[0:00:00.199] Hastalıkla savaşmadığımı fark eden ilk kişi sensin. [müzik]

[0:00:03.800] Her zaman öncelikle başkalarını kendi yolculuklarını benimkiyle kıyaslamamayı

[0:00:08.599] öneriyorum. Tam tahılları kötüleyen çok fazla insan var ve bunu yapmamalıyız.

[0:00:14.000] Takviyeler [müzik] hiçbir zaman sihirli bir çözüm olmayacak. Ancak besin

[0:00:17.960] eksiklikleri oldukça fazla. Bu nedenle hastalarımda kesinlikle takviye

[0:00:22.960] kullanıyorum. Dijital ikizi oluşturmayı başardığınızda gerçek kişi üzerinde

[0:00:27.519] denemeden önce ikiz üzerinde deneme yapabilirsiniz ve muhtemelen bu hedefe

[0:00:31.840] çok yakınsınız. Bunu daha paylaşamayabilirim ama şu an

[0:00:35.120] yaptığım işin bir parçası olmak ve yapay zeka analizlerini kullanmak benim için

[0:00:40.840] büyük bir hediye. Onur ve ayrıcalık. [müzik] Yaptığımız onlarca testin

[0:00:45.239] milyarlarca veri noktasını öğrenmek için yapay zeka hafızasını kullanıyoruz.

[0:00:50.440] Böylece hangi sinyallerin önemli olduğunu ve gelecekte nelere dikkat

[0:00:54.520] etmemiz gerektiğini [müzik] anlayabiliyoruz.

[0:00:57.239] Ben Esra Çavuşoğlu. 19 yıldır ayık bir hayat yaşıyorum. [müzik]

[0:01:00.800] Bağımlılık hastalığı ile mücadelem beni beden ve performansımı iyileştirmek,

[0:01:05.040] hayat kalitemi arttırmak, daha sağlıklı ve uzun yaşamak için yeni yöntemler,

[0:01:09.000] cihazlar ve takviye ürünler araştırmaya yönlendirdi. [müzik] Bağımlılık

[0:01:12.759] hastalığı, bayacking ve longevity alanlarındaki kendi deneyimlerimden

[0:01:16.640] dünyadaki son gelişmelere, çığır açan girişimcilerden uzman akademisyenlere

[0:01:21.680] yıllardır yaptığım sohbetler artık her hafta Ayıktafa Podcast'tı.

[0:01:26.439] Ayıktafa podcast'e hoş geldiniz. Bugün konuğum integratif meme onkoloğu, eski

[0:01:32.439] mayo klinik doktoru ve dünyanın en önemli tanı merkezlerinden Phantom

[0:01:37.240] Life'ın klinik direktörü. Kanserden sağa çıkmış, kalp nakli olmuş ve açıkçası

[0:01:43.479] umudun, dayanıklılığın ve bilimin gerçek hayatta nasıl bir araya gelebileceğinin

[0:01:48.640] en güçlü örneklerinden biri olan Dr. Down Musallam. Bu bölümde kanseri,

[0:01:54.000] tedavi sürecinde egzersizi, bitki çeşitliliği yüksek beslenmeyi, lifleri,

[0:01:59.759] bağırsak mikrobiyomunu, integratif onkolojiyi, erken taramayı, yapay zeka

[0:02:05.479] destekli longevity tıbbını ve hastalık ortaya çıkmadan çok önce önlemenin neden

[0:02:11.400] başlaması gerektiğini konuşuyoruz. Ama her şeyden çok bu sohbet yaşam enerjisi

[0:02:17.360] ve eğer hayat bize hiç beklemediğimiz bir teşhis ile önümüze çıktığında bile

[0:02:22.519] bedenimiz için var olmaya, ona iyi bakmaya ve iyileşme ihtimaline nasıl

[0:02:27.760] tutunduğunuzla ilgili. Hadi daha fazla beklemeden başlayalım.

[0:02:32.599] Üniversiteyi sadece dersler, vizeler, [müzik] finaller olarak düşünme. Asıl

[0:02:37.160] mesele okurken kendini keşfetmek, üretmek, projelerde yer almak ve mezun

[0:02:41.840] olmadan gerçek dünyayı tanımaya başlamak. Bir [müzik] yandan

[0:02:44.920] psikolojiyle insanı daha iyi anlayabildiğin, beslenme ve sağlık

[0:02:48.720] bilimleriyle iyi yaşamanın ne demek olduğunu öğrendiğin, mühendislik ve

[0:02:53.519] yönetim bilişim sistemleriyle teknolojiyi, veriyi ve sistemi

[0:02:57.560] çözümleyebildiğin bir üniversite düşün. Yani sadece bilgi aldığın değil

[0:03:02.040] düşündüğün, ürettiğin ve fikirlerini hayata geçirebildiğin bir yer. [müzik]

[0:03:06.400] İstanbul Gedik Üniversitesi öğrencilik hayatını gerçekten yaşarken geleceğini

[0:03:11.200] kurabileceğin bir deneyim sunuyor. [müzik]

[0:03:13.120] Ayik'ın daimi destekçisi Gedik Eğitim Vakfı'na sağladığı katkı ile size

[0:03:17.599] dünyanın önde gelen uzmanlarını konuk olarak getirmeye [müzik] devam ediyoruz.

[0:03:21.760] Siz de Ayık Kafaya abone olarak destek verebilirsiniz.

[0:03:26.560] Doktor Down Muselam Ayık Kafa Podcast'e hoş geldin. Şimdiden duygulandın bile.

[0:03:32.200] Bu bölüm hem ilham verecek hem bilgilendirecek. İnsan hayatta neye

[0:03:36.480] ihtiyaç duyuyorsa bu podcastte hepsi var diyebilirim. Doktor Down sen integratif

[0:03:42.200] meme onkoloğusun. Doğru mu? Uzmanlık alanım Mayo Klinik'te 10 yılı

[0:03:47.200] Aşkın süre integratif meme onkolojisiydi. 2015'te integratif meme

[0:03:51.599] onkolojisi programını kurdum. Aynı zamanda Mayolikte Lifestyle Medicine

[0:03:56.159] uzmanlık müfredatını da başlattım. Galiba 2000 yılı civarında yani yaklaşık

[0:04:02.159] 26 yıl önce sana kanser yüzünden 3 ay ömrün kaldığı söylendi. Sonra bir de

[0:04:08.799] kalp yetmezliği geldi. Gerçekten çok ağır şeyler yaşamışsın. Ama dinlediğim

[0:04:14.720] bütün podcastlerde, gördüğüm sosyal medya paylaşımlarında,

[0:04:20.199] enerjin, tüm bunlarla baş etme şeklin, buna kelime bile bulamıyorum ama sen hep

[0:04:26.120] çok pozitif bir şey yayıyorsun. İnsanlara destek oluyorsun. biraz

[0:04:30.960] kendinden bahsetsene. Çünkü senin kim olduğunu, ne yaptığını anlatmak

[0:04:36.000] gerçekten zor. Ben anlatsam durmadan anlatırım ama tek bir şey söylemem

[0:04:40.960] gerekirse sen insanlara umut veriyorsun. Hem de sadece kanser ya da kalp

[0:04:47.160] hastalıkları konusunda değil. Dünya zaten çok kaotik. İnsanlara verdiğin o

[0:04:53.440] enerji, onların savaşmalarını içlerinde yeniden güç bulmasını sağlıyor. Gerçi

[0:05:00.240] sen savaşmak kelimesini de kullanmıyorsun. Daha çok olan şeyi kabul

[0:05:05.720] edip onunla birlikte ilerliyorsun. Tekrar hoş geldin.

[0:05:11.080] Teşekkür ederim Esra. Ve bununla savaşmadığımı fark ettiğin için ayrıca

[0:05:16.039] teşekkür ederim. Bunu şimdiye kadar ilk kez biri fark etti biliyor musun? Ben de

[0:05:21.199] her zaman insanlara kendi yolculuklarını benimkiyle kıyaslamamalarını söyleyerek

[0:05:26.120] başlamayı tercih ediyorum. Çünkü bunu suçluluk, utanç, kıskançlık gibi

[0:05:31.479] duygular yaratabileceğini düşünüyorum. Benim hayatım çok güzel bir sevgiyle

[0:05:36.840] başladı. Çok güvenli bir aile ortamında büyüdüm ve dayanıklılığımla bunu

[0:05:42.479] gerçekten ilişkilendiriyorum. hayattaki bazı zorlukların içinden

[0:05:47.360] oldukça akışta geçebilmemin sebebi de buydu bence. Aynı zamanda inançlı bir

[0:05:53.520] ailede büyüdüm. Bu yüzden hayatta bizden çok daha büyük bir şeye derinden

[0:05:58.800] inanıyorum. Ve o kaygıları ona bırakmaya, yaşadığım her şeyi sindirmem

[0:06:04.759] gerçekten zaman aldı. Henüz bir kitap yazmadım ve birçok insan buna çok

[0:06:10.440] şaşırıyor. Ama hala yaşadığım şeyleri bir bakıma sindirmeye çalışıyorum. Çünkü

[0:06:16.840] son 5 yıldır yetişkin hayatımda ilk kez gerçekten optimize, sağlıklı ve iyi

[0:06:23.440] hissediyorum. Ve şimdi bütün parçaları bir araya getirmeye çalışıyorum.

[0:06:28.759] Ama daha küçücükken bile sağlık, longevity ve yaşama enerjisini hala

[0:06:34.759] taşıyan ileri yaştaki insanlara acayip ilgim vardı. Bu beni inanılmaz

[0:06:40.960] heyecanlandırıyordu. Çok neşeli bir çocuktum. Hayatı da

[0:06:45.199] insanları da seviyordum. Çocukluğuma dair en eski anım bu aslında. Ve

[0:06:50.360] çocukken gitmeyi en sevdiğim yer, şaka yapmıyorum sağlıklı ürünler satan

[0:06:56.319] dükkanlardı. Biraz farklı olmayı da seviyordum.

[0:06:59.919] Amerika'da okul gezilerine giderdik. Mesela hatırlıyorum okul otobüsünün en

[0:07:04.319] arkasında sağlıklı yaşam dergileri okurdum. Arkadaşlarım çizgi roman ya da

[0:07:08.879] seventin okurken ben Muscle and Fitness okuyordum. Ciddiyim. Ya da Women's

[0:07:13.639] Fitness gibi dergiler. Bir de Life Extension kitabını ve çikolata barı

[0:07:18.199] götürmek yerine yanıma hep protein bar alırdım. Yani çocukluğuma dair ilk

[0:07:23.240] anılarım bunlar. Lisana egzersiz fizyolojisi ve beslenme okudum. Mezun

[0:07:29.840] olduktan sonraki ilk işim çok saygın bir aerobik araştırma merkezi olan Cooper

[0:07:34.319] Institute'da araştırma yapmaktı. Hala spor yapan 100 yaş üstü insanları

[0:07:39.160] inceliyordum. Bir yandan da NASA'yla yerçekimsiz ortamlarda kas kütlesi nasıl

[0:07:44.599] korunur buna bakıyorduk. Ayrıca biyomekanik çalışıyordum. Kaslara farklı

[0:07:49.400] ve yeni şekillerde nasıl yük bindirilir onu araştırıyordum. Yani bilimle ilişkim

[0:07:54.960] aslında orada başladı. Bu da 1990'ların başıydı. Sonunda tıp fakültesine gitmek

[0:08:00.479] istediğimi biliyordum ve tam olarak da bunu yaptım. Tıp fakültesine başladıktan

[0:08:05.120] birkaç hafta sonra kendimi iyi hissetmemeye başladım. Sonra bana 4.

[0:08:09.360] evre kanser teşhisi kondu. Diffüz büyük B hücreli lenfoma. Tedavi olmazsam 3 ay,

[0:08:15.520] tedavi olursam 20 ay ömür biçtiler. O zamanlar yani 2000 yılında kanser

[0:08:20.759] bugünkü kadar yaygın değildi. Gençlerde ise çok nadir görülürdü.

[0:08:25.479] Kanser tedavi sürecinle ilgili çok ilginç noktalar var. Bence bu podcast'i

[0:08:30.639] dinleyen birçok kişi için doktorlar dahil oldukça farklı gelecek şeyler

[0:08:36.240] bunlar. Şuna çok minnettarım. Doktorlar podcas'timi gerçekten çok dinliyor.

[0:08:41.719] Çünkü bölümleri Türkçeye çeviriyoruz. Yani bir doktor, "Yeni şeyler öğrenmek

[0:08:47.399] istiyorum ama İngilizce bilmiyorum" diyorsa podcas'time geliyor. Birkaç

[0:08:52.800] hafta önce Luiza Nikola ile bir podcast yaptım. Açıkçası egzersizin kansere bile

[0:08:59.079] yardımcı olabileceğini ilk kez ondan duydum. Sonra senin hikayeni dinleyince,

[0:09:05.000] yaşadıklarını araştırınca yani mesela hastanedeyken bile egzersiz senin günlük

[0:09:11.160] hayatının çok önemli bir parçasıymış. Kısacık araya gireceğim. Şu an beni

[0:09:16.440] duyuyorsanız ayık kafayı izlediğinize eminiz. Peki abone misiniz? Bir kontrol

[0:09:21.279] eder misiniz? Çok net bir şekilde abone sayımız programa davet ettiğim

[0:09:25.760] doktorları ikna etme gücünü sağlıyor. Alanında dünyanın en iyi isimlerini

[0:09:30.200] burada izlemek için kanala abone olun. Teşekkür ederim Esra. Gerçekten çok

[0:09:35.240] sarsıcı bir süreçti. O yıllarda bu konuda hiçbir fikrimiz yoktu. Böyle bir

[0:09:39.519] alanda araştırma merkezi falan da yoktu. Doktorlarım açıkçası istediğim şeyi

[0:09:43.560] yapmama izin veriyordu. Çünkü gerçekten hayatta kalacağımı düşünmüyorlardı. Bunu

[0:09:47.800] söylemesi biraz garip ama durum aynen böyleydi. Benimle çalışan naturopatik

[0:09:51.880] bir doktor vardı. Onlar da tamam olur dediler. O dönemde farklı takviyeler

[0:09:56.959] kullanıyordum. Şimdi olsa muhtemelen bunu yapmazdım. Çünkü bugün

[0:10:00.120] bildiklerimle bazı takviyelerin tedavinin etkisini bozabileceğini

[0:10:03.560] biliyorum. Ama egzersiz konusunda beni tamamen serbest bıraktılar. Ne yapmak

[0:10:07.640] istiyorsam yapmama izin verdiler. Zaten kendimi kötü hissetmeye başladığımda

[0:10:11.079] fark ettiğim ilk belirti de buydu. Ben çok atletik biriydim. Küçükken jimnastik

[0:10:14.920] yapardım. Genç bir kadın de koşucuydum. Ama daha gençken hiç maraton koşmadım. O

[0:10:19.399] zamanlar maratonlar, organize yarışlar bugünkü kadar yaygın değildi. En azından

[0:10:23.320] ben öyle hatırlamıyorum. Şimdi yarışlar çok sosyal bir şeye dönüştü. Bence

[0:10:27.440] katılmak gerçekten çok eğlenceli. Ama o zaman 2000 yılında Arizona'da büyük bir

[0:10:32.640] dağ olan Camelback Mountain'a günde iki kez tırmanırdım. Tırmanırdım. İnip

[0:10:37.320] tekrar çıkardım, tekrar inerdim falan. Sonra da tıp fakültesindeki derslerime

[0:10:41.279] giderdim. Sonra bir gün bunu yapamadığımı fark ettim. Öyle bir

[0:10:44.399] noktaya geldim ki daha ilk merdivenleri bile çıkamıyordum. Bana ne olduğunu

[0:10:48.600] anlamak için cevap aramaya başlamamı sağlayan şey de aslında buydu. Kanser

[0:10:52.560] teşhisi konduğunda bana tıp fakültesini bırakmam gerektiğini ve çocuk sahibi

[0:10:56.880] olamayacağımı söylediklerini hatırlıyorum. Ben de içimden ya herkes

[0:11:00.680] ne kadar kesin konuşuyor diye geçirmiştim. Önce bunu atlatamayacaksın

[0:11:04.519] diyorlar. Sonra da şunları şunları yapman lazım diye bir sürü şey

[0:11:07.680] sıralıyorlardı. Ben de dedim ki peki bu teşhisi benim şartlarımla yöneteceğiz.

[0:11:12.480] Hasta benim. O yüzden böyle yapacağız. Bu yüzden kanser tedavim boyunca

[0:11:16.639] egzersize devam ettim. Bazı sabahlar kalktığımda biraz yorgun olurdum ama

[0:11:20.800] yine de kendimi kalmaya zorlardım. Kendi hayatımı da nasıl yaşamak istiyorsa öyle

[0:11:25.680] sürdürmek benim için çok önemliydi. Her sabah alarmımı 4e kurardım. Kalkar ders

[0:11:30.680] çalışır sonra egzersiz yapmaya giderdim. Tabii o egzersiz eskisi gibi değildi.

[0:11:34.880] Bazen sadece hafif bir yürüyüştü. Ama doğada geçirdiğim o zaman bana çok iyi

[0:11:38.959] gelirdi. O dönem bütün duyularım sanki açılmış gibiydi. Kanser 26 yaşında bir

[0:11:43.760] kadın için garip bir şekilde bana bir hediye gibi geldi. Arizona'da sabah

[0:11:47.680] yürüyüşlerine çıktığım anları çok net hatırlıyorum. Çiçeklerin kokusunu,

[0:11:51.920] portakal çiçeklerini içime çekerdim. Arizona çölünün o sıcak havasını tenimde

[0:11:56.680] hissederdim. Etraftaki yeşili, farklı bitkileri, çiçeklerin canlı renklerini

[0:12:01.720] görürdüm. Özellikle begon villeri gerçekten büyüleyiciydiler. Her rengin

[0:12:06.760] güzelliğini, her kokuyu tamamen hissediyordum. İnsanlar bana yavaş yavaş

[0:12:11.560] öldüğümü söylerken ben kendimi hiç olmadığım kadar canlı hissediyordum. Vay

[0:12:16.600] be diyordum. Dünyadaki hayat resmen cennet gibi. Her şey inanılmaz güzel,

[0:12:22.040] inanılmaz görkemli geliyordu. Peki egzersiz yapmak bir kanser

[0:12:26.720] hastasında ne gibi etkiler yaratır?

[0:12:32.399] Egzersiz birkaç açıdan gerçekten çok etkili. Birincisi hastalarımın kanser

[0:12:37.800] tedavisi sırasında en çok şikayet ettiği şeylerden biri beyin sisi olurdu.

[0:12:43.120] Egzersizin bunu azalttığını gösteren araştırmalar var. Kanserle ilişkili

[0:12:47.800] yorgunluğu azalttığını gösteren çalışmalar da var ki bu zaten çok

[0:12:51.680] mantıklı. Ama hayatta kalma açısından asıl önemli olan şu. Artık kolon

[0:12:57.600] kanseri, meme kanseri ve prostat kanseri için elimizde çok güçlü veriler var.

[0:13:03.279] Bunlar kanser tedavisi sırasında egzersizin etkisini en iyi gördüğümüz

[0:13:09.440] büyük kanser türlerinden bazıları. Vesra inanılmaz bir şey bu. Egzersizin

[0:13:16.199] sonuçlar açısından kemoterapi kadar önemli olduğunu gösteren bulgular var.

[0:13:21.000] Tabii ki kemoterapinin yerine geçmemeli ama kesinlikle onun yanında yer almalı.

[0:13:26.680] Kanser tedavisi sırasında kendin için bir şey yaptığında bunun tedavi

[0:13:31.399] sonuçlarını güçlendirebileceğini unutmamak gerekiyor. Aynı zamanda o

[0:13:36.240] süreçte canlılığını da artırabiliyor. Bu çok önemli. Ben hastalarıma hep şunu

[0:13:41.320] söylerdim. Benim amacım kanser tedavisi boyunca canlılığını korumana yardım

[0:13:47.120] etmek ve sonrasında da daha güçlü bir şekilde devam etmeni sağlamak. Gerçekten

[0:13:52.399] çok etkileyici. Soruna metabolik açıdan cevap vereyim. Egzersiz metabolizmanın

[0:13:57.600] daha iyi çalışmasına yardım ediyor. Kan şekerini daha sağlıklı bir şekilde

[0:14:01.880] düzenliyor. İnflamasyonu azaltıyor. Bunu hem interlöin altı hem de interlokin 10

[0:14:07.920] dengesi üzerinden yapıyor. Burası biraz daha bilimsel kısmı. Bir de gücünü ve

[0:14:13.279] yağsız kas kütleni korumaya yardımcı oluyor ki bu çok önemli. Kanser tedavisi

[0:14:18.519] sırasında hedefimiz illa kas yapmak değil bence. daha çok normalde

[0:14:24.160] yaşanabilecek kas kaybının önüne geçmeye çalışıyoruz. E beyin sisi tarafında ise

[0:14:29.839] egzersizin ne kadar güçlü etkileri olduğunu hala öğrenmeye devam ediyoruz.

[0:14:34.480] Egzersizin BDNF'yi yani beyin kaynaklı nörotrofik faktörü desteklediğini

[0:14:39.240] biliyoruz. Bu da nörogenez açısından beyin için adeta bir besin gibi.

[0:14:43.519] Hipokampusun yani beynin kaydetme düğmesi gibi çalışan bölgenin de

[0:14:48.079] egzersizden çok güçlü şekilde faydalandığını biliyoruz. O yüzden

[0:14:51.759] egzersiz, egzersiz, egzersiz. Kanser tedavisi sırasında da sonrasında da

[0:14:56.720] kemik iliği naklim sırasında medikal onkoloğum gerçekten harika biriydi. Çok

[0:15:01.160] güzel bir insandı. Drtor Jeffrey Scriber. Bugün hayattaysam bunu

[0:15:05.600] gerçekten ona borçluyum. Kemik iliği nakli odamda da odamın dışında da bir

[0:15:10.079] bisiklet vardı. İşte tıbbın sanatı dediğim şey bu. Bunu anlatırken şu an

[0:15:14.639] tüylerim diken diken oluyor. Bu doktor her sabah odama gelir. Benimle vakit

[0:15:19.079] geçirir, benimle konuşur. Hayatımı mümkün olduğunca normal tutmam ve

[0:15:23.320] hastanede her gün egzersiz yapmam için beni cesaretlendirirdi. Ben de tam

[0:15:28.079] olarak bunu yapardım. Kemik iliği naklinin her günü o bisiklete binerdim.

[0:15:32.880] Sen sebzelere çok önem veriyorsun. Bazı sebzelerle ilgili çalışmalar var. Bu

[0:15:38.720] sebzeleri tüketen insanlarda kanser riskinin azaldığını, sebzeye neredeyse

[0:15:44.360] hiç dokunmayan insanlarda ise kanser riskinin arttığını gösteriyorlar. Bundan

[0:15:49.480] biraz bahsedebilir misin? Çünkü bugünlerde ben dahil özellikle menopoz

[0:15:54.560] döneminde olan kadınlara protein alımı konusunda ciddi bir yönlendirme var.

[0:15:59.759] Baskı demek istemiyorum ama güçlü bir teşvik var diyeyim. Bunun da birçok

[0:16:03.680] sebebi var. Osteoporozun varsa kas yapman gerekiyor vesaire vesaire. Ama en

[0:16:09.720] azından bana göre o kadar gram sebzeyi ya da bitkisel proteini almak kırmızı

[0:16:14.959] et, balık ya da tavuk yemeğe göre çok daha zor. Benim anladığım kadarıyla sen

[0:16:19.959] insanların gerçekten bol miktarda sebze tüketmesi gerektiğini savunuyorsun.

[0:16:24.800] Sadece bitkisel protein değil, genel olarak sebze ve bitkisel olan her şeyi.

[0:16:29.959] Evet. Beslenmemiz gerçekten çok önemli ve bu sadece vücudumuza yakıt vermekten

[0:16:35.759] çok daha fazlası. Sağlıklı beslendiğimizde biyolojimizin hücresel

[0:16:40.319] düzeyde daha iyi çalışmasına yardımcı olduğunu biliyoruz. Genlerimiz, DNA'mız

[0:16:45.240] aslında kaderimiz değil. Gen ifademizi etkileyen epigenetik anahtarlar olduğunu

[0:16:49.839] biliyoruz. Bunu gösteren çok fazla araştırma var. Mesela tümör baskılayıcı

[0:16:54.720] genlerimiz var. Bazı besinler bu tümör baskılayıcı genlerin üzerindeki sessiz

[0:17:00.680] düğmesini kapatmaya yani onları yeniden devreye sokmaya yardımcı olabiliyor.

[0:17:05.640] Temelde olan şu: Tümörün üzerine fren konmuş oluyor. Bizim istediğimiz şey de

[0:17:10.079] tam olarak bu. O yüzden ilk söylemek istediğim şey şu. Mesele tek bir besin

[0:17:14.400] değil. Podcastlerde çoğu zaman kulağa heyecan verici gelen böyle kısa çarpıcı

[0:17:19.199] cümleler öne çıkarılıyor. Çünkü evet tek bir besinin gücünü gösteren bazı

[0:17:23.679] çalışmalar var ama asıl önemli olan bitki ağırlıklı bir beslenmenin genel

[0:17:28.240] dengesi ve çeşitliliği.

[0:17:33.799] Tabii. Çünkü tam da bir sonraki sorun buydu.

[0:17:37.559] Haftada 50 farklı tür bitkisel besin diyorsun ya. O 50'ye nasıl ulaşıyorsun?

[0:17:44.880] Esra, hadi bunu bir yarışmaya çevirelim. Bugünden başlayarak 7 gün boyunca

[0:17:49.559] saymanı istiyorum. Aslında gerçekten çok kolay. Bağırsak sağlığı kurumu olan

[0:17:53.840] American God Project bize şunu gösterdi. Haftada 10 ya da daha az farklı bitkisel

[0:17:58.280] besin tüketenlerle 30 ya da daha fazla tüketenler karşılaştırıldığında ciddi

[0:18:02.080] bir fark var. Bitkisel besin derken sebzeler, meyveler, tam tahıllar, kuru

[0:18:05.919] yemişler, tohumlar, baklagiller ve baharatlardan bahsediyorum. Bu arada

[0:18:09.440] dört farklı baharat bir bitkisel besin türü sayılıyor. Haftada en az 30 farklı

[0:18:13.280] bitkisel besin tüketenlerin bağırsak mikrobiyomu daha çeşitli oluyor.

[0:18:17.799] Ben bitkisel besinleri ve bağırsak mikrobiyomunu düşündüğümde şunu

[0:18:21.480] soruyorum. Bağırsak mikrobiyomu kanser üzerinde hatta genel olarak hayatımız

[0:18:25.799] üzerinde nasıl bir etkiye sahip olabilir? Çünkü bağışıklık sistemini

[0:18:29.080] ciddi şekilde güçlendirebiliyor. Bağışıklık sistemi, kemaimmünoterapi

[0:18:33.039] gerçekten çok heyecan verici. Melanom hastalarında immünoterapi kullanmaya

[0:18:36.240] başladığımız ilk dönemlerde şunu gördük. Bağırsak mikrobiyomu daha çeşitli olan

[0:18:39.760] hastalarda kanser sonuçları daha iyiydi. Peki onkologlar ne yaptı? Hemen

[0:18:43.960] probiyotik vermeye başladılar. Ama bugün biliyoruz ki bu faydayı sağlayan şey

[0:18:48.320] illa probiyotiğin kendisi değildi. Bir adım geri çekilip baktığımızda şunu

[0:18:52.360] gördük. Asıl mesele bitkisel çeşitlilikti. Özellikle baklagiller ve

[0:18:56.760] dirençli nişasta içeren besinler önemliydi. Hatta yeşil muz gibi şeyler

[0:19:00.919] bile bağırsak mikrobiyomu için oldukça faydalı. Bu yüzden besin çeşitliliğini

[0:19:05.039] artırmak, bağışıklık sisteminin etkisinden gerçekten faydalanmak için

[0:19:08.960] çok önemli. Mevsiminde ne varsa onu ye. Sevdiğin sebze ve meyveleri ye. İlla tek

[0:19:14.440] bir şeye odaklanmak zorunda değilsin. Ama gen ifadesi konusuna biraz daha

[0:19:19.320] derinlemesine bakarsak güçlü araştırmalarla öne çıkan birkaç besin

[0:19:24.360] grubu var. Ben bu konuşmaya turpgillerle başlayacağım. Turpgiller detoksifikasyon

[0:19:30.679] konusunda da gerçekten çok etkili. İnsanlar çoğu zaman detoks yapmak için

[0:19:35.720] çok karmaşık yöntemlere yöneliyor ama aslında besinlerine dönmek yeterli.

[0:19:41.640] Brokoli bu konuda tam bir süper besin. Bir de brokoli filizlerini düşün.

[0:19:46.799] İnsanlar sık sık sebze meyve çok pahalı diyor ama brokoli filizini evde mutfak

[0:19:53.280] tezgahının üzerinde bile kendin yetiştirebilirsin. Filiz aşaması

[0:19:58.360] sebzenin besin açısından en yoğun olduğu dönem. Bu gerçekten çok ilginç. Sonra

[0:20:04.080] mikro yeşilliğe dönüştükçe o besinlerin bir kısmını büyümek için kullanıyor ve

[0:20:09.640] yoğunluğu biraz azalıyor. O yüzden brokoli filizlerini düşün. Brokolinin

[0:20:15.039] içinde kükürt kaynaklı fitobesinler var. Sülforafan, glukozinolatlar.

[0:20:21.200] Bunlar gerçekten inanılmaz bileşikler. Gen ifadesi üzerinde güçlü etkileri var.

[0:20:27.360] ve yine tümör baskılayıcı genleri desteklemeye yardımcı olabiliyorlar. E

[0:20:32.840] yani TurpGilere buradan büyük bir alkış. Çok fazla seçenek var. Chat GPT'ye girip

[0:20:38.159] turpgilere örnekler neler diye sorabilirsin. Eee brokoliden, az önce

[0:20:43.520] konuştuğumuz brokoli filizlerinden tut karnabahar, Brüksel lahanası, turp,

[0:20:49.200] roka, liste uzar gider, Turpgiller ailesine giren gerçekten çok uzun bir

[0:20:55.000] sebze listesi var. Tam mekanizması ne peki? Çünkü yeni bir podcast için

[0:21:00.919] hazırlanıyorum. Kuantum biyolojisi konuşacağız. Aman Allah'ım onu anlamak

[0:21:06.240] bile zor. Gerçekten ağır bir konu. Ama gördüğüm kadarıyla brokoli filizleri ve

[0:21:12.120] sülforan iyileşmeyi desteklemek için çok kullanılıyor. Kanserle ilgili birkaç şey

[0:21:18.240] okuyordum tabii ve bu sadece sebze ye meselesi gibi değil resmen tedavinin bir

[0:21:24.880] parçası gibi ele alınıyor. Bunun birçok farklı nedeni var. Bir

[0:21:29.600] kısmı bu kükürt verici bileşikleri içeren fitobesinlerden geliyor.

[0:21:34.760] Faydalarından biri bu. Brokoli yerken bunu biraz detaylandırmak mümkün ama

[0:21:39.760] bence en basiti şu: Ye gitsin. Turpkileri nasıl seviyorsan öyle ye.

[0:21:44.400] Pişmiş seviyorsan pişmiş ye. Çiğ seviyorsan çiğ ye. Nasıl keyif alıyorsan

[0:21:49.200] öyle tüket. Ama çiğ yediğinde o fitobesinlerden biraz daha fazla

[0:21:53.520] alıyorsun. İçinde mirozinaz adlı bir enzim var. Brokoliyi pişirdiğinde bu

[0:21:58.520] mirozinazı büyük ölçüde kaybediyorsun. O yüzden özellikle o kükürt kaynaklı

[0:22:02.799] fitobesinlerden maksimum fayda almak istiyorsan turpkilleri çiğ tüketmeye

[0:22:07.000] çalış. Tabii bunun da bazı incelikleri var. Mesela brokoliyi 28'i 30 dakika

[0:22:12.799] önceden doğrayıp sonra pişirebilirsin. Böyle yapınca da faydasını koruduğunu

[0:22:17.120] düşünüyoruz ama açıkçası bu biraz zahmetli. Ben hiç yapmadım. Benim

[0:22:22.600] yaptığım bir şey daha var. Brokoliyi pişirmeden önce birkaç parça çiğ çiğ

[0:22:26.520] yiyorum. Yani birkaç parça çiğ brokoli yediğinde o mirozinazı almış oluyorsun.

[0:22:31.520] Sonra brokoliyi pişirebilirsin. Ya da pişmiş brokoli yerken yanında rokalı bir

[0:22:36.799] salata yersen mirozinazı rokadan alırsın. Bu da sülforanın

[0:22:41.000] metabolizmasını daha iyi desteklemeye yardımcı olur. Kuru hardal tohumu tozu

[0:22:45.480] da sülforafan emilimini artırmanın başka bir yolu. Bu bir tarafı. Brokolinin bir

[0:22:50.400] diğer faydası detoksifikasyon yollarını desteklemesi. NRF2 de burada başka bir

[0:22:55.320] önemli fayda. Brokolinin gösterilmiş bir diğer etkisi de östrojen metabolizmasını

[0:23:00.400] daha iyi çalışır hale getirmesi. Bir de lif meselesi var. Lif, lif, lif, lif.

[0:23:05.440] Zaten konuşmaya buradan başlamıştık. Amerikalıların sadece %5'i yeterince lif

[0:23:10.919] alıyor. Sadece bu kadar %95'i yeterince lif almıyor. Diğer ülkeler Amerika'dan

[0:23:15.880] daha iyi durumda ama geçen yıl lifin gücüyle ilgili çok sayıda araştırma

[0:23:19.880] gerçekten büyük ses getirdi. Kanser verileri bize şunu gösteriyor. Daha

[0:23:24.000] fazla lif alan kişiler yeterince lif almayanlara kıyasla kanser gelişimi

[0:23:28.279] açısından %22 daha düşük riske sahip. Kanserden ölme riskleri de %17 daha

[0:23:34.080] düşük. Ama Amerika'da hem erkeklerde hem kadınlarda bir numaralı ölüm nedeni kalp

[0:23:39.200] hastalığı ve orada da aynı şeyi görüyoruz. Daha fazla lif alanlarla daha

[0:23:43.120] az alanlar karşılaştırıldığında daha fazla lif alanlarda kardiyovasküler

[0:23:48.000] hastalığa bağlı ölüm riski %20 setigiz daha düşük. Tahmin et Esra o çalışmada

[0:23:54.200] kaç kişi vardı ki? 17 milyon kişi. Bu bir şemsiye çalışmasıydı. Yani birçok

[0:23:59.919] çalışmayı bir araya getiren geniş bir değerlendirmeydi. Aynı çalışma bize

[0:24:04.360] pankreas kanseri riskinde de yaklaşık %23 ila 28 azalma olduğunu gösterdi. Çok

[0:24:10.240] büyük bir etki. Evet. Hakikaten kanser ileri evrede

[0:24:13.440] oldurücü. Kesinlikle. Kesinlikle öyle. Ve

[0:24:16.520] biliyoruz ki beslenme tek faktör değil değil mi? Ama çok önemli olduğunu da

[0:24:20.440] biliyoruz. Bunu insanları korkutmak için söylemiyorum. Tam tersine insanlara güç

[0:24:25.320] vermek için söylüyorum. Sadece lif konusunda biraz daha bilinçli olalım

[0:24:29.840] istiyorum. Çünkü bütün dikkat proteine çevrilmiş durumda. Proteinine dikkat

[0:24:34.559] etme demiyorum ama life aynı önemi vermemiz gerekiyor. Sebzeler bunun için

[0:24:39.159] harika bir kaynak. Aynı şekilde kuru yemişler, tohumlar, baklagiller ve tam

[0:24:43.480] tahıllar da öyle. Tam tahılları kötüleyen çok insan var. Ve bence bunu

[0:24:47.720] yapmamalıyız. Mesela yulaf yiyorsan ve sindirim sorunları yaşıyorsan belki

[0:24:52.880] yulaf senin için doğru değildir. Ama ben beslenmenin herkese uyan tek bir kalıp

[0:24:57.559] olduğunu düşünmüyorum. Hayatım boyunca beni en çok heyecanlandıran şeylerden

[0:25:01.960] biri bağırsak mikrobiyomu düzeyinde kişiye özel beslenmeyi gerçekten ortaya

[0:25:06.279] çıkarabilmek. Bence bu bilim çok heyecan verici bir şekilde gelişmeye devam

[0:25:10.919] ediyor. Ben de bu alanın ön saflarında olmayı seviyorum. Çünkü şunu görmek çok

[0:25:15.799] keyifli olacak. Evet. Brokoli benim için gerçekten bir süper besin olabilir ama

[0:25:20.640] Esra belki senin için o kadar ideal değildir. Belki senin süper besinin

[0:25:25.440] siyah fasulyedir. Ama benim için olmayabilir. Bence bu hayatta bunu daha

[0:25:30.200] iyi anlayabilecek noktaya geleceğiz. Hatta bu süper besinler zamanla

[0:25:34.559] değişebilir. Mesela bir yıl içinde gelip gidebilirler. Vücudun bazı besinlere

[0:25:39.480] uyum sağlayabilir. İşte bu yüzden çeşitli beslenmek çok önemli. Çünkü

[0:25:44.320] gidip günde beş kez brokoli yersen ve o besin bağırsak mikrobiyomunun o an

[0:25:49.200] yaşadığı duruma göre sana pek uygun değilse abartmış olursun. O yüzden en

[0:25:53.840] önemlisi çeşitliliği hedeflemek. Sen integratif onkologum dediğinde

[0:25:58.200] aklıma şu geldi. Mayo klinik gibi büyük hastanelerde açıkçası insanların

[0:26:04.240] kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi gibi tedavilerin yanında beslenme ya da

[0:26:10.240] hareket konusunda da destek aldığını bilmiyordum. Çünkü üvey babam çok nadir

[0:26:15.320] görülen bir lösemi türünden hayatını kaybetti. Her şey çok hızlı gelişti.

[0:26:20.919] Sağlıklı beslenen biriydi. Sporcuydu. her şeyi yapıyordu. Ama biliyorsun

[0:26:25.640] maalesef bazen bazı şeyler oluyor. Bu yüzden süreci çok yakından gözlemleme

[0:26:30.919] şansım oldu. Başka arkadaşlarım da kanser geçirdi ve allopatik tıpta sigara

[0:26:36.880] ya da alkol dışında insanların yaşam tarzlarını değiştirmeye

[0:26:41.200] yönlendirildiğini çok görmüyorum ki bunlar artık zaten çok bariz şeyler

[0:26:46.120] sanırım. Ama onun dışında beslenme, egzersiz ya da genel yaşam tarzı

[0:26:51.919] konusunda çok fazla rehberlik ettiklerini görmüyorum. Daha önce başka

[0:26:57.320] bir integratif onkoloğu da konuk etmiştim. Nasha Winters da o bu konuya

[0:27:02.320] daha da fazla şey ekliyordu. WiFi'lar, pestisitler, ev içi toksinler falan

[0:27:07.799] gibi. Eee ama Mayo gibi bir hastanede senin gibi biri nasıl vardı? Büyük

[0:27:12.399] hastaneler sonuçta gelir akışı olan kurumlar. Evet. İnsanlara yardım etmeye

[0:27:17.399] çalışıyorlar. Yardım da ediyorlar ama aynı zamanda bir bakıma birer

[0:27:21.159] ticarethane gibi işliyorlar. Kısacık araya gireceğim. Şu an beni duyuyorsanız

[0:27:26.200] ayık kafayı izlediğinize eminiz. Peki abone misiniz? Bir kontrol eder misiniz?

[0:27:31.799] Çok net bir şekilde abone sayımız programa davet ettiğim doktorları ikna

[0:27:35.679] etme gücünü sağlıyor. Alanında dünyanın en iyi isimlerini burada izlemek için

[0:27:40.399] kanala abone olun. Evet bu gerçekten üzücü aslında. National Cancer Institute

[0:27:46.200] tarafından akredite edilen her kanser merkezinde integratif bir program

[0:27:50.720] olmalı. Bu konuda World Cancer Research Fund ve American Institute for Cancer

[0:27:55.840] Research'in rehberlerine bakabiliriz. yaşam tarzıyla kanser arasındaki

[0:28:00.120] ilişkiyi yani yaşam tarzına bağlı hangi faktörlerin kansere katkı sağladığını ve

[0:28:05.200] kanseri atlatan insanların kanserden sonra en sağlıklı hallerini nasıl

[0:28:09.399] koruyabileceğini en kapsamlı şekilde ele alan kurumlardan biri bunlar. Eee

[0:28:14.000] onların 10 temel önerisi var. Bu önerilerin dördü tamamen beslenme ile

[0:28:17.440] ilgili. Bunun yanında hareket etmek, vücut kompozisyonunu iyileştirmek,

[0:28:21.159] toksik maddelerden uzak durmak, kadınlar için emzirme gibi başlıklar da var.

[0:28:25.360] Takviyeler hiçbir zaman sihirli bir çözüm olmayacak. Ama şunu da kabul

[0:28:28.880] edelim. Çok fazla insanda besin eksikliği var. Bu yüzden ben

[0:28:32.240] hastalarımda takviye kullanıyorum. Ama mutlaka tıbbi kontrolle, güvenli

[0:28:36.360] markalar kullandıklarından ve takviyeleri güvenilir yerlerden

[0:28:39.240] aldıklarından emin oluyorum. Aa genelde kemoterapi ya da radyoterapi sırasında

[0:28:43.840] bilinen bir eksiklik yoksa takviye vermem ama bir istisna var. Tedavi

[0:28:48.320] sürecinde D vitamini seviyelerinin iyi durumda olmasını hep isterim. Bu yüzden

[0:28:52.919] kadın hastalarımın neredeyse tamamı kemoterapi ve radyoterapi sırasında D

[0:28:57.320] vitamini kullanırdı. Magnezyum da sık kullandığımız bir şeydi. Hastalarımın

[0:29:01.440] çoğu gece rahatlamak için magnezyum alırdı. Özellikle magnezyum glisinat.

[0:29:06.000] Buradaki rahatlatıcı etki muhtemelen magnezyum glisinatın içindeki glisinden

[0:29:10.399] geliyor. Yem ama magnezyumun kendisi de vücutta 300'den fazla enzimatik

[0:29:15.080] reaksiyonda rol oynuyor. Diğer onkologların bunları yapmadığını

[0:29:18.320] görünce kafanı duvarlara vurmak istemiyor muydun?

[0:29:21.399] Evet. Gerçekten çok zordu. Şu an o topluluğun bir parçası olmamak hala

[0:29:26.120] içimi acıtıyor. Çünkü artık Mayo Klinik'te doktor değilim. Ayrılırken

[0:29:30.240] ağladım. Gerçekten kalbim kırıldı. Mayo Klinikten ayrılmak hayatımda yaptığım en

[0:29:35.159] zor şeydi. Mayolini çok seviyordum. Oradaki doktorları, bütün ekibi çok

[0:29:39.279] seviyordum ve onlar benim hayatımı kurtardı. Gerçekten en iyi tedaviyi

[0:29:44.159] uyguluyorlar. Ama ne yazık ki bu alanda neyi yapıp neyi yapamayacağımızı sigorta

[0:29:48.279] şirketleri belirliyor. Benim hasta randevu sürelerimi yarıya indirmeleri

[0:29:52.200] gerekiyordu. Ben de o şartlarda artık iyi bir doktor olamayacağımı biliyordum.

[0:29:56.799] Çünkü ne oluyor biliyor musun Esra? Yeni kanser teşhisi almış bir hastayla karşı

[0:30:01.399] karşıya geldiğinde ve bir anda yaşam tarzını konuşmaya başladığında bunu

[0:30:05.760] hızlı bir randevu süresine sıkıştırırsan hastada daha fazla stres yaratıyorsun.

[0:30:10.559] Benim hastalarıma verebildiğim en büyük şey gerçekten orada olmak ve onlara

[0:30:15.000] zaman ayırmaktı. Onları bulundukları yerde karşılamak, yaşam tarzı ile ilgili

[0:30:19.519] kararlarının arkasında neler olduğunu anlamak. Çünkü çoğu zaman her şey

[0:30:23.640] dağınık ve plansız ilerliyordu. Sonra bunları birlikte açıp düzenlemek ve

[0:30:28.240] onları tedavi sırasında ve sonrasında daha sağlıklı bir yaşam tarzına

[0:30:32.120] yönlendirmek gerekiyordu. Bunu izlemek çok güzeldi. İnsanların yavaş yavaş daha

[0:30:37.159] canlı, daha enerjik bir yaşama açıldığını görmek gerçekten çok

[0:30:41.000] etkileyiciydi. Ama bunun için zaman gerekiyordu. Benim hastalarımla 90

[0:30:45.440] dakikam vardı. O süre yarıya inseydi bunu başarılı bir şekilde yapamazdım.

[0:30:50.080] Şimdi ise Fountain Life'da wellness denen şeyi herkes için daha erişilebilir

[0:30:55.399] hale getirmeye çalıştığım bir alandayım. Şu an yaptığım işin bir parçası olmak

[0:30:59.559] benim için gerçekten büyük bir hediye. Büyük bir onur ve ayrıcalık. Yapay zeka

[0:31:03.840] analizlerini, yapay zeka hafızasını kullanıyoruz. Yaptığımız çok yönlü

[0:31:08.480] testlerden gelen milyarlarca veri noktasını öğrenip anlamaya çalışıyoruz.

[0:31:12.760] Böylece hangi sinyaller gerçekten önemli? Gelecekte nelere dikkat etmemiz

[0:31:17.080] gerekiyor? Bunları görebilelim istiyoruz. Ve ben artık reaktif tarafta

[0:31:20.720] kalmak istemedim. Çünkü kanser alanında çalışırken çok genç kadınlarla

[0:31:24.720] karşılaşıyordum. En genç hastam Esra. Sadece 20 yaşındaydı. Meme kanseri olan

[0:31:29.360] 20 yaşında gencecik bir kız daha hayatının başında.

[0:31:33.200] Sence neler oluyor? Çünkü sen bir kanser doktorusun ve

[0:31:37.200] kanser inanılmaz bir hızla artıyor. Eskiden kanseri arada sırada duyardık.

[0:31:43.200] Şimdi çok daha sık duyuyoruz ve giderek daha genç yaşlarda görülüyor.

[0:31:48.120] Bence bunun tek bir nedeni yok. Birçok şeyin birleşimi. Birincisi kontrol

[0:31:52.559] edemediğimiz maruziyetler var ama kontrol edebildiğimiz şeyler de var ve

[0:31:56.760] bu daha çocuklarımıza hamileyken başlıyor. Mesela düşüğü önlemek için

[0:32:00.720] verilen bir ilaç olan dese maruz kalan annelerin kız çocuklarında ilerleyen

[0:32:05.080] yıllarda bazı kanser risklerinin arttığını gördük. Yani bebeğimize

[0:32:09.320] hamileyken buna dikkat etmemiz gerekiyor. Bu hem kadınlar hem erkekler

[0:32:13.000] için geçerli. Mesela esrara maruz kalan spermin riskler taşıdığını biliyoruz.

[0:32:18.000] Alkol de öyle. Bütün bu şeyler de öyle. Çünkü DNA'mız hem annemizden hem

[0:32:22.360] babamızdan geliyor. O yüzden çocuk sahibi olmayı düşündüğümüzde o dönemden

[0:32:26.600] itibaren bedenimize olabildiğince iyi bakmaya başlamalıyız. Kadınlar için de

[0:32:30.760] hamilelikte hem fiziksel hem duygusal olarak içimizde büyüyen bebeğimize sevgi

[0:32:35.120] dolu, güzel mesajlar vermek de bunun bir parçası. Ama bunun ötesinde çocuklar

[0:32:39.559] var. Esra, duyduğum en zor şeylerden biri şuydu. Kadınlar bana gelip, "Ben

[0:32:44.360] daha sağlıklı yaşamak istiyorum ama çocuklarım bunu yapmak istemez. Eşim ya

[0:32:48.240] da partnerim de istemez." derdi. Bu çok saçma. Gerçekten mantıksız. Biz herkesin

[0:32:53.200] sağlıklı olmasını istiyoruz ve çocuklarımızı küçük yaştan itibaren buna

[0:32:57.279] alıştırmamız gerekiyor. Longevity tıbbını düşündüğümüzde asıl odaklanmamız

[0:33:01.880] gereken kişiler çocuklarımız. Çünkü alışkanlıkları, damak zevkleri,

[0:33:06.240] rutinleri, vücut yağı oranları, her şey küçük yaşta başlıyor. Peki kanserdeki bu

[0:33:11.600] artışa ne sebep oluyor? Kirlilik, ultra işlenmiş gıdalara maruz kalmak,

[0:33:16.440] çocukların bütün gün oturması ve bedenlerini hareket ettirmemesi, vücut

[0:33:20.519] yağı. Vücut yağının daha inflamatuar olduğunu biliyoruz. Bugün çocukların

[0:33:25.480] %30'dan fazlasında metabolik bozukluklar olduğunu biliyoruz. Yani insülinleri

[0:33:29.960] yüksek, kan şekerleri yüksek. hareket etmedikleri için kan şekerini

[0:33:34.240] kullanmaları gerektiği gibi kullanamıyorlar. Sahip olmaları gereken

[0:33:37.600] kas kütlesine sahip değiller. Şimdi Fountain Life'da bunu görüyorum. Çünkü

[0:33:41.159] vücut kompozisyonuna ve kemik yoğunluğuna bakmak için DEXA taramaları

[0:33:44.880] yapıyoruz. Normalde genç bir insanda kemik yoğunluğuna bakmayız ama ben çok

[0:33:48.639] sayıda gençte osteopeni yani kemik kaybının erken belirtilerini görüyorum.

[0:33:53.080] İnanılır gibi değil ama bakmazsan bilmiyorsun. Bu sorunlar sessiz

[0:33:57.279] ilerliyor. Genç insanlar da bu testleri yapmaya başladığında kalp hastalığını,

[0:34:02.159] karaciğer yağlanmasını, hızlanmış beyin yaşlanmasını ve dışarıdan sağlıklı

[0:34:07.279] görünen insanlarda başka pek çok şeyi ortaya çıkarıyorsun. Ve o zaman insan

[0:34:11.760] şunu düşünüyor. Aman tanrım, yaşam tarzımızda yaptığımız şeyleri acilen

[0:34:16.440] düzeltmemiz gerekiyor. Fountain Life'a geçmeden önce çünkü

[0:34:19.639] orayı gerçekten çok merak ediyorum. Hatta bir gün gelip bütün testleri

[0:34:23.359] kendim de yaptırmak istiyorum. [boğazını temizler] Sanırım bunun için

[0:34:26.040] Florida'ya senin yanına gelmem gerekecek. Biliyorsun 4 yıl öncesine

[0:34:30.639] kadar Amerika'da yaşıyordum. Ben Türkiye'ye döndükten sonra Amerika'da

[0:34:34.079] bütün bu longevity klinikleri falan bir anda patladı. O yüzden biraz hayal

[0:34:37.879] kırıklığı yaşıyorum açıkçası. Ama oraya gelmeden önce senin kanser tedavinden

[0:34:42.359] sonra yaşadığın çok ama çok zor ve uzun bir sağlık süreci daha var. Kalp

[0:34:46.720] yetmezliği. Ve bununla yıllarca yaşadın değil mi? Ne kadardı? 18 yıl mı?

[0:34:51.879] Evet Esra 18 yıl. Doktorlar kemik iliği naklinden sonra asla çocuk sahibi

[0:34:58.480] olamayacağımı söylemişti. Ama neyse ki eşimle bana ailemizi büyütme şansı

[0:35:03.200] verildi. Yaklaşık iki yıl sonra hamile kaldım. Kızım doğduktan kısa bir süre

[0:35:08.040] sonra tekrar nefes darlığı yaşamaya başladım. Acile götürüldüm. Kardiyojenik

[0:35:13.359] şoktaydım ve ejeksiyon fraksiyonum %8'di. Gerçekten söylüyorum. Ejeksiyon

[0:35:19.200] fraksiyonu bu kadar düşük olup hayatta olan başka bir insan hiç görmedim. Büyük

[0:35:23.480] ihtimalle ilk etapta hayatta kalabilmemin nedeni o kadar atletik ve

[0:35:27.760] formda olmamdı. Kanser tedavisi boyunca egzersiz yapmış olmamdı. O olmasa

[0:35:33.119] muhtemelen hayatta kalamazdım. Ve evet 18 yıl kalp yetmezliğiyile yaşadım.

[0:35:38.800] 2016'da ölüme çok yaklaştığım bir deneyim yaşadım. Kalbim durdu. İnce

[0:35:43.960] ventriküler fibrilasyonla birlikte kardiyak arrest geçirdim. Göğsümde

[0:35:48.760] takılı bir defibrilatör vardı. O sırada ritim kaydını alıyordu ve aslında

[0:35:53.800] neredeyse asistoliydi yani dümdüz çizgiydi. Şükürler olsun ki hayata geri

[0:35:59.119] döndüm. Bu 2016'da yaşadığım ölümden dönme deneyimiydi. 2019'da beni kalp

[0:36:05.240] nakli listesine aldılar ve 14 ay kalp nakli bekledikten sonra mucizevi bir

[0:36:10.920] yaşam hediyesi aldım. Sonunda destekleyici yaşam tedavisi için

[0:36:15.079] hastaneye yatmam gerekti. Çünkü hayati organlarıma yeterli kan gitmiyordu. O

[0:36:20.839] noktada kalp artık çalışmıyordu. Uygun bir kalp bulabildiler ama bunu bulmaları

[0:36:25.920] çok uzun sürdü. Kalp sorunun kanser tedavisinden mi

[0:36:30.319] kaynaklandı? Çünkü meme kanseri geçirmiş birini tanıyorum. Yıllar sonra kalp

[0:36:35.040] yetmezliği yaşamaya başladı. Hala hayatta ama onun için çok inişli çıkışlı

[0:36:40.040] bir süreç. 70'li yaşlarında ve kalp yetmezliğiyle yaşıyor. Bazen neredeyse

[0:36:44.839] ölüyor gibi oluyor. Sonra tekrar hayata dönüyor. Sonra yine aynı noktaya

[0:36:49.400] geliyor. Onun acısını ve ailesinin acısını görmek gerçekten çok zor. Ama o

[0:36:55.040] da senin gibi. Ne yapabiliyorsa onu yapıyor. Seyahat edebiliyorsa seyahat

[0:36:59.920] ediyor. Yavaş yürümek zorundaysa bile Paris'teki evine gidiyor. Hayattan

[0:37:05.079] korkarak yaşamıyor. Her saniyenin tadını çıkarmaya çalışıyor. Onu izlemek

[0:37:10.480] gerçekten insana sevinç veriyor ve belli ki bu podcast'ı izleyen insanlar da

[0:37:15.920] senden çok cesaret alıyor ve söylediklerini gerçekten dinliyor. Çünkü

[0:37:21.160] sen bir kez değil iki kez hayatta kalmış birisin. Çiftte Survivorsın.

[0:37:28.400] Evet. Biliyorsun kalp yetmezliği gerçekten çok zor. Neredeyse

[0:37:32.520] zincirlenmiş gibi hissettiğimi hatırlıyorum. İstediğim şeyleri

[0:37:36.000] yapamıyordum. Ruhumun yapmak istediği şeyleri yapamıyordum. O kadar çok şeyden

[0:37:40.400] geri kalıyordum ki o dönemde tam zamanlı yaptığım şey annelik ve çalışmaktı.

[0:37:45.440] Gerçekten iyi yapabildiğim tek şey buydu. Ama zamanla o bile çok zorlaştı.

[0:37:50.599] Kelime bulmakta zorlanmaya başladım. Yine de dünyanın farklı yerlerinde

[0:37:54.400] konuşmalar yapıyor, hastaları görüyor, bütün bunları sürdürüyordum. Meme

[0:37:58.640] muayenesi yaparken muayene masasına yaslandığımı hatırlıyorum. Ellerim

[0:38:02.800] morarıyordu. Bazen bayılacak gibi olduğum için tüm ağırlığımı masaya

[0:38:07.319] vermek zorunda kalıyordum. Konuşurken kelimeleri bulmaya çalışıyordum. Beynim

[0:38:12.240] doğru kelimeyi ararken ben de sunum yaparken farklı duraklamalar kullanmayı

[0:38:17.160] öğrenmiştim. Bir şekilde idare ediyordum. Kalp naklinden sonra ise her

[0:38:21.800] şey tamamen değişti. Kalbinin attığını hissedebileceğini bilmiyordum bile.

[0:38:26.720] Sıcak hissetmenin nasıl bir şey olduğunu unutmuştum. Bu gerçekten çok büyük bir

[0:38:31.200] hediye. Şimdi hayatım o kadar zahmetsiz geliyor ki hepsi kalp nakli sayesinde.

[0:38:37.119] Kaç yıl oldu? 5 sene aslında bir bakıma çok ilginçti. Bütün hayatım wellness'a

[0:38:43.200] adandı aslında. İyi yaşanmış bir hayat nasıl olur? İnsan kendini nasıl canlı ve

[0:38:48.079] güçlü hisseder? Kalp yetmezliğim olmasına rağmen sonradan fotoğraflara

[0:38:52.480] baktığımda vay gerçekten çok hasta görünüyormuşum dedim. Ama kendimi o

[0:38:57.040] kadar hasta hissettiğimi hatırlamıyorum. Daha çok her gün iyi giden ne varsa ona

[0:39:01.880] tutunmaya çalıştığımı hatırlıyorum. Beni ayakta tutan şey de buydu. Eninde

[0:39:05.839] sonunda kalp nakline ihtiyacım olacağını biliyordum ama insan bunun için acele

[0:39:10.160] etmiyor. Çünkü kalp naklinde birçok komplikasyon olabilir. Çok fazla ilaç

[0:39:14.280] kullanman gerekir. İşin içine başka pek çok şey girer. Ama kalp naklimden sonra

[0:39:19.160] sağlık ekibimle şunu paylaştığımı hatırlıyorum. Sağlıklı yaşam tarzını

[0:39:23.319] gerçekten test etmek için daha önce kimsenin yapmadığı bir şey yapmak

[0:39:27.280] istiyordum. Bu yüzden dedim ki kalp nakli yıldönümde bir maraton koşmak

[0:39:31.280] istiyorum. hastalıklardan, zor süreçlerden, kalp

[0:39:34.880] yetmezliğinden falan konuştuk. Şimdi ise Fountain Life'ın baş tıbbi sorumlususun.

[0:39:39.720] Fountain Life aslında her şeyi önceden taramak için tasarlanmış bir kurum gibi.

[0:39:44.119] Ben birkaç yıldır çalışmalarını takip ediyorum. Bunun daha yaygın hale gelmesi

[0:39:48.240] ve daha erişilebilir olması beni gerçekten çok heyecanlandırıyor. Çünkü

[0:39:52.359] çok ucuz bir şey de değil. Ama Fountain Life nedir? Ne yapar ve neden önemli?

[0:39:56.480] Bunu senden dinlemek isterim. Öncesinde kendimle ilgili kısa bir şey de

[0:39:59.920] söyleyeyim. Amerika'ya bunun için gidemediğimden burada Türkiye'de bir MR

[0:40:04.280] merkezine gittim. Merkezin sahibi bir arkadaşım. Çok iyi bir doktor. Dedim ki

[0:40:09.079] ben tüm vücut MR'ı çektirmek istiyorum. Onlar da neden istiyorsun dediler. Ben

[0:40:14.040] de çünkü istiyorum. Vücudumda neler olduğunu bilmek istiyorum dedim. Ama bir

[0:40:18.640] şey ortaya çıkmadan önce bu tür ön taramaları yaptırmak hala çok yabancı

[0:40:23.319] bir fikir gibi geliyor insanlara. Oysa bence bu çok önemli.

[0:40:27.640] Kısacık araya gireceğim. Şu an beni duyuyorsanız ayık kafayı izlediğinize

[0:40:31.599] eminiz. Peki abone misiniz? Bir kontrol eder misiniz? Çok net bir şekilde abone

[0:40:37.319] sayımız programa davet ettiğim doktorları ikna etme gücünü sağlıyor.

[0:40:41.200] Alanında dünyanın en iyi isimlerini burada izlemek için kanala abone olun.

[0:40:46.560] Evet Esra bu gerçekten çok etkileyici. Fountain Life Tony Robbins tarafından

[0:40:50.680] kuruldu. Aslında birkaç kurucusu var. Şimdi onlardan da bahsedeyim. Tony'nin

[0:40:54.359] amacı şuydu. Kendisi her zaman en iyi doktorlara ve en iyi testlere

[0:40:57.800] ulaşabiliyordu ve bunu başkalarına da sunabilmek istedi. Kurucular arasında

[0:41:01.319] fütürist Peter Diamandis var. Kök hücre alanında uzman gerçekten harika bir

[0:41:05.440] insan olan Drtor Bob Harari var. Bir de Drtor Bill Cup var. Funtain Life'ın

[0:41:09.440] kurucuları bunlar. Amaçları tam da senin söylediğin şeydi. Hekimler olarak,

[0:41:13.400] dünyadaki en iyi tedaviye erişimi olan insanlar olarak bunu başkalarına nasıl

[0:41:17.560] ulaştırabiliriz ve bunu yapay zekayla nasıl birleştiririz? Böylece yapay zeka

[0:41:21.720] öğrenebilsin. Hangi tanı testlerinin gerçekten en önemli olduğunu

[0:41:24.280] anlayabilsin. Asıl hedef de bunu gerçekten demokratikleştirmek, politika

[0:41:27.640] düzeyine taşımak, bu testlerin sigorta tarafından karşılanmasını sağlamak.

[0:41:31.040] Böylece hastalıkları bu kadar geç yakalamayalım. Ben Fanthantın Life'a

[0:41:34.040] katıldığımda şunu öğrendim. Taramaya gelen herkesin %14'ünde hayatı tehdit

[0:41:38.440] eden durumlar buluyoruz. Kanser, anevrizma gibi hemen müdahale etmemiz

[0:41:42.359] gereken şeyler. Bunun ötesinde bir de kalp hastalığı var. Ve yine söylüyorum

[0:41:46.000] bunlar dışarıdan sağlıklı görünen, kendilerinde bir sorun olduğunu bilmeyen

[0:41:49.480] insanlar. Esra bu kişilerin %88'inde kalp hastalığı yani koroner arter

[0:41:53.880] hastalığı görüyoruz. %26'sında ise yumuşak plak var. Bunu kalsiyum skorunda

[0:41:57.680] asla göremezdin. Bu gerçekten sarsıcı. Ama bulduklarımızın en heyecan verici

[0:42:02.400] tarafı şu: Bu hastalığın ilerlemesini durdurabiliyorsun. İnsanları sağlıklı

[0:42:06.280] yaşamla ya da kişiye özel tedavi protokolleriyle destekleyebiliyorsun ve

[0:42:10.079] bulduğumuz bazı şeyleri geri çevirmeye yardımcı olabiliyorsun. Bu çok güçlü bir

[0:42:13.720] şey. Özellikle de kalp hastalığı söz konusu olduğunda. Çünkü hem kadınlarda

[0:42:18.040] hem erkeklerde bir numaralı ölüm nedeni bu.

[0:42:20.160] Orada yaptığınız taramaları tek tek sayabilir misin?

[0:42:24.920] Tabii. Yaklaşık 6 saatlik bir test süreci bu. İnsanlar bir gün geliyor ve

[0:42:28.640] her şey o gün içinde tamamlanıyor. A tüm vücut MR'ı yapıyoruz. Yumuşak plaklara

[0:42:33.160] bakan yapay zeka destekli kantitatif BT çekiyoruz. Beyin MRıyla beyin yaşına

[0:42:38.160] bakıyoruz. Bu çok ilginç. Gelen sağlıklı insanların yaklaşık %25'inde beyin yaşı

[0:42:43.079] hızlanmış çıkıyor. Sonra uyku tarafına bakıyoruz. Uyku testi yapıyoruz. Uyku

[0:42:47.319] hijyenini düzenliyoruz. Uyku eğitimi veriyoruz. İnsanların uykusunu

[0:42:50.960] iyileştirip beslenme ve yaşam tarzını da düzelttiğimizde şunu görüyoruz.

[0:42:55.040] Hipokampus yani beynin kaydetme düğmesi gibi olan bölge yeniden toparlanmaya

[0:42:59.680] başlıyor. Harika bir şey. Egzersiz de burada çok önemli. Hipokampus için

[0:43:04.359] egzersizin ne kadar iyi olduğunu biliyoruz. Çok kapsamlı bir laboratuvar

[0:43:07.960] paneli yapıyoruz. 130'dan fazla laboratuvar verisine bakılıyor. Ağır

[0:43:12.160] metaller, mikroplastikler, metabolik değerler, hormon optimizasyonu ve daha

[0:43:16.640] fazlası buna dahil. Yani gerçekten çok geniş, çok detaylı bir test paneli. Bir

[0:43:20.839] de mikrobiyom testi yapıyoruz. Mikrobiyom testi benim kişisel olarak en

[0:43:24.760] heyecan duyduğum alanlardan biri. Çünkü Mayoklinikteki araştırmam da bunun

[0:43:28.559] üzerineydi. Buradan kişiye özel beslenmeyi, takviye edici besinleri ve

[0:43:33.240] ileride insan performansını artırabilecek bazı yöntemleri daha iyi

[0:43:37.200] anlayabiliyoruz. VO2 testi yapıyoruz. Burada aslında kişinin kondisyonuna

[0:43:41.920] bakıyoruz. Kalp ve akciğerler ne kadar iyi çalışıyor, kaslara ne kadar iyi

[0:43:45.920] oksijen taşıyor, bunu görüyoruz. Bu test bize aynı zamanda dinlenme metabolizma

[0:43:50.839] hızını da gösteriyor. Dexa taraması da yapıyoruz ama bunu sadece kemik

[0:43:55.400] yoğunluğu için yapmıyoruz. Yağsız kas kütlen nasıl? Viseral yağın ne durumda?

[0:44:00.119] Vücut kompozisyonun genel olarak nasıl bir dengede? Bunlara da bakıyoruz. Bunun

[0:44:04.640] dışında yaptığımız testlerde başka çok önemli neler var diye düşünüyorum. Ben

[0:44:08.400] hep böyleyim. Acaba bir şeyi unuttum mu diye bakarım ama sanırım genel olarak

[0:44:12.200] çoğunu saymış oldum. Bir de gen testi var değil mi? Gen testi

[0:44:16.200] de yapıyorsunuz. Ah evet teşekkür ederim. Gen taraması da

[0:44:19.359] yapıyoruz. Bununla birlikte farmakogenomik testlere ve poligenik

[0:44:23.240] risk skorlarına da bakıyoruz. Bu da Mayo Klinik'te araştırma yaptığım alanlardan

[0:44:28.040] biriydi. Poligenik risk skorları kişinin genetik riskini çok daha kişisel düzeyde

[0:44:32.960] anlamamızı sağlıyor. Mesela Esra meme kanseri riskin şu seviyede

[0:44:37.400] diyebiliyoruz. Bu klasik risk hesaplayıcılardan çok daha iyi çünkü

[0:44:41.559] onlar daha çok tahmine dayanıyor. Poligenik risk skoru ise senin kendine

[0:44:45.960] özgü riskini gösteriyor. Eğer riskin biraz yüksek çıkarsa bazı yaşam tarzı

[0:44:51.079] alanlarına müdahale edip sonra tekrar bakabiliyoruz. Bir de biyolojik yaş için

[0:44:55.760] metilasyon paternlerine bakıyoruz. Farklı yaş göstergeleri ile ilgili

[0:44:59.680] metilasyon paternleri var. Bunları geri çevirmek yıllar alabiliyor ama yaşlanma

[0:45:04.880] hızına yaşam tarzı değişikliklerini uyguladıktan sonra yaklaşık 6 ayda bir

[0:45:09.760] bakabiliyoruz. Yani gerçekten çok yönlü bir tedavi

[0:45:13.319] yaklaşımı bu. Bence en etkileyici tarafı da bu. Sonra bazı testleri 3 ayda

[0:45:18.720] bazılarını 6 ayda bir tekrarlıyoruz. Ayrıca düzenli anketlerle kişinin

[0:45:23.800] hayatındaki neşeye, amaca ve anlama da bakıyoruz. Yaşam tarzın nasıl gidiyor

[0:45:29.319] onu takip ediyoruz. Fountain Life'ı sıradan kliniklerden ya da eve

[0:45:33.400] gönderilen testlerden ayıran şey de bu. Burada dünya standartlarında bir

[0:45:37.920] longevity doktorun var ve yanında sana eşlik eden koca bir sağlık ekibi var.

[0:45:42.559] Bir hemşiren oluyor. Tıbbi asistanlar, tedavi koordinatörleri, beslenme

[0:45:47.000] uzmanları, egzersiz bilimciler oluyor. Hepsi birlikte hastaya sunulan tedavi

[0:45:51.839] platformunu en iyi hale getirmek için çalışıyor. Bunu da Apex üyeliği

[0:45:55.880] dediğimiz sistem üzerinden ve Zori ile yapıyoruz. Zori bizim yapay zeka

[0:45:59.440] platformumuz. Bir yönüyle klinik ekibe dönük çalışıyor. Yani tıbbi ekibimize ve

[0:46:03.960] doktorlarımıza destek oluyor. Hatta bugün ilerleyen saatlerde teknoloji ve

[0:46:07.720] yapay zeka geliştirme ekibimizle toplantılarım var. giyilebilir

[0:46:10.520] cihazlarla yapay zekamızı nasıl daha iyi kullanabiliriz, nasıl geliştirmeye devam

[0:46:14.000] edebiliriz buna bakacağız. Üyelerimiz giyilebilir cihazlar takıyor. Kalp ritmi

[0:46:18.200] değişkenliği gibi verilere bakıyoruz. Sürekli glikoz takibi yapıyoruz.

[0:46:21.880] Egzersiz yaptıkça VO2 değerlerine bakıyoruz ve gelişimlerini izliyoruz.

[0:46:25.440] Ayrıca mobilite testleri de yapıyoruz. Güç, yapı, performans, kuvvet gibi

[0:46:29.720] farklı alanları değerlendiriyoruz. Yapay zeka bulutunun bir diğer tarafı da üye

[0:46:33.440] dönük. Yani üyenin telefonunda Fountain Life uygulaması oluyor ve bu uygulamanın

[0:46:37.760] içinde Zori yapay zeka entegrasyonu var. Bu sabah da bazı güncellemeler üzerinde

[0:46:41.599] çalışıyordum. Şans seninle toksik maruziyetlerden, endokrin bozucular gibi

[0:46:45.800] şeylerden bahsediyorduk ya. Zori'yi bu konuda da kadınlara tabii erkeklere de

[0:46:49.319] destek olacak şekilde geliştiriyorum. Ama özellikle birçok kadının şu tür

[0:46:52.599] soruları oluyor. En güvenli losyon hangisi? En güvenli güneş kremi hangisi?

[0:46:57.000] Hangi tavaları kullanmalıyım? İşte Zori uygulaması bu konularda onlara rehberlik

[0:47:00.760] edebiliyor. Yani tedaviye gerçekten çok heyecan verici bir şekilde entegre

[0:47:04.359] oluyor. Peki gerçek anlamda bir dijital ikiz

[0:47:07.839] oluşturmaya ne kadar yakınız? Çünkü siz tek bir merkezde neredeyse her şeyi

[0:47:11.960] değerlendiriyorsunuz. Normalde bu parça parça farklı yerlerde yaptırmak

[0:47:16.319] gerekiyor. Benim doktorum gibi çok iyi bir doktorun varsa mesela Doktor Yort

[0:47:20.880] gibi o parçaları bir şekilde bir araya getirebiliyor ama yine de bu dijital

[0:47:25.760] ikiz seviyesinde olmuyor. Siz muhtemelen buna epey yaklaşmışsınızdır. Ben bunu

[0:47:30.640] uzun zamandır düşünüyorum zaten. Siz buna gerçekten çok yakın olmalısınız.

[0:47:34.559] Çünkü bir insanı neredeyse parçalara ayırıp sonra yeniden bir araya

[0:47:38.000] getiriyorsunuz gibi. Her şeye hakimsiniz.

[0:47:41.280] Evet. Bu aslında doktor Bill Cup. Ben ve ekibin birlikte çalıştığı bir konu.

[0:47:45.800] İnanılmaz bir yapay zeka ekibimiz var. Jeff Dugoda, Tom Kellis. Dijital İkiz

[0:47:50.400] platformu içinde yaşlanmanın 12 temel nedeni üzerine çalışıyoruz. Bu 12

[0:47:54.520] belirtinin bazılarını değiştirebilirsin. Yani bazı alanlarda gerçekten

[0:47:58.760] ölçülebilir bir ilerleme sağlayabilirsin. Bazıları ise daha sabit

[0:48:02.520] kalır. O kadar kolay değişmez. Bu yüzden bizim için önemli olan hangi verinin

[0:48:06.880] gerçekten işe yarayan bir araç olduğunu belirlemek. Bu da kademeli olacak.

[0:48:10.640] Birinci seviye değiştirebildiğin şeyler. İkinci seviye daha uzun vadede

[0:48:14.359] değişebilen şeyler. 3üncü seviye ise henüz yeterince doğrulanmamış. Bu yüzden

[0:48:19.319] hesaplamaya dahil edilmeyecek şeyler. Mesela bağırsak mikrobiyoma analizi

[0:48:23.920] dijital ikizin gerçek hesaplamasına dahil etmek için biraz daha zor bir

[0:48:27.760] alan. Çünkü burada amaç o dijital ikiz platformu içinde kişinin biyolojik

[0:48:32.280] yaşını nasıl daha iyi optimize edebileceğimizi hesaplamak. Ama bunu

[0:48:35.520] inşa ediyor olmak gerçekten çok heyecan verici. Tabii bu sistemi geliştirmeye

[0:48:39.359] devam etmek için çok ama çok fazla veri noktasına ihtiyaç var ve bununla ilgili

[0:48:43.599] doğrulama çalışmalarını da sürdürmemiz gerekecek.

[0:48:46.240] Peki bu nasıl işleyecek? Diyelim ki ben oraya geldim ve siz bana baştan sona

[0:48:50.839] kapsamlı bir tarama yaptınız. Benimle ilgili her şeyi biliyorsunuz ve bütün

[0:48:55.599] bilgiler oradaki dijital ikizime yüklendi. Sonra siz de buna bakıp karar

[0:49:00.079] mı veriyorsunuz? Mesela peptit kullanmalı mıyım? Şu ilacı mı almalıyım?

[0:49:05.359] Bu takviyeyi mi kullanmalıyım? Yani sistem gerçekte nasıl çalışıyor? Çünkü

[0:49:09.760] konu çok geniş, çok dağınık geliyor. Bu yeni teknolojileri anlamak gerçekten

[0:49:14.880] zor. Çok iyi bir soru aslında. Her şey önce

[0:49:17.720] en temel yerden başlıyor. Önce şuna bakıyoruz. Ne bulduk? Nerede açık var?

[0:49:21.839] Besin eksikliği var mı? Tıbbi olarak düzeltilmesi gereken bir şey var mı?

[0:49:25.799] MR'da bir bulgu çıktı mı? Ve tabii önce klasik tıp devreye giriyor. Önce iyi

[0:49:30.240] doktorluk yapıyorsun. Ondan sonra optimizasyon kısmına geçiyoruz. Biz bunu

[0:49:34.640] şöyle anlatıyoruz. Tespit et, optimize et, onar, yenile. Diyelim ki hiçbir şey

[0:49:40.000] bulmadık ki açıkçası bunu pek beklemem ama diyelim ki hiçbir sorun çıkmadı.

[0:49:44.599] Yine de sen daha iyi olmak, kendini optimize etmek ve yaşam süreni artırmak

[0:49:49.119] istiyorsun. İşte o noktada elimizdeki güncel bilimsel verilerden

[0:49:53.680] yararlanıyoruz. kişiye zarar vermeyecek ama DNA stabilitesini, mitokondrilerin

[0:49:58.680] daha iyi çalışmasını ve benzer süreçleri destekleyebilecek şeylere bakıyoruz.

[0:50:03.119] Sonra yaşlanmanın 12 temel göstergesi üzerinden tek ilerliyoruz. Hangi

[0:50:08.920] tedaviler güvenli, mantıklı ve FDA onaylıysa onları değerlendirmeye

[0:50:14.200] alıyoruz. Kök hücre uygulamalarından farklı biyolojik tedavilere kadar birçok

[0:50:18.960] şey yapıyoruz. Florida'daki merkezlerimizde plasenta kaynaklı kök

[0:50:22.799] hücreler kullanıyoruz. Amni kaynaklı bazı biyolojik uygulamalarımız da var.

[0:50:27.599] Peptitlerde ise FDA onaylı olanları tercih ediyoruz. Çünkü yaptığımız işin

[0:50:32.559] hem bilimsel olarak sağlam hem de yasal çerçevede olmasına çok önem veriyoruz.

[0:50:37.359] Ama beni en çok heyecanlandıran şey Fountain Life'a farklı ilaç

[0:50:41.359] araştırmalarıyla genişletilmiş erişim programları getirmek. Bunlar etik kurul

[0:50:45.520] onaylı ya da araştırmacı tarafından başlatılan klinik çalışmalar kapsamında

[0:50:49.559] olacak. Beni en çok heyecanlandıran taraf bu. Bu gerçekten çok heyecan

[0:50:53.559] verici olur. Çünkü şöyle düşün. Eğer siz deneysel ilaçları değerlendirebilecek

[0:50:58.240] bir dijital ikiz oluşturabilirseniz ilacı doğrudan kişinin üzerinde

[0:51:02.119] denemeden önce o dijital ikiz üzerinde test edebilirsiniz. Böylece işe yarama

[0:51:06.559] ihtimali var mı yok mu önceden görebilirsiniz. Biz de buna baktık

[0:51:10.240] toplantılarda tam olarak böyle konuşuyoruz zaten. Ama sonra sistemi

[0:51:13.839] kurup veriyi içine koyduğunda bazen işler beklediğin gibi çıkmıyor. İşin

[0:51:18.319] perde arkasındaki eğlenceli kısmı da bu aslında. Böyle parlak zihinlerle

[0:51:22.760] birlikte çalışmak. Peter Diamandis de tabii bir fütürist. Yapay zeka

[0:51:26.880] alanındaki en zeki insanlarla çalışıyor. Biz de bu sistemleri adım adım

[0:51:31.599] geliştiriyoruz ve gerçekten çok keyifli bir süreç. Ama beni en çok

[0:51:35.160] heyecanlandıran genişletilmiş erişim programlarından biri sekretomlar.

[0:51:39.440] Çalışmaların gösterdiği şeyler gerçekten çok güçlü. Şu anda Faz EB çalışmasında

[0:51:44.160] Fountain Life'a getirmeyi çok umduğum bu EB çalışmasına uygun olmayan kişiler

[0:51:48.079] için de genişletilmiş erişim programı sunabiliriz. Bu da bağışıklık sistemi

[0:51:52.040] ile başlayan kas yanıtını optimize etmeye ve metabolik sağlığı

[0:51:55.280] iyileştirmeye yardımcı oluyor. Gerçekten çok güçlü bir etki.

[0:51:58.280] İnsanların önce sekrotomların ne olduğunu anlamalarına yardımcı olalım.

[0:52:01.640] Bunların hepsi aslında vücuttaki sinyal molekülleri gibi düşünebilirsin ve bu

[0:52:05.799] gerçekten çok heyecan verici. Benim için özellikle kanser, kanserden korunma ve

[0:52:11.000] kanser sonrası yaşam alanında ayrıca metabolik sağlık ve kalp hastalığı

[0:52:15.040] tarafında çok önemli. Çünkü metabolik sağlığı insanlarda gerçekten ideal

[0:52:19.280] noktaya getirmek çok zor olabiliyor. Özellikle yaş aldıkça kas kütlesini

[0:52:23.319] korumak daha da zorlaşıyor. Kullanmadığımız şeyi kaybediyoruz. O

[0:52:26.880] yüzden yine dönüp dolaşıp temel şeylere geliyoruz. Vücudunu doğru beslemen

[0:52:31.000] gerekiyor. Hareket etmen gerekiyor. Direnç antrenmanıyla vücut

[0:52:34.319] kompozisyonunu iyileştirmen gerekiyor. Burada sihirli bir çözüm yok. Önce temel

[0:52:38.760] şeyleri yapman lazım. Ondan sonra iş biraz daha ileri seviyeye geçiyor. Bu

[0:52:43.280] farklı yöntemlere bakmaya başlıyoruz. Bu da gerçekten çok heyecan verici. Bir de

[0:52:47.680] protein katlanması konusu var. Bu da yaşlanmanın 12 temel nedeninden biri.

[0:52:52.040] Anlaması biraz daha zor bir alan ama bilimin buradan nereye gideceğini görmek

[0:52:55.839] bence çok heyecan verici olacak. Kaç tane şubeniz var?

[0:53:00.760] 5. merkezimizi yeni açtık. Daha geçen hafta Houston lokasyonumuzun açılışını

[0:53:05.000] yaptık. Şu anda Orlando, Florida ve Naples Florida'dayız. 2026'nın sonunda

[0:53:10.240] Miami'yi açacağız. Dallas, Texas ve Houston, Texas var. New York'ta da

[0:53:15.000] varız. Planımız 2027'de Los Angeles'ta da olmak. E sonra Global olarak da

[0:53:20.640] Fountain Life'ı görmeye başlayacaksın. O lokasyonlar hakkında şu an konuşabilir

[0:53:25.160] miyim bilmiyorum ama yakından takip ediyorum. Sanırım bir

[0:53:28.880] noktada Dubai de gelebilir ve Türkiye'ye de daha yakın olur diye düşünüyorum.

[0:53:33.480] Bence tedavi harika bir şey tabii ki ama insanlar gerçekten gerçekten gerçekten

[0:53:39.440] önce taramaya odaklanmalı. Mesela DEXA taraması yaptırmak için 60 yaşına

[0:53:44.720] gelmeyi bekleme, kapsamlı kan paneli, MR ya da beyin MRı için hasta olmayı

[0:53:51.280] bekleme, insanların neden geri durduğunu ya da doktorların neden bu taramaları

[0:53:58.040] önermediğini, desteklemediğini gerçekten anlamıyorum. Hatta bazen buna neden

[0:54:04.040] ihtiyacım var diyorlar. Ama bu o kadar önemli ki az önce senin de söylediğin

[0:54:10.119] gibi Fountain Life'a bugüne kadar muhtemelen çok sayıda hayat kurtarıldı.

[0:54:16.400] Kısacık araya gireceğim. Şu an beni duyuyorsanız Ayık Kafayı izlediğinize

[0:54:20.319] eminiz. Peki abone misiniz? Bir kontrol eder misiniz? Çok net bir şekilde abone

[0:54:26.040] sayımız programa davet ettiğim doktorları ikna etme gücünü sağlıyor.

[0:54:29.960] Alanında dünyanın en iyi isimlerini burada izlemek için kanala abone olun.

[0:54:35.720] Bu gerçekten çok güçlü bir şey. Bunu yakalayabildiğimizde de bu sistemi daha

[0:54:40.599] erişilebilir hale getirebileceğiz. Benim şu aralar en çok ilgimi çeken şeylerden

[0:54:45.160] biri. Belki eğleniyorum doğru kelime değil ama ne demek istediğimi anlarsın.

[0:54:49.280] Koroner arter hastalığı bulduğumuzda laboratuvar sonuçlarına bakmak ve

[0:54:53.520] nelerin bununla örtüştüğünü görmek. Sonra da kalp hastalığını geri çevirmeye

[0:54:57.960] başlayan kişilerde hangi değerler düzelmiş ona bakıyoruz. Ve bunlar her

[0:55:02.880] zaman klasik laboratuvar değerleri olmuyor. Ben yıllarca apob'ye ve

[0:55:07.319] lipoprotein küçük A'ya çok güvendim. Çünkü bunlar bana şunu gösteriyordu. Bu

[0:55:12.000] kişide aile geçmişinden gelen genetik tarafı daha güçlü bir süreç olabilir ve

[0:55:16.599] bunu sadece yaşam tarzıyla kontrol etmek daha zor olabilir. Bazen mükemmel

[0:55:21.039] beslensen de, hareket etsen de, doğuştan getirdiğin bazı şeyleri tamamen kontrol

[0:55:25.200] edemiyorsun. O yüzden bazen tedavilere ihtiyaç oluyor. Klasik statinler ya da

[0:55:29.520] yeni nesil kolesterol ilaçları gibi şeyleri biz de pratiğimizde

[0:55:32.319] kullanıyoruz. İşte yani hala klasik tıp yapıyoruz. Bu üyeleri gören kişiler

[0:55:37.039] normal doktorlar. Ama bunun yanına hem bütüncül yaklaşımları hem de yeni nesil

[0:55:41.720] tedavileri ekliyoruz. Bu gerçekten çok heyecan verici. Ama haklısın.

[0:55:46.359] Önlenebilir olanı önlemek ve erken yakalamak çok önemli. Bazı insanlar

[0:55:50.400] korkuyor. Testlerden geçmek gerçekten korkutucu olabiliyor. Evet. Ama

[0:55:54.000] hastalığın geç fark edilmesini beklemekten çok daha iyi. Çünkü eninde

[0:55:57.599] sonunda bir şekilde kapına gelecek. Meme kanseri olan insanlarla çalışırken

[0:56:01.920] gördüğüm en büyük hediyelerden biri şuydu. Kendileri için orada olmak adına

[0:56:05.960] çok güçlü bir nedenleri vardı. Sağlıklı olmayı seçebilirsin. Başlamak zor

[0:56:10.599] biliyorum ama kimsenin neden sağlıklı yaşamalıyım sorusunun cevabını bir

[0:56:15.200] teşhisle almasını istemem. İnsanların kendilerinde bir sorun olduğu

[0:56:19.240] söylenmeden önce güçlenmesini ve ilham almasını istiyorum. Bu herkes için kolay

[0:56:23.839] değil. Özellikle kadınlar için. Kadınlar genelde herkesin ihtiyacını kendi

[0:56:27.559] ihtiyaçlarının önüne koyuyor. Ama bu gerçekten bir uyanma çağrısı. Sağlıklı

[0:56:31.760] bir hayatın neye benzediğini biliyoruz. Aslında çok temel şeyler. Bir numara

[0:56:36.160] sevgi ve bağ kurmak. Sonra gerçek gıdalarla beslenmek ve yeterince

[0:56:40.280] bitkisel besin almak. Günde beş porsiyon sebze ve meyve tüketen insanlarla ilgili

[0:56:44.599] veriler var. Benim çok basit bir kuralım var. Ne zaman yemek yiyorsan tabağının

[0:56:48.720] yarısı sebze ve meyveden gelsin. Esra, günde beş porsiyon sebze ve meyve

[0:56:53.200] tüketmek, dünyada dör ekstra sağlıklı yıl yaşamakla ilişkilendirilmiş,

[0:56:57.079] sağlıklı bir beslenme düzeninin sağlıklı yaşlanma ihtimalini %86 artırdığını

[0:57:01.559] biliyoruz. Bunlar aslında çok temel şeyler. Hayat boyunca egzersiz yapmanın

[0:57:05.920] sağlıklı yaşlanmayı %40'ın üzerinde artırdığını biliyoruz. Hatta rakamlar

[0:57:10.079] neredeyse %50'ye yaklaşıyor. O yüzden gerçekten ama gerçekten önce en temel

[0:57:15.160] şeylere odaklanmamız gerekiyor. Sen bunun canlı kanıtısın. Beslenme bilimi

[0:57:20.359] ve egzersiz fizyolojisi üzerine lisans eğitimin olmasaydı başına gelen bu iki

[0:57:26.160] çok ağır şeyi belki de atlatamayacaktın. Çünkü sağlıklıydın ve sistemini

[0:57:32.000] destekliyordun. Doğru değil mi? Hem kanseri atlatmanda hem de kalbinin

[0:57:36.799] dayanmasında bunun etkisi olmadı mı? %100 katılıyorum Esra. Üstelik mesele

[0:57:41.880] sadece hayatta kalmak da değildi. Bu kadar ağır tedavilerden geçerken

[0:57:45.559] canlılığımı koruyabilmek de çok önemliydi. Bugün bile kalp nakli olmuş

[0:57:49.440] biri olarak oldukça normal bir hayat yaşıyorum. Bağışıklık sistemim

[0:57:52.720] baskılanmış durumda. İki tane bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanıyorum. Bunlardan

[0:57:56.880] biri de görece yüksek dozda prednizon. Buna rağmen metabolik olarak oldukça iyi

[0:58:01.079] durumdayım. Kan şekerimi dengede tutmak için sürekli glikoz ölçüm cihazı

[0:58:04.400] kullanıyorum. Beslenmeme dikkat ediyorum. Mükemmel mi? Hayır, bazen kan

[0:58:08.079] şekerim yükseliyor ama bu süreçte bazı insanların dışarıdan bakınca çok

[0:58:12.319] çalkantılı görebileceği bu yolculukta kendimi gerçekten canlı hissetmemi

[0:58:16.119] sağlayan şey yaşam tarzım oldu. Bazıları bir adım geri çekilip şunu diyebilir.

[0:58:20.400] Madem bu kadar sağlıklı yaşıyordun, o zaman bunlar neden senin başına geldi?

[0:58:24.200] Ama sağlıklı yaşamak başına kötü bir şey gelmeyeceği anlamına gelmez. Yine de

[0:58:28.200] elimizden gelenin en iyisini yapmamız gerekiyor. Çünkü Allah korusun bir gün

[0:58:32.440] zor bir teşhis alırsan daha iyi sonuçlar alma ihtimalini artırırsın. Bunu kanser

[0:58:37.160] araştırmalarından çok net biliyoruz. Kanser teşhisinden önce daha sağlıklı

[0:58:41.440] yaşayan insanların sonuçları daha iyi oluyor. Benim mesajım şu ama başlamak

[0:58:45.680] için hiçbir zaman geç değil. O yüzden bugün başla. Bunu bedenine bir iyilik

[0:58:49.400] yapmak için yap. Çünkü sen önemlisin. Kendini sevdiğin için yap. Çevrendeki

[0:58:53.359] herkesi sevdiğin gibi kendini de sev ve kendin için harekete geç.

[0:58:57.319] Çok çok teşekkür ederim. Bu bölüm çok içten bir bölümdü. Arada biraz bilim

[0:59:02.200] konuştuk ama esas mesaj çok güzeldi. Teşekkürler Dan. Zaman ayırdığın için

[0:59:07.000] teşekkür ederim. Esra, seninle zaman geçirmek çok

[0:59:10.079] güzeldi. Amerika'ya gel. Fun Life'a misafir ol ve testini yapalım. Sonuçları

[0:59:14.640] gözden geçirelim ve lütfen benimle de sonuçlarını paylaş

[0:59:18.720] Esra. Evet tabii podcastte paylaşacağım.

[0:59:23.039] Teşekkür ederim.

*Transkript YouTube'dan alınmıştır.