Haz Devrinde Dopamin Detoksu

Dr. Anna Lembke, MD

Ayık Kafa podcast’inde Dr. Esra Çavuşoğlu, PhD’nin konuğu, Dr. Anna Lembke, MD. Stanford Üniversitesi'nde bağımlılık psikiyatristi profesörü ve aynı zamanda Stanford Üniversitesi Bağımlılık ve Çift Tanı Merkezleri'nin yoneticisi olan Dr. Anna Lembke, “Dopamine Nation” kitabı ve “The Social Dilemma” belgeselindeki rolüyle de tanınıyor.

A work team around the desk

Özet

Bağımlı hastalarla çalışmaya başlangıçta direnç gösterdiğini ancak zamanla onların iyileşme sürecine rehberlik etmekten büyük bir tutku duyduğunu anlatan Dr. Lembke, On İki Basamak programlarının bilimsel olarak nasıl desteklendiğini de açıklıyor. Beynin haz ve acı sistemlerinin nasıl birbirine bağlı olduğunu gözler önüne seriyor ve davranışsal bağımlılıklarla kimyasal bağımlılıkların farklarına değiniyor.

Kendi kompulsif okuma alışkanlığıyla mücadelesi ve bir hastasının seks bağımlılığı hikayesi üzerinden; bağımlılıkların farklı şekillerde ortaya çıkmasına rağmen genellikle aynı temel beyin süreçlerine dayandığını anlatıyor.

Bu podcast sayesinde bağımlılık döngüsünü kırmak için uygulanabilir stratejiler öğreneceksiniz; bunların başında ise dopamin detoksları ve daha sağlıklı rutinler oluşturmak geliyor. Dr. Lembke, bir madde, akıllı telefon uygulaması ya da bir paket şeker gibi yüksek ödüllü tetikleyicilerden uzaklaşmanın, beynin dengeyi yeniden sağlamasına ve isteğin azalmasına nasıl yardımcı olduğunu anlatıyor.

Sohbet, dünya genelinde bağımlılığın damgalanmasını ortadan kaldırmanın önemine de değiniyor. Son olarak Dr. Lembke, bize şefkat ve umut dolu bir mesaj bırakıyor: “Beynimizin haz ve acıya nasıl tepki verdiğini anlamak, daha dengeli ve tatmin edici bir yaşam sürmemize yardımcı olur.”

Dr. Anna Lembke, MD:
Web sitesi: https://www.annalembke.com/about

T.C. İstanbul Gedik Üniversitesi’ne ne teşekkür ederiz. https://www.gedik.edu.tr/

00:00-5:56 Giriş ve Dr. Anna Lembke, MD’nin tanıtılması
5:56-08.04 On İki Basamak Programları ve kanıta dayalı başarı
8:04-11:13 Dopamine Nation kitabı üzerine. Modern kültür ve sonu gelmeyen dopamin tetikleyicileri.
11:13-13:49 Dopamini anlamak. Nörotransmitterler, ödül yolakları ve beynin neden daha fazlasını istediği.
13:49-19:50 Beyin ve bağımlılık ilişkisi.
19:50-21:11 Evde detoks yapabilecek kişiler ile daha ileri düzey bakıma ihtiyaç duyanlar arasındaki kriterler.
21:11-26:19 Haz acı dengesi.
26:19-29:37 Bağımlılığın teşhisi ve “Dört C” kuralı.
29:37-31:44 Utanç ve damgalanmanın ötesinde, umudu bulmak.
31:44-35:10 Kimyasal ve davranışsal bağımlılıkları ayırt etmek.
35:10-38:15 Aşırı kullanımı, kendi kendine ölçme yöntemleri.
38:15-42:04 30 Günlük Dopamin Detoks yaklaşımı.
42:04-42:56 Dr. Lembke'nin özşefkatle ilgili mesajı.
42:56-44:06 Kapanış.

*UYARI* 

Aylık Kafa’daki bilgiler ve beyanlar kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik işlemlerinizi doktorunuza danışınız. İçeriklerde EMC Medya Yayıncılık Ticaret Ltd. Şti.’nin, araştırmacılarının, danışmanlarının ve yazarların / bilim insanlarının hazırladığı bilimsel çalışmalar ve kamuya açık yayınlardan derlemelerle elde edilen veriler, yalnızca bilgilendirme amacıyla paylaşılmaktadır. Yayınlarımızda tanı yahut tedaviye ilişkin sağlık beyanları yer almamaktadır.

Transkrİpt


[0:00:00.399] pek çok insan dopamine Bağımlıyım diyor oysa sen dopaminin kendisine bağımlı

[0:00:04.440] değilsin eşsiz beyninin bir anda bol miktarda dopamin salgılamasına neden

[0:00:08.320] olan maddeye ya da davranışa bağımlısın bu durum bir anahtarın kilide tam olarak

[0:00:12.759] uymasına benzer ve beynin kilidine Uyan anahtarı bulduğunda kontrolsüz aşırı

[0:00:16.840] tüketime karşı savunmasız hale gelir Çünkü beynin o maddeyi veya davranışı

[0:00:21.400] hayatta kalmak için gerekliymiş gibi algılar ben Esra Çavuşoğlu 18 yıldır

[0:00:27.640] Ayık bir hayat yaşıyorum bağımlılık hastalığıyla mücadelem beni beden ve

[0:00:31.359] zihin performansımı iyileştirmek Hayat kalitemi arttırmak daha sağlıklı ve uzun

[0:00:35.840] yaşamak için yeni yöntemler cihazlar ve takviye ürünler araştırmaya yönlendirdi

[0:00:40.520] bağımlılık hastalığı Bing ve longevity alanlarındaki kendi deneyimlerimden

[0:00:45.320] dünyadaki son gelişmelere çığır açan girişimcilerden uzman akademisyenlere

[0:00:49.559] yıllardır yaptığım sohbetler artık her hafta Ayık kafa

[0:00:53.760] Podcast Ayık kafa podcaste hoş geldiniz Bu hafta doktor Anna Lemi konuk etmekten

[0:01:00.199] duyuyoruz kendisi Stanford Üniversitesi profesörü bağımlılık ve ikili tanı

[0:01:04.519] kliniklerinin başkanı ve dünyanın önde gelen bağımlılık psikiyatristler inden

[0:01:08.680] biri kendisini çığır açan belgesel the social dilemma ya da bestseller olmuş

[0:01:13.799] kitabı dopamin Nation da tanıyabilirsiniz hepimizin neden Haz

[0:01:18.159] Peşinde koştuğunu beynin ödül sisteminin nasıl çalıştığını ve aşırı tüketim

[0:01:22.799] döngüsünden nasıl çıkabileceğim derinlemesine inceliyoruz bu bölümde

[0:01:27.400] beyindeki acı ve haz arasındaki bağlantıyı aylığı korumada 12 basamak

[0:01:32.360] programının neden bu kadar etkili olduğunu ve alkol alışkanlığı telefon

[0:01:36.280] bağımlılığı açıkçası herhangi bir bağımlılık türü ile ilgili endişe duyan

[0:01:40.920] herkesin atabileceği güçlü ilk adımı konuşacağız bağımlılığı daha derin bir

[0:01:44.520] düzeyde anlamaya ve dopamin yüklü uyarıcılar dolu bir dünyada dengeyi

[0:01:48.600] Nasıl yeniden kazanacağınızı öğrenmeye Hazırsanız Doktor Anna lke ile

[0:01:53.479] sohbetimizi kaçırmayın Ayık kafanın bu bölümünde bizi ağırlayan D alanında

[0:01:58.759] uzman yarcı ve girişimci ruhlu insanların Buluşma Noktası kıtaların

[0:02:03.439] kesiştiği İstanbul Boğazı'nın bu eşsiz noktasında etkinlikler ve topluluk

[0:02:07.880] üyeliği hakkında bilgiler açıklamalardaki linkte Gedik

[0:02:11.200] Üniversitesi ve Gedik vakfına Ayık kafa podcastte duydukları Güven için teşekkür

[0:02:15.560] ederim destekleri sayesinde bu düzeyde bir içeriği tamamen ücretsiz şekilde

[0:02:20.560] sizlere sunabiliyoruz Ve tabii ki Ayık kafaya abone olan herkese teşekkürler

[0:02:25.519] ancak hala Ayık kafayı düzenli izleyenlerin pek çoğu kanala abone değil

[0:02:30.200] Bu yüzden sizden küçük bir ricam var abone ol butonuna hemen basın Çünkü Ayık

[0:02:35.840] kafaya abone olmanız içeriği daha da geliştirmemizi ve dünyanın önde gelen

[0:02:40.480] uzmanlarına daha rahat erişmemizi sağlıyor abone olun beğenin paylaşın

[0:02:45.360] size söz veriyorum Ayık Kafa her gün daha da iyi olacak Doktor Anna lemke

[0:02:50.319] Ayık kafa podcaste hoş geldin Teşekkür ederim burada olduğum için çok

[0:02:54.720] heyecanlıyım Evet ben de çok heyecanlıyım Çünkü Podcast isminden bile

[0:02:58.760] bu projenin aylığım ve özellikle kendi ülkemde bağımlılıkla ilgili insanları

[0:03:02.840] bir şekilde eğitme isteğimden doğduğunu anlayabilirsin ayıklı Amerika'da elde

[0:03:08.680] ettim ve psikoloji doktorası eğitimimi de Amerika'da aldım ve 2 buçuk yıl önce

[0:03:14.599] daha fazla insanın benden ve senin gibi konuklardan olumlu etkileneceği umuduyla

[0:03:18.920] Türkiye'ye döndüm hoş geldin Teşekkür ederim Doktor lke Stanford

[0:03:23.120] Üniversitesi'nde profesörsün bağımlılık psikiyatristi ve aynı zam

[0:03:30.040] bağımlılık ve çift tanı merkezlerinin yöneticisin değil mi Evet doğru ve

[0:03:34.720] birçok harika kitabın da yazarı sın y Teşekkür ederim social dilemma adlı bir

[0:03:39.920] belgeselde de yer aldın Evet ama son kitabın dopamine Nation Bir dönüm

[0:03:45.920] noktası oldu ve konferanslarda referans gösterilen bir kitap haline geldi

[0:03:50.959] aslında bu kitabı ilk kez Türkiye'deki bir bağımlılık konferansında duydum

[0:03:56.720] kitap çıktıktan hemen sonra bir doktor o kitap referans vermişti ne güzel

[0:04:02.000] gerçekten çok etkileyici Evet peki önce şunu sorarak başlayalım dilersen

[0:04:06.519] bağımlılık alanına girmeye nasıl karar verdin harika bir soru aslında

[0:04:11.840] psikiyatriye yöneldiğimiz

[0:04:30.720] yardımcı olabilecek hiçbir yöntemim yoktu Benim babam bir

[0:04:39.039] cerrahtan yaşadım psikiyatride bu terimin anlamı hastalara karşı

[0:04:44.360] hissedilen ancak hastayla hiçbir ilgisi olmayan bilinçli veya bilinçsiz olumsuz

[0:04:49.840] duygulardır Tüm bu nedenlerden dolayı bana bağımlı hastaları vermeyin diyordum

[0:04:53.680] ama ne yazık ki bölümdeki diğer Herkes de aynı şeyi söylüyordu Kimse o

[0:04:57.320] hastaları tedavi etmek istemiyordu ve sonra bir noktada bağımlılıkla mücadele

[0:05:01.639] eden bir Hastam oldu bu durumun farkına ancak Hastam Çok kötü bir sonuçla

[0:05:07.160] karşılaştığında vardım o an gerçekten bağımlılığa odaklanmam gerektiğine karar

[0:05:10.960] verdim ve hastalığa odaklandığımda fark ettim ki bağımlılıklarını görmezden

[0:05:14.800] geldiğimde nazaran çok daha iyi ilerleme kaydediyor lardı Bu yüzden Odak noktamı

[0:05:19.520] bağımlılığı olan hastalara kaydırdığımda Aslında inanılmaz bir grup olduklarını

[0:05:24.319] keşfettim

[0:05:30.039] daha gelişiyor Bu yüzden benim için büyük bir

[0:05:33.039] ondu gerçekten de Kariyerim boyunca bu hastalığı tedavi etmek için çalış benim

[0:05:38.520] Ve tanıdığım birçok bu konuda çalışan kişinin ailesinde veya kendisinde

[0:05:43.080] bağımlılıkla ilgili bir ilişki var ne yazık ki Türkiye'de durum aynı değil

[0:05:47.960] sorunu anlamak sadece kitaplardan öğrenmekten farklı bir bakış açısı

[0:05:52.120] gerektiriyor Bir de fark ettim ki sen 12 basamak programına çok sık değini yorsun

[0:05:57.919] dinlediğim birçok Podcast bu programdan aldığın birçok yöntemi rehberliği ve

[0:06:03.160] mesajı

[0:06:07.360] paylaşıyorsun Evet kesinlikle ilk kez bir hastayla

[0:06:12.120] görüştüğümde Eğer 12 basamak programına gittiğini ya da gitmek istediğini

[0:06:15.319] söylüyorsa büyük bir rahatlama hissediyorum çünkü bu

[0:06:19.520] programı hayatlarına dahil eden hastalar genellikle daha hızlı

[0:06:25.360] toparlanıyor ve uzun vadede daha stabil kalıyorlar

[0:06:30.080] Ayrıca şunu da ekleyeyim 12 basamak programları Atsız alkolikler ve Atsız

[0:06:34.440] narkotikler kanıta dayalı tedaviler yani insanların aktif bir şekilde 12 basamak

[0:06:39.639] programlarına katıldıkları haftada en az 3 toplantıya gidip bir sponsor edinip

[0:06:44.199] adımları uyguladıkları profesyonel tedavi gören Örneğin Bir psikiyatrist ya

[0:06:48.560] da psikoterapist ile çalışan kişilerle kadar iyi sonuçlar aldıklarına dair

[0:06:54.319] güçlü kanıtlar var Eğer bu kişileri Bir yıl boyunca

[0:06:58.879] takip edersen 12 basamak programını uygulayan kişiler sadece psikiyatrist ya

[0:07:02.960] da terapiste gidenlere göre daha iyi sonuçlar elde ediyor bu yöntemleri

[0:07:06.280] birleştirebilirsiniz ve birçok insan da bunu yapıyor bireysel psikoterapi

[0:07:09.680] alıyorlar ve 12 basamak toplantılarına katılıyorlar programın genel yaklaşımı

[0:07:14.120] ayıklık sosyal ağı temel felsefesi ve ruhsal dönüşüm süreci e 12 basamak

[0:07:20.319] programına katılanlar için oldukça faydalıdır

[0:07:23.800] Ayık kafa podcasti takip ediyorsanız longevity olan ilgimi bilmemen mümkün

[0:07:29.160] değil pronun 5 günlük açlığı taklit eden diyet programı son dönemlerde en çok

[0:07:34.400] faydalandığım sistem oldu prolon sadece bir kilo verme kti değil hücre temizliği

[0:07:40.080] ve metabolik göstergelerin yenilenmesi gibi bedenimizin kendi kendine onarma

[0:07:45.000] süreçlerini tetiklemek üzere tasarlanmış bir sistem hücre sağlığını desteklemek

[0:07:49.759] uzun ve sağlıklı yaşamın temel taşlarından biri Açlı taklit eden diyeti

[0:07:54.680] bedenimiz için küçük bir yenilenme tatili gibi düşünün bedenin temizlik

[0:07:58.919] yapması iltihaplanmayı azaltmaya ve uzun vadeli sağlığa yeniden odaklanmasına

[0:08:04.000] fırsat tanımış oluyoruz şahsen 5 günün sonunda kendimi daha dinç hafif ve

[0:08:09.000] enerjik hissettiğimi fark ettim detaylı bilgilerini sistemi yaratan Walter

[0:08:13.400] longın ağzından Geçtiğimiz günlerde yayınladığımız 55 bölümümüzde

[0:08:17.840] dinleyebileceğiniz fmd yani fasting mimicking diet Türkiye'de pronun açlığı

[0:08:23.840] taklit eden diyet sistemini denemek için ayık kafa 15 kodunu kullanarak ilk

[0:08:28.879] siparişi % indirim alabilirsiniz şimdi dopamin

[0:08:33.320] Nation kitabına gelelim bu kitabı yazmak için sana ne ilham verdi Aslında dopamin

[0:08:38.680] Nation yaklaşık 20 yıldır üzerine düşündüğüm fikirlerden doğdu kitabı

[0:08:43.959] yazmaya karar verdiğim an ise Hastam Jacob ile tanıştığım zamandı gerçek adı

[0:08:49.880] bu değil ancak hikayesini paylaşmam için bana izin

[0:08:54.399] verdi ofisime girdi ve büyük bir utanç içinde seks bağımlılığını anlattı

[0:09:01.040] attı bu bağımlılığın hayatında ne kadar çok

[0:09:05.720] şeyi mahvettiğini Hatta onu intiharın eşiğine sürüklediğini söyledi O anda

[0:09:12.200] fark ettim ki aslında İkimiz de birbirimize çok uzak değildik Ben de

[0:09:16.160] onun yaşadığına kıyasla önemsiz Görünen bir şey olsa da aşk romanlarına bağımlı

[0:09:21.600] hale gelmiştim ama benim hayatımda da bu durum Aslında ciddi bir aşırı tüketim

[0:09:27.760] problemine dönüşmüştü aşk romanları okumaya 40'lı yaşlarımın

[0:09:32.160] başında başladım ki bu geç bir yaş Ama bu türü daha önce keşfetmemiş ve sonra

[0:09:35.800] bir kindle aldım Bu da bir romanı bitirdikten sonra anında başka Romanlara

[0:09:39.760] başlamamı sağladı ve gerçekten bu tür bir fantezi dünyasına girmiş

[0:09:44.680] oldum hayatımı sorunlarımı Düşünmek zorunda kalmıyordu beni uyuşturu ve iyi

[0:09:50.360] hissettiriyordu Gittikçe daha fazla zamanımı O hayal dünyasında geçiriyor Bu

[0:09:55.120] yüzden eşime ve çocuklarıma yani değer verdiğim ve sevdiğim insan gerekli

[0:09:59.959] ilgiyi

[0:10:19.680] gösteremiyorsun bizden

[0:10:29.519] talep ediyor Yediğimiz yiyeceklerden oynadığımız oyunlara insanlarla

[0:10:34.640] kurduğumuz bağlantılardan alkol ve uyuşturucu gibi maddeler kadar her şeyle

[0:10:41.279] kendimizi uyuşturmaz için teşvik ediliyoruz işte ben Tam da bu yüzden bu

[0:10:47.720] kitabı

[0:10:51.160] yazdım insanlar bağımlılığın Temel nörobilim ve ayrıca bireyler

[0:10:57.480] aileler çiftler ve Terapist ile birlikte yapabilecekleri bazı erken müdahaleleri

[0:11:03.040] anlasalardı Belki daha fazla insan daha iyi Hayatlar

[0:11:07.399] yaşayabilirdi Yani aslında bu tamamen insanlara yardım etmek istemekle

[0:11:12.000] ilgiliydi Evet kitaptan kısaca bahsetmiş oldun Aslında ben okumuştum Hatta

[0:11:16.720] jacob'ın hikayesini okurken koşuyordum ve bir anda durdum oturup onun acısını

[0:11:22.279] hissettim bu ayıklık önce yaptıklarımı hissettiğim utancı ve etrafımdaki

[0:11:28.399] insanlara nasıl zarar verdiğimi düşünmeme neden oldu gerçekten çok

[0:11:33.760] etkileyiciydi kitabın nereden geldiğini ve adını biraz açıkladın Tabii ki

[0:11:39.480] merkezinde dopamin var peki dopamin nedir bilimsel terimlere Aşina olmayan

[0:11:45.279] izleyiciler için basit bir şekilde açıklayabilir misin Muhtemelen böyle

[0:11:48.720] daha anlaşı Tabii Evet memnuniyetle dopamin kendi beynimizde ürettiğimiz bir

[0:11:53.399] madde birçok farklı kimyasal madde üretiyoruz ve bu madde nörotransmitter

[0:11:58.399] dediğimiz Öz gzel Bir sınıfta yer alıyor Beynimiz aslında bir Grup iletişim

[0:12:03.160] ağından oluşuyor Bu ağlar elektriksel devreleri oluşturan

[0:12:08.240] nöronlardaki şim ağları birbirine tam olarak değmez aralarında küçük bir

[0:12:12.000] boşluk vardır Bu boşluğa sinaps denir ve nörotransmitterler bu sinaptik boşluğu

[0:12:17.680] geçerek elektriksel devreleri düzenleyen

[0:12:23.959] kimyasallardan birçok nörotransmitter biridir ve haz Ödül ve motivasyon

[0:12:29.399] deneyimleri için çok önemlidir hayatta kalmamız için beynimizin önemli gördüğü

[0:12:34.279] bir şey yaptığımızda Örneğin bir eş bulmak yemek yemek barınacak yer edinmek

[0:12:39.880] gibi durumlarda Beynimiz dopamin salgılar bu iyi hissettirir ve bize çok

[0:12:45.399] temel bir düzeyde o deneyimi tekrar yaşamak için daha fazlasını aramamız

[0:12:49.079] gerektiğini söyler şimdi sarhoş edici ya da bağımlılık yapan şeylerin yaptığı şey

[0:12:54.720] temel olarak beynimizdeki kimyasalları taklit ederek beynimizi bunun hayat

[0:12:59.320] kalmamız için gerekli olduğu yönünde kandırır Ayrıca bir anda çok fazla

[0:13:03.440] dopamin salgılar bir madde ya da davranışa karşı salınan dopamin miktarı

[0:13:07.839] ne kadar fazlaysa ve ne kadar hızlı salını yorsa o madde ya da davranışın

[0:13:12.399] bizim seçtiğimiz bağımlılık olma olasılığı o kadar artar Yani tekrar

[0:13:16.360] yapmak istediğimiz bir şey haline gelir bu da şunu gündeme getiriyor hepimiz

[0:13:20.399] biraz farklı şekilde programlanmış Yani senin beynindeki ödül yolunda çok

[0:13:25.639] dopamin salgılayan bir şey benim beynimde aynı etkiyi Yar y atayabilir

[0:13:29.839] tam tersi de olabilir Örneğin hayatımın büyük bölümünde bağımlılık genini miras

[0:13:35.160] almadım diye düşünmüştüm babam alkolikti ama ben alkolü sevmiyorum Hatta başımı

[0:13:40.880] ağrıtmak başka bir işe yaramıyor Ama gerçek şu ki henüz benim

[0:13:45.800] seçtiğim bağımlılık maddem le tanışmamış Benim için insan bağının ya da sevgi

[0:13:49.480] bağının bir versiyonunun benim uyuşturucum olduğunu o zaman anladım

[0:13:54.680] Yani demek istediğim Aşk romanlarını bulduğumda bunun nasıl istediğini tam

[0:13:59.680] anlamış oldum o an nasıl çok cazip olacak şekilde yazıldığını nasıl merak

[0:14:05.199] uyandıracak şekilde yazıldığını ve anlatı yapılarını beynimizi nasıl meşgul

[0:14:10.399] ettiklerini fark ettim ve bunların bağımlısı oldum Evet işte bu dopamin ama

[0:14:16.199] dopamine ihtiyacımız var hayyatta kal kesinlikle gerekli Evet pek çok insan

[0:14:20.600] Ben dopamin bağımlısıyım diyor dopamin bağımlısı değilsiniz eşsiz beyninizin

[0:14:25.120] bir anda çok fazla dopamin salgılamasına neden olan maddeye veya davranışa

[0:14:29.639] bağımlısını bir anahtarın kilide oturması gibi ve bir kez beynin o kilidi

[0:14:33.839] açacak anahtarı bulduğunda Gerekli olan şeyi Eee o maddeyi ya da davranışı

[0:14:39.399] hayatta kalman için gerekli olarak algılayıp bağımlı hale geleceksin bu da

[0:14:43.560] seni aşırı tüketime karşı savunmasız bırakır yani dopamin önemlidir o olmadan

[0:14:48.920] hayatta kalamayız o olmadan çabalamak iş yapmak istediğimiz ödülü almak için

[0:14:53.920] motive olamayız ve hayatta kalamayız ama öte yandan günümüz ekosisteminde Tüm bu

[0:14:58.360] doğal ödül elimizden aldık ve onları inanılmaz derecede güçlü inanılmaz

[0:15:02.720] derecede erişilebilir hale getirdik sonsuz miktarda varlar her zaman yeni ve

[0:15:07.560] ilginç

[0:15:17.440] biçimlerdeki atren şunu duydum tüm bağımlıların değil Ama çoğu bağımlının

[0:15:22.480] biyolojik olarak düşük dopamin salınımı yaşadığını söyledi ve pek çok dopamin

[0:15:27.040] reseptörü bulunuyor bu nle kendi bağımlılık maddesini bulduklarında beyin

[0:15:33.240] Hım tamam sonunda eksik olan bir şeyi tamamlıyorum diyor yani bu Doğuştan

[0:15:38.519] gelen bir tür kimyasal dengesizlik Bu yaklaşıma katılıyor musun kesinlikle hem

[0:15:43.399] hayvanlar hem de insanlar üzerinde yapılan araştırmalar bunun doğru

[0:15:46.800] olabileceğini gösteriyor insanların bağımlılığa karşı farklı derecelerde

[0:15:51.240] duyarlılıkları var Bazı insanlar diğerlerine göre çok daha savunmasız

[0:15:55.519] bağımlılığın aileden genetik olarak geçtiğini biliyoruz biliyoruz ki tek

[0:16:00.519] yumurta ikizleri ikiz olmayan kardeşlere göre bağımlılığa daha yatkın yani biri

[0:16:06.399] bağımlı İsa diğerinin de bağımlı olma ihtimali daha yüksek ve biz her zaman

[0:16:11.959] dopamini temel bir düzeyde salgılıyor bağımlılığa daha yatkın olan insanların

[0:16:17.680] ödül yolundaki dopamin salınım seviyelerinin daha düşük olduğu yönünde

[0:16:21.680] bir teori var ve bu yüzden bazıları temel düzeyde bile olsa kendilerini daha

[0:16:28.040] iyi hissetmek için dopamin seviyelerini artırmaya çalışarak duygusal arayışa

[0:16:33.279] giriyorlar tüm bunlar yaklaşık 100 yıllık bir geçmişe sahip olan kendi

[0:16:36.680] kendini tedavi etme hipotezi olarak adlandırılan bağımlı olan kişilerin

[0:16:40.040] altta yatan psikiyatrik bir durumu tedavi etmeye çalıştıkları fikriyle

[0:16:43.279] tutarlıdır ancak kendi kendine ilaç tedavisi hipotezinde altta yatan

[0:16:47.279] psikiyatrik durum her zaman başka bir durumdu Bu da depresyon anksiyete

[0:16:51.360] uykusuzluk veya dikkat eksikliği gibi durumlar oluyordu bunda da doğruluk payı

[0:16:55.600] var Ancak burada önemli olan bağımlı bir hastalık olduğunu kabul etmek başka bir

[0:17:01.319] psikiyatrik bozukluğunuz olmasa bile bağımlılığa yatkın olabilirsiniz bu

[0:17:05.520] yatkınlık kısmen genetik olarak açıklanabilir ve dopaminin daha düşük

[0:17:09.480] seviyelerde salgılanması ile ilişkili olabilir bu bağımlılığın nedenlerinden

[0:17:14.880] biri olarak öne sürülen bir hipotez ve bunu destekleyen bazı kanıtlar da var

[0:17:20.520] Yeni dünyada Has çağı diyelim bu bolluk çağında 3 yaşındaki çocuklardan

[0:17:25.959] ellerinde ebeveynlerinin iPhone'ları la büyüyenler çok daha yaşlı kişilere kadar

[0:17:32.080] herkes sürekli bir uyarıcı bombardımanına maruz kalıyor Peki sence

[0:17:37.520] bu yeni Dünyada neler oluyor çünkü mesele artık sadece kokain veya eroin

[0:17:44.080] bağımlılığı da değil günümüzde Artık neredeyse her şey her an bir uyarıcı

[0:17:50.080] haline gelmiş durumda bu konuda sen ne Evet Sana katılıyorum bence modern

[0:17:55.240] Hayatın en büyük zorluklarından biri beynimizi sürekli olarak aşırı

[0:18:00.039] ödüllendirici normalin çok üzerinde maddeler ve davranışlarla uyarıyor

[0:18:04.960] olmamız dopamin Naa da belirttiğim gibi beynimize bunu yaptığımız için

[0:18:10.720] beynimizin dopamin üretimini ve iletimini azaltarak ödül yolundaki

[0:18:16.000] dopamin alıcılarını zayıflatarak dengelemeye çalıştığını düşünüyorum

[0:18:20.480] Sonuçta bu hepimizi sürekli bir dopamin eksikliği

[0:18:25.400] durumuna sokuyor ki bu da fazla dopaminin vücut yarattığı dengeleme

[0:18:30.360] tepkisidir dopamin eksikliği durumu tam olarak

[0:18:34.360] klinik depresyon ya da klinik anksiyete bozukluğu gibi görünür ve hissedilir

[0:18:39.320] Hatta klinik dikkat eksikliği bozukluğuna da benzer yani kliniğimize

[0:18:42.480] gelen birçok kişi online [ __ ] online alışveriş aşırı esrar kullanımı ya da

[0:18:47.559] fazla alkol tüketimi gibi konularda yardım aramıyorlar bazen bu yüzden de

[0:18:51.559] geldikleri oluyor ama genellikle depresyon anksiyete uyuyamama

[0:18:57.280] odaklanamama gibi şikayet et lerle geliyorlar ve aynı zamanda bağımlılar bu

[0:19:01.919] madde ya da davranışı kendi kendilerini tedavi etmek için kullandıklarını

[0:19:06.480] düşünüyorlar ve genellikle maddelerin ya da davranışların psikiyatrik semptomlara

[0:19:10.960] neden olduğunu fark etmiyorlar bunu keşfetmenin yolu ise onları 4 hafta

[0:19:15.120] boyunca kendi tercih ettikleri madde ya da Davranıştan uzak durmaya zorlamak Bu

[0:19:19.679] süre genellikle ödül yol aklarını yeniden düzenlemeye başlamak için

[0:19:23.000] gereken zamandır Ve bunu yaptığımızda Yani hastalarımız bunu başarabildiği

[0:19:28.919] olarak insanların 4 hafta boyunca tercih ettikleri maddeyi kullanmadan

[0:19:32.919] geçirebilmeleri durumunda ruh hallerinde anksiyeteler de iyileşmeler daha iyi

[0:19:38.760] uyuma daha iyi konsantrasyon gibi birçok parametrede iyileşme

[0:19:43.799] görüyoruz ve hiçbir antidepresan reçetesi yazmadan hiçbir terapi

[0:19:47.720] uygulamadan tek yapılan tercih ettikleri maddeyi kullanmamalarını istemek oluyor

[0:19:51.840] bence bu gerçekten çok güçlü ve heyecan verici bir şey ve bu daha geniş bir

[0:19:56.280] çerçevede şu anki ruh sağlığı krizim bu yüksek ödüllü maddeler ve davranışların

[0:20:02.360] aşırı tüketiminin bir sonucu olduğunu ortaya koyuyor Eğer bu hızlı zevklerden

[0:20:07.120] kaçınarak ve hatta zorlayıcı şeylerle Eee mesela spor ile meşgul olarak ödül

[0:20:12.600] yollarımızı yeniden düzenleyebilirsiniz daha iyi

[0:20:17.760] hissederiz insanlar sana ya da kliniğine geldiğinde ilk önerin Kendi başlarına

[0:20:25.080] herhangi bir maddeyi Yani bu bir davranış ya da kimyasal olabilir 4 hafta

[0:20:31.960] boyunca kullanmamaya çalışmaları yönünde mi

[0:20:35.679] oluyor bu doğru mu bu Kişiye göre değişir yani bu kapıdan içeri giren

[0:20:40.960] herkese önerdiğimiz bir şey değildir Örneğin alkolü o kadar fazla içen birine

[0:20:45.640] deliryum tremor yani ölümcül titremelere ya da ölümcül yoksunluk nöbetlerine

[0:20:50.240] neden olacak kadar içen birine sadece evine gitmesini ve durmayı denemesini

[0:20:54.559] asla önermeyi Çünkü yoksunluk nedeniyle hayatını kaybedebilir Bunun yerine tıbbi

[0:20:59.280] gözetim altında bir Detoks öneririz aynı şey benzodiazepinler için de geçerli

[0:21:03.520] genellikle opioidler için de aynı şey geçerlidir Çünkü bunlardan yoksun kalmak

[0:21:07.360] çok zordur Ayrıca defalarca kendi başına bırakmayı denemiş ve başaramamış ya da

[0:21:12.799] bize kendi başıma bırakmam mümkün değil diyen biri için de bu tedaviyi tavsiye

[0:21:17.120] etmiyoruz Bu kişiler için daha yüksek bir bakım seviyesi olan yataklı tedavi

[0:21:21.559] öneriyoruz ayakta tedavi kliniğimiz var insanlar girip çıkıyorlar tedavi olurken

[0:21:25.960] aynı zamanda işlerine de gidiyorlar aileleriyle birlikte yaş

[0:21:29.200] Burada gerçekten hayatlarına devam edebileceklerini ve kullandıkları

[0:21:32.240] maddeyi kullanmadan 30 gün

[0:21:37.360] deneyebileceğimiz kişiler bunlardır Ayrıca bu acı ve haz dengesi ile ilgili

[0:21:42.480] harika bir tanımın var beyinde acı ve Has sisteminin aynı yerde olduğuna dair

[0:21:49.120] bazı araştırma bulgularını da paylaştım Bence son 75 yıl içindeki en ilginç

[0:21:53.760] nörobilim bulgularından biri acı ve hazzın beyinde aynı bölgede bulunması

[0:21:57.960] yani beyinde hazzı işleyen bölgeler aynı zamanda acıyı da işliyor acı ve hazzın

[0:22:02.720] birbiriyle nasıl ilişkili olduğunu o mezolimbik ödül yolunun derinliklerinde

[0:22:07.360] bir Tahterevalli veya terazi gibi bir şeye sahip olduğunuzu

[0:22:12.360] Hayal etmektir haz deneyimlediğimiz de o Tahterevalli diyelim bir yöne doğru

[0:22:17.559] eğilir acı deneyimlediğimiz ise diğer yöne doğru eğilir Ancak bu dengeyi

[0:22:22.720] yöneten Bazı kurallar vardır ilk ve en önemli Kural terazinin zeminle aynı

[0:22:27.559] seviyede kalması Öyle ki seviye dengesinden ya da

[0:22:31.480] nörobilimciler homeostaz dediği durumdan herhangi bir sapma olduğunda Beynimiz

[0:22:36.480] dengeyi yeniden sağlamak için çok çalışacaktır beynimizin bunu nasıl

[0:22:41.279] yaptığı bağımlı hale geldiğimizde beyinde neler olduğu hakkında bize çok

[0:22:45.679] şey söylüyor Örneğin beni ele alalım Beynimin ödül yolunda dopamin salgılatan

[0:22:50.279] bir aşk romanı okumak çok iyi hissettiriyor u ve dengem zevk tarafına

[0:22:54.360] kayıyor Ancak bu gerçekleşir gerçekleşmez beynim dopamin ini tekrar

[0:22:59.159] başlangıç seviyesine doğru düzenleyerek yanıt vermek zorunda kalıyor bu sürece

[0:23:03.840] nöro adaptasyon deniyor bunu dengeyi tekrar sağlamak için Ağrı tarafına

[0:23:08.400] atlayan küçük gremlinler olarak Hayal etmeyi seviyorum ama gremlinler dengede

[0:23:13.080] kalmayı seviyor bu yüzden denge sağlanır sağlanmaz inmiyor ne yazık ki Ağrı

[0:23:17.679] tarafına eşit ve zıt bir şekilde eğilen kadar Orada kalıyorlar İşte bu düşüş

[0:23:22.000] yoksunluk hissi ya da o anlık dürtüdür Mesela bir aşk romanının bir bölümünü

[0:23:26.480] bitirip durmaya karar veriyorum ama sonra bir sonraki bölümü okumak için

[0:23:29.760] dayanılmaz bir istek duyuyorum Yani yeterince beklersek genellikle O Arzu

[0:23:34.919] geçer gremlinler Acı tarafından iner ve homeostaz geri

[0:23:39.960] gelir ve işte beynimizin balansa geri dönme şekli budur buna karşıt süreç

[0:23:45.400] mekanizması denir yukarı çıkan Neyse önce düşmeli sonra dengeye geri

[0:23:49.720] dönmelidir Peki ama şimdi tercih ettiğimiz o maddeyi günlerce haftalarca

[0:23:54.559] aylarca yıllarca kullanmaya devam edersek ne olur temelde de o gremlinler

[0:23:59.200] çoğalmaya başlar daha büyük ve daha güçlü hale gelirler ve kısa süre içinde

[0:24:03.120] dengeyi Ağrı tarafında kurarlar Yani artık kronik olarak acı tarafına doğru

[0:24:07.720] eğilmiş bir dengeyle dolaşırız bu bizim kronik dopamin eksikliği durumumuz durur

[0:24:12.760] ve şimdi bağımlı bir beyne sahibiz artık daha fazla ve daha güçlü bir maddeye

[0:24:17.400] ihtiyacımız var kafayı bulmak ya da iyi hissetmek değil aslında Sadece dengeyi

[0:24:21.760] sağlamak ve normal hissetmek için artik Kullanmadığımız zamanlarda bile dengemiz

[0:24:27.080] acıya doğru eğilmiş herhangi bir bağımlılık yaratan madde veya davranışın

[0:24:31.440] yoksunluk semptomları olan kaygı sinirlilik uykusuzluk depresyon ile

[0:24:35.440] günlerimiz geçer ve güçlü bir yoksunluk hissederiz homeostaz Yani iç dengenin

[0:24:40.919] tekrar sağlanması Ne kadar sürer harika bir soru bu Her kişi için farklı

[0:24:45.960] olacaktır Çünkü herkesin beyni farklıdır Ayrıca hangi maddeyi ne kadar süre

[0:24:50.120] kullandıkları da önemli bir faktördür ancak klinik kariyerimde Beni en çok

[0:24:54.399] etkileyen şey ilk 14 gün boyunca herkesin önce çok daha kötü hissetmesi

[0:25:00.200] sonra ise daha iyi hissetmeye başlamasıdır Neden mi böyle olur Çünkü

[0:25:04.880] haz tarafındaki ödülü kaldırdığınızda acı tarafında biriken O gremlinler bizi

[0:25:10.399] acı tarafına doğru itecektir Bu da acı verir ve bu süreç yaklaşık iki hafta

[0:25:14.679] sürer benim deneyimlerime göre bundan sonrasında işler daha iyiye gitmeye

[0:25:19.080] başlar 3 veya 4 haftada o gremlinler acı tarafından eksilmeye başlar ve dediğim

[0:25:25.799] gibi 4 haftadaki yoksunlukta gördüğümüz insanların Yaklaşık % 180'i 4 hafta

[0:25:31.760] sonunda eski hallerine dönmeye başlıyor Bazı insanlar için bu süreç 2 3 ay

[0:25:36.520] sürebilir Hatta Bazıları için bir ik yıl bile sürebilir maalesef bazı insanlarsa

[0:25:41.600] ise hiçbir zaman başlangıç seviyesine dönemeyecek olan doğuştan gelen değişim

[0:25:46.960] kapasitesini kaybetmiş olabilirler çoğu zaman İnsanlar en az bir ay boyunca uzak

[0:25:52.679] durduklarında homeostaz yeniden sağlamaya başlar klinik olarak bu ilk ik

[0:25:58.640] hafta boyunca asla düzelmeyecek gibi hissettiren yoksunluk olarak kendini

[0:26:03.679] gösterir ve şaşırtıcı bir şekilde zamanla azalır insanlar sürekli olarak

[0:26:09.039] kullanma dürtüsüyle boğuşmak dikkatlerini başka şeylere verebilirler

[0:26:13.440] aşırı alkol tüketiminin bırakılmasının ardından uyku kalitesinin büyük ölçüde

[0:26:18.200] iyileştiği ve 18 aya kadar iyileşmeye devam ettiği bilinir ruh hali kaygı ve

[0:26:23.880] benzeri tüm durumlarda insanlar büyük iyileşmeler yaşadıklarını bildiriyor en

[0:26:28.440] ilginci çoğu zaman bu sorunları Kendi kendilerine tedavi etmek için yine kendi

[0:26:32.159] seçtikleri uyuşturucuyu kullanıyor olmalarıdır kısa vadede işe yaradığını

[0:26:36.320] hissederim Çünkü ilk kez kullandığımda beni dengeye getirir ve bu acı

[0:26:40.080] çekmediğim için bir rahatlama sağlıyor derler ancak uzun vadede Bu sadece

[0:26:45.039] dengenin acı tarafına daha fazla gremlin ekler hazır Şimdi bağımlılıktan

[0:26:49.240] konuşmaya başladık sosyal çevremde gittiğim yerlerde insanlar bana gelip şu

[0:26:54.399] kişi alkolik falanca kişi bağımlı diyor ben de onlara şunu anlatmaya çalışıyorum

[0:27:00.840] her içki içen ya da madde kullanan bağımlı değildir bunu çok basit bir

[0:27:06.240] şekilde açıkladığına sormak isterim birinin bağımlılığını nasıl teşhis

[0:27:13.720] ediyorsun bağımlılığı teşhis etmek için beyin taraması ya da kan testi yoktur

[0:27:19.440] Ancak bu bir beyin hastalığıdır ve belgelenebilir doğrulanabilir beyin

[0:27:24.080] değişiklikleriyle ilişkilidir ama temelde bunu Des yani ruhsal

[0:27:28.919] bozuklukların tanısal ve istatistiksel el kitabına dayandırıyor ve bu

[0:27:32.679] İngilizcede kısaca 4C + tolerans ve yoksunluk olarak özetlenebilir Peki

[0:27:38.159] nedir bunlar kontrolsüz kullanım kompulsif kullanım yoksunluk ve

[0:27:42.600] sonuçlara rağmen kullanımın devamı bağımlılık kriterlerini karşılamak için

[0:27:46.720] bu dört özelliğin hepsine sahip olmanız gerekmez genellikle ikisi veya daha

[0:27:51.200] fazlası yeterlidir yani kontrolsüz kullanım kompulsif kullanım Bu da

[0:27:55.600] kullandığımız maddeye yönelik otomatikleşmiş ve dak noktamız daralması

[0:27:59.519] T demektir Arzu kullanma isteği ile ilgili zorlayıcı düşünceler veya

[0:28:03.640] zihninde beliren görüntüler bir davranış ya da kullanmamaya karar vermemize

[0:28:07.799] rağmen kullanmamızı haklı çıkarmaya çalışan uzun açıklamalar ve en büyük

[0:28:11.640] belirleyici ise şu kendimize ya da başkalarına zarar vermemize rağmen

[0:28:14.519] kompulsif kullanımı sürdürmek bağımlılığın diğer özellikleri arasında

[0:28:18.240] daha önce bahsettiğimiz tolerans yer alır bu gremlinler ve nöro adaptasyonla

[0:28:22.559] ilişkilidir zamanla aynı etkiyi almak için daha fazla maddeye ihtiyaç duymak

[0:28:27.159] ya da mevcut dozun artık işe yaramam başlaması veya tersine önceki etkisinin

[0:28:32.000] tam tersini yaparak kişiye zararlı olmasıdır birçok hastamın Yıllar İçinde

[0:28:36.200] tanımladığı gibi Örneğin Eskiden esrar beni uyutur Şimdi ise beni

[0:28:39.600] kaygılandırıyor derler son olarak yoksunluk yani miktarı azaltmaya veya

[0:28:43.840] durdurmaya çalıştığımızda karakteristik bir yoksunluk fenomeni ortaya çıkar Bu

[0:28:47.600] arada yoksunluk fiziksel olmak zorunda değildir birçoğu Ben kullanmadığım da

[0:28:52.480] titremiyor o zaman bağımlı değilim diye düşünür ama tekrar hatırlatmak Eee

[0:28:56.960] gerekirse yoksun semptomları psikolojik olabilir kaygı sinirlilik uykusuzluk

[0:29:01.200] depresyon ve arzu Bunların hepsi yoksunluk belirtileri Yani kısaca

[0:29:04.760] özetlenmiş haliyle resmi tanı kriterleri bu şekildedir bağımlılığı teşhis etmenin

[0:29:09.720] diğer gizli belirtileri Bence bunun hakkında yalan söylemek gibi şeylerdir

[0:29:13.279] insanlar çifte bir hayat yaşamaya başladığında burada bir hayat yaşarken

[0:29:16.519] diğer tarafta gizli bir kullanım hayatları vardır ve bu iki Hayat asla

[0:29:19.799] kesişmez Bence bu önemli bir nokta Eskiden insanlar işe veya okula

[0:29:24.279] gitmediklerini bunun bağımlılığın bir işareti olduğunu düşünürdük ve bu hala

[0:29:28.399] doğru ancak giderek daha fazla hayatta daha yüksek işlevsellikleri olan fakat

[0:29:32.760] bağımlılığı olan insanlarla karşılaşıyoruz onlar aslında işte harika

[0:29:36.440] işler çıkarıyorlar ya da okulda olağanüstü performans sergiliyorlar ve

[0:29:39.240] hala çifte yaşamlarının arka planında korkunç bir bağımlılıkla mücadele

[0:29:43.799] ediyorlar ki bu da onları giderek daha da mutsuz hale ge Peki bu insanları

[0:29:47.799] nasıl ikna ediyorsun Çünkü birkaç aile üyesiyle görüştüm ve tam olarak tarif

[0:29:52.679] ettiklerinde Evet kullandıkları miktar ve kullanma şekilleri % 10000 madde

[0:29:58.120] kullanım bozukluğu gibi görünüyor ama gunluk yaşamlarını hala çok iyi idare

[0:30:02.480] ediyorlar Bu yüzden bu insanları ikna etmek çok zor olu bağla ilgili

[0:30:06.480] unutulmaması gereken önemli bir şey var bu süreçte büyük bir utanma ve korku da

[0:30:10.799] vardır sorunun varlığını kabul etmek bile utanç vericidir ve bırakma

[0:30:14.840] düşüncesi korkutucudur Çünkü bir noktada madde hayatının en iyi arkadaşı

[0:30:19.679] sevgilisi dayanağı haline gelir ve onsuz bir yaşam düşüncesi çok acı verici olur

[0:30:25.320] bağımlılığı olan pek çok kişi Kendi başlarına bırakmayı denemiş ve

[0:30:29.000] başaramamış ya da denemiş ve kısa bir süreliğine bırakmış ve kısa vadede

[0:30:32.799] tahmin edebileceğimiz gibi kesinlikle mutsuz olmuşlardır sonunda şöyle

[0:30:37.399] hissederler ya uyuşturucumu kullanırım ve mutsuz olurum ya da kullanmayı

[0:30:40.880] bırakırım ve mutsuz olurum Onları ikna etmemiz gereken şey şu kullanmayı

[0:30:46.760] bırakıp bir süre sonra hayatlarının geri kalanında

[0:30:50.640] hissettiklerinden çok daha iyi hissedebilecek bir yol

[0:30:55.399] olduğudur Sanırım bu noktada ikna etmeye çalıştığım şey her şeyden

[0:31:01.360] önce neye önem verdiklerini bulmak bir ilişki mi işi mi yoksa başka bir hedef

[0:31:07.639] mi o neyse onu tespit etmek gerekir sonra kullandıkları

[0:31:12.880] uyuşturucunun kısa vadede onlara hedeflerine ulaşmalarında yardımcı

[0:31:16.200] oluyormuş gibi görünse de aslında yardımcı olmadığına ikna etmeye çalışmak

[0:31:20.080] ve eğer bir süre bırakmayı kabul ederlerse ispatlanmış nörobilime dayalı

[0:31:24.360] olarak zevk ve acı dengesi temelinde durduk

[0:31:28.480] çok daha iyi hissedecekler görebilirler Ve muhtemelen Buna sen de tanıklık

[0:31:33.919] edebilirsin değil mi tahmin ediyorum ki hayatın biraz zaman alsa

[0:31:39.600] da bağımlılığından kurtulduğunda beri çok çok daha iyi oldu kesinlikle

[0:31:45.679] kullandığım zamanlara kıyasla şu anda yaşadığım hayatı hiçbir şeye

[0:31:49.639] değişmeyeceğim söylerim Bu yüzden Ayık kalmaya çalışan insanlar için iyi bir

[0:31:54.840] rol model olduğumu düşünüyorum işte bu yüzden hikayemi toplumla paylaşarak

[0:31:59.600] insanlara Umut olmak istiyorum yani sevdiklerinin bu acı verici durumda

[0:32:04.480] kalmamaları gerektiğini tedaviye ve başarılı neticelere ulaşabileceklerini

[0:32:09.480] göstermeye çalışıyorum Doktor lemke Ben bir Tıp Doktoru değilim Her ne kadar

[0:32:15.630] [Müzik] kabullenemiyorum bir şey var kimyasal

[0:32:20.279] bağımlılık ve davranışsal bağımlılığın beynin üzerinde aynı şekilde etkiler

[0:32:25.480] yaratmasını nasıl açıklayabiliriz Çünkü davranışlarla sadece dopamin salınımı

[0:32:31.559] diğerinde maddelerde ise yanı sıra kimyasalların da kan beyin bariyerini

[0:32:35.440] geçtiğini biliyoruz Peki hepsini bir araya getiren nedir ve neden hepsine

[0:32:39.600] madde kullanımı bozukluğu diyoruz Evet harika bir soru yani

[0:32:44.679] bağımlılık yapan her şey beynimizin zaten yaptığı bir şeyi taklit eder

[0:32:49.600] mesela alkol vücutta yerleşik olan gaba reseptörler imiz üzerinde çalışır Bunlar

[0:32:54.960] bizim engelleyici ve sakinleştirici reseptörler im izdir Ayrıca endojen

[0:32:59.519] opioid reseptörler imiz üzerinde de etkilidir alkolü bir opioid olarak

[0:33:03.919] düşünmeyiz ama opioid reseptör sistemi üzerinde çalışır esrar vücudumuzdaki

[0:33:09.000] yerleşik kannabinoid sistemi üzerinde çalışır pis gedelek ise vücudumuzdaki

[0:33:12.919] yerleşik serotonin sistemine etki eder ve Hepsi farklı kimyasal basamaklar

[0:33:17.679] aracılığıyla beynin ödül yolunda dopamin salgılar Yani dopamin bir nevi son Ortak

[0:33:23.039] para birimi gibidir davranışsal bağımlılıklar temelde aynıdır Biz diğer

[0:33:27.880] insanlarla bağlantı kurmak için programlanmış ha bu bizim doğamızda var

[0:33:31.960] insanlarla yakın Bağlar kurduğumuzda oksitosin salgılanır Bu da bizim Aşk

[0:33:36.559] hormonum durur ve dopamin salınımını tetikleyen hormonlarla bağlanır Bunlar

[0:33:40.080] da ödül Yolumuz olan nukleus akumbens dedir Bu da dopamin patlaması yaşatır ve

[0:33:44.960] bu hoş bir his yaratır Bu da bizi insanlarla bağ kurmaya ve aşık olmaya

[0:33:49.039] yönlendirir davranışsal bağımlılık seks bağımlılığı veya aşk bağımlılığı gibi

[0:33:53.639] Hatta sosyal medya bağımlılığı gibi Aslında insani bağlar bağımlılık yapıcı

[0:33:58.760] unsurlarını birleştirir buç Tıpkı alkolün gaba ve opioid Yolları üzerinde

[0:34:04.919] çalışması gibi insanların duygusal Bağları Muhtemelen serotonin ve opioid

[0:34:10.720] Yolları üzerinde etkili olur ve tüm bunlar dopamin le

[0:34:17.040] sonuçlanır Örneğin farelerde yapılan bir dizi deneyde farenin ödül yolağını bir

[0:34:22.520] sayaç yerleştirdiğinizde dopamin patlamasını

[0:34:25.800] ölçersiniz ve sonra fareyi farklı ödül türlerine maruz bırakırsınız bunun

[0:34:29.480] dopamini taban çizgisinin üzerinde ne kadar artırdığını görebilirsiniz

[0:34:33.240] çikolata bir farede dopamin ateşlemesini taban çizgisinin % üzerinde artırır seks

[0:34:39.200] normalin % 10000 üzerindedir nikotin başlangıç seviyesinin % 10000 50

[0:34:44.879] üzerindedir ve bu böyle devam eder Yani çikolata ve seksin yani çikolatanın bir

[0:34:49.879] madde bir yiyecek olsa da ya da seks bir eylem tıpkı bir uyuşturucu gibi çalışır

[0:34:55.399] dopamin salgılar iyi Hissettir ve bazı açılardan seks bağımlılıkları la

[0:35:00.440] mücadele etmek daha da zordur Çünkü hastalarım birinin dediği gibi o sizin

[0:35:06.880] zihninizdeki da vardır yiyecek bağımlılığı çok zordur

[0:35:14.040] Çünkü Elbette yiyeceklerden uzak duramayız yemeden duramazsın o zaman

[0:35:18.440] Mesele şu tür yiyeceklerden uzak durmaktır Bunlar beynin ödül merkezinde

[0:35:23.800] çok fazla dopamin salınımına yol açar bu Listenin en başında ise şeker bulunuyor

[0:35:28.240] eğer hiç şeker yememeye 30 gün boyunca bırakmayı denediysen bunun ne kadar zor

[0:35:32.599] olduğunu fark etmişsindir Üstelik günümüzde Şekersiz bir şey bulmak

[0:35:36.480] oldukça zor hatta ekmeklerin çoğu bile şeker içeriyor pek çok tahılın pek çok

[0:35:41.640] Etin içinde şeker vardır içinde şeker olmayan yiyecek bulmak çok zor ve şeker

[0:35:46.920] yemeği bırakmak gerçekten zordur yani Aslında bunların hepsi aynıdır aynı ödül

[0:35:51.880] yoludur bu aynı doğal geçmiş bu yüzden klinikte Video oyunlarına veya sosyal

[0:35:57.720] medyaya bağımlı hastalar gördüğümüzde ya da online [ __ ] veya online alışveriş

[0:36:02.280] bağımlısı s alkol ve uyuşturucu bağımlılığı ile gelen insanlar gibi

[0:36:05.680] görünürler eğlence ya da bir sorunu çözmek için başlıyorlar İşe yararsa ona

[0:36:09.800] Geri dönmeye devam ederler zamanla tolerans geliştirirler ve aynı etkiyi

[0:36:13.599] elde etmek için daha fazlasına ihtiyaç duyarlar Çok geçmeden tüm kaynaklarını

[0:36:18.000] uyuşturucuyu almak kullanmak kullandıklarını saklamak ve biraz daha

[0:36:22.359] almak için seferber ederler Bu onların tüm hayatını kaplar Ve sonunda öyle bir

[0:36:27.880] noktaya gelirler ki istedikleri zaman yani alkol ya da uyuşturucuların

[0:36:31.560] moleküllerinin kan beyin bariyerini geçmesi beynin işleyişini bozan şey

[0:36:34.920] değil asıl problem bu moleküller aracılığıyla beynimizde neyin

[0:36:41.520] tetiklendiğinde fark edip Bugün atabileceği en önemli adım nedir aslında

[0:36:47.480] Sadece bir bağımlıyı teşhis edeceğin türden bir durumdan bahsetmiyorum bu

[0:36:52.520] birçok kişi için geçerli Evet dopamin le ilgili bir kısaltm var d harfi datayı

[0:36:58.400] temsil ediyor ve Aslında ilk adım farkındalığımızı artırmak için dataları

[0:37:02.640] toplamaktır Çünkü işin gerçeği şu ki dopamin peşinde koşarken gerçek sebep ve

[0:37:07.680] sonuçları göremeyiz davranışın hayatımız üzerindeki etkisini göremiyoruz sanki

[0:37:12.160] buna karşı kör gibiyiz diğer insanlar dışarıdan zararı görebilir ama biz bunu

[0:37:17.319] göremeyiz Bu nedenle yapılması gereken ilk şey ne kullandığımızı ne kadar ve ne

[0:37:22.200] sıklıkta kullandığımızı yazmak ya da başka birine söylemektir genellikle

[0:37:26.440] zaman çizelgesi ile geriye takip etme yöntemi adlı bir yöntemi kullanmayı

[0:37:29.960] tavsiye ederim yani bunu klinik bakımda yapıyoruz hastalardan Bir hafta boyunca

[0:37:34.800] her gün ne kullandıklarını ve ne kadar kullandıklarını Yazmalarını istiyoruz

[0:37:38.280] eer diyelim ki sosyal medya bağımlılığı gibi bir şey için dün ne kadar süre

[0:37:42.599] çevrim içi oldun peki ya Ondan önceki gün Ondan önceki gün nasıldır gibi

[0:37:46.119] sorular soruyoruz ve ortaya çıkan şey kişinin her gün yaklaşık 3 saat çevrim

[0:37:51.400] içi olduğu yönündedir sadece bir güne baktığınızda her gün 3 saat çok fazla

[0:37:56.200] görünmez ancak 7 gün boyunca 3 saati topladığınızda ciddi bir saate

[0:38:00.640] ulaşırsınız ve sosyal medyada çok fazla zaman geçirdiğinizi görürsünüz

[0:38:05.560] Bence başlangıç noktası olarak farkındalık gerçekten çok önemlidir ve

[0:38:10.920] bir başkasına söylemedikçe ya da bir kağıda yazmadıkça Ya da bir şekilde dile

[0:38:16.480] ve sayılara dökmedik çe Aslında ne yaptığımızı anlayamayız Bence bu önemli

[0:38:21.079] bir başlangıç noktası Sen bu metodu anlatırken aklımdan şunu geçirdim Ben

[0:38:26.240] büyük bir çikolata fanı ve Mesela bir gün ik parça başka bir gün

[0:38:31.240] 4 parça yiyorum ama bunları topladığımda haftanın sonunda bir kutu çikolata yemiş

[0:38:37.760] oluyorum bu kutu gerçekten önemli bir miktar Doktor lke özellikle kitabından

[0:38:45.040] sonra İnsanların bu dopamin orucu hakkında konuştuklarını

[0:38:49.760] duyuyorum ve bu çok popüler oldu Yani aslında biz bunu klinik ortamda onlarca

[0:38:55.000] yıldır yapıyoruz bu da temelde hastalardan bir deney yap olmalarını

[0:38:57.760] istemektir ve ilk 10 ila 14 gün içinde kendilerini daha iyi hissetmeden önce

[0:39:02.640] daha kötü hissedecekler bilerek kullandıkları uyuşturucuyu 4 hafta veya

[0:39:06.400] 30 gün boyunca bırakmayı denemelerini isteriz kullanma isteği hiç

[0:39:09.680] geçmeyecekmiş gibi hissederler ama sonuçta bize güvenmeleri gerekir 3üncü

[0:39:13.680] veya 4 haftaya ulaşabilir lers beyin ödül yollarını sıfırlamaya başlayacaktır

[0:39:17.839] Evet bu bir dopamin orucu ya da klinik uygulamada yaptığımız türü Aslında

[0:39:22.839] insanların sadece sorun yaratan maddeyi ya da davranışı seçip ondan

[0:39:27.480] kaçınmalarını istiyoruz tüm zevklerden vazgeçmelerini değil Eee tüm zevkleri

[0:39:32.440] bırakıp karanlık bir mağaraya girmek silikon Vadisindeki teknoloji

[0:39:35.400] meraklılarının dopamin orucuna benziyor Bir hafta boyunca hiçbir şey yapmadan

[0:39:39.319] karanlıkta kalan bu insanlar dışarı çıkıp bir yaprak gördüklerinde öyle bir

[0:39:43.440] öfori yaşıyorlar ki Çünkü karanlık yerine sonunda yeşil bir şey görüyorlar

[0:39:46.800] bu aslında aynı Fenomen Yani aynı beyin durumu Ama klinik bakımda Biz bunu

[0:39:51.480] önermiyoruz dijital Medya söz konusu olduğunda insanlar işe veya okula gitmek

[0:39:56.240] zorunda telefon on larını bir kenara koymaları mümkün değil hatta isteseler

[0:39:59.920] de bu durumda şunu soruyoruz hangi uygulamaları sileceksiniz bütün

[0:40:04.040] pornografi uygulamalarını mı online alışveriş uygulamalarınızı mı Belki

[0:40:07.760] Kredi kartınızı mı iptal edeceksiniz video oyunlarını mı sileceksiniz Çevrim

[0:40:12.119] içi aktivitelerinizi başkalarına gösteren yazılımlar da var Bu şekilde

[0:40:15.480] bir sorumluluk arkadaşı edinip Bir ay boyunca o maddeyi ya da davranışı

[0:40:19.040] kullanmama konusunda kararlı kalabilirsiniz dopamin orucu İşte bu

[0:40:22.640] şekilde işliyor Eğer insanlar bunu yapmaya istekli ve hazırsa bir ay sonra

[0:40:26.839] geri gelip dopamin orucunun artılarını ve eksilerini Yazmalarını sağlıyoruz

[0:40:31.079] dopamin orucunun ne gibi faydaları oldu ne gibi zorluklar yaşadınız gibi sorular

[0:40:35.640] neredeyse herkes dopamin orucunun birçok faydasını gördüğünü söylüyor mesela daha

[0:40:40.079] iyi uyuduklarını belirtiyorlar ve de şunları söylüyorlar daha fazla

[0:40:44.040] odaklandım daha çok zamanım oldu daha fazla iş başardım modum iyiydi daha az

[0:40:48.800] kaygılıyım tüm bunlar ilk 14 gün gerçekten zor geçtikten sonra oluyor

[0:40:53.880] dopamin orucunun kötü tarafı nedir dersen insanlar şunları söylüyor

[0:40:57.960] Gerçekten çok sıkıldım Eskiden online bağımlılığım yüzünden harcadığım zaman

[0:41:02.599] şimdi boşa çıktı Belki de kullanımımı gizlemekle geçirdiğim de çok zamanım

[0:41:06.319] vardı ve yapacak bir şeyim yoktu bu yüzden kendi kendime ne yapacağımı

[0:41:09.880] gerçekten bilemedim ve sıkıldım diyorlar ve bu ilk başta gerçekten korkutucu bir

[0:41:14.400] duygu olabilir ancak yaratıcılık ve kendimize dönmek için de harika bir

[0:41:17.560] fırsattır bir diğer söyledikleri şey ise arkadaşlarımla vakit geçiremedim

[0:41:21.440] diyorlar Çünkü genellikle kendi bağımlılığım sahip olan bizim gibi

[0:41:24.720] kullanan insanlarla vakit geçirmeyi tercih ederiz Bu da onu bizim için

[0:41:28.440] normalleştiren sık sık arkadaşlarımla takılamayan derler ve bu gerçek bir

[0:41:33.040] sorundur Çünkü insanlar İlerleyen zamanlarda Tekrar başlamak istediklerini

[0:41:36.560] düşündüklerinde onlara tedaviye devam etmek mi istersin yoksa kullanmaya geri

[0:41:40.319] dönmek mi diye sorarız y tabii biz bunun iyi bir fikir olduğunu düşünmesi başta

[0:41:44.839] kullanmaya geri dönmek istiyorlar ama daha az kullanmak istiyorlar o yüzden

[0:41:48.359] burada önemli olan bunun nasıl görüneceğine dair son derece detaylı bir

[0:41:51.760] plan hazırlamaktır ne içeceksin Ne sıklıkla içeceksin hangi durumlarda

[0:41:55.280] kiminle içeceksin gibi sorular sorarız Bu arada ben sürekli alkolizm uyuşturucu

[0:41:59.040] bağımlılığı ve sosyal medya bağımlılıkları arasında gidip geliyorum

[0:42:02.119] çünkü Aslında bunların hepsi aynı şey aynı Fenomen bazen insanlar kullanımını

[0:42:06.640] denetim altında tutmada başarılı olurlar Ama çoğu zaman da başarılı olamıyorlar

[0:42:11.280] ve hemen bağımlılık davranışlarına geri dönüyorlar ancak kendileri için bir tür

[0:42:17.240] veri elde etmeleri gerekiyor insanlara ne yapmaları gerektiğini neden

[0:42:23.280] denememeler gerektiğini saatlerce anlatabilirim ama insanlar o deneyimi

[0:42:29.680] kendilerinin yaşaması gerektiğini anlamalı programın sonuna gelirken bir

[0:42:34.000] şey daha sormak istiyorum kitabını okuduktan sonra insanların almasını

[0:42:37.839] istediğin ya da vermek istediğin tek bir mesaj ya da fikir varsa nedir Çünkü

[0:42:42.359] kitabın Türkçeye de çevrildi ve insanların gerçekten dikkat etmesini

[0:42:46.960] istediğin şey ne olurdu sanırım günün sonunda güçlü bir öz Şefkat duygusu bir

[0:42:53.160] tür utançtan arınma ve hepimizin refleks olarak zevk için çabaladığımız ve acıdan

[0:42:59.200] kaçındığım zın kabul edilmesini istiyorum hepimiz bağımlılık sorununa

[0:43:03.640] karşı savunmasız bu birçok açıdan hayatta kalmak için çok zor bir zaman

[0:43:08.720] Çünkü bağımlı olabileceğimiz çok fazla şey var ve bu yüzden biraz Öz Şefkat

[0:43:13.680] Biraz anlayış göstermeliler E beynimizde neler olup bittiğini anlamak ve sonra da

[0:43:19.119] bunu hayatımızı en iyi şekilde yaşamak için kendimizi motive etmek üzere

[0:43:23.440] kullanmak Çok teşekkür ederim bu harikaydı seninle tanışmak bile harika

[0:43:27.880] kabulin için teşekkür Edim Umarım bir gün seninle şahsen de

[0:43:32.599] tanışabilirim Teşekkür ederim seninle tanışmak harikaydı Türkiye'deki

[0:43:36.400] çalışmaların için de teşekkür ederim utançtan ve damgalamanın ve insanların

[0:43:40.599] iyileşmesine yardımcı olmak Bunlar çok önemli şeyler hayatlarımızı nasıl

[0:43:44.640] yaşayabileceğimiz konusunda bize umut verebilecek rol modelleri çok değerli

[0:43:49.040] Aslında son 16 yıldır bunu yapıyoruz Türkiye'nin güneydoğusunda gençler için

[0:43:53.599] bir tedavi merkezi inşa ettik bir kaç yıl önce vefat eden dror

[0:43:59.079] David po' tanıyor musun bilmiyorum ama o ve Mark fishman Susan Blank gibi bir

[0:44:04.280] grup Amerikalı Doktor geldi ve bir yatılı tedavi programı oluşturduk ve şu

[0:44:10.319] anda burada bu bayrağı taşıyan binden fazla genç yetişkin var Vay canına bu

[0:44:17.839] çok güzel bu gerçekten harika ben de kendimi buna adadım Evet bu harika

[0:44:22.359] Tebrik ederim zaman ayırdığın için Tekrar çok teşekkür ederim al


*Transkript YouTube'dan alınmıştır.

"Ayık Kafa'nın her bölümünde sorum şu: Daha iyi bir yaşam nasıl mümkün?"

DR. ESRA ÇAVUŞOĞLU

Ceo & Co-founder