derim. O kanama sonrası tekrar doz ayarlarım mesela.

40:54

Dolayısıyla kan değerleri tek başına çok belirleyici olduğunu düşünmüyorum. Bizde doku cevabı çok önemlidir. Yani kandan

41:01

Ziyade dokudaki ööstrojen ne kadar? Bunun içinde elimde iki tane enstrüman var.

41:06

Bir meme, meme hassasiyeti varsa ööstrojenim fazla demektir.

41:11

İki rahim zarı. rahim zarı kalınlaşman varsa ööstrojenim fazla demektir ya da progesteronum az demektir.

41:17

Dolayısıyla ben eee bir hekim olarak kan değerine o kadar nadir bakıyorum ki benim için önemli olan rahim zarı

41:24

Kalınlığı ve hastanın meme hassasiyeti olup olmaması. Aslında uygun doz semptomların geçmesi. Mesela hala ateş

41:32

Basması var. Demek ki düşük kalıyor ööstrojenim.

41:35

Onların geçip meme hassasiyeti ve kanımının başlamadığı dozdur. Çok önemli bir şeyi sormak istiyorum.

41:41

Bu kanser meselesini çünkü kanser meselesini yapmadığını konuştuk. Yani ana fikirde normal insanlarda oranla

41:49

Oranda ve sentetikler için onu konuş. O çok düşük ve sentetik. Şunu sormak istiyorum. Aile geçmişinde nereye kadar

41:57

Iniyorsunuz ya da kimlerin kullanmaması lazım? Çünkü orada da bir epey karışıklık var. İşte atıyorum anneannesi kanser olmuş ya da bilemiyorum yani

42:05

Belki çok önemlidir. Ben bilmediğim için tekrar sorayım ki buradan öğrensinler.

42:09

Yani bir kanser geçmişi ya da annesinin bir kanser geçmişi olabilir ama yine de biz şu şekillerde veriyoruz. Yani nedir

42:17

Bunun protokolü? Siz bu kadar dikkatliyseniz onda da eminim çok hastamız var. Şimdi meme kanseri riski

42:24

Çok genetik yanı olan bir şey. Ailede varsa birinci derece yakınlarda anne, kız, kardeş, abla, teyze ya da kendi kızınız gibi.

42:35

Eğer varsa size de risk artıyor. Yani toplumda işte atıyorum 8 kadında bir görülüyor ya. Annesinde, ailesinde olanlarda 7 kadında bir görülüyor.

42:46

Mesela 8e 7 ama dediniz pek.

42:47

Evet. Ama artmış risk oluyor ailede olduğu zaman. Ancak bu hormon yerine koyma tedavisini bu biyo eş değerleri verdiğimizde bu riski daha da arttırmıyoruz.

42:57

Çok önemli. Bunu ne olur? Bun neyse artmış risk neyse onu taşıyor. Şimdi birkaç argüman söyleyeceğim size.

43:03

Şimdi bir saniye benim an artmış risk neyse derken yani senin annen de teyzen de vesairede var ise 7 kadından biri

43:11

Değil de 8iz kadından biri kanser oluyor.

43:14

Oluyor yani topluma göre artmış risk taşıyor. Hiçbir şey kullanmasan da kullanmasan da. Okey. Ve bu hormon aldığın zaman bu

43:21

Tamam aynı kalıyor. Değişmiyor. Hormon aldığın için daha da artmıyor.

43:25

O artmış riskini taşımaya devam ediyorsun.

43:28

Şimdi şöyle meme kanseri kanda dolaşan ööstrojenle ilgili bir olay değil.

43:34

Memenin apayrı bir kendi yapısı ve dokusu var. Meme kendisine böbrek üstü bezinden öncü maddeleri çekip ööstrojen yapıyor. Kandaki ööstrojene ihtiyacı yok.

43:44

Şimdi şöyle düşünün. kandaki ööstrojenle ilgili olsa menopozda en çok meme kanseri üçte ikisi menopoz sonrası kadınlarda görülüyor.

43:52

43:52

Yani kanında ööstrojeni olmayan kadınlarda. E hani kandaki ööstrojenle oluyordu meme kanseri.

43:58

Kanda ööstrojen ol olmayan menopoz sonrası kadınlarda görülüyor meme kanseri daha çok veya gebelerde ööstrojen 20.000'lerde dolaşıyor kanda.

44:09

H bütün gebelerin meme kanseri olmasını bekleriz o zaman. Yani bu kanda dolaşan ööstrojenle ilgili bir şey değil. Sizin

44:16

Genetiğiniz, beslenmeniz, çevresel şartlar bunlarla ilgili bir şey.

44:20

Ama çok yazık o zaman. O kadar çok insana ya annende var, teyzende var ben alamam, alırım.

44:26

Şimdi Esra Hanım, bu tedavi vermemek için bahane ediliyor. Şöyle bir örnek vereyim size.

44:32

Kendi meme kanseri geçirmiş kadınlara bile veriliyor artık. O da önemliydi.

44:36

Evet, çok önemli. Çünkü bu kadınlar menopoza sokuluyor. ve çok ciddi yaşıyorlar menopoz semptomlarını.

44:44

Şu şekilde de geçti ve bu sizin çok dikkate aldığınız ha kılavuz. Çünkü benim aklıma direkt o geldi. Tamam bu kılavuzlarda var.

44:51

Geçti. Şöyle geçti. Erken evre ise üzerinden uzun zaman geçmişse onkoloğuyla birlikte tartışılarak kullanılabilir şeklinde.

44:59

Dolayısıyla uzun dönem geçmiş düşük bir evreymiş. Hatta meme boşaltılmış belki başlanabilir hastanın durumuna göre.

45:07

Yani asla başlanılmaması gereken grup diye bir şey kalmadı artık.

45:12

Mindips'ı aynı böyle fastingle aralıklı oruçla ilgili anlatırken bayıldım.

7. bölüm: 50:10 Menopozda cinsel sağlık / Op. Dr. Burcu Akdağ

45:18

Peki eee menopozdaki ne yapacak? E menopozdaki hiç hormon kullanmayan aslında hormon kullan hormon kullanelim

45:25

Isterseniz fark etmez çünkü kullanan da var kullanmayan da var ama dalgalanma olmuyor bir kere yani o bahsettiğiniz e hormon kullanmayan hastada zamanla

45:33

Gelişen cinsel isteksizliğin üç ana sebebi var bir gerçekten hiçbir hormon olmayınca o dürtüsel cinsel istek pek

45:42

Gerçekleşmiyor burada eğer hasta bugüne hasta diyorum kadın bugüne kadar hasta cinsellikle ile güzel bir bağ kurduysa,

45:51

Seks onun hayatında önemli bir yerdeyse ya da stabil, mutlu bir partneri var veya seks benim için önemli hani ben hep

45:58

Bunu bir partner ediniyorum diyorsa o bir tık frekans düşse de devam edebiliyor. Ama zaten itek aka götürdüğü

46:06

Bir cinsellik varsa hormonlar da çekilince ben zaten menopoza girdim, alayım elimi, örgümü noktasına geçebilir. Ben kaç yaşında kadınım?

46:13

Tövbe tövbe. Bu yaştan sonra hani ay hocam neler diyorsunuz. Bir de nasıl yani mü vereceksiniz bana? bu yaşta falanlar oluyor. İkinci durum

46:22

Vücuttan hormonlar çekilince bakın herkes kalp krizi geçirmez, herkesin kemiği erimez ama herkesin ürogenital bölgesinde atrofi dediğimiz incelme,

46:31

Dokuda incelme, ıslanma problemi ve sinir uçlarında duyarlılık azalması olur. Hani hastalara şey der ya bir şeyler yaşıyorum ama hani eskiden derim

46:39

Ben tsunami gibi orgazmurken şimdi küçücük bir dalga gibi gelip gidiyor. in tatmini azalıyor ve vajinadaki tek sorun hepuk zannediyip böyle jel veriyorlar.

46:49

Olay bu değil. Bakın herhangi bir kadın doğumcu dediğimi çok iyi anlar. Size de şöyle anlatayım. Yıpranmış bir gömlek gibi düşünün. Dokunduğunuzda cırt diye

46:57

Ayrılır. Ya vajinanın girişi o kadar inceliyor ki böyle bebek bebek poposuna dönüyor.

47:03

Vajina böyle incecik bembeyaz. Şimdi penis alacak ya elastik fibril lazım.

47:08

Elastik fibirler kaybediliyor. O yüzden vajinada hem hormonların sistemik hormon kullanmasa bile çok daha masum ve lokal

47:16

Hormonların mutlaka kullanılması gerekiyor. Hem de eee çok güzel rejeneratif tedaviler var. Artık 2025 yılındayız. Yüzümüze yaptığımızdan daha fazlasını genitalde yapıyoruz.

47:26

PRP falan gibi şeyleri. Lazer, hiyronik asitler, PRP hepsi var.

47:31

E son olarak da bütün bunların sonucunda seks hem acılı hem keyifsiz bir hale geldiği için negatif deneyimler

47:40

Birikmeye başlıyor heybede. Yani siz bir yere gidip yemek yiyorsunuz ama çok keyifsiz bir yemek. Yani mideniz bozuluyor, canınız yan ne bileyim kusuyorsunuz falan falan. Hiç

47:49

Beğenmiyorsunuz ya da servisi beğenmiyorsunuz falan böyle. Diyorsunuz bir daha gelmem buraya. Sonra kadın böyle demeye başlıyor. Giderek frekans azalıyor. Haftada ikidden haftada bir, 15te bir, ayda bir.

47:59

Zaten oönikle yaşıkça erkekler biliyorsunuz damar sertliğinin ilk belirtisi ereksiyon problemidir.

48:08

Erkekte ne gerek var çok yoğunuz demeye başlıyor ve küskünleşmeye başlıyorlar.

48:12

Ama sağlıklı seks hem psikoloji için hem pervilik taban için işte hem depresyondan koruyor, prostat sağlığı, idrar kaçırma pek çok yerde etkisi çok fazla.

48:21

Bir şey soracağım. Peki hormon alan kadında nasıl oluyor?

48:25

Hormon olan kadında bu etkilenim çok daha düşük oluyor. Burada kadının libidosunu çok yukarıda tutmak için çok

48:33

Yüksek bir testosteron verme eğilimi var. Ben buna katılmıyorum. Yani 60 yaşındaki bir kadının HRT'si onu 20 yaşa

48:41

Döndürmek demek değil. Bu cinsel istek anlamında da dokuları sağlıklı tuttuktan ve bazal iyiliği sağladıktan sonra

48:48

Kadının eğer iyi ilişkiler içinde olduğu bir partneri varsa zaten kadın ve kadının seks geçmişi denen bir şey var.

48:55

Yani bu kadının seksleş ilişkisi nasıldı? Bana yıllar önce bir hasta geldi. Testosteron çok iyi geliyormuş.

49:00

Bana testosteron yazın. Benim isteksizliğim var. Dedim ki ne zamandır var? Kadınca 45 yaşında hep vardı. Ne bu? Mucize mi? Yani üfleyeceğiz üzerine

49:09

Bir anda libido artacak. Sonra konuşmaya başladık. travmalar, cinselliğe dair negatiflikler vesaire vesaire. İşte bu tamamen bununla birlikte geliyor. Biraz

49:17

Daha çaba gerektiriyor. Hani siz şey eee çok güzel bir fasting konuşmanızı vardı ya hani yani 50 yaşından sonra, 45 yaşından sonra işte hep o bildiğim yöntemlerle artık kilo veremiyorum diye

49:26

Geliyor kadına. Aynısı Esra Hanım'ın yani. Bu arada tabii ki kadının 50 yaş sonrası bilgelik çağı olarak adlandırılır ya. Orada kadının bir olgun

49:34

Seksi var artık. Yani çok daha kendini tanıdığı, bedenini tanıdığı ya 20'sindeki gibi olma değil. Bizim hedefimiz hiçbir zaman bu değil. Ama o bazali sağlamak da gerçekten kıymetli.

49:44

Ama yine bu da çok hasta özelinde giden.

49:46

Eğer siz biyo-eşdeğer HRT verirseniz özellikle vajinayı lokal olarak desteklemek önemli. Çünkü yani kremler sürüyoruz, patch'ler takıyoruz ama hiçbir

49:54

Zaman oturup da 30 yaşınızdaki seviyelere çıkarmıyoruz. Bu sağlıklı değil. Öyle olunca da vajinaya giden az oluyor. O yüzden lokal kullanmak da gerçekten çok önemli.

*Transkript YouTube'dan Alınmıştır.*