[0:00:00.080] Tony Robbins gibi tedavi ettiğin kişiler tarafından zaten ünlüydün. Başka kimler

[0:00:05.200] var? Chris Hemsworth, Zach Effron ve sonra

[0:00:08.599] aniden kardeş yıllar senin hastan oldular.

[0:00:10.880] Herkes [müzik] bu ünlülerin neden bana geldiğini merak ediyor. Doktorlar

[0:00:13.400] okumuyor ve sadece bu işten para kazanmaya çalışıyorlar. Rejeneratif tıp

[0:00:16.440] aslında hücre tedavisi, gen tedavisi ve doku mühendisliği ile ilgili. Yani

[0:00:19.760] vücudunuzdaki tüm hücrelerinizi alıp reset tuşuna basabildiğinizi ve hepsini

[0:00:22.925] [müzik] 20 yaş gençleştirebildiğinizi hayal.

[0:00:24.760] Peki bir insanın sisteminde ne kadar yenilenme gerçekleşebilir?

[0:00:27.920] Bana diyorlar ki bahse girerim yaşlanmayı. Onlarca yıl tersine

[0:00:30.519] çevirirsin. Ayrıca dünyadaki en iyi hücresel tedaviyi [müzik] yapabilseydin

[0:00:33.840] ve hiçbir sınırlaman olmasaydı bu ne olurdu? Ben Esra Çavuşoğlu. 19 yıldır

[0:00:39.120] ayık bir hayat yaşıyorum. [müzik] Bağımlılık hastalığı ile mücadelem beni

[0:00:42.719] beden ve performansımı iyileştirmek, hayat kalitemi arttırmak, daha sağlıklı

[0:00:46.600] ve uzun yaşamak için yeni yöntemler, cihazlar ve takviye ürünler araştırmaya

[0:00:50.600] yönlendirdi. [müzik] Bağımlılık hastalığı, baya hacking ve longevity

[0:00:54.520] alanlarındaki kendi deneyimlerimden dünyadaki son gelişmelere, çığır açan

[0:00:58.600] girişimcilerden uzman akademisyenlere yıllardır yaptığım sohbetler [müzik]

[0:01:03.079] artık her hafta Ayık Kafa podcastı. Bugün Ayık Kafa podcast'te yeniden

[0:01:08.360] Rejeneratif Tıbbın en çok aranan isimlerinden biri olan Doktor Adil Khan

[0:01:12.240] bizlerle. Onu muhtemelen Tony Robbins, Chris Hamsworth, Zach Erron ve hatta

[0:01:16.960] Kardasanlarla yaptığı tedavilerden tanıyorsunuz. Ama bu bölümde ünlü

[0:01:21.000] manşetlerinin çok ötesine geçiyoruz. Başarısının ardındaki gerçek bilimi, Muz

[0:01:25.799] kök hücrelerini ve bu hücrelerin onarım ve yenilenme konusundaki bilgilerimizi

[0:01:30.600] nasıl devrim niteliğinde değiştirdiğini konuşuyoruz. Ayrıca benim de

[0:01:34.640] deneyimlediğim ultrason rehberli Müsus hücreleriyle yaptığı yenilikçi Vagus

[0:01:39.000] siniri resetleme yöntemini, egzozomları ve sinir sistemini sakinleştirip yeniden

[0:01:43.799] programlamak için kullandığı peptitleri de ele alıyoruz. Doktor Kaan, travmadan

[0:01:48.159] yaşlanmaya kadar her konuda nelerin abartı, nelerin bilimsel gerçek ve

[0:01:52.560] nelerin geleceğin tedavisi olduğunu açıklıyor. Bu sohbet rejenerasyon

[0:01:56.600] hakkında düşünme biçiminizi kesinlikle değiştirecek. Ayıkfa'nın bu bölümü Gedik

[0:02:01.360] Eğitim Vakfı katkısıyla sizlere ulaşıyor. 30 yılı aşkın süredir gençler,

[0:02:06.399] çocuklar ve kadınların eğitimine destek veren burslar, projeler ve sosyal

[0:02:10.840] çalışmalarla onların hayallerine ulaşmalarına imkan sağlayan Gedik Vakfı

[0:02:15.280] ile bu yolculukta birlikte olduğumuz için gurur duyuyoruz. Eğitime yatırım

[0:02:20.280] geleceğe yatırımdır. Siz de Ayık Kafaya konuk olan alanında dünya çapında

[0:02:24.920] başarılı uzmanlara isterseniz orijinal İngilizce kayıtlarıyla, isterseniz

[0:02:30.000] Türkçe çeviriyile ve tamamen ücretsiz şekilde ulaşmaya devam etmek için kanala

[0:02:35.160] abone olun, bölümlere yorum yazın, beğenin ve paylaşın. En güncel bilimsel

[0:02:40.720] verilere dayanan içeriklerimize ulaşmaya devam edebilmek için siz de böylece

[0:02:45.239] destek verin. Doktor Adil Kan, Ayık Kafaya hoş geldin.

[0:02:50.080] İkinci kez konuğumsin için daha konforlu.

[0:02:54.360] İlk podcastte Japonya'daydım. İstanbul'a ve stüdyoma hoş geldin.

[0:02:58.239] Burada bulunmanın çok özel bir amacı var ve ayık kafa izleyicilerimle bu konu

[0:03:03.879] hakkında da konuşacağız. Daha önceki podcastte kök hücreler, mus kök

[0:03:09.159] hücreleri ve egzozomlar üzerine konuşmuştuk. Bu podcastte de bu konulara

[0:03:14.400] kısaca değineceğiz ama son dönemde Tony Robbins, Chris Hamsworth ve Zach Erron

[0:03:19.879] gibi isimleri tedavi etmenle zaten tanınır hale geldin. Derken birden

[0:03:25.599] kardeş Yınlar devreye girdi ve bir anda Instagram'da viral oldun.

[0:03:31.120] Gerçekten viral oldu. Çünkü bir anda pek çok medya kuruluşu bunu haber yaptı.

[0:03:36.239] Hatta Asya basınında bile yer aldı. İnsanlarda şu soru büyük bir merak

[0:03:41.000] uyandırdı. Bu kadar ünlü isimler neden bu doktora gidiyor? Onu bu kadar özel

[0:03:46.760] yapan nedir? demeye başlandı. O zaman oradan başlayalım. Çünkü Tony

[0:03:51.040] Robbins senin için çok parlak bir hekim. tutkulu, kararlı ve her zaman en

[0:03:57.159] yenilikçi tedavilerin peşinde diyor. Evet.

[0:04:00.799] Bence insanlar tam da bu nedenle sana bu kadar ilgi gösteriyor ve tedavi için

[0:04:05.079] seni tercih ediyor. Evet. Yani yıllardır hayranlık duyduğum

[0:04:08.799] Tony gibi birinden bunu duymak gerçekten çok gurur verici. Sanırım bu sürekli

[0:04:13.120] öğrenme isteği ve kendini durmadan geliştirme merakından geliyor. Çünkü bir

[0:04:16.759] hekim olarak hatta bir psikolog için de geçerli bu. İnsan bazen kolaya kaçıp

[0:04:21.040] artık her şeyi biliyorum daha fazlasına gerek yok." diyebiliyor. Benim için her

[0:04:24.720] zaman hastalarımın durumunu iyileştirme isteği vardı. Aslında bu yeni tedavileri

[0:04:28.639] keşfetmem de işte bu motivasyondan doğdu.

[0:04:31.120] Peki senin asıl eğitimin ne üzerine? Tıp eğitimini pratisyen hekimlik

[0:04:34.639] alanında tamamladıktan sonra spor hekimliği üzerine uzmanlaştım. Ardından

[0:04:38.280] birkaç yıl girişimsel ağrı tedavisi eğitimi aldım. Bu süreçte enjeksiyon

[0:04:42.039] teknikleri ve ağrıya yönelik girişimsel yöntemler üzerine çalıştım. Daha sonra

[0:04:45.680] Kanada'da bir klinik araştırmada yer aldım. artrit hastalarında kök hücre

[0:04:49.080] tedavisini deneyen ilk ekiplerden birindeydim. O dönem kullanılan kök

[0:04:52.280] hücreler bugünkü anlamda gerçek kök hücreler olmasa da bu deneyim beni kök

[0:04:55.960] hücre araştırmalarına yöneltti. Okudukça burada büyük bir potansiyel var. Neden

[0:04:59.440] kimse konuşmuyor diye düşündüm. Öğrenmeye devam ettim ve sonunda

[0:05:02.479] bağışıklık hücreleri üzerine çalışmaya başladım.

[0:05:04.680] Evet bu podcastin kitlesi çok bilgili. En güncel longevity tedavilerini

[0:05:10.160] yakından takip ediyor. Ama senin anlattıkların arasında benim bile

[0:05:15.039] duymadığım şeyler var. News hücrelerinden başlayalım. Geçen

[0:05:20.680] bölümün sonunda kısacık değinmiştin. Üzerinden bir yıldan fazla geçti. O

[0:05:27.120] zaman yeni deniyordun. Heyecanlıydın ama henüz çok içine girmemiştin. Şimdi bize

[0:05:33.039] daha detaylı anlatır mısın? Tabii. O zamanlar yeni yeni kullanmaya

[0:05:36.560] başlamıştım. Şimdi ise yüzlerce hastada deneyim kazandım. Bu kadar çok vakayla

[0:05:40.960] çalışınca gerçekten ne kadar etkili olduğunu, ne kadar farklı insanlara

[0:05:44.960] fayda sağladığını ve önceki teknolojiye kıyasla ne kadar büyük bir ilerleme

[0:05:49.120] olduğunu net bir şekilde görebiliyorsun. Bence insanların bu konunun geçmişini

[0:05:53.600] biraz anlaması önemli. Kısa tutacağım ama kök hücrelerin tarihini bilmek

[0:05:57.840] gerekiyor. 1992'de Doktor Arnold Kaplan Mezenkimal kök hücre terimini ilk kez

[0:06:04.039] kullandı. Mezenkimal embriyolojik bir terim aslında. Detaylara girmeye gerek

[0:06:09.000] yok ama bu hücreler kemik iliğinden, yağ dokusundan veya göbek kordonundan elde

[0:06:14.160] edilebiliyor. Kolay toplanabildikleri için başta büyük bir heyecan vardı. Bu

[0:06:18.360] hücrelerin yeni dokular oluşturabileceği ve hasarlı bölgeleri onarabileceği

[0:06:22.599] düşünülüyordu. Eee fakat araştırmalar gösterdi ki Mezenkimal kök hücreler yani

[0:06:27.400] MSC'ler aslında bunu yapmıyor. Temelinde sadece enflamasyonu azaltıyorlar. yine

[0:06:31.599] de faydalı olabiliyorlar ama çoğu uzun süre yaşamıyor. Doktor Kaplan da 2017'de

[0:06:36.440] yayımladığı bir makalede bu hücrelerin adının tedavi edici sinyal hücreleri

[0:06:41.240] olarak değiştirilmesi gerektiğini söyledi. Yani bunlar aslında rejeneratif

[0:06:45.360] değil sinyal göndererek etki eden hücreler. Buna rağmen Panama, Tayland

[0:06:50.000] gibi yerlerde çok sayıda kök hücre kliniği açıldı.

[0:06:53.080] Ben de Panama'ya gitmiştim. Evet. Meksika, Türkiye, Dubai yani

[0:06:56.720] denetiminin az olduğu pek çok yerde bu tür klinikler ortaya çıktı. Biz kök

[0:06:59.960] hücre kliniğiyiz diyorlar ama aslında sundukları şey gerçek kök hücre değil.

[0:07:03.280] Aslında bu kliniklerin sunduğu şey kök hücre değil. Sinyal molekülleri yani

[0:07:07.520] MSC'ler. Bu bilimsel bir gerçek. Terimi ilk ortaya atan Doktor Kaplan bile artık

[0:07:12.720] adının değiştirilmesi gerektiğini söylüyor. Ama birçok doktor bunu

[0:07:15.960] okumuyor ya da umursamıyor. Sadece ticari bir fırsat olarak görüyorlar.

[0:07:19.840] Bilimsel olarak durum buydu. Bu yüzden de birçok geleneksel doktor kök hücre

[0:07:23.960] tedavilerine sıcak bakmıyor. Çünkü bu kliniklerin çoğu sadece para kazanmakla

[0:07:27.680] ilgileniyor ve hücreleri doğru şekilde kullanmıyor. İşte bu beni şu soruya

[0:07:31.199] yöneltti. Gerçek kök hücre teknolojisi diye bir şey var mı? O noktada yamanaka

[0:07:35.599] kök hücreleriyle yani indüklenmiş plüpotent kök hücrelerle karşılaştım.

[0:07:39.840] İşte bu geleceğin teknolojisi olacak diye düşündüm. Ama bu hücrelerin en

[0:07:43.960] büyük riski tümör ve kanser oluşumu. Bunu önlemek için gen düzenleme

[0:07:47.440] yöntemleri geliştiriliyor. Ama hala çok fazla genetik müdahale var ve bu

[0:07:50.919] teknolojilerin geniş klinik kullanım için güvenli hale gelmesi muhtemelen

[0:07:54.319] birkaç yıl daha sürecek. O noktada tamam dedim yani bu teknoloji gelecekte çok

[0:07:58.319] şey değiştirebilir ama ilginçtir Muse hücrelerini ilk kez bir hastamdan

[0:08:02.759] duydum. Sonra konuyu araştırmaya başladım ve Japonya'ya gidip bu

[0:08:06.560] hücreleri keşfeden Profesör Mari Tozava ile tanıştım. Gerçekten etkilendim.

[0:08:10.720] Çünkü muze hücrelerinin, mezenkimal kök hücrelerin bir alt grubu olduğunu

[0:08:14.639] öğrendim. Yani göbek kordonu ya da yağ dokusundan kök hücre aldığınızda aslında

[0:08:19.800] içinde farklı türlerde hücre popülasyonları bulunuyor ve bunlardan

[0:08:23.280] biri de müze hücreleri. Artık teknoloji sayesinde bu hücreleri diğerlerinden

[0:08:27.680] ayırmak mümkün. Ben bunu hep şöyle açıklıyorum. Elinizde bir sürü meyve var

[0:08:31.639] ve siz en iyi elmayı seçmek istiyorsunuz. işte müze hücrelerini

[0:08:35.000] izole etmek de en kaliteli kök hücreleri seçmek gibi. Çünkü amaç tüm kök hücre

[0:08:40.240] popülasyonunu değil sadece en etkili olanlarını almak. Göbek kordonundan ya

[0:08:44.839] da plasentadan elde edilen hücrelerin içinde aslında 10 farklı tür kök hücre

[0:08:49.279] bulunuyor. Bu yüzden müze hücrelerini ayırıp standardize etmek önemli. Çünkü

[0:08:53.760] en iyi özelliklere sahip olanlar onlar. Peki bu özellikler neler? Birincisi

[0:08:58.680] pluripotentler. Yani vücuttaki herhangi bir hücre türüne dönüşebiliyorlar.

[0:09:03.279] İkincisi, tümör oluşturma riski yok. Yani güvenli. Üçüncüsü homing

[0:09:07.920] mekanizmasına sahipler. Yani IV yoluyla verildiğinde vücutta hasarlı bölgeleri

[0:09:12.800] kendiliğinden bulup onarabiliyorlar. Yani bu hücreleri doğrudan organa

[0:09:16.720] enjekte etmen gerekmiyor. Pelç üzerine yapılan klinik çalışmalar da bunun böyle

[0:09:21.200] olduğunu gösterdi. Böylece ciğerlerinde takılmaz.

[0:09:23.720] Aynen öyle. Peki farkı ne?

[0:09:25.279] Çok daha küçüktür. Mezenkimal kök hücrelerle ilgili sorun da bu. %99'u

[0:09:28.440] akciğerlerde hapsoluyor. Muse hücreleri daha küçük. Bu da büyük bir fark

[0:09:31.399] yaratıyor. Ama asıl etkileyici olan bu hücrelerin etki mekanizmasının artık

[0:09:35.720] tamamen haritalanmış olması. İşte bu MIUS hücrelerini diğer plüpotent kök

[0:09:39.839] hücrelerden ayıran en önemli özellik. Çünkü şu anda farklı plüpotent hücre

[0:09:43.279] türleri de geliştiriliyor. Örneğin trofoblast kök hücreleri veya fetal kök

[0:09:46.200] hücreler gibi. Ancak tümör riski bir yana bu hücrelerin vücuda nasıl entegre

[0:09:49.640] olacağı tam olarak bilinmiyor. Muse hücreleri ise bu konuda net bir

[0:09:52.560] mekanizmaya sahip. Muse hücreleri hasarlı hücre parçacıklarını yiyor. Yani

[0:09:56.519] neredeyse bir makrofaj gibi davranıyor. Örneğin kalp ya da beyne gittiklerinde

[0:10:00.160] oradaki ölü kalp hücrelerini temizleyip onların hücresel yapısını kullanarak

[0:10:03.680] yeni sağlıklı kalp hücrelerine dönüşebiliyorlar. Bu sayede dokunun

[0:10:06.839] işlevi yeniden kazanılıyor. Ardından epigenetik yeniden programlama dediğimiz

[0:10:10.560] bir süreçten geçiyorlar. Yani birçok kişinin endişelendiği gibi donör DNA'sı

[0:10:14.519] vücuduma geçer mi durumu yaşanmıyor. Bu hücreler kendi genetik yapısını vücuda

[0:10:18.320] adapte ederken donör DNA'sını aktif hale getirmiyor.

[0:10:20.839] Ben de tam bunu soracaktım. Öyle mi zihnini okumuşum? Yani temelde bağışçı

[0:10:25.120] DNA'sı okunmuyor. Çünkü muze hücresinin yaptığı şey şu: Hasarlı hücreyi

[0:10:28.920] yediğinde hücresel mekanizmaları kullanarak hangi genlerin açılıp

[0:10:32.640] hangilerinin kapanacağını yeniden belirlediği bir sıfırlama sürecinden

[0:10:36.040] geçiyor. Böylece artık daha az DNA hasarı olan, yeni mitokondrilere sahip

[0:10:41.000] ve daha iyi işlev görebilen bir hücre ortaya çıkıyor.

[0:10:46.240] Ve bu hücre artık bağışçı genlerini ifade etmiyor.

[0:10:49.440] Bir şey sormak istiyorum. Aslında birçok podcast yaptım. Sadece kök hücre üzerine

[0:10:54.320] değil ama aralarda Sandra Kaufman, Elizabeth Yört gibi isimlerle bu konuyu

[0:11:00.000] da konuşma fırsatım oldu. Onlardan biri şöyle bir şey söylemişti. Egzozomlardan

[0:11:06.160] değil doğrudan kök hücrelerden bahsediyorum. İlk uygulamada vücut ne

[0:11:11.560] olduğunu tam anlamıyor. Yani dışarıdan bir şey geldiğini fark etmediği için

[0:11:16.079] tepki vermiyor. Ama damar yoluyla kök hücre tedavisini tekrar tekrar

[0:11:20.920] yaptığında bu kez sistem vücuduma bana ait olmayan bir şey geliyor diye

[0:11:25.920] algılayabiliyor ve otoimmün bir tepki vermeye başlıyor.

[0:11:29.200] Evet. Vücut bazen antikor üretebilir ama bu durum mezankenkimal kök hücreler için

[0:11:33.800] geçerli. Çünkü bu hücreler bağışıklık sisteminden tamamen gizlenemez. Sadece

[0:11:38.120] bir süreliğine ondan kaçabilirler. Bu sayede kısa vadede etkili olurlar ama

[0:11:42.600] sonunda bağışıklık sistemi onları fark eder. İşler ve vücuttan atar. Muse

[0:11:46.519] hücreleri ise tamamen farklı. Gerçekten bağışıklık ayrıcalığına sahipler. Bunun

[0:11:51.040] iki nedeni var. Birincisi belirli bir HLA antijenini yani bağışıklık tanıma

[0:11:55.560] yapısını çok düşük seviyede taşıyorlar. İkincisi ise HLAG adlı özel bir

[0:12:00.240] bağışıklık tanıma yapısının yani başka bir antijenin yüksek seviyede bulunması.

[0:12:04.279] Bu da bağışıklık sisteminin onları yabancı madde olarak algılamamasını

[0:12:07.920] sağlıyor. Yani vücut bu hücrelere karşı belirgin bir savunma tepkisi

[0:12:12.200] oluşturmuyor. Ama o konuda sana katılıyorum. Eğer biri bana Doktor Kahn,

[0:12:17.320] hiçbir sınırın olmasa dünyanın en iyi hücresel tedavisini nasıl tasarlardın

[0:12:22.440] diye sorsa cevabım kesinlikle donörden alınan yani alojenik değil kişinin kendi

[0:12:27.839] hücresinden elde edilen bir tedavi olurdu. Henüz o seviyeye gelmedik ama

[0:12:32.600] buna çok yaklaştık. Düşünsene kendi kanındaki muz hücrelerini alıp onları

[0:12:37.199] yeniden gençleştirerek yeni doğan haline geri döndürebilsek ve o gençleştirilmiş

[0:12:42.279] Muse hücresi %100 senin kendi DNAndan oluştuğu için hiçbir risk taşımadan

[0:12:48.040] sınırsız dozda kullanılabilir hale gelir. Bence bu hücresel tedavilerde

[0:12:52.839] ulaşılabilecek en ileri nokta olurdu. Aslında şu anda piyasada bulunan bazı

[0:12:57.120] hücre yeniden programlama teknolojilerini inceleyerek bunun

[0:13:00.480] üzerine çalışmaya başladım bile. Bu yöntem sayesinde tekrarlayan dozlar

[0:13:04.519] konusunda da endişe etmeye gerek kalmazdı. Çünkü muse hücreleri ile

[0:13:08.800] ilgili henüz uzun vadeli veri yok. Örneğin bugüne kadar kimseye yüz doz

[0:13:12.839] uygulanmış değil. Diğer doktorların da uyardığı o konuya

[0:13:14.959] yani söylediğim şeye sen de katılıyorsun değil mi?

[0:13:17.160] Evet. Özellikle mezenkimal kök hücrelerde bu durum çok daha geçerli.

[0:13:20.040] Tabii muze hücrelerinde değil o eski tip klasik kök hücreler için geçerli. Yani

[0:13:24.839] şunu diyorsun. Çok sık uygulandığında vücut tepki vermeye başlıyor. Çünkü

[0:13:29.360] sistem bu bana ait değil diyor. Ve bu konuda yapılmış araştırmalar da

[0:13:32.880] var. Mezenkimal kök hücrelerde sadece tek bir uygulamadan sonra bile yaklaşık

[0:13:36.440] %11 ila %12 oranında antikor tepkisi geliştiği görülmüş. Tedavi

[0:13:40.279] tekrarlandıkça da bu oran giderek artıyor.

[0:13:42.519] Şimdi bugünkü konuma geçelim. Bugün bir işlem yaptırdım ve yan tarafım biraz

[0:13:47.399] şiş. E aslında bunu daha önce de konuşmuştuk sanırım. O zaman ya yeni

[0:13:51.800] başlamıştın ya da henüz planlama aşamasındaydın. Bana bu teknolojiden, bu

[0:13:55.839] tedavi yönteminden bahsetmiştin. Şimdi hatırladım. Kanada'da bazı askerlere

[0:14:00.920] PTSD yani travma sonrası stres bozukluğu için uygulamıştın. O askerler intihar

[0:14:06.279] eğilimindeydi ve tedavi sonrasında yeniden karar verebilme, seçim yapabilme

[0:14:11.320] güçlerini kazandıklarını söylemiştin. Evet, intiharın eşiğindeydiler ama bu

[0:14:15.800] tedaviyle zihinlerini adeta yeniden başlatabildiler. Kısacası bu onların

[0:14:19.959] hayatını kurtardı. Evet, artık son zamanlarda bu yöntem

[0:14:22.920] biraz daha popüler hale geldi. Hadi bundan biraz konuşalım. Tam olarak nedir

[0:14:26.480] bu? Şöyle düşün. Vagus siniri aslında

[0:14:28.600] vücudun rahatlama sistemine açılan bir kapı gibidir ama aynı zamanda vücuttaki

[0:14:33.240] pek çok farklı bölgeyle de bağlantı halindedir. Vagus siniri kalbe,

[0:14:38.560] bağırsaklara ve dalağa kadar uzanır. Bu yüzden enflamasyonu belirli ölçüde

[0:14:42.920] kontrol eder ve bağırsak fonksiyonlarını düzenler. Örneğin gastroparezi

[0:14:47.199] hastalarında yani sindirimin yavaşladığı durumlarda bu genellikle vagus sinirinin

[0:14:52.320] düzgün çalışmamasından kaynaklanır. Dolayısıyla vagus siniri bozulduğunda

[0:14:56.880] vücutta pek çok farklı sorun ortaya çıkar. Ayrıca disotonomi denilen yani

[0:15:01.800] sinir sisteminin dengesiz çalıştığı bir durum vardır. Buna örnek olarak postural

[0:15:06.560] ortostatik taşikardi sendromu yani pots gösterilebilir. Çok yaygın olmasa da

[0:15:11.600] bazıları bundan muzdariptir ve ne yazık ki henüz etkili bir tedavisi yoktur.

[0:15:15.959] Kısacası bu sinir sisteminin dengesini kaybetmesi anlamına gelir. Bizim bu

[0:15:20.519] tedaviyle sormaya çalıştığımız soru şu: Eğer sinir sistemi dengesizse onu

[0:15:25.320] yeniden dengeye getirebilir miyiz? Bunu yapmanın yolu da Vagus sinirinin

[0:15:29.959] işlevini güçlendirmek ve sinir sisteminin diğer tarafı olan savaş ya da

[0:15:34.319] kaç tepkisini dengelemektir. Çünkü savaş ya da kaç tepkisi özellikle anksiyete

[0:15:39.519] yaşayanların çok iyi bildiği gibi bazen tamamen kontrol dışına çıkar. Bu tamamen

[0:15:44.560] fizyolojik bir durumdur. Bir anda o moda girersin ve vücudun oradan çıkmakta

[0:15:48.519] zorlanır. Bizim yaptığımız işlem aslında uzun süredir bilinen klasik bir yöntem.

[0:15:53.319] Stellate ganglion blowu yani yıldız ganglionu bloklama. Yıllardır birçok

[0:15:58.399] doktor tarafından uygulanıyor ama benim klinik deneyimlerimde fark ettiğim asıl

[0:16:02.480] fark şu. Vegus sinirine doğru maddeleri, örneğin egzozomlar, kök hücreler,

[0:16:07.319] peptitler ya da bunların kombinasyonunu enjekte ettiğinde sinir sistemi çok daha

[0:16:11.759] iyi çalışmaya başlıyor. E böylece vagus sinirinin işlevi güçleniyor ve bununla

[0:16:16.639] birlikte sinir sistemi yeniden dengeleniyor. Ben bu yöntemi POTS, PTSD,

[0:16:21.079] anksiyete, gastroparezi gibi pek çok farklı durumda hastalarıma uyguladım.

[0:16:25.319] Elbette başarı oranı herkes için %100 değil ama gerçekten çok fazla hastada

[0:16:29.839] belirgin iyileşme gördüm. Üstelik bu kişiler genellikle başka hiçbir seçeneği

[0:16:34.240] kalmamış hastalardı. Vagus siniri aslında senin de söylediğin

[0:16:38.000] gibi bağırsakla beyin arasında uzanan bir otoyol gibi. Tam anlamıyla bir

[0:16:42.279] bağlantı yolu. Bu yüzden sadece bağırsaklar üzerinde değil aynı zamanda

[0:16:46.079] beyin üzerinde de çok güçlü bir etkisi var.

[0:16:48.240] Evet. Peki bugün bana ne enjekte ettin? Mus

[0:16:52.120] kök hücreleri, MUS egzozomları ve BPC ile TB4 peptitlerini enjekte ettik.

[0:16:58.680] Bunlar bildiğin gibi daha çok iyileşmeyi destekleyen ve hücresel yenilenmeyi

[0:17:02.639] teşvik eden maddeler. Bu karışımı ultrason rehberliğinde doğrudan Vagus

[0:17:07.039] sinirine enjekte ettik. Stellaight Ganglion bölgesine ise daha klasik bir

[0:17:11.799] uygulama olarak yalnızca anestezik bir enjeksiyon yaptık.

[0:17:15.079] Peki her iki uygulamada da etkileri görmek ne kadar sürüyor? Genelde

[0:17:21.000] Stellate Ganglon bloğunun etkisi bazen hemen hissedilebiliyor. Senin durumunda

[0:17:24.600] sanırım bu işlemi kız kardeşin yaptırmıştı. Sen sadece vagus siniri

[0:17:27.360] enjeksiyonu yaptırdın. Bloğun etkisi kişiye göre değişiyor ama çoğu zaman

[0:17:30.400] birkaç gün ya da birkaç hafta içinde fark edilmeye başlıyor. Sadece Vagus

[0:17:33.240] sinir uygulaması ise biraz daha farklı. Bu işlem siniri yeniden programlamayı

[0:17:36.360] hedefliyor. Bu nedenle etkiler daha yavaş ortaya çıkıyor. Genellikle 1 ila 2

[0:17:39.960] ay içinde belirginleşiyor. Çünkü bu süreçte asıl amaç sinir fonksiyonunu

[0:17:43.320] yeniden onarmak. Bu gerçekten çok önemli. Çünkü şöyle bir

[0:17:47.000] durum var. Ben bu dünyada özellikle de kendi hayatımda sürekli hızlı iyi bir

[0:17:52.919] tempo içindeyim. Podcast yapıyorum. Danışanlarım var. Birkaç tane de işim

[0:17:57.280] var. Yani neredeyse sadece uyurken çalışmıyorum diyebilirim. Ve evet

[0:18:02.720] sürekli yarın şunu unutmamam lazım diye düşünebiliyorsun. Elbette meditasyon,

[0:18:08.280] yürüyüş ya da doğayla temas etmek gibi yöntemler var. Ama bazen tüm sistemi

[0:18:13.880] yeniden dengelemek, vücudu gerçekten sıfırlamak ve tazelemek için daha güçlü

[0:18:18.919] bir müdahaleye ihtiyaç. Bu işlem aslında sinir sistemini yeniden başlatmak gibi.

[0:18:23.640] Günümüzde pek çok insanın buna ihtiyacı var. Çünkü stres altında vücut artık çok

[0:18:28.360] kolay bir şekilde savaş ya da kaç moduna geçiyor. Bu uygulama vücudun strese

[0:18:33.200] karşı dayanıklılığını artırıyor. Bazı klinik vakalarda işlem sonrasında

[0:18:38.039] kortizol seviyelerinin normale döndüğünü ya da highv yani kalp ritmi dengesinin

[0:18:43.520] belirgin biçimde iyileştiğini gözlemledik. Yani tedavinin etkisini

[0:18:47.600] gösterebilen ölçülebilir sağlık göstergeleriyle sonuçları takip etmek

[0:18:52.000] mümkün. Bence Vagus siniri için ultrason çok önemli. Çünkü gördüğüm kadarıyla

[0:18:57.120] sinir gırtlağımızın oldukça derinlerinde yer alıyor.

[0:18:59.720] Evet. Tam karşısında.

[0:19:02.559] Çünkü biliyorum ki Türkiye'de genellikle nöral terapi yapılıyor ve o uygulama

[0:19:08.640] daha çok yüzeysel bölgelere yönelik oluyor.

[0:19:11.640] Evet. Kesinlikle. Evet. Nöral terapi yüzeyseldir.

[0:19:15.840] Madem muze hücrelerini, vagus sinirini ve diğerlerini konuştuk. Şimdi gelecek

[0:19:20.880] yeniliklere bakalım. bizi bundan sonra neler bekliyor?

[0:19:24.520] O kadar çok yeni gelişme var ki aslında rejeneratif tıbbın özü şu: Vücudun kendi

[0:19:30.440] kendini iyileştirme planını yani doğasında var olan onarım haritasını

[0:19:35.159] yeniden aktive etmeye çalışıyoruz. Vücut zaten nasıl iyileşeceğini biliyor. Biz

[0:19:40.760] sadece o sürecin şifrelerini çözmeye başlıyoruz. Bilim ilerledikçe bu

[0:19:45.400] mekanizmalar daha net ortaya çıkıyor. Mesela kısa süre önce yapılan bir

[0:19:50.200] araştırmada insanlarda değil ama aksolot adı verilen küçük bir kertenkele türünde

[0:19:56.360] çok özel bir buluş yapıldı. E bu canlıya belirli bir büyüme faktörü verildiğinde

[0:20:02.159] yani doğru molekül bulunduğunda kopan uzvunu tamamen yeniden oluşturabildiği

[0:20:07.559] görüldü. Gerçekten inanılmaz bir şey aslında. Buradaki asıl nokta şu. Henüz

[0:20:12.600] vücudun kendini iyileştirmesi için hangi sinyallerin ya da hangi biyolojik

[0:20:16.720] mekanizmaların devreye girmesi gerektiğini tam olarak bilmiyoruz. Ama

[0:20:20.360] her geçen yıl bu konuda çok daha fazlasını öğreniyoruz. Rejeneratif

[0:20:23.960] tıbbın özü de zaten bu. üç temel ayağa dayanıyor. Hücresel tedaviler, gen

[0:20:28.799] tedavileri ve doku mühendisliği. E ve bu üç alanda da şu anda inanılmaz bir

[0:20:34.000] ilerleme yaşanıyor. Evet, MZA hücrelerinden bahsettik ama aslında

[0:20:37.400] bunun ötesinde çok daha büyük gelişmeler var. Az önce biraz değindiğimiz gibi

[0:20:40.960] bunlardan biri de hücresel yeniden programlama. Bu kavram bir hücreyi adeta

[0:20:45.720] sıfırla tuşuna basarak yeniden başlatmak anlamına geliyor. Vücudundaki tüm

[0:20:49.200] hücreleri sıfırlayıp hepsini 20 yaş daha genç hale getirebildiğini düşünsene.

[0:20:53.039] İşte bu yaklaşım retrocience olarak bilinen alanın temeli. Şu anda Jeff

[0:20:57.080] Bezos ve Sam Altman gibi isimlerin fonladığı büyük laboratuvarlar bu

[0:21:00.440] teknoloji üzerinde çalışıyor. Eee ama insanların çok duymadığı bazı ekipler de

[0:21:04.280] var. Örneğin Çin'deki bir araştırma grubu ki ben de oradaydım. Kısmi

[0:21:07.280] hücresel yeniden programlama yöntemini geliştirmeyi başarmış durumda.

[0:21:10.600] Tamam bu yeniliklerden konuşalım. Adı Rilx muydu?

[0:21:15.840] Tamam bu farklı. Bu Çin'deki başka bir çalışma. Çinliler çok fazla şey üzerinde

[0:21:20.039] çalışıyor. Aslında bu bahsettiğim şey sadece küçük bir molekül. Hangi molekül

[0:21:24.320] olduğunu tam olarak bilmiyorum. Çünkü süreç patent aşamasında. Ama temelde bu

[0:21:28.960] molekül bir deri hücresini örneğin bir fibroblasti yeni doğan benzeri bir

[0:21:33.520] duruma geri döndürebiliyor. Ancak burada önemli bir fark var. Bu yöntem hücreyi

[0:21:38.000] embriyonik aşamaya kadar götürmüyor. İşte bu çok kritik. Çünkü yamanaka kök

[0:21:42.200] hücrelerinde hücre tamamen embriyonik hale döndüğü için tümör ve kanser riski

[0:21:46.760] ortaya çıkıyor. Eğer hücreyi tamamen değil de sadece kısmen yeniden

[0:21:50.760] programlayabilirsen yani onu bebek benzeri bir duruma geri döndürüp

[0:21:53.559] embriyonik seviyeye kadar götürmezsen tümör riski ortadan kalkıyor. İşte Çinli

[0:21:57.039] bilim insanları tam olarak bunu başardı. Bu kısmı yeniden programlama bence

[0:22:00.240] gerçekten çok büyük bir bilimsel sıçrama. Şimdilik sadece fibroblast

[0:22:03.559] hücrelerinde uygulanabiliyor ama gelecekte farklı hücre türlerinde de

[0:22:06.279] kullanılabileceği öngörülüyor. Yani bu da muze hücrelerinde olduğu gibi

[0:22:09.520] mi? Evet, aynen öyle. Bu benim hayalim. Ben

[0:22:11.679] de tam olarak bunu yapmak istiyorum. Dinleyicilerin gözünde canlanması için

[0:22:15.400] biraz örnek verelim. Diyelim ki senden bir deri örneği ya da Muse hücresi

[0:22:20.840] aldılar. Sonra bu hücreyi 5 yaşındaki haline geri döndürdüler. Sonra da bunu

[0:22:27.039] tekrar sana ister IV yoluyla ister organlara özel enjeksiyonlarla geri

[0:22:33.480] verdiler. Bu durumda vücutta ne kadar bir yenilenme gerçekleşir?

[0:22:38.000] Aslında elimizde çok iyi bir örnek var. Birkaç ay önce maymunlar üzerinde

[0:22:41.520] yapılan bir araştırma yayınlandı. Belki sen de görmüşsündür. Bu çalışmada

[0:22:45.640] yaşlanmayı tersine çevirmek amacıyla Senent Resistant yani yaşlanmaya

[0:22:50.279] dirençli hücreler kullanıldı. Bilim insanları bu hücreleri Foxo 3 adlı bir

[0:22:54.600] genle düzenleyerek onların yaşlanmasını ya da zombi hücreye dönüşmesini

[0:22:58.760] engelledi. Yaklaşık bir yıl boyunca iki haftada bir bu hücreleri uyguladılar ve

[0:23:03.200] sonuçta maymunların vücutlarında ve organ sistemlerinde belirgin bir

[0:23:06.640] gençleşme gözlemlediler. Bu da bize hücre tedavilerinin neler

[0:23:10.159] başarabileceğine dair güçlü bir fikir veriyor. Hele ki bu hücreler kendi

[0:23:14.000] DNA'la birebir uyumlu genç Muse hücreleri olursa vücuduna çok kolay uyum

[0:23:19.000] sağlarlar. Zaten Muse hücrelerinin nasıl çalıştığını biliyoruz. Hasarlı hücreleri

[0:23:23.799] temizleyip onların yerini alarak dokuyu yeniliyorlar. Yani kısacası bu hücreler

[0:23:28.600] vücudu gerçekten yenileyip onarabilen bir sistem sunuyor. Teorik olarak eee

[0:23:33.320] gerçi henüz yapılmadı ama gelecek yıl denemek istediğim bir şey bu. Şöyle

[0:23:37.200] düşün. Bir yıl boyunca her iki haftada bir muze hücresi infüzyonu alıyorsun.

[0:23:41.600] Böyle bir durumda yaşlanmayı onlarca yıl geriye çevirmek mümkün olabilir. Zaten

[0:23:46.320] elimizdeki veriler bunu destekliyor. Yalnızca 6 ayda bir ya da yılda bir

[0:23:50.480] infüzyon yaptığımız kişilerde bile biyolojik yaşlarında 10 yıl kadar

[0:23:54.520] gençleşme ve bunun birden fazla organda gerçekleştiği görülüyordu.

[0:23:57.720] O zaman şimdi şu biyolojik yaş meselesine geçelim. Oliver Zolman

[0:24:02.360] buradaydı. İngiliz doktor. Sen de biliyorsundur.

[0:24:06.320] Evet. Evet. Biyolojik yaşın ne kadar doğru olduğu.

[0:24:08.720] Onunla sohbet ettik. 81 farklı organı ölçerek hangilerinin genç, hangilerinin

[0:24:14.279] yaşlı olduğunu anlamaya yarayan bir algoritması var aslında. Eee, biraz

[0:24:19.240] dedikodu yapayım. Gerçi ona da direkt sormuştum. Brian Johnson'ın adını

[0:24:22.960] vermedim ama şöyle dedim. Diyelim ki biri ben, sen ya da herhangi biri 38 yıl

[0:24:29.000] boyunca çok kötü bir hayat yaşıyor. Sonra birden 2 yıl boyunca lazer

[0:24:34.960] tedavileri yaptırıyor, şok dalgaları uyguluyor falan. Ama aslında çok da

[0:24:38.840] etkileyici şeyler değil. Testin en ileri yaptığı şey sanırım

[0:24:43.559] folastatin gen terapisi. Ona da birazdan geliriz. Ve sonra birden diyelim ki

[0:24:49.039] penisin 15 yaşında, cildin 20 yaşında oluyor. Gerçekten böyle bir şey mümkün

[0:24:54.240] mü dedim. O da hayır öyle olmuyor dedim. Yani sen bütün hayatını böyle yaşayıp

[0:25:00.679] sonra bir anda geri dönemiyorsun. Mesela Çin'e gitsen ki bence şu anda teknolojik

[0:25:06.640] olarak en ileri ülke orası. Muhtemelen biri çıkıp spor yapıyorum, aralıklı oruç

[0:25:12.799] yapıyorum, akşam 800'de yatıyorum. O yüzden 40 yaş gençleştim dese Çin'deki

[0:25:17.960] bilim insanları buna çok gülerlerdi. Evet. Yani bu konuda Oliver'la aynı

[0:25:22.600] fikirdeyim bence. Yani belli bir öngörülebilirlik var tabii. Sonuçta

[0:25:26.720] elimizdeki veriler bu epigenetik saatlerin belli bir ölçüde ölüm

[0:25:30.360] oranlarını tahmin edebildiğini gösteriyor. Yani bir anlamda ne kadar

[0:25:33.799] yaşayacağını öngörebiliyorlar. Ama yaşlanma sürecini kağıt üzerinde tersine

[0:25:38.159] çevirmek gerçekten o kadar daha uzun yaşayacağın anlamına mı geliyor? Bence

[0:25:42.279] biyolojik olarak hayır öyle bir şey değil. Ama bana göre daha önemli bir

[0:25:46.200] gösterge yaşlanma hızıdır. Bunun faydalı bir ölçüm aracı olabileceğini

[0:25:50.240] düşünüyorum. Eee bir de biological noise denilen bir şey var. Benim en sevdiğim

[0:25:54.360] ölçüm yöntemi o. Generation Lab adında bir sistemle yapılıyor. Bu ölçüm senin

[0:25:58.559] biyolojik gürültünü yani yaşlanma hızını söylüyor. Bence bu özellikle bağışıklık

[0:26:03.080] sistemi açısından bakıldığında gayet geçerli bir metrik olabilir. Yani şöyle

[0:26:07.240] istersen 81 organ sistemine de bakabilirsin ama bence asıl sorulması

[0:26:10.960] gereken şu: Yaşlanmanın en iyi göstergesi hangisi? Cevap net.

[0:26:15.000] Bağışıklık sisteminin sağlığı. Bunu biliyoruz. Çünkü sadece temel bilim

[0:26:18.720] araştırmaları değil, aynı zamanda Stanford'da yapılan 17 yıllık bir

[0:26:22.399] çalışma da bunu destekliyor. Bu araştırmada çeşitli yaşlanma belirtileri

[0:26:26.440] incelenmiş ve sonuçta görülmüş ki bağışıklık sistemi sağlığı insanların ne

[0:26:30.520] kadar yaşayacağını tahmin etmede herhangi bir epigenetik saatten 7 yıl

[0:26:34.360] daha isabetli sonuçlar veriyor. Bu yüzden benim için en önemli konu

[0:26:37.720] bağışıklık sistemi. Peki neden? Çünkü immünosenesans yani bağışıklık

[0:26:41.960] sisteminin yaşlanması, sistemin artık vücudu tarayıp koruma görevini

[0:26:45.360] yapamaması demek. Bu da kronik enflamasyona, hücre hasarına ve sonunda

[0:26:50.159] vücudun kendini onaramayıp hasarın onarımdan daha hızlı birikmesine yol

[0:26:53.679] açıyor. Dolayısıyla eğer bağışıklık sisteminin yaşlanma hızını

[0:26:56.960] yavaşlatabilirsek birinin yaşlanma sürecini gerçekten değiştirebiliriz.

[0:27:01.080] Üstelik bu yapılan testlerle de ölçülebiliyor. Ama ideal olan bilim

[0:27:05.399] insanlarının da önerdiği şekilde epigenetik saat ölçümlerine ek olarak

[0:27:09.399] proteomik analizler yapmak olurdu. Proteomik, vücuttaki tüm proteinleri

[0:27:13.360] inceleyen bir teknoloji. Örneğin somascan ya da geliştirilen diğer

[0:27:17.240] sistemlerden protein age gibi yöntemlerle bu yapılabiliyor. Epigenetik

[0:27:21.159] saatlerle proteomik verileri birleştirdiğinizde ise bir insanın

[0:27:24.520] bedeninin gerçekten nasıl yaşlandığını ve uygulanan longevity tedavilerine

[0:27:28.640] nasıl yanıt verdiğini net bir şekilde görebiliyorsunuz. Doktor Yurt'la sohbet

[0:27:32.600] ediyordum. O da tam olarak aynı şeyi söyledi. Ona sence en önemli organ

[0:27:35.960] hangisi diye sordum. Açıkçası cevabın beyin olmasını bekliyordum ama o

[0:27:40.279] bağışıklık sistemi dedi. Harika. Belli ki konunun uzmanı.

[0:27:43.919] Evet. Yani o gerçekten rejeneratif tıp alanında bir efsane olarak görülüyor.

[0:27:48.720] Enjeksiyon yapan tarafta değil. Daha çok tıbbın bilimsel kısmında. Ama aslında

[0:27:53.120] kendisi bir ortopedi cerrahı. O süper. Yani bir bilim insanı.

[0:27:56.919] Y doktor yurt dedi ki bağışıklık sistemin zayıflamaya başladığı anda

[0:28:03.200] vücudun artık olması gerektiği gibi çalışmamaya başlar. İşte bu yüzden

[0:28:09.159] geleceğe dair gelişmelerden bahsederken şunu söylemek gerek. Bu yılın başlarında

[0:28:16.039] fareler üzerinde yapılan bir çalışmada mühendislik ürünü, hematopoyetik kök

[0:28:22.480] hücreler kullanıldı. A o nedir?

[0:28:26.480] HSY'ler yani hematopoetik kök hücreler kemik iliğinde yer alan ve zamanla kan

[0:28:31.000] hücrelerine dönüşen hücrelerdir. Bilim insanları bu hücrelerin mühendislik

[0:28:35.200] ürünü versiyonlarını geliştirerek kemik iliğini gençleştirmeyi başardı. Bu da şu

[0:28:39.360] anlama geliyor. Eğer kemik iliğini yenileyebilirsen vücut sürekli olarak

[0:28:43.279] genç kök hücreler üretir. Bu hücreler de bağışıklık sistemi hücrelerini,

[0:28:47.480] lenfositleri ve kan hücrelerini oluşturur. Dolayısıyla gelecekte kemik

[0:28:51.760] iliği mikro çevresinin yenilenmesi timus bezinin yeniden yapılandırılmasıyla

[0:28:55.840] birlikte yaşlanmayı yavaşlatmada kilit bir rol oynayacak. E timus bezi göğüs

[0:29:00.039] kemiğinin hemen arkasında bulunan küçük organdır. Yaşla birlikte küçülür ve bu

[0:29:04.240] da bağışıklık sistemini dengeleyen T düzenleyici hücrelerin işlevini

[0:29:08.039] zayıflatır. Bu durum otoimmün hastalıkları ve yaşlanmaya bağlı birçok

[0:29:12.600] sorunu tetikler. Kısacası bu iki sistemi gençleştirmek yaşlanma sürecini

[0:29:17.519] yavaşlatmakta devrim yaratabilir. Peki sence örneğin hücresel yeniden

[0:29:23.279] programlama ne zaman insanların erişebileceği bir seviyeye gelir?

[0:29:29.200] Yani kısmi hücresel yeniden programlama muhtemelen gelecek yıl kliniklerimize

[0:29:33.600] gelecek. Meksika'da, Florida'da hatta Dubai'de bile uygulanabilir hale

[0:29:38.039] gelecek. Ben bu konuda Çin'deki araştırma grubunu da inceledim.

[0:29:41.720] Mekanizması muze hücrelerinden farklı çalışıyor ama yine de ikisinin birlikte

[0:29:45.760] yani sinerjik şekilde etki gösterebileceğini düşünüyorum. Çünkü

[0:29:49.000] birbirinden biraz farklı mekanizmalar üzerinden işliyorlar.

[0:29:51.760] Bu inanılmaz bir şey. Dinleyicilerin gözünde canlanması için

[0:29:55.399] şöyle anlatayım. Kulağının arkasından küçük bir deri biyopsisi alınıyor ve bu

[0:29:59.000] hücrelerin yeniden programlanması ve çoğaltılması yaklaşık 3 ay sürüyor. Ama

[0:30:03.120] sonrasında elinde sınırsız sayıda genç hücre oluyor. Yani her birkaç ayda bir

[0:30:07.120] kliniğe gelip kendi gençleştirilmiş hücrelerinin uygulamasını

[0:30:10.320] yaptırabiliyorsun. Sanırım şu anda tam olarak yeniden

[0:30:12.640] programlama kısmını değil ama deri biyopsisinden alınan hücrelerle kişinin

[0:30:16.440] kendi kök hücrelerini üretme sürecini uygulayabiliyorlar.

[0:30:19.399] Evet, şu anda bunu yapanlar var ama yeniden programlama kısmı henüz onlarda

[0:30:22.120] yok. Bu kısım aslında sürece çok değerli bir ekleme olacak. Evet, tabii ki harika

[0:30:25.799] bir şey aslında. Bana da yüzüm için yaptılar ve yani yaşımı düşününce fena

[0:30:31.200] olmadı. Doğrus kendi kök hücrelerini mi istiyorsun?

[0:30:33.480] Yani aslında çok da istemiyorum diyebilirim. Gelecek hafta 54 oluyorum

[0:30:37.679] ve ben daha genç olan hücreleri tercih ederim. Ya da en azından daha efektiftir

[0:30:42.840] bunun dışında bizi başka neler bekliyor? Bence diğer büyük gelişme de hassas gen

[0:30:47.960] düzenleme teknolojisi. E senin az önce bahsettiğin o Krelock sistemi de bunun

[0:30:52.559] bir parçası aslında. Evet. Muhtemelen çoğu kişi Crisper'ı duymuştur. Oldukça

[0:30:57.360] popüler bir gen düzenleme teknolojisi. Ancak Crisper'ın sorunu hedef dışı

[0:31:02.240] etkilere yol açabilmesi. Yani DNA baz çiftlerini bir makasla kesip sonra kendi

[0:31:07.320] kendine onarmasına izin veriyorsun. Fakat bu onarım sırasında bazen yanlış

[0:31:11.600] bölgelerde etkilenebiliyor ve görünen o ki yapılan gen

[0:31:14.840] düzenlemeleri sadece kişide kalmıyor, nesiller boyunca devam edebiliyor.

[0:31:18.120] Evet, aslında şu anda yine Çin'de geliştirilen yeni bir teknoloji var. Bu

[0:31:22.440] sistem genleri son derece hassas biçimde düzenleyebiliyor. Bunu bir Google

[0:31:26.200] dokümanı düzenlemek gibi düşünebilirsin. İstedikleri harfi tek değiştiriyor,

[0:31:30.240] tersine çeviriyor, yeniden yazıyor ve tam olarak hedeflenen düzenlemeyi

[0:31:34.159] yapıyor. Bu sistemin en dikkat çekici yanı önceki teknolojilerde yaşanan bir

[0:31:38.279] sorunu da ortadan kaldırması. Eskiden yapılan gen düzenlemelerinde DNA bazen

[0:31:43.320] bir süre sonra kendini eski haline geri sarabiliyordu. Bu yeni sistemde ise

[0:31:47.639] artık böyle bir risk bulunmuyor. Ayrıca Prime Gen Editing denilen başka bir

[0:31:52.080] teknoloji daha var. Bu konuda uzman değilim ama bunun Crisper'dan çok daha

[0:31:56.200] hassas ve gelişmiş olduğunu biliyorum. Kısacası artık gen düzenleme alanındaki

[0:32:00.679] yenilikler sadece Crisper'la sınırlı değil. Crisper ilk çıktığında herkes

[0:32:05.200] tarafından tüm hastalıkları tedavi edecek bir mucize olarak görülmüştü.

[0:32:08.880] Ancak yeterince kesin sonuçlar veremedi. Şimdi ise Crelox ve Prime gen editleme

[0:32:13.960] teknolojileri gerçekten o beklenen mucize olma potansiyeline sahip

[0:32:17.320] görünüyor. Çünkü o noktada artık gerçekten inanılmaz şeylerden

[0:32:20.840] bahsediyoruz. Yani yaşlanmaya başlayan hücreleri alıp belirli genleri kapatarak

[0:32:25.360] ya da açarak vücudu adeta geri sarabiliyorsun. Ama bugün de

[0:32:28.880] konuştuğumuz gibi bunu sadece teoride değil gerçek dünyada uygulayan şirketler

[0:32:33.039] de var. Örneğin Triple Helix gibi firmalar onlarca yıldır araştırılan

[0:32:36.720] viral vektörlerle geliştirilen son derece iyi çalışılmış gen tedavilerini

[0:32:40.679] hastalar üzerinde uyguluyorlar ve bu tedaviler sayesinde yaşlanmanın tersine

[0:32:44.840] döndüğünü, kas gücünün arttığını bilimsel olarak gösterebiliyorlar.

[0:32:48.600] Doktor Patrick Sevil konuğumdu ve anlattıkları da bizim tarif ettiğimiz

[0:32:52.399] duruma çok benziyordu. Bu tedavilerin ne kadar süre etkili kaldığı tam olarak

[0:32:56.519] bilinmiyor. Tahminen 10 ila 20 yıl arası sürüyor. Ama yani ömür boyu kalıcı bir

[0:33:01.200] etki değil. Evet.

[0:33:02.600] Böyle bir gen düzenleme sistemine sahip olmak harika olurdu. Çünkü bu durumda

[0:33:07.600] etki kalıcı hale gelir. Yine de bu gen tedavilerinin önemli bir

[0:33:10.919] potansiyele sahip olduğunu düşünüyorum. Bence asıl farkı yaratan şey kullanılan

[0:33:14.320] vektör. Yani genin vücuda nasıl aktarıldığı. Çünkü örneğin mini circle

[0:33:17.399] plazmitler yani küçük halkasal DNA taşıyıcıları gibi farklı taşıyıcı

[0:33:20.279] sistemler var ve bunlar tedavinin başarısını doğrudan belirliyor.

[0:33:22.799] Evet. Hadi oraya gelelim. Çünkü anladığım kadarıyla sen de artık fikrini

[0:33:25.760] biraz değiştiriyorsun. Mini circle plazmitlerden ziyade artık AV

[0:33:29.720] vektörlerine yani adeno ilişkili virüs vektörlerine yöneliyorsun.

[0:33:33.320] Evet. Bir doktor olarak görevim hastalarıma en güvenli, en etkili ve en

[0:33:36.440] ileri teknolojileri sunmak. Mini Circle plazmitlerin genel olarak güvenli

[0:33:39.679] olduğunu düşünüyorum. Dror Sevell konuda biraz farklı düşünebilir. Çünkü bazen bu

[0:33:43.399] plazmitlerin vücutta başka bölgelere göç edebileceğini söylüyor ki bu da kısmen

[0:33:46.720] doğru olabilir. Benim deneyimime ve bildiklerime göre genelde güvenliler

[0:33:49.919] ancak etkinlikleri oldukça değişken. Yani sonuçlar bir hastada çok başarılı

[0:33:52.840] olurken diğerinde neredeyse hiç etki göstermeyebiliyor. Bunun nedeni büyük

[0:33:56.679] olasılıkla vücudun kendi mekanizmasının plazmiti devre dışı bırakması ve gen

[0:34:00.480] ifadesinin bir süre sonra durması. Bu durum genellikle birkaç hafta ya da

[0:34:03.200] birkaç ay içinde gerçekleşiyor ve etkinin ne kadar sürdüğünü tam olarak

[0:34:06.000] bilmiyoruz. E yine de çok şaşırtıcı sonuçlar aldığım hastalar oldu ama bu

[0:34:09.000] oran toplamda belki %10 civarında. Yani şaşırtıcı derken tam olarak neyi

[0:34:13.879] kastediyorsun? Yani mesela 45 kilo kas kütlesi

[0:34:17.000] kazananlar oldu. Güçleri de %1015 civarında arttı. Yani gerçekten gözle

[0:34:20.639] görülür şekilde daha güçlü hale geliyorlar ve kas oranları belirgin

[0:34:23.240] biçimde artıyor. Kendi deneyimimi paylaşayım. Ben de bu

[0:34:26.639] gen terapisini yaptırdım. Ameliyat öncesiydi ve bir süre spor

[0:34:30.960] yapamayacağımı biliyordum. Kas kaybetmemek için uygulamayı yaptırdım.

[0:34:35.760] Normalde en iyi sonuçların ilk iki ayda düzenli egzersizle alındığı söylenir ama

[0:34:41.480] ben o dönemde hiç spor yapamadım. Buna rağmen sonuç gayet iyiydi. Kas kütlemi

[0:34:47.159] korudum. Evet, biraz güç kaybı oldu ama bu da doğal. Çünkü kuvvet antrenmanı

[0:34:51.879] yapamıyordum. Yani sence kas gücünü toparlama sürecin

[0:34:55.399] tedavi sayesinde hızlandı mı? Muhtemelen. Evet. Çünkü düşün,

[0:35:00.000] benim yaşımdaki bir kadın için 3 ay boyunca hiç güç antrenmanı yapamamak

[0:35:05.760] gerçekten önemli bir durum. Evet, haklısın.

[0:35:09.560] Fakat eski gücüme dönmem çok uzun sürmedi.

[0:35:13.000] Evet, kesinlikle anlıyorum. Bence bazı durumlarda bu tür uygulamalar gerçekten

[0:35:17.280] işe yarayabiliyor. Ancak tedavi oldukça pahalı. Asıl sorun da bu zaten. Çünkü

[0:35:22.839] kullanılan plazmitlerin ne kadar ucuz olduğunu bildiğimizde bu tedavinin bu

[0:35:27.680] kadar yüksek maliyetli olmaması gerektiğini düşünüyorum. Ama ne yazık ki

[0:35:31.760] şu anda durum bu. Neyse neredeyse 54 yaşındayım ve bu yaşta kas

[0:35:37.040] kaybedince geri kazanmak çok zor. Üstelik kaslı bir yapım var. Bu yüzden

[0:35:42.320] farkı hemen hissediyorum. Evet kesinlikle öylesin. Bugün gördüm

[0:35:46.240] damarların resmen belirginleşmiş. Ama bu çok önemli biliyorsun longevity or

[0:35:50.599] bence viral gen tedavisi özellikle de folistatin temelli olan oldukça pahalı

[0:35:55.839] olsa da insanların düzenli şekilde ciddi kas kazandığını gösteriyor. Mini circle

[0:36:00.720] tedavisinde ise sonuçlar tutarsız oluyor. Bunu rahatlıkla söyleyebilirim.

[0:36:05.240] Ama sorun şu ki bu gen terapisini yapan kişisinin antrenmanlara devam etmesi

[0:36:09.839] gerekiyor. Mesela Dror Sevel sakatlığından sonra tüm kaslarını

[0:36:13.800] kaybetmiş. Anladım. Belli ki sürekli antrenman

[0:36:17.000] yapmak gerekiyor. O yüzden bu tedavinin sarkopeni nasıl yardımcı olacağını

[0:36:23.240] aklıma almıyor. Çünkü yaşlı birinin zaten kası yok, gücü yok. Gen

[0:36:28.440] tedavisinden sonra belki biraz artış olabilir ama o kadar. Yani aslında bir

[0:36:34.359] araştırma var. 80'lerinin sonlarında ya da 90'larının başında olan kişiler bile

[0:36:39.560] direnç antrenmanına başladıklarında kas ve güç kazanabiliyor. Bu da genelde daha

[0:36:44.200] önce hiç antrenman yapmamış olmalarından kaynaklanıyor. Bence gen tedavisinde de

[0:36:48.839] aynı prensip geçerli. Eğer tedaviyi alıp üzerine düzenli kademeli antrenman

[0:36:53.359] yaparsan ileri yaşta bile kas kazanabilirsin.

[0:36:56.040] Ama hayatta her şeyde olduğu gibi sağlıkta da hiçbir şey bedava değil.

[0:36:59.240] Emek vermen gerekiyor. Evet tabii bu bir sihir değil. En

[0:37:02.240] azından henüz değil. Belki bir gün Krelok sistemi insanlar üzerinde

[0:37:05.880] kullanılabilir hale geldiğinde gen düzenlemesiyle tüm vücudu kaslı hale

[0:37:10.160] getirmek mümkün olur. Kim bilir? Biraz da kendi uzmanlık alanından

[0:37:14.079] bahsetsene. Çünkü görünen o ki senin işin Almanya'daki hücre büyüme

[0:37:18.960] teknolojileriyle de bağlantılı. Evet. Kıkırtakları

[0:37:22.520] biliyorsun. Birçok insan osteoarttrit, eklem ağrıları ve kronik ağrılarla

[0:37:27.520] mücadele ediyor. Evet. Aslında komik olan şu ki o

[0:37:31.400] kıkırdak yenileyen Alman teknolojisi ile ilgili paylaşım viral olmuştu. Ama o

[0:37:36.920] teknoloji aslında 2013 yılına ait. Aslında bu teknoloji sadece lokal

[0:37:42.200] kıkırdak hasarları için geliştirildi. Yani osteoartrite olduğu gibi eklemin

[0:37:46.760] tamamını etkileyen durumlarda işe yaramıyor. Osteoarttrite kıkırdak tüm

[0:37:50.920] yüzeyde incelir. Eklem adeta kemik kemiğe temas edecek hale gelir.

[0:37:55.000] Çondrofiller denilen madde küçük kıkırdak hasarlarında cerrahi olarak

[0:37:59.359] kullanılabiliyor. Çünkü orada bir iskelet oluşturarak vücudun kendi kök

[0:38:03.520] hücrelerinin o bölgeye gelip onarım yapmasını sağlıyor. Ama bugün elimizde

[0:38:08.000] çok daha gelişmiş bir yöntem var. Pluripotent kök hücreleri yani vücuttaki

[0:38:12.800] herhangi bir hücreye dönüşebilen hücreler hidrojel taşıyıcılarla

[0:38:16.760] birleştirmek. Hidrojel üç boyutlu bir yastık gibi davranıyor. Hiyaluronik asit

[0:38:21.839] dolgularını düşün ama bu sıvı formda kalmıyor. Eklemin içindeki sinovyal

[0:38:26.520] sıvıyla temas ettiğinde jel benzeri bir yapı oluşturuyor. Kök hücreleri içine

[0:38:31.319] alarak hem yumuşak bir tampon etkisi yaratıyor hem de yeni kıkırdak dokusunun

[0:38:35.760] gelişmesini destekliyor. Böylece hücreler yavaş yavaş salınabiliyor. Yani

[0:38:40.800] bu sistem hücreler için bir tür ilaç salınım mekanizması gibi çalışıyor. Aynı

[0:38:44.880] zamanda hücrelerin orada çoğalmasına, yenilenmesine ve yeni kıkırdak dokusuna

[0:38:48.839] dönüşmesine olanak tanıyor. Yani aslında yeni kıkırdak dokusu yeniden

[0:38:52.920] oluşturulabiliyor. Bazı hastalarımızda bunu klinik gözlemlerle gördük. Şu anda

[0:38:57.200] da muse hücreleriyle kıkırdak yenilenmesini değerlendiren bir klinik

[0:39:00.760] çalışma başladı. Sonuçları tamamlandığında daha net veriler elde

[0:39:04.160] edeceğiz. Ama ben kendi hastalarımda gördüklerime dayanarak bunun gerçekten

[0:39:07.560] işe yaradığını söyleyebilirim. Bence kıkırdak yenilenmesinin geleceği ise

[0:39:11.480] kişiye özel üç boyutlu biyoyazıcıyla üretilmiş iskelet sistemlerinde olacak.

[0:39:15.560] Washington Üniversitesi'en Stex Orto adlı bir şirket bu alanda çalışıyor.

[0:39:19.400] Örneğin hastanın dizinin görüntüsünü alıyorlar. O dize özel bir üç boyutlu

[0:39:23.280] iskelet tasarlıyorlar ve bunu artroskopik olarak ekleme

[0:39:26.079] yerleştiriyorlar. Daha sonra bu iskelet müse hücreleri ya da plüpotent kök

[0:39:29.880] hücrelerle kaplanabiliyor. Bu sayede doku tam anlamıyla kişiye özel bir

[0:39:33.480] şekilde yeniden oluşturulabiliyor. Yani gerçek kıkırdak dokusuna dönüşüyor. Bu

[0:39:37.200] yöntemle aslında eklemin yüzeyini tamamen yenileyip adeta yeni bir diz

[0:39:40.000] oluşturmak mümkün hale geliyor. Hatta bu teknoloji şu anda kalça eklemi üzerinde

[0:39:43.000] de uygulanıyor. Hayvan deneyleri tamamlanmış durumda ve bildiğim

[0:39:45.359] kadarıyla insanlarda klinik denemeler bu yıl başlıyor.

[0:39:47.599] Sanırım senin hastalarının büyük çoğunluğunu eklem sorunları yaşayan

[0:39:51.720] kişiler oluşturuyor. Evet. Muhtemelen hastalarımın yaklaşık

[0:39:54.240] %50'si eklem sorunları nedeniyle geliyor. Yaklaşık %20'si longevity ve

[0:39:58.599] estetik uygulamalar. Geri kalan %20 30'u ise kronik hastalıklar. Özellikle de

[0:40:02.800] otoimmün rahatsızlıklar için başvuruyor. Evet oraya geleceğim çünkü not almıştım.

[0:40:06.520] Konuşmalarından birinde MS tedavisi hakkında konuşmuştun.

[0:40:09.680] Daha iki gün önce bir hastamla kontrolümüz vardı. MS hastalığının

[0:40:12.200] etkileri tamamen geçmişti. Neredeyse hiçbir belirti kalmamıştı. Açıkçası

[0:40:15.640] inanmak zor. Bir meslektaşım Nobel ödülünü sen hak ediyorsun." dedi. Ben o

[0:40:19.280] kadar iddialı konuşmam ama şunu biliyorum. Artık elimizdeki

[0:40:21.800] protokollerle bu hastalara gerçek anlamda kalıcı iyileşme

[0:40:24.319] sağlayabiliyoruz. Nedir bu protokoller? Baks konusunda

[0:40:27.640] yapılan araştırmalar var ve hastalığın EBV yani Epstein Bar virüsü ile

[0:40:31.760] bağlantılı olduğu artık biliniyor. Hatta bazı araştırmalar vakaların %85'inden

[0:40:36.640] neredeyse %100'ü ne kadarının kronik enfeksiyonlarla ilişkili olduğunu

[0:40:40.040] gösteriyor. Yani otoimmün hastalıkların büyük kısmı kronik enfeksiyonlardan

[0:40:43.880] kaynaklanıyor. Bu noktada konu yine bağışıklık sistemi yaşlanmasına geliyor.

[0:40:47.920] Bağışıklık sistemi artık eskisi kadar etkili çalışmıyor. Çünkü vücutta kronik

[0:40:51.520] enfeksiyonlar, toksinler, mikroplastikler gibi birçok birikim

[0:40:54.079] oluyor. Ve tüm bunlar bağışıklık sistemini adeta rehin alıyor, dikkatini

[0:40:58.240] dağıtıyor. Vücut bu yüklerle uğraşırken esas görevini yapamaz hale geliyor ve

[0:41:03.040] enfeksiyonlar bu boşluktan yararlanıp hasar vermeye başlıyor. Sonra da

[0:41:07.520] bağışıklık sistemi kontrolden çıkıyor ve bu kez kendi hücrelerine saldırmaya

[0:41:11.680] başlıyor. Biz buna moleküler taklit diyoruz. İnsanların bu tür hastalıkları

[0:41:15.680] geliştirmesinin en önemli nedenlerinden birinin bu olduğuna inanıyoruz. Eğer

[0:41:19.720] gerçekten durum buysa burada devreye vücudu toksinlerden arındırmaya

[0:41:23.800] odaklanan bir tıp yaklaşımı olan subtractive medicine kavramı giriyor. Bu

[0:41:27.480] yaklaşımın temelinde zararlı olanı vücuttan uzaklaştırmak ve yararlı olanı

[0:41:31.119] korumak fikri yatıyor. Son yıllarda gelişen yeni teknolojiler sayesinde bunu

[0:41:35.359] artık çok daha etkili bir şekilde yapabiliyoruz. Vücuttan kötü olanı

[0:41:38.560] temizleyip iyi olanı korumak mümkün hale geldi.

[0:41:41.240] Hangi teknolojilerle? Detoksifikasyon temelli tıbbi teknoloji.

[0:41:44.480] Onu anladım ama yöntemi nedir? Ameliyat falan mı? Bu aslında bir tür diyaliz

[0:41:48.119] sistemine benziyor. [kahkaha] Mesela inusferesis adı verilen bir yöntem var.

[0:41:51.800] Bir diğeri ise clarify. Şu anda Dubai'da kullanmaya başladığımız sistem o. Biz şu

[0:41:56.079] anda InUSFesis yöntemini uyguluyoruz ve bu teknoloji uzun yıllardır

[0:41:59.640] kullanılıyor. Bilimsel olarak da oldukça iyi çalışılmış durumda. Bu cihazlar

[0:42:03.560] plazmayı özel filtrelerden geçirerek iltihaplanmaya yol açan sitokinleri ve

[0:42:07.760] kronik enfeksiyon kaynaklı toksinleri yakalayıp temizliyor. Böylece vücuttaki

[0:42:11.359] toksik yük azalıyor. Bu işlemi muze hücreleri ile birleştirdiğimizde ise

[0:42:15.200] bağışıklık sistemini adeta yeniden başlatıyoruz. Sonuç olarak bağışıklık

[0:42:19.000] sistemi resetlendikten sonra çok daha verimli ve dengeli şekilde çalışmaya

[0:42:22.839] başlıyor. Bugün erken saatlerde birlikteyken EBO

[0:42:25.960] ve plazmaferes hakkında birkaç şey söylemiştin. Bu yöntemlerin hangi

[0:42:30.359] yönlerini beğenmediğini biraz açar mısın?

[0:42:32.800] Açıkçası TPE yani terapötik plazma değişimi yöntemini çok tercih etmiyorum.

[0:42:38.920] Çünkü bazı araştırmalar bu işlemin kullanılan tüpler ve uygulama süreci

[0:42:43.599] nedeniyle vücutta mikroplastik birikimini artırabileceğini gösteriyor.

[0:42:48.359] Bir de etkisi çok geçici. Eee, insanlar işlemden sonra bir antiaging etkisi veya

[0:42:54.240] kısa süreli bir iyilik hali hissediyorlar. Ancak bu etki genellikle

[0:42:58.680] yalnızca birkaç hafta sürüyor ve sonrasında kayboluyor. A ebo yani ozon

[0:43:02.960] diyalizi fena değil ama diğer yöntemler kadar güçlü sonuçlar vermiyor. Tabii ki

[0:43:06.880] bu gelişmiş sistemler çok daha yüksek maliyetli. Bu yüzden bazı kişiler benim

[0:43:11.079] 1000 dolar bütçem var deyip ona göre tercih yapabiliyor. EB en mantıklısı

[0:43:14.640] değil mi? Çünkü bu daha ucuz. Ama plazma feres ucuz değildir.

[0:43:17.960] Eğer bir etkililik sıralaması yapmam gerekirse şöyle olurdu. Ebo en altta

[0:43:21.000] onun üstünde TP sonra inusferes en tepede ise clarify yer alır. Yani

[0:43:24.640] etkiden verime doğru sıralarsam benim için tablo bu şekilde.

[0:43:27.760] Inusferesis kanı ısıtıp da mı yapılıyor? Hayır. O e hot. Bahsettiğin Viyana'daki

[0:43:32.640] uygulama adı hipertermi, hipoperfüzyon ve oksijen tedavisi yani H.

[0:43:38.599] Kısaca anlatmak gerekirse bu yöntemde kan ısıtılıyor. Amaç kronik

[0:43:42.920] enfeksiyonların hücre içinden kana geçmesini sağlamak. Böylece bu

[0:43:46.480] enfeksiyonlar dolaşıma çıktığında vücut tarafından yakalanıp temizlenebiliyor.

[0:43:50.559] Ancak bunun bazı riskleri de var. Bu yüzden bu terapi longevity amacıyla

[0:43:54.680] uygun değil. Daha çok kronik hastalıklarla mücadele eden kişiler için

[0:43:58.319] bir seçenek olarak düşünülebilir. Nasıl söyleniyor? Hinusferasis mi? Nasıl

[0:44:02.000] işliyor? 2 saat boyunca orada oturuyorsun. İkisi

[0:44:04.720] aynı şekilde çalışıyorlar. Yani sadece filtreler farklı. Anladığım kadarıyla

[0:44:08.640] Clarify'ın filtresi biraz daha gelişmiş. Bu sistemde santrifü aferez adı verilen

[0:44:12.880] bir yöntem kullanılıyor. Bu sayede daha fazla plazma cihazdan geçebiliyor.

[0:44:16.720] Inusferasiste ise bu oran daha düşük. Dolayısıyla aynı etkiyi elde etmek için

[0:44:20.880] daha fazla seans yapmak gerekiyor. Genelde clarify yalnızca bir kez

[0:44:24.400] uygulanırken Inusferasis için en az iki seans gerekebiliyor.

[0:44:28.040] İlginç. Çünkü geçen sefer konuştuğumuzda sana bu işlemleri yapıp yapmadığını

[0:44:31.640] sormuştum. Ve sen de bana gelen hastaların çoğu zaten bu işlemlerin

[0:44:35.960] hepsini yaptırmış olarak geliyor. Ben sadece hücre tedavisini uyguluyorum

[0:44:40.040] demiştin ama şimdi görüyorum ki artık tüm bu uygulamaları tek çatı altında

[0:44:44.160] topluyorsun. Evet. Çünkü fark ettim ki sonuçlar çok

[0:44:46.160] tutarsız. Her yerde farklı yöntemler, farklı uygulamalar var. Ben de en iyisi

[0:44:49.599] her şeyi kendi kontrolümüzde yapalım dedim.

[0:44:51.640] Peki rejeneratif tıpla ilgili yeni bir şey var mı?

[0:44:57.440] Şimdi yeni gelişmelerden bahsedelim. Sinir sistemi resetinden, bağışıklık

[0:45:01.760] sistemi resetinden konuştuk. Şimdi ise sırada bağırsak reseti var. Çünkü

[0:45:05.680] bağırsak bağışıklık sisteminin merkezinde yer alıyor. Bu konuda öne

[0:45:09.240] çıkan isimlerden biri Doktor Sabin Hazan. Gerçekten olağanüstü bir hekim.

[0:45:13.720] Eğer bir gün Türkiye'ye gelirse mutlaka podcastine konuk etmelisin. O FMT'nin

[0:45:18.920] yani dışkı mikrobiyota naklinin adeta kraliçesi olarak biliniyor.

[0:45:22.920] Araştırmalarında belirli mikroorganizmaların düzeyini artırmanın

[0:45:26.440] hastalıklardan koruyabileceğini ve hatta bazı hastalıkları tersine

[0:45:30.119] çevirebileceğini göstermiş. Otizm, otoimmün hastalıklar hatta kanser gibi

[0:45:34.760] vakalarda bile yalnızca doğru mikropları vererek etkileyici sonuçlar almış. Tabii

[0:45:39.680] bu biraz daha invaziv bir yöntem çünkü kolonoskopi yapılması gerekiyor ama

[0:45:42.880] artık longeviti açısından da uygulanabilir hale geldi. Çünkü

[0:45:45.319] disbiyosis yani bağırsak mikrobiyotasındaki bozulma yaşlanmanın

[0:45:47.839] en önemli göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor. E artık doğrudan dışkı

[0:45:50.880] nakli yapılmıyor. Burada kullanılan şey mikroorganizmalar. Yani aslında isminin

[0:45:53.680] de değişmesi gerekiyor ama şu an hala FMT olarak geçiyor. Yeni sistemde bir

[0:45:57.160] bağırsak testi yaptırıyorsun. Sonuçlarını bana gönderdiğinde senin

[0:45:59.920] için uyumlu bir donör belirliyorum. Sonra sana dondurularak kurutulmuş

[0:46:02.839] mikroorganizma kapsülleri veriliyor. Bunları sadece 10 gün boyunca alıyorsun

[0:46:05.839] ve bu süreç bağırsak florasının yeniden yapılanmasına yardımcı oluyor. Yani bu

[0:46:09.400] yöntem bağırsak sağlığında yeni bir nesil yaklaşımı temsil ediyor.

[0:46:12.200] Probiyotik yerine mi? Çünkü probiyotikler aslında kalıcı değil

[0:46:14.599] geçici etki gösteriyor ve onları her gün sürekli olarak almak

[0:46:18.079] gerekiyor. Evet. Çok doğru. Yani bu öyle bir şey ki

[0:46:21.400] öncesinde ve sonrasında test yaparak bağırsak mikrobiyomunun gerçekten

[0:46:24.599] değiştiğini görebiliyorsun. Şu anda uygulanıyor. Biz de yapıyoruz. isteyen

[0:46:27.720] olursa bizimle birlikte bu süreci gerçekleştirebilir.

[0:46:29.920] Yani nasıl işliyor bu süreç? Bağışçı derken önceden örnek vermiş kişilerden

[0:46:34.240] mi alıyorsun? Bizim birlikte çalıştığımız üretici firmanın bir veri

[0:46:37.640] tabanı var. Bu sistem senin eksik olan mikroorganizmalarına veya sahip olduğun

[0:46:42.359] hastalığa göre en uygun bağışçı eşleşmesini yapabiliyor.

[0:46:45.720] Evet, bağırsaklar gerçekten çok önemli. Evet, bağırsak gerçekten çok önemli.

[0:46:51.319] Çoğu kişi bağırsak beyin bağlantısını duymuştur ama aslında bağırsak pankreas,

[0:46:55.680] bağırsak karaciğer hatta bağırsak eklem bağlantısı bile var. Yani bağırsak

[0:47:00.200] vücuttaki her organla iletişim kuruyor. Bence bu podcast'tte paylaştığımız en

[0:47:04.280] önemli şeylerden biri de bu oldu. Diyeye. Çünkü farkındaysan artık her

[0:47:09.240] şeyin odağa bağırsağa kaydı. Tıpkı senin de söylediğin gibi beyinle, akciğerle

[0:47:14.559] hatta şimdilerde görüyoruz ki dizle ve eklemlerle bile bağlantısı var.

[0:47:19.079] Evet. Yani bağırsak duvarını onarabilirsek ki kök hücreler bunu

[0:47:21.839] yapabiliyor ve bağırsak florasını doğru mikroorganizmalarla yeniden

[0:47:24.480] düzenleyebilirsek bunu da FMT sağlıyor. O zaman gerçekten sağlığı kökten

[0:47:28.200] iyileştirmeye ve kronik hastalıklarla yaşayan insanlara yardımcı olmaya

[0:47:31.440] başlayabiliriz. Biz de zaten bunu klinik olarak görmeye başladık.

[0:47:35.200] Tüm bunları sadece Dubai'de mi yapacaksınız?

[0:47:39.720] Çoğu evet Dubai'de ama Meksika ve Florida'da da mevcut. Artık bu

[0:47:42.760] tedavilerin Amerika'da da erişilebilir olması çok iyi oldu. Çünkü daha önce

[0:47:45.480] birçok insan bu uygulamalar için yurt dışına seyahat etmek zorunda kalıyordu.

[0:47:49.960] Adil en son konuştuğumuzda Sırbistan'da bir yeriniz vardı galiba.

[0:47:54.520] Litvanya'da yani bir kliniğimiz var. Bizim kliniğimiz değil gerçi. Sadece

[0:47:58.119] oradaki bir klinikle ortaklık yaptık. Ben sadece yılda birkaç kez oraya gidip

[0:48:01.880] geliyorum diyor. Sanırım Japonya ve Litvanya kanser

[0:48:04.480] tedavisine çok odaklanıyor. Evet kesinlikle. Aslında kanser bambaşka

[0:48:09.599] bir konu ama önemli olan şu: Kemoterapi ve ilaç tedavilerinin ötesinde inanılmaz

[0:48:16.480] gelişmeler yaşanıyor. Japonya'da onlarca yıldır immünoterapi üzerine çalışan ve

[0:48:23.079] bağışıklık hücrelerini kansere hedef olacak şekilde eğitebilen gruplar var.

[0:48:28.599] Gerçekten etkileyici bir gelişme bu. Peki siz neler yapıyorsunuz? Kanser

[0:48:33.400] tedavisinde ben genellikle bu alanda uzman kliniklerle birlikte çalışıyorum.

[0:48:38.359] Yani doğrudan ben uygulamıyorum. Uygulama süreci şöyle işliyor. Hastadan

[0:48:42.599] T hücreleri ve dendik hücreler alınıyor. Yani kanserle savaşan bağışıklık

[0:48:46.800] hücreleri. Bu hücreler laboratuvarda özel olarak programlanıyor. Adeta

[0:48:50.839] kanseri tanıyıp hedef almayı öğreniyorlar. Ardından bu hücreler

[0:48:54.240] yeniden hastaya veriliyor ve tedavi genellikle iki haftada bir yapılan

[0:48:58.079] seanslarla devam ediyor. Şimdi tekrardan sorayım. Bu kök

[0:49:02.359] hücrelerine yeni verilmiş isim neydi? E tıbbi sinyal hücreleri.

[0:49:07.599] Peki muze hücrelerinden farkı tam olarak nedir?

[0:49:11.599] Bu aslında dev bir sıçrama. Öyle iki kat daha iyi falan değil. neredeyse 10 kat

[0:49:16.839] daha ileri bir teknoloji. Gerçekten çok büyük bir gelişme.

[0:49:21.040] Zaten rejeneratif tıp alanında çalışmayan biri bu ilerlemenin boyutunu

[0:49:26.480] fark etmeyebilir. Çünkü çoğu kişi hala mezankem kök hücrelerinin kullanıldığını

[0:49:31.760] sanıyor. Aslında birçok doktor gerçekten hala

[0:49:36.000] onları kullanıyor ama miuse hücreleri onlardan çok daha üstün yani.

[0:49:40.559] Peki bir uygulamada kaç milyon hücre kullanıyorsunuz? Yani yapılan klinik

[0:49:46.119] deneylerde sadece yaklaşık 15 ila 20 milyon ünite IV olarak kullanılmış.

[0:49:51.799] Eskiden bu miktar 200 milyon hücre falandı.

[0:49:53.720] Evet. 100 200 hatta daha fazlası. Aynen öyle. Bu biraz da kilona bağlı tabii ama

[0:49:58.440] mesela bir diz enjeksiyonu yapacaksam genelde 10 milyon hücre yeterli olur. IV

[0:50:02.599] uygulamalarda doz 20 milyon kadar düşük miktarda olabilir. Daha yüksek doz

[0:50:06.440] istenirse 40 ila 60 milyon arasında uygulanabilir. Bazı kişiler bundan daha

[0:50:10.000] fazlasını da kullanıyor ama aslında buna pek gerek yok. Genellikle egzozomlarla

[0:50:14.119] da karıştırıyor musun? Evet. Kök hücreleri egzozomlarla

[0:50:18.079] karıştırmamızın nedeni şu. Egzozomlar çoğu kişinin bildiği gibi kök hücrelerin

[0:50:21.520] içinde büyüdüğü bir tür çorba gibidir. Hücrelerin görevini daha etkili şekilde

[0:50:24.640] yapabilmesi için gerekli besinleri ve sinyal moleküllerini içerir. Yani

[0:50:27.680] hücrelerin çalışması için daha uygun bir mikroortam oluştururlar. Örneğin ortamda

[0:50:31.520] çok fazla oksidatif stres ve yaşlanmış hücre varsa bağışıklık hücreleri dokuyla

[0:50:35.119] o kadar kolay bütünleşemez. İşte egzozomlar bu süreci kolaylaştırır.

[0:50:39.040] Şu anda Türkiye'de artık Only Health ile yapılan ortaklık kapsamında Müz

[0:50:45.160] hücrelerinin üretimi ve imalatı yapılacak.

[0:50:49.240] Evet, şu anda bunu burada kurma sürecindeyiz. Böylece bağışıklık

[0:50:53.599] hücreleri için yerel bir üretici de olacak

[0:50:56.520] ve aynı teknoloji kullanılacak. Çünkü Türkiye'de biliyorsun Only Health Murat

[0:51:02.760] Gülaştı. benim çok yakın bir dostum ve birbirimize çok destek oluyoruz. Genel

[0:51:08.040] olarak bizim Türkiye'de şöyle bir problemimiz var. Bir şey burada

[0:51:12.920] üretilmeye başlandığında pek güvenmiyoruz.

[0:51:16.760] Türkiye'de üretildi dendiğinde inanmıyoruz. Hep dışarıdan geleni daha

[0:51:21.240] iyi sanıyoruz. Oysa bana söylediğine göre üretimin özel patentli bir yöntemi

[0:51:26.960] var. Evet. Bu yüzden onlara dava bağışıklık

[0:51:30.520] hücreleri diyoruz. Yani ismi onun adını onurlandırmak için verildi. Ama aynı

[0:51:34.680] zamanda şunu da vurgulamak için başka bağışıklık hücreleri de var. Farklı

[0:51:38.240] kliniklerde üretilenler. Bazı klinikler kendi bağışıklık

[0:51:41.160] hücrelerini üretiyor ama bunlar genelde taklit ürünler. Yani klinik deneylerde

[0:51:45.359] test edilmiş hücreler değil. Bu yüzden klinik olarak doğrulanmış sayılmazlar.

[0:51:49.440] Aynı güvenlik profiline de sahip olmayabilirler. Dolayısıyla DAZA

[0:51:53.119] hücreleri için gösterdiğimiz güvenirliği onlar için gösteremeyiz. İşte bu nedenle

[0:51:57.559] teknoloji transferi, lisanslama ve üretimin Japon laboratuvarlarındaki

[0:52:01.559] standartlara uygun yapılması çok önemli. Türkiye'deki üretimin de aynı kalite

[0:52:05.440] standartlarına uyması için kontroller ve denetim mekanizmaları oluşturuluyor.

[0:52:08.960] Multiple sklerosis konusunu çok hızlı bir şekilde geçtik. Peki MS'yi nasıl

[0:52:13.400] tedavi ediyorsun? Evet, MSI konuşuyorduk.

[0:52:17.520] Sonra başka şeylere geçtik. Çünkü birçok insan var. MS hastası olan birini

[0:52:22.680] tanıyorum ve podcast'ten dolayı bana ulaşan pek çok insan da var.

[0:52:26.079] Evet, bu gerçekten zor bir teşhis ve ne yazık ki geleneksel tedaviler sorunun

[0:52:30.799] kökenine inmiyor. Asıl neden kronik enfeksiyonlar. Dolayısıyla vücudu bu

[0:52:35.280] enfeksiyonlarla baş edebilecek hale getirmemiz gerekiyor. Bunun yolu da

[0:52:38.839] bağışıklık sistemini yeniden dengelemekten geçiyor. Öncelikle

[0:52:42.200] arındırıcı yani detoksifikasyon tedavi uyguluyoruz. Yani zararlı olanı ortadan

[0:52:46.319] kaldırıyoruz. Ardından bağışıklık sisteminin daha iyi çalışmasını

[0:52:49.880] sağlıyoruz. Bunu yapmanın yolu yeni hücrelerin infüzyonuyla bağışıklık

[0:52:53.720] sistemini yeniden dengelemek. Ayrıca bu hücreler lezyonların iyileşmesine

[0:52:57.920] yardımcı olmak için doğrudan omuriliye, intratekal enjeksiyon yoluyla da

[0:53:01.960] verilebiliyor. Bunun dışında burundan uygulama yöntemiyle de kullanılabiliyor.

[0:53:05.799] Bu şekilde hücreler ol faktöre ulaşarak veyine geçiyor. Ek olarak egzozomlar

[0:53:09.680] nebüize edilip yani buharlaştırılarak solunabiliyor. Kısacası bu rahatsızlık

[0:53:14.000] için uyguladığımız genel tedavi protokolü bu şekilde.

[0:53:16.440] Neden omurgaya enjeksiyon yapıyorsun? Çünkü bu şekilde beyne de

[0:53:20.839] gidebiliyorlar. Amaç beyne yollamak. Anladım.

[0:53:23.520] Çünkü insanların beyinlerinde lezyonlar var

[0:53:26.680] ve senin tedavi ettiğin hastalar var. İnanması zor biliyorum ama evet bu

[0:53:31.200] şekilde tedavi ettim. Peki hastalık ne kadar ilerlemişti?

[0:53:34.880] Hangi aşamadaydılar? Yani e biri tam anlamıyla MS hastasıydı

[0:53:40.160] ama tekerlekli sandalyeye bağımlı değildi. Yine de hastalığın şiddeti

[0:53:44.839] açısından hafif ile orta düzey arasında denebilir.

[0:53:48.440] Biliyorsun bu hastalık gerçekten ilginç. Bir atak geçiriyor. Sonra bazen 20 yıl

[0:53:53.480] boyunca bir daha hiç belirti göstermiyor.

[0:53:56.079] Evet. Ve insanlar çok tembelleşiyor.

[0:53:58.839] Doğru. Tıpkı kanser gibi pusuda bekler. Öyle görünüyor.

[0:54:03.359] Tetikte olmalısınız ve bağışıklık sisteminizin sağlığını korumak için

[0:54:06.480] elinizden geleni yapmalısınız. Adil, paylaşmak istediğin başka bir şey

[0:54:09.680] var mı? Paylaşmak istediğim tek şey şu. İnsan

[0:54:12.160] vücudunun kendini iyileştirebilme kapasitesi var ve biz şu anda bu

[0:54:15.440] iyileşme planının nasıl işlediğini yeni yeni keşfediyoruz. Bu rejeneratif tıbbın

[0:54:19.880] sadece başlangıcı. Önümüzdeki 5 ila 10 yıl içinde bu alan sürekli gelişmeye

[0:54:23.920] devam edecek. Dubai'deki klinik senin ana merkezin

[0:54:27.520] değil mi? Türkiye'ye de çok yakın ve artık orada çok fazla insan yaşıyor.

[0:54:32.000] Yani orada da hastaları tedavi ediyorsun.

[0:54:34.599] Dubai'de tam zamanlı bir kliniğimiz var ve şu anda orada yaşıyorum.

[0:54:38.440] Harika. Bunları insanların bilmesi için soruyorum. Biri sana geldiğinde diğer

[0:54:43.240] doktorlarınla birlikte tedavi ediyorsun. Doğru mu? Yani sen sadece görünürde

[0:54:47.640] değil, bizzat aktif olarak oradasın. Evet. Ben orada diğer doktorlarıma

[0:54:51.880] destek oluyorum ama tabii ki aynı anda her yerde olamam. Genelde tedavileri

[0:54:55.520] diğer doktorlar uyguluyor. Ben ise hastayı yönlendirmek, süreci denetlemek

[0:54:59.359] ve her şeyin doğru ilerlediğinden emin olmak için orada oluyorum.

[0:55:02.720] Buraya geldiğin için çok teşekkür ederim. Evet, boynuma iğne yaptığın için

[0:55:07.079] de teşekkür ederim. Eminim sinir sistemim bundan sonra çok daha iyi

[0:55:11.400] olacak. Ben teşekkür ederim.

*Transkript YouTube'dan alınmıştır.