[0:00:00.320] Podcastlerin hiçbir tanesinde şu netlikte bilgi de duymadım.

[0:00:05.200] Konuşulmuyor. Çok net bu Esra Hanım. Hiçbir kadın

[0:00:07.759] hormon tedavisinden mahrum bırakılmamalı ve hiçbir şey bahane edilmemeli. Yani

[0:00:12.639] dataya bakılmalı. Şu an kullandığımız cilt yol doğal östrojen ve progesteronun

[0:00:18.160] meme kanseri artırdığına dair tek bir tane yok.

[0:00:21.160] Artırmadığına dair var mı? Arttırmadığına dair çok var. Şimdi

[0:00:24.840] aslında konu şu. O WH çalışmasında 2002'de de hani östrojen kanser yapar

[0:00:30.160] sonucu çal zaten o probestinmiş kanseri yapan

[0:00:32.680] östrojen değil miymiş zat iki grubu var çalışmanın. Bir sadece östrojen kullanan

[0:00:37.399] rahmi alınmış kadınlara o zaman sadece östrojen veriliyordu. At östrojeni yani

[0:00:41.600] sadece östrojen kullanan grupta azalıyor meme kanseri ya. Östrojen meme kanserini

[0:00:47.160] azaltıyor. Ben Esra Çavuşoğlu 19 yıldır ayık bir

[0:00:51.160] hayat yaşıyorum. Bağımlılık hastalığı ile mücadelem beni beden ve

[0:00:54.879] performansımı iyileştirmek, hayat kalitemi arttırmak, daha sağlıklı ve

[0:00:58.359] uzun yaşamak için yeni yöntemler, cihazlar ve takviye ürünler araştırmaya

[0:01:02.239] yönlendirdi. Bağımlılık hastalığı, bayacking ve longevity alanlarındaki

[0:01:06.799] kendi deneyimlerimden dünyadaki son gelişmelere, çığır açan girişimcilerden

[0:01:11.280] uzman akademisyenlere yıllardır yaptığım sohbetler artık her hafta Ayık Kafa

[0:01:16.000] podcastı. Ayık Kafada bu hafta doktor Banı çiftçi

[0:01:20.280] ile yıllardır kadınlara korku üzerinden anlatılan ama artık bilimin net

[0:01:24.560] konuştuğu bir konuyu ele alıyoruz. Menopoz. Kadınlar neden hala

[0:01:28.600] hormonlardan korkuyor? Hormon deplasman tedavisi gerçekten kanser yapar mı yoksa

[0:01:34.240] bu bir şehir efsanesi mi neden bazı kadınlar hormon kullanabilirken bazıları

[0:01:39.920] kullanamaz? Bu bölümde menopozu semptomlarla geçiştiren bir dönemi değil

[0:01:44.600] uzun vadeli sağlık ve longeviti penceresi olarak ele alıyoruz. Banu

[0:01:48.880] çiftçi ile hormon replasman tedavisine dair güncel bilimsel verileri, The

[0:01:53.439] Menopus Society'nin yeni yayımladığı kılavuzların ne söylediğini, kimlerin

[0:01:58.320] hormon kullanmaması gerektiğini ve erken menopozun arkasındaki gerçek nedenleri

[0:02:03.079] açıkça konuşuyoruz. Ayıkın bu bölümü Gedik Eğitim Vakfı katkısıyla sizlere

[0:02:08.640] ulaşıyor. 30 yılı aşkın süredir gençler, çocuklar ve kadınların eğitimine destek

[0:02:14.000] veren burslar, projeler ve sosyal çalışmalarla onların hayallerine

[0:02:18.519] ulaşmalarına imkan sağlayan Gedik Vakfı ile bu yolculukta birlikte olduğumuz

[0:02:22.720] için gurur duyuyoruz. Eğitime yatırım geleceğe yatırımdır. Siz de Ayık Kafaya

[0:02:28.080] konuk olan alanında dünya çapında başarılı uzmanlara isterseniz orijinal

[0:02:33.080] İngilizce kayıtlarıyla, isterseniz Türkçe çeviriyile ve tamamen ücretsiz

[0:02:37.800] şekilde ulaşmaya devam etmek için kanala abone olun, bölümlere yorum yazın,

[0:02:43.159] beğenin ve paylaşın. En güncel bilimsel verilere dayanan içeriklerimize ulaşmaya

[0:02:48.280] devam edebilmek için siz de böylece destek verin. Kadın bedeni yıllarca

[0:02:53.760] erkek verileriyle anlatıldı. Beslenme de öyle, fitness de öyle, beyin sağlığı da.

[0:02:59.239] İşte Loncev women Summit tam olarak bu yüzden var.

[0:03:03.360] Esra Çavuşoğlu'nun ev sahipliğinde dünyanın önde gelen uzmanları kadın

[0:03:07.840] biyolojisini merkeze alan son bilimsel gelişmeleri İstanbul'a getiriyor.

[0:03:12.239] Bu bir konferans değil artık. isteyen kadınlar için yaratılmış güvenli bir

[0:03:16.920] alan. 11 Nisan 2026 The Grand Tarabi Otel'de

[0:03:20.720] gerçekleşecek Türkiye'nin ilk ve tek kadın Lonceviti zirvesi için avantajlı

[0:03:25.319] biletler ön satışta. Bedenimde olanları bilmek ve buna uygun

[0:03:29.319] yaşamak istiyorum diyorsan Lonevil Women Summit'te bize katıl.

[0:03:34.360] Sevgili Doktor Ban Çiftçi, Ayık Kafa Podcast'e hoş geldiniz. Kısa zamanda çok

[0:03:39.200] hızlı ayarladık bu podcast'ı. Genelde bekletiyorsunuz galiba insanları hast

[0:03:44.280] şeyinizde, muayenehanenizde ama podcastte hızlıca kabul ettiniz.

[0:03:48.000] Teşekkür ediyorum geldiğiniz için. Sağ olun. Hoş buldum. Sağ olun.

[0:03:50.680] Şimdi menopoz konuşacağız. Sık sık da konuşuyorum ben. Biraz perimenopoz da

[0:03:55.560] herhalde konuşabiliriz. Niye bu konuyu istediğimi söyleyeceğim. Siz de bu

[0:04:00.000] konuda en önemli insanlardan birisiniz. Çünkü artık bayağı kariyerinizi tamamen

[0:04:04.519] menopoz üzerine çevirmiş bir doktorsunuz. Halbuki ondan önce kadın

[0:04:08.879] doğumculuk var. Operatörler tüp bebekler tüp bebekler var. Belki anlatmak

[0:04:13.760] istersiniz. Kendi hikayenizde var biraz ama şöyle şimdi dünyada yaklaşımlar

[0:04:18.600] değişiyor. Hı hı.

[0:04:20.079] Ve hem dünyada hem Türkiye'de yüzde çok kesim ve yüzde çok doktor hala bu

[0:04:27.199] menopoz ve hormonası ile ilgili eee bilinçsiz demek istemiyorum. Yeterli

[0:04:33.039] bilgiye sahip değil. Dolayısıyla da ben Ayık Kafa podcast olarak ve kendim de

[0:04:37.479] menopoz olarak bilinçlendirme, bilgilendirme ve insanların aklında bir

[0:04:42.800] ışık yakabiliyorsak ne kadar güzel kendileri en azından doktorlarına

[0:04:46.360] gitsinler sorsunlar benim için uygun mudur değil midir diye. Şimdi eee siz

[0:04:50.919] dediğiniz gibi tamamen menopoza odaklanmışsınız. Değişiyor da

[0:04:55.600] sürekli yeni şeyler çıkıyor. Fakat en son benim gördüğüm bu menopoz societinin

[0:05:01.240] Hı hı. bana yolladınız. Hatta ondan başlamak istiyorum. Oradan dallanır,

[0:05:05.320] budaklanırız. Yeni iş çıkarttık. Hafta mı oldu? Öyle bir yakın

[0:05:09.560] gibi. Evet. Evet. Bir yeni bir e ne deniyor ona?

[0:05:13.240] Recommendations diye çıktı. Evet. Tamam. Yani kendi tavsiyeleri

[0:05:16.639] çıktı ve ben ona bir baktım. Açıkçası biraz hüsrana da uğradım. Çünkü hala

[0:05:21.720] bazı verdikleri öneriler çok net değil, çok açık değil. İnsanları

[0:05:25.960] şaşırtabilecek, yanlış yöne ve doktorları. doktorları tabii

[0:05:30.000] doktorları ya da korkan hastaları da yanlış yönlendirecek belirli açıklamalar

[0:05:36.039] var. Mesela demin de eee baktığımız gibi işte bir tanesiyle başlayalım

[0:05:41.000] istiyorsanız. Belirli bir yaştan sonra işte 65 yaşından sonra ya da ilk eee

[0:05:45.680] menopozdan sonraki 10 sene sonrasında hormon replasmanı kullanmak işte

[0:05:50.479] zararlıdır gibi ya da eee

[0:05:53.400] riskleri yararlarından daha fazladır diye geçer hep tüm.

[0:05:56.759] Evet. Mesela öyle bir konuyla isterseniz açalım. Demin içeride konuştuk. Dediniz

[0:06:01.520] ki eee esasında onun açılımı sentetikte. Evet.

[0:06:06.240] Anlatır mısınız? Şöyle şimdi Esra Hanım hani tabii ki

[0:06:09.199] kanıta dayalı tıp üzerinden yürüyor şu anki bilim camiası. Burada şu var. Bu

[0:06:14.479] 2002 yani 95 yılı gibi başlayıp 2002'de sonlandırılan WH çalışması aslında çok

[0:06:22.160] önemli bir çalışma ve kanıt değeri, bilimsel eee özelliği çok çok iyi bir

[0:06:27.520] çalışma. Neden? Çok geniş ölçekli ve randomize kontrollü dediğimiz. Yani bir

[0:06:33.520] gruba veriyorsunuz hormon bir gruba vermiyorsunuz ve ne hastalar biliyor

[0:06:38.360] kullandığı şeyde hormon var mı yok mu ne de bunu reçete eden doktor biliyor. Buna

[0:06:42.319] çift gör diyoruz. Dolayısıyla kanıt değeri çok yüksek yani çok güvenilir bir

[0:06:47.720] çalışma ve onun üzerine de tekrar yapılmadı bu kadar güvenilir ve büyük

[0:06:52.039] ölçekli bir çalışma. Ama sıkıntı şu. Orada kullanılan hormonlar, günümüzdeki

[0:06:58.360] yumurtalığın salgıladığı biyoeşdeğer dediğimiz hormonlar o zaman daha izole

[0:07:02.879] edilemediği için ilk bulunan hormonlar sentetik hormonlar ve at idrarından

[0:07:08.199] yapılan birleşik östrojenler. Dolayısıyla bunlar kullanılarak yapılan

[0:07:12.960] bir çalışmaydı. Günümüzde artık bunları kullanmıyoruz ve dolayısıyla o

[0:07:17.319] çalışmanın bütün sonuçlarını, bütün hormon tedavilerine genellemek çok doğru

[0:07:22.479] değil. Ama işte sıkıntı buradan çıkıyor. Hormon tedavisi şunu yapar mı? Hormon

[0:07:27.560] tedavisi bunu yapar mı? Hayır. Hangi hormon hangi yolla hangi dozda

[0:07:32.319] verirsenizi önce sorarım ben. Hı hı. Dolayısıyla hem at idrarından

[0:07:36.840] yapılan hem sentetik progesteronu hem de vücudun salgıladığı doğal östrojen ve

[0:07:42.840] progesteronu aynı kefeye koyup da hormon tedavisi kanser yapar mı, hormon

[0:07:47.680] tedavisi Alzheimer yapar mı derseniz iş karışır.

[0:07:51.479] Şimdi bu W'ın bir kolu da 65 yaş üstüne yapılan Alzheimer riskini artırıp

[0:07:56.599] artırmadığına dair çalışmaydı. Yani menopozun üzerinden 15 yıl geçmiş

[0:08:00.319] kadınlara yapılan bir çalışmaydı ve orada bir miktar artış görüldü.

[0:08:04.440] Dolayısıyla sonuç şöyle çıktı. Hormon tedavisi Alzheimer'ı arttırır. Hayır.

[0:08:09.440] Oradan çıkacak sonuç şu. 15 yılı geçtikten sonra bileşik atostöstrojeni

[0:08:14.400] ve sentetik progesteron verirseniz Alzheimer riski bir miktar artabilir.

[0:08:18.680] Buradan hormon tedavisi Alzheimer'ı arttırır çıkmaz. sonrasında yapılan daha

[0:08:24.000] genç yaşta grubunda yeni menopoza girmiş hastalarda ve doğal hormonlarla yapılan

[0:08:29.000] çalışmalarda tam tersi sinir sistemini nasıl koruduğuna dair çok fazla çalışma

[0:08:34.159] var. Ama bunlar bilim dünyasına bu randomize

[0:08:38.240] kontrollü dediğimiz WH gibi bu kadar güvenilir çalışmalar kabul edilmediği

[0:08:43.360] için dernekler kılavuz yayınlarken bunları göz ardı ediyor.

[0:08:47.440] H ama şöyle düşünün. Şimdi o çalışmayı bir

[0:08:50.800] ilaç firması yaptı. Çünkü bu patenti olan bir ilaçtı ve o ilaç firması

[0:08:55.240] fonladı. Şimdi ben siz deseniz ki biz şu an mesela benim 6.000 küsür şu an hormon

[0:09:00.959] olan hastam var. 6000 küsür.

[0:09:02.600] Evet. Çok ciddi bir halen aladım insan yani günde kaç kişi bakıyorum

[0:09:07.360] inanamazsınız. Şimdi mesela ben onların üstüne bir çalışma yapayım desem değil

[0:09:10.959] mi? Hadi siz de bana yardım ettiniz. Şimdi östrojen hani ülkemize de geliyor.

[0:09:15.399] 67 eurol'uk bir ilaç. Hı hı. Nasıl bu kadar büyük bir çalışmayı

[0:09:19.480] fonlayabiliriz? Hı hı.

[0:09:21.120] Mesela ben çok vaka var diye söylüyorum. Ya da herhangi bir merkez, bir menopoz

[0:09:25.160] merkezi. Dolayısıyla hiçbir zaman öyle bir çalışma yapılamayacak. Dolayısıyla

[0:09:30.360] onun o yanlış sonuçları ve yanlış yorumlanan sonuçları hala bunun etkisini

[0:09:34.959] görüyoruz. Size yolladığım kılavuzda da gördüğünüz gibi hala hormon tedavisi

[0:09:40.279] şunu yapabilir. 10 yıldan sonra başlanırsa Alzheimer artar gibi şeyler

[0:09:44.240] yapıyor. Şimdi şunu yapıyorlar değil mi? Yanlış

[0:09:46.560] biliyorsam lütfen düzeltin. O çalışmayı doktorlar inceliyor ve ona yorumlar

[0:09:51.680] yapıyorlar. Yani şöyle gibi diyeyim isterseniz. Bende eee Doktor Vondaray

[0:09:56.160] çıktı. Eee kendisinin eski bir kanser hemşireliği mesleği var. Sonradan da eee

[0:10:01.360] cerrah olan bir kişi ve o anlatıyor. Ben diyor kanseri hiçbir şekilde minimalize

[0:10:06.760] edemem. Çünkü çok uzun seneler önümde ölen insanlara yardım ettim. Hı hı.

[0:10:11.480] Yani kimse beni rakamları %100 doğru verdiğimi şey yapmasın ama diyor ki

[0:10:16.519] çalışmadaki her 1000 kadından mesela hormon kullanmayan bir kişi hormon

[0:10:23.079] kullanan 1.3 mü diyor 1.5 mi diyor ne diyor? Yani anladığım kadarıyla artık

[0:10:28.839] onu alıyorlar ve onu derler ya onu bölüp bölüp bakıyorlar ya acaba bunun

[0:10:33.760] neresinde hani hangi bölüme doğru ya da kullananla kullanmayanı bir

[0:10:37.959] karşılaştıralım. Yani şuraya getiriyoruz yani kullanmayan da kanser oluyor diyor

[0:10:42.880] esasında. Şöyle eee çok güzel aslında tam can

[0:10:45.880] alıcı noktayı sordunuz. Bu çalışmanın yanlış yorumlanıp da ertesi gün basında,

[0:10:50.959] bütün basında 2002 yılında havon tedavisi kanser yapıyor başlıklarının

[0:10:56.000] çıkardığı bir tablo var. Dünyada her yerde aynı anda olmuş değil

[0:10:59.560] mi? Aynı gün aynı yerde tüm bas temmuz ayı ben hatırlıyorum asistanlığımın

[0:11:04.440] ikinci yılıydı ve bir anda herkes bıraktı. Bizde değil bütün dünyada

[0:11:08.959] doktorlar da bıraktı. Şimdi orada şu tabloyu da ben hep konuşmalarımda,

[0:11:13.079] slaytlarımda sunuyorum. Şimdi oran şu. Bu çalışmada hormon verilen ve

[0:11:18.120] verilmeyen. Hormon derken bunların sentetik olduğunu tekrar vurguluyorum.

[0:11:22.320] Tabii lütfen grupta bir mutlak risk bir de göreceli

[0:11:25.959] risk dediğimiz bir şey var. Göreceli risk 1,26.

[0:11:29.920] Bu şu demek. Verilen grupta 100'e karşı 126. Ama siz buna asıl önemli olan

[0:11:35.079] absolüt risktir. Şu anlama geliyor. 10.000 kadına verdiğinizde 8 fazla

[0:11:40.839] kadında meme kanseri oluyor. 10.000de bind

[0:11:44.160] aslında bu 12001 bindin bile altında ama o 1,26 göreceli riski %26 arttırıyor

[0:11:53.040] diye basına sundular. Bakın %26 nerede? 121 nerede?

[0:11:59.600] Evet. Ya bütün şey bu iki değer. Yani bütün

[0:12:02.959] özetini sorarsanız bana neden bu hormon tedavisi kanser yapıyor deniliyor diye.

[0:12:08.160] 1,26 gözümün önüne geliyor. Halbuki 10.0008'e de 8'e denk geliyor.

[0:12:13.440] Ben şimdi buradan sentetiklerde bile

[0:12:16.079] sentetiklerde bile tabii zaten o sentetikte. Şimdi buradan bir pivot edip

[0:12:20.360] siz niye bu kadar bu menopozla ilgili heyecanlısınız?

[0:12:24.079] Çok heyecanlı. Kendi hikayemden biraz Esra Hanım şöyle ben 34 yaşında menopoza

[0:12:29.560] girdim ve eee y perimenopozu 37'de tam kesildi

[0:12:34.040] ve benim aklımın başına gelip ya ben hormon tedavisi kullanmalı mıyım demem

[0:12:38.639] 40 yaşımı buldu. Hı. Ve benim 3 sene perimenopoz, 3 sene

[0:12:42.959] menopoz sonrası olmak üzere ben 6 sene kaybettim. Kendim ben bir kadın

[0:12:47.120] hastalıkları doğum uzmanıyım düşünün. Ve sonrasında eee bende ateş basması falan

[0:12:53.199] hiçbir belirti yoktu ama geçmeyen bir depresyon vardı ve bir östrojen jelle

[0:12:58.720] depresyonum düzeldi. Orada ayıldım ve kemik skorlarım çok ciddi kemik erimesi

[0:13:04.079] düzeylerine gelmişti. O yüzden acilen başladık. Sonra okumaya başlayınca ya

[0:13:10.120] hiç de bilim böyle demiyormuş aslında kullanılmalıymış diye inanılmaz bir

[0:13:14.560] dehşet içinde kaldım. Evet. Şunu sorayım ama

[0:13:16.800] ve bunu kadınlara da ulaştırmak istedim. Hala da çok heyecanlıyım o yüzden.

[0:13:20.880] Evet onu görüyorum. Ne güzel. Peki şöyle birkaç soru aklıma geldi bununla

[0:13:25.120] birlikte. Şimdi birincisi kadın doğumcu olarak bunun farkına varamamak demek ne

[0:13:30.560] demek? Yani çünkü siz asistanken bu iş kesilince siz de artık bu işin öğrenimi

[0:13:35.199] bir bu kullanılmaz dendi ve bitti mi? Evet. Eee şöyle benim asistanlığımın ilk

[0:13:39.959] yılında çömezken jinekoloji servisinde herhangi bir sebeple yumurtalıkları

[0:13:44.639] alınmış mezunu. Evet. Rahim ve yumurtalıkları alınmış

[0:13:48.600] eee kadınlara bakın ameliyatın ertesi günü biz östrojen raporunu, heyet

[0:13:54.399] raporunu çıkarırdık. O zaman ülkemize cilt yoluyla yapıştırma östrojenler

[0:13:58.839] vardı ve hastaya öğretirdik. Nereye yapıştıracak, ne yapacak? 2001 ben bir

[0:14:03.560] yıl gördüm bunu. Sonra 2002'de bir anda bu çalışma

[0:14:07.519] çıkınca herk hastalara da bıraktırdık. Biz de doktorlar da bıraktı. Halbuki

[0:14:13.000] yanlış yorumlama diye tekrar şey yapayım.

[0:14:15.720] Ve eee Esra Hanım 2002 yılından sene oldu 202624 yıldır bu eğitim kadın doğum

[0:14:22.639] asistanlarına verilmiyor. Hala verilmiyor mu? verilmiyor. İşte

[0:14:26.079] şimdi ben menopoz akademisini kurup burada yola çıktım. Doktorlara öğretmek.

[0:14:31.320] Eee yani şöyle öğretmek derken bir tek bizde değil Amerika'da da Avrupa'da da

[0:14:36.120] kadın doğum asistanları bu eğitimi görmüyor. Mesela kongrelerde bir sunum

[0:14:40.040] yapıyorum. Hemen genç meslektaşlarım geliyor. Abla nasıl kullanacağız? Çünkü

[0:14:44.560] görmediler. Bilmediler. Buradan da şunu söyleyelim. Hastalarda bazen

[0:14:48.399] sinirleniyor ya. gidiyor doktoruna talep ediyor. Doktor bilmiyorum diyor ya da

[0:14:53.040] çok var. Bana Hanım şey söyleyeyim. Bana gelen şimdi benim ayık kafanın %70 eee

[0:14:58.560] siyircisi kadın. O %70'in de %70'i 35 ile 55 yaş arası. Dolayısıyla tam bu

[0:15:06.240] anlattığınız yerlere çok düşüyor. Çok yorum alıyorum zaten konferansı da

[0:15:11.199] tekrardan buradan söyleyelim. 11 Nisan'da sırf bu konuyla ilgili. Çünkü

[0:15:15.839] yani gelen talepler ya bilgimiz yok işte doktordan öğrenemiyoruz dünyada neler

[0:15:21.399] konuşuluyor bizim lisanımız yok bunu nasıl anlayacağımızı bilmiyoruz gibi.

[0:15:25.680] Birincisi benim yani bir kadın olarak hemcinslerime destek verebilmek

[0:15:29.519] istiyorum. Hem konferans hem sizler gibi kıymetli

[0:15:32.880] doktorları getirerek hormon yok diyorlar. Doktoruma istiyorum vermiyor

[0:15:37.440] diyorlar. Eee işte yok bilmem nesinin bir şeyinde. Şimdi kanseri tekrardan

[0:15:42.160] hafife almayalım. orayla ilgili soru soracağım çünkü aklımda çok insan

[0:15:45.560] geliyor bana. E appaplarımdan da geliyor. Ve de bir de şöyle de bir kitle

[0:15:49.399] var. Daha yeni beraberdim. Eee, bir eee, 50 kişilik bir grup bir doğum günü için

[0:15:54.519] bir yurt dışında seyahate gittik. Birkaç tane kı ya hayatım değişti diyor. Ben

[0:15:59.959] birkaç sene ne kadar perişan olmuşum. Kremi sürdüm hayatım değişti diyor. Bir

[0:16:05.160] de böyle bir bir anda insanlar şimdi ben şanslıydım. Ben Amerika'da yaşıyordum.

[0:16:09.920] İşte Türkiye'de jinekolo gördükçe hani işte simir testi, o bu filan bir takım

[0:16:14.079] şeylerle ilgili ve e bana sen menopoza giriyorsun gibi böyle bir direkt bir şey

[0:16:19.360] söyle. Perimenopoz diye bir şey bahsedilmedi bile. Ben de Amerika'daki

[0:16:23.519] başka bir doktor ahbabımla bunu şey yaparken yok dedi sen dedi

[0:16:27.240] perimenopozdasın. Biz seni progesteronla takviye edelim.

[0:16:31.800] Hı hı. Ondan sonra zamanı gelince de östrojene geçeriz diye. Dolayısıyla ben

[0:16:36.079] zaten hiçbir şey yani hani fiziksel olarak bir şey hissetmedim. Yani biraz

[0:16:40.399] yağlanma falan oldu. Ondan sonra kurtuldum ama dolayısıyla bir de

[0:16:43.880] insanlar çok büyük sıkıntı çekiyorlar. Yani o ateş basmaları mesela benim

[0:16:48.440] anladığım çok eee tehlikeli. Ama şimdi bu bir de bana Can postacı geldiğinde

[0:16:53.639] onu da söyleyeyim ondan sonra size vereceğim sözü dedi ki Can Bey dedim

[0:16:57.000] niye dedim vermiyorlar artık madem biliyorsunuz çünkü hala vermiyorlar ve

[0:17:02.480] çünkü dedi eee yaşı olan kadın doğumcularda şöyle bir şey oluyor.

[0:17:07.919] Annesine vermedim. Kızına nasıl vereceğim?

[0:17:10.919] Aynen. Geliyor mu sizin elinize? Çok oluyor. Benim de oluyor. Yani biraz geri

[0:17:15.280] adım atmak istemiyorlar. Ya da ben yanılmışım ya da biz bilim dünyası

[0:17:19.240] olarak yanılmışız demek zor geliyor. Ama nasıl olabilir ki? Bir yani tıp bir

[0:17:23.880] matematik formülü gibi mi sizce? Son 26 yıldır uzman olan hekimler de

[0:17:28.919] bahsettiğim gibi hiç eğitimin almadıkları için kendilerini yetkin

[0:17:32.600] hissetmiyorlar. Tedaviyi verme konusunda. Hı hı.

[0:17:36.240] Hani yetkin hissetmiyorum ben ya da bu eğitimi almadım demek yerine de maalesef

[0:17:40.720] ben karşıyım diyorlar. Bazı hekimler herkesi de şey yapmayalım işte burada

[0:17:45.760] kıyamet kopuyor. Hani bununla ilgilenen bir hekime gidin denilebilir ama bunun

[0:17:50.440] yerine ben karşıyım deyince bu sefer halkta da şöyle bir şey oluşuyor

[0:17:53.919] kadınlarda. Bir grup doktor karşı bir grup doktor. Öyle bir şey yok yani.

[0:17:58.799] Literatür ortada. Tek bir literatür var. Gelinen nokta belli sonuçta.

[0:18:03.679] Ya burada hani doktor bana önermedek ki şey doktorunuzun bu eğitimi almaması.

[0:18:09.320] Bir tek bizde değil dünyada da böyle diye tekrar altını çizelim. Sayın

[0:18:13.280] Tabii tabii. Dünyada kesinlikle böyle. Ben ona katılıyorum zaten.

[0:18:16.400] Ya menopoz o kadar ortada kalmış bir konu ki Esra Hanım. Yani kadın doğumu

[0:18:20.440] çok biz o kadar meşgulüz ki doğumla, tüp bebekle yani böyle kenarda köşede kalmış

[0:18:25.559] bir konusu. Bir de 23 yıldır böyle üzerine yatılınca a işte kullanmayalım

[0:18:30.320] riskli deyince kongrelerden bile bir saate falan kaldı artık yani çıkarıldı

[0:18:34.919] çıktı gibi bir şey. Halbuki 2002 yıl önce yok çok güzel bir şey var. Geri

[0:18:39.880] geliş var. Menopoz kongreleri artıyor, eğitimler artıyor. Başka sebeplerle

[0:18:45.799] kadın doğum kongrelerinin hepsine bir menopoz oturumu konuluyor. Y bayağı bir

[0:18:50.039] gelişme var. İlaç konusu da mesela beni de işte konferanslara falan

[0:18:55.159] çağırdıklarında mesela belediyelerle falan çok severim ben. Gebelerde de çok

[0:18:58.720] eğitim yaptım. Mesela gitmeye çekiniyorum. Neden derseniz sosyal

[0:19:02.840] medyada da çok bu yorum alıyorum. Tamam çok güzel anlatıyorsunuz ama nereden

[0:19:07.360] bulacağız sonra onu? Çünkü yok ülkemizde. Yani biz ne kadar

[0:19:10.760] bilinçlendirsek de hem doktor bulamıyor hem de ilacı bulamıyor. Ama çok şükür ki

[0:19:15.559] ilaç artık Türkiye'de üretiliyor. Birkaç haftaya artık ülkemizde de bulunabilir,

[0:19:20.799] reçete edilebilir bir hale gelecek. Şey, eee, krem olarak mı, patch olarak

[0:19:24.440] mı? Jel, jel olarak geliyor. Patch de kalktı

[0:19:27.559] ama başka bir formda yine bu yılın sonuna doğru yani Aralık, Kasım gibi

[0:19:33.600] patch de gelecek tekrar. Peki. Sizin hikayenize böyle kısaca dönmek istiyorum

[0:19:37.799] ama sizle ilgili değil. Genel merak ettiğim bir konu var. Bu erken menopoz

[0:19:42.240] konusu. Şimdi şöyle ben de kendim etrafımda eee hatta eee danışanlarımdan

[0:19:48.320] bir tanesi çok ciddi bir alkolizmin sonunda 30'lu yaşların ortası gibi bir

[0:19:54.520] erken menopoza eee girdi gibi bir durum olmuş bana gelmeden önce. Ve hatta bir

[0:20:01.720] de anladığım kadarıyla böyle insan. Ben o kadar bilmediğim bir konu ki ya şimdi

[0:20:05.720] bu gireceğim. Onun için beni aydınlat biraz. Doğum kontrol hapı

[0:20:10.200] Hı hı. veriliyor anladığım.

[0:20:12.280] Hı hı. Ya da bazıları veriyor. Anladığım

[0:20:14.600] kadarıyla da o da esasında hiç de iyi bir şey değil bir kadın için.

[0:20:19.400] Yok iyi bir şey. Anlatayım size onu. Eee okey.

[0:20:22.480] Şöyle eee Es ama doğum kontrolünden bahsetmiyorum

[0:20:25.440] ben. Diğer şeyler sentetik çünkü yani sentetik. Aynen öyle. Şimdi 40 yaş

[0:20:30.400] öncesi e adetlerin bitmesine, yumurtalık aktivitesinin durmasına erken yumurtalık

[0:20:35.960] yetmezliği diyoruz. Tamam.

[0:20:37.640] 40-45 yaş arasına da erken menopoz diyoruz. Son literatür böyle. 45 sonrası

[0:20:42.400] normal yaşta diyoruz ama 40 45 ile 40 öncesinin yönetimi aynı, verilecek

[0:20:47.320] tedavi aynı. O yüzden son nomenklatürde yani ikisini birleştirelim. Yani rutin

[0:20:52.240] olarak 45 yaş öncesine erken menopoz diyoruz. Tamamdır.

[0:20:55.679] Şimdi o kadar küçük yaşlarda var ki 17, 18, 19 yaşında benim o kadar çok hastam

[0:21:00.799] var ki bir kısmı kendiliğinden oluyor. Bir kısmı tıbbi sebeplerle oluyor. Bir

[0:21:05.559] kemoterapi sonrası olabiliyor. Çocukluk çağı kanserleri ya da herhangi bir

[0:21:09.159] sebeple yumurtalıklar cerrahi olarak alındıysa olabiliyor. Şimdi aslında bir

[0:21:14.159] farkı yok. Yani nedir? Yumurtalığın salgıladığı hormonları yerine koymak.

[0:21:18.120] Artık yumurtalık aktif olmadığı için. O yüzden bu kişilere tanı konur konmaz bu

[0:21:23.520] gençlere muhakkak hormon tedavisi başlamak gerekiyor.

[0:21:26.679] Niçin? Yani niye mesela 55'in sonrasına ya da 50'ye başlanmıyor da 35'e

[0:21:31.080] başlanıyor? Oradan başlayacağ ben de hep bunu anlatıyorum. Bu bilim

[0:21:35.200] dünyasının iki yüzlülüğü diyorum. Çünkü erken menopozda Esra Hanım tek bir

[0:21:40.440] tartışma yok. Muhakkak hormon tedavisi kullanılmalı diyor literatür.

[0:21:45.600] E 450 yaşına geldi. Yok ona artık gerek yok. Neden? Neden ona vardı, ona yok?

[0:21:51.200] Çünkü öteki çok erken. Oradaki de sıkıntı ne biliyor musunuz? 30 yaşta

[0:21:55.000] menopoza girmiş biri. Girmemiş biriyle karşılaştırıldığında aa bunun kemik

[0:21:59.000] erimesi çok artıyor. Muhakkak verelim. Ama 50 yaşında girmiş biri 50 yaşını

[0:22:04.240] geçip de menopoza girmemiş biri oladığı için zaten hepsinin kemik erimesi olduğu

[0:22:09.440] için karşılaştırılamadığı için aslında aynen siz biz ölelim mi yani 40 yaş 30

[0:22:15.159] yaşında evet verelim haş. E ne olacak yani? Kalp, damar, kemik

[0:22:20.799] senin nüfus cüzdanına bakıp, "Ha bu 50 yaşına girmiş, ben artık erimeyeyim mi?"

[0:22:24.360] diyor. Hayır, aynı şey burada da var. Ben de hep, bu da benim e, çok teşekkür

[0:22:28.840] ederim. Şey yaptığım bir noktadır. Yani erken menopozla ilgili tek bir tartışma

[0:22:34.600] olmayıp da 50 yaş sonrası bu doğal deyip bu kadar kıyametin kopması ya mantığa

[0:22:40.679] uyan bir şey değil. O neyse o da öyle. Heh. Şimdi 40 yaşın, 30 yaşında girenin

[0:22:45.720] kemik erimedi, eridi diyelim. bir yerini kırdı. 50 yaşında kalçasını kırdı. 50

[0:22:50.559] yaşında girenin kalçasını [ __ ] 65'i buluyor. Canım artık 65 kırıversin demek

[0:22:56.480] gibi bir şey aslında. Ötekini erken olmasını önleyelim diğeri ama yaşlanıyor

[0:23:01.760] bu zaten demekle hiçbir fark yani bütün menopozlar erken aslında.

[0:23:05.320] Peki sentetik eee bu konuşmak istiyorum konuş. Evet. Şimdi hormon yerine koyma

[0:23:10.279] tedavisi vereceğiz ya. Ya östrojen progesteronu yerine koymamız gerekiyor.

[0:23:14.799] Kemiği, kalbi, beyni korumak için. Bunu doğum kontrol haplarıyla da yapabiliriz.

[0:23:19.600] Hormon farkı ne? Doğum kontrol hapları biraz daha yüksek dozda ve sentetik

[0:23:24.200] olanlar. Amaç daha çok yumurtlamayı baskılayıp doğum kontrolü sağlamak. Yani

[0:23:29.200] vücudun sistemini shutdown edip biz dışarıdan sentetik östrojenle

[0:23:33.240] progesteron veriyoruz. Çok haklısınız. Bunlarda da yine yumurtalık ne

[0:23:37.919] algılıyorsa aynısını vermek zorundayız. Hatta erken menopozda buna daha da

[0:23:42.200] dikkat etmek zorundayız. Çünkü çok uzun yıllar var önümüzde kullanacağımız.

[0:23:46.400] Belki 4050 sene kullanacağız. Daha 30 yaşında birinden bahsediyoruz. Ama şu

[0:23:51.640] var. Ben hep şunu söylüyorum. Evet, bunu verelim ama öyle hastalar görüyorum ki

[0:23:56.520] adet görmesem de olur ya da hiçbir şey verilmemiş. Ya en azından bir doğum

[0:24:01.039] kontrol hapı da mı verilmedi size diye isyan ediyorum.

[0:24:04.559] Değil mi? Ya hiçbir şey kullanmamaktansa,

[0:24:07.440] hiçbir şey kullanmamaktansa hiç değilse doğum kontrol hapındaki sentetik olsa

[0:24:12.480] hani meme için falan zararları olsa da gene kemiği koruyor, gene kalbi koruyor.

[0:24:17.400] Anlıyorum. Siz o açıdan bakıyorsunuz. O açıdan söylüyorum. Y hiç kullanmamaya

[0:24:21.039] göre ama tabii ki eee artık günümüzde sentetik hormon diye bir şey yok yani.

[0:24:25.520] Peki bu şey nedir? Mesela bazı doktorların eee belki siz de öylesiniz

[0:24:30.240] bilemiyorum. E hayır yok kötü kötü bir şey

[0:24:33.399] anlatmayacağım. Mesela Amerika'da öyle hani ne bileyim 20 gün verdin, 10 gün

[0:24:37.880] vermedin filan gibi. Yani ben birkaç doktor gördüm. Hiçbir tanesinde öyle bir

[0:24:41.399] şey yok. Neyse o burada acaba mı biraz daha farklı diye düşünüyorum. Mesela

[0:24:46.880] işte 15 gün progesteron veriliyor. Sonra 15 gün östrojen veriliyor. Ya atıyorum

[0:24:52.200] rakamları da bir böyle bir döndürerekten bir şey var. Şöyle bu ülkelere göre

[0:24:56.880] değişen bir şey. Konu şu şurada. Birine continuous birine sequential deniyor.

[0:25:01.080] Yani birine ardışık birine devamlı. Şimdi aslında biz hormonları yerine

[0:25:05.880] koyarken birebir aynısını taklit etmiyoruz. Çünkü benim normalde kanımda

[0:25:10.559] 40'la 500 arasında 40 sene östrojen dolaşıyor. Menopozda sıfıra iniyor. 5'in

[0:25:15.120] altında diye geliyor. Ben bunu yerine koyarken 500'lere çıkmama gerek yok.

[0:25:19.840] Çünkü o doğurganlık için gerekli. Bana ne lazım? Kemiği kalbi koruyayım. 50'ler

[0:25:25.000] bana yetiyor. 40'lar, 50'ler. Ve ben bunu her gün veriyorum ki kalbi kemiği

[0:25:29.760] koruyayım diye. Ve böyle verdiğimde rahim zarı da

[0:25:33.440] kalınlaşıp dökülmediği için bir dalgalanma olmadığı için her gün sabit

[0:25:37.559] olduğu için bir kanaması olmuyor hastanın. Ama mesela erken yaşta ya da

[0:25:42.159] adet görmek istiyor. O zaman döngüyü taklit edebilmek için bir çekilme

[0:25:47.360] kanaması oluşturabilmek için progesteronu belirli günler verip

[0:25:51.000] bırakıp orada bir adet gördürtüyorum. Okey. Peki. Peki. Bir saniye. Devamını

[0:25:55.679] getireceğim. Adet görmek istiyorsa dediniz. O tamam. Onu bir enteresan bir

[0:26:00.080] konuşmanızı ben dinledim. Onlara da geleceğim de burada başka bir şey

[0:26:03.559] gençlerde yani erken menopoz olmuş ya da bir tane yumurtası var neyse ya da yani

[0:26:10.000] dolayısıyla hormonla desteklemen lazım. Bir kişinin adet görmesinin bir vücut

[0:26:15.440] için avantajı var. Hiçbir faydası yok. Vücudun hiçbir fayd

[0:26:18.399] böyle bir yani böyle bir manası psikolojik olarak istiyorlar. Esr benim

[0:26:22.240] 55 yaşımda adet görmek istiyorum diyen çok aslan var.

[0:26:26.039] Çünkü kendini yaşlı mı hissediyor görmediği takdirde?

[0:26:28.559] Adet görmeyi kadınlıkla bağdaştırıyor. Yani psikolojik olarak

[0:26:33.600] saygı duyuyoruz yani. Okey diyoruz. O zaman öyle gördürtüyoruz. Bir de daha

[0:26:39.080] erken yaşlarda da hani arkadaşları adet görüp pet kullanırken hani böyle çok

[0:26:43.559] geride kal hani onu bir şey oluyor. Bu kadın kafası çok iyi çünkü

[0:26:47.520] çok mesela bir de şu var Esra Hanım ben mesela hiç sevmezdim adet olmayı. Nefret

[0:26:52.320] ederdim adet olmaktan ve kesildi ve ben kendime hep adet oh

[0:26:56.559] dedim ne güzel falan. Mesela erken menopozda da öyle benim gibi hastalarım

[0:27:00.640] geliyor. Asla istemiyorum diyor. Ama buradan ben bir ipucu yakalıyorum.

[0:27:04.840] Kendimde de aynı şey geçerli. dişilikle bir çatışması olan, dişilik

[0:27:09.640] reddi olan kişilerde erken menopozun çok önemli olduğunu düşünüyorum. Yani bir

[0:27:13.760] sebep olduğunu düşünüyorum. Yani adet görmeyi sevmemek gibi.

[0:27:18.399] Evet. Yani sevmek ya bu birebir şey değil ama

[0:27:21.279] sizin biliyorum öyle bir şeyiniz var. İnsanların tabii birçok sebebi var. Onu

[0:27:25.200] ben diğer yaptığım programlar mesela çok fazla atletten hayır çok ciddi bir

[0:27:30.399] atletseniz mesela eee çok ağır spor yapıyorsanız

[0:27:33.720] egzersiz yeme bozuklukları birçok sebebi var ama şöyle yeme bozuklukları atlet

[0:27:39.360] bunlarda menopoz olmuyor oluyor bunlarda beyinden uyarı gelmiyor

[0:27:44.360] yumurtalara beyin kendini korumaya alıyor çünkü

[0:27:46.960] hipofizinden mi hipotalamus hipofize uyarı vermiyor ha

[0:27:51.519] uyarı vermiyor ya aslında çünkü adet vücut Bu da bir

[0:27:55.120] efor, bir enerji kaybı. Zaten yeme bozukluğu ve aşırı egzersiz varsa vücut

[0:27:59.760] aşırı alarmda olduğu için hemen önce adeti kesiyor beyinden. Dolayısıyla

[0:28:04.720] yumurtalığa uyarı gitmiyor. Bu kişilerde yumurta var ve uyarı gelse yumurtlayıp

[0:28:09.760] adet de olacak. Bunlar menopoz değiller. Yani bunlar biz buna hipogonotropik

[0:28:15.000] hipogonadizm diyoruz. Beyinden uyarı gelmediği için yumurtalıklardan

[0:28:18.760] biliyor musunuz? Erkekte de enteresan bir şey var. Bağımlılıkta biz bunu

[0:28:22.200] görüyoruz. Bu Susan Blank dediğim kişinin bir esasında onun o fonksiyonel

[0:28:25.720] tıba girmesi enteresan bir şey. Psikiyatri normalde

[0:28:29.200] uzun dönem madde ya da alkol kullanan erkeklerde

[0:28:32.919] Hı hı. testosteron üretiminin durduğunu görünce

[0:28:36.360] eee ürologlara yolluyor. Adamlar dönüyor diyor ki tipik yani hani hak adına hake

[0:28:40.760] ya bu adam genç ben niye test edeyim bunun testosestosteronu diyor. Sonunda

[0:28:44.559] Suzan diyor ki yani benim bu bir şekilde bunu çözmem lazım. Ondan sonra

[0:28:47.880] fonksiyonel tıp okumaya başlıyor. Demek ki yani böyle bu tip baskılayıcı

[0:28:52.279] unsurlar bunlar. Sonradan normale dönüyor

[0:28:55.240] bunları. Ama şu anlamda menopozla aynı tutmak lazım. Bu kişilere de hormon

[0:29:00.200] tedavisi vermek lazım. Uyarı gelmiyor. Okey. Ama sonuçta östrojen üretilmiyor.

[0:29:06.080] Bunu da ayırıyoruz. Mesela yumurtalıklarına baktığımızda yumurta

[0:29:09.200] görüyoruz ama erken menopozda görmüyoruz. Ya da AMH testi bakıyoruz.

[0:29:12.880] aşı çok iyi. Yani dolayısıyla bu yumurtalıklarla uyarı verdiğimizde

[0:29:16.240] aslında yumurtlayıp hormon üretecek. O yüzden biz bunu çözemiyorsak, beslenme

[0:29:21.440] bozukluğunu, yeme bozukluğunu düzeltemiyorsak, aşırı egzersizi

[0:29:24.679] önleyemiyorsak, kendiliğinden geri dönmüyorsa o zaman muhakkak bu çok

[0:29:29.360] önemli bir konu, tıpkı erken menopozmuş gibi bunlara da muhakkak hormon tedavisi

[0:29:34.840] verilmesi gerekiyor. Bu benim işte Suzan şey vermişti. Benim

[0:29:38.440] bir erkek hastam vardı. Klomel Hı.

[0:29:42.279] Evet. Uyarısını uyarsın ki sonradan testosteronunu arttırdı çocuğun.

[0:29:47.200] Biz de onu gebe kalmak istedik. Onu biliyorum onu onu çok iyi biliyorum ama

[0:29:51.399] o öyle yani. Şimdi işte nasıl nereden nereye değil mi dediğim işte psikiyatr

[0:29:56.200] işte board certified olunca fonksiyonel tıp doktoru bütün bu her şeyi biliyor

[0:30:01.600] insan ister istemez. Peki bu bir biraz perimenopozdan bahsetmek istiyorum eğer

[0:30:07.200] okeyseniz. Çünkü o da çok böyle yani ortada ne olduğu anlaşılmayan, test

[0:30:13.559] sonuçları böyle dalgalanan ama kişinin yavaş yavaş çöküntüye girdiği hatta

[0:30:18.960] benim bir bana katılan biri o kadar güzel anlattı ki zaman dedi ki öyle bir

[0:30:22.960] zamandır ki bir de sandviç gibi aradasınızdır. Çocuklar büyümüştür.

[0:30:26.440] Artık sizi dinlemezler. bozuyorlardır. Anneniz, babanız

[0:30:30.279] yaşlanıyordur. Bir de onlarla şey yapmak yani hem psikolojik olarak hem de

[0:30:35.120] perimenopozun getirdiği psikolojik olarak yani çok zorlu bir zamandır

[0:30:40.960] olarak anlattı. E tabii benim çocuğum olmadığı için söyleyebile bir şey

[0:30:44.559] diyemiyorum çok fazla o bölümüne ama benim anladığım bazen esasında o

[0:30:50.600] zamanlardan itibaren hormon kullanılıyor. Ben yani siz verip

[0:30:54.919] vermediğinizi bilmiyorum ama benim duyduğum yavaş yumuşak geçiş

[0:30:57.960] yapılabiliniyor gibi. Aynen öyle. Şimdi aslında bu son görülen

[0:31:02.320] adetin 2 ila 7 yıl öncesinde başlıyor. Biz bir yumurta havuzuyla doğuyoruz.

[0:31:07.200] Ömür boyu onu kullanıyoruz. Şimdi onlar azalıyor, azalıyor. Sonra kalite olarak

[0:31:11.480] azalmaya başlıyorlar. Şöyle fark ediyor ilk başta normalde kaliteli bir yumurta

[0:31:17.000] 14 gün gelince çatlar. Hı hı.

[0:31:19.519] Perimenopozla birlikte yani yaşın artmasıyla birlikte artık her ay

[0:31:23.399] çatlamamaya başlıyor ve bizim yumurtalığımızda önce östrojen salınır,

[0:31:27.880] kanda artar. 14 gün yumurta çatlayınca projesteron gelir devreye ve ikisi

[0:31:32.440] birbirini opoze eder, dengeler. İkisi 12 gün kanda kalır, çekilir, adet

[0:31:37.159] kyoruz. Perimenopozda östrojen var, salınıyor. Yani hep bilindiği gibi

[0:31:41.399] östrojen eksikliği değil. Menopozdaki gibi değil. östrojen var ama 14 gün

[0:31:45.679] çatlamayınca progesteron gelmiyor ve bu östrojen böyle dalgalanıyor.

[0:31:50.240] Flüasyon bir tepeye vuruyor. Ateş basmaları oluyor, baş ağrıları oluyor,

[0:31:54.840] meme hassasiyeti oluyor. Bir saat sonra dibe vuruyor. Bu sefer işte ateş

[0:31:59.320] basmaları başlıyor. Dolayısıyla böyle oynuyor.

[0:32:03.600] O yüzden burada bizim yapmamız gereken projesteronu yerine koyup opoze etmek.

[0:32:09.080] Onu da döngüyü taklit ederek yapıyoruz. Adetin ilk gününden itibaren 14 gün say

[0:32:13.880] diyoruz. Progesteron kullan. Tıpkı vücutta yaptığı gibi 12 gün kullan.

[0:32:18.240] Sonra bırak diyoruz. Adet gördürtüyoruz. Ama derdimiz adetleri düzenlemek değil.

[0:32:23.279] Şimdi bunu vermezsek bu aşırı östrojen neler yapabiliyor?

[0:32:27.799] Aşırı sık ve yoğun kanamalar yapabiliyor ya da 23 ayda bir adet görmeye yol

[0:32:32.880] açabiliyor. Çok ciddi bir baş ağrısı, migren ataklarının artması demek, meme

[0:32:38.480] hassasiyeti demek. Bel çevresi kalınlaşması, abdominal yağın ve karın

[0:32:43.200] içi yağlanmanın artması. O niye oluyor? Onu sorayım.

[0:32:46.039] Çünkü östrojene çok bağlı. Ya şöyle aslında östrojen azaldığında vücut

[0:32:51.519] jineko tipten android tipe geçiyor. Yani basenlerden bel çevresi kalınlaşmasına

[0:32:57.080] geçiyor. Bu dalgalanma azalmayla aynı dalgalan aynı aynı şeyi gösteriyor ve

[0:33:02.080] vücut 1 gram yağı bile abdominal bölgeye, bel çevresine toplamaya

[0:33:06.159] başlıyor. Bilmez miyim ben onu? Ve kadınlar şöyle diyor. He ya aynı sporu

[0:33:11.120] yapıyorum. Hatta arttırdım. Aynı beslenmedeyim. Benim bu bel çevrem benim

[0:33:15.360] bu belim yoktu. Nereden çıktı bu? Ne yapsam gitmiyor? Yani burada bununla

[0:33:20.159] savaşamazsınız. Çünkü östrojen eksikliği bunun sebebi onu yerine koymak ya da

[0:33:25.360] progesteron eksikliği bunları dengelemek gerekiyor. Dolayısıyla doğru bir hormon

[0:33:29.799] yerine koyma tedavisi perimenapozla başlamalı. Yani döngünün bozulduğu.

[0:33:35.360] Mesela döngü bozuluyor. 2 ayda bir görüyor hasta ama diyor ki ben hala

[0:33:39.519] görüyorum. Şimdi bu en önemli dönemi kaçırıyoruz aslında. Çünkü progesteron

[0:33:43.799] eksikliği çok ciddi kayıp demek. Kemikte bile en büyük kayıp o zaman başlıyor.

[0:33:48.799] Yani bilindiği gibi adet kesildikten sonra östrojen eksikliğiyle başlamıyor.

[0:33:53.519] Dolayısıyla muhut dalgalanmaları, beyinsisi bu dönemde yani hasta ben

[0:33:59.840] emekli olmak zorunda kalan bir sürü kadın oluyor. Performansı düşüyor.

[0:34:04.080] Hafıza konsantrasyon bozuklukları oluyor.

[0:34:07.200] Yani ben niye bu odaya girdim? Gözlüğüm nerede? vesaire gibi

[0:34:11.480] neredeyse Alzheimerı mimik eden bir şey değişik

[0:34:15.000] korkuyorlar. Bu bir Alzheimer öncüsü mü? İleride Alzheimer. Korkmasınlar. Bu

[0:34:19.040] hiçbir şey kullanmasa da zamanla geçecek bir şey. Ya beyin kaosu sevmiyor.

[0:34:23.480] Östrojenin böyle bir dibe vurmasını bir şeyi beyin hiç sevmiyor. O yüzden umut

[0:34:28.240] dalgalanmalır. O yüzden sıcaklık merkezinin bozulması. O yüzden beyinsiz

[0:34:32.720] ol. Ben bir kursa katılmıştım. Tam eee

[0:34:34.960] detaylarını bilemeyeceğim ama şöyle diyordu. Vücutta estrojen 400 tane

[0:34:39.639] fonksiyonu var. 400 çok daha fazladı. Yani tepeden tırnağı

[0:34:43.720] her yerde var Esra Hanım mesela bir göz kurulu

[0:34:46.839] ya. Şöyle sıkıntı olan ne biliyor musunuz? Bugün de yine bir hastam geldi.

[0:34:50.679] Şimdi 400 yer dediniz hadi 500 yyyim atayım. Vücutta her yeri tepeden tırnağı

[0:34:55.520] etkiliyor. Hasta kaseklem ağrılarından duramıyor. Hareket edemiyorum diyor. Ve

[0:35:01.839] ilk nereye gidersiniz? romatoloğa ya da fizik tedavi

[0:35:06.320] her şeye bakılıyor. A bir şey de yok. Ne yapalım? Ha fibromiyalji şu ilaçları

[0:35:11.640] yahu sebep hormon eksikliği ya da ne bileyim donukomuz başlıyor hiç

[0:35:17.480] olmadık bir şey. Donukomuzda östrojen çok kıymetli. Bir göz kuruluğu başlıyor.

[0:35:23.000] Göz doktoruna gidiyor. Halbuki multidisipliner olarak bütün hekimlerin

[0:35:26.880] bu tepeden tırnağa östrojenin etkilediği tüm branşların hastaya yaşınız kaç

[0:35:32.359] menopozal durumunuz ne diye sorması lazım.

[0:35:34.720] Bu neye benziyor biliyor musunuz? Çok ilginç. Eee bu eee bağımlılığa benziyor.

[0:35:40.240] Şimdi bütün doktorların bence kişinin uyuşturucu ve alkol geçmişini ve mevcut

[0:35:45.960] durumunu da öğrenmesi lazım. Siz yani ne bileyim bir kalp doktoruna gittiğinizde,

[0:35:50.400] bir beyin için gittiğinizde, kemik için gittiğinizde, neyle giderseniz gidin.

[0:35:53.960] Şimdi o sorulmadığı zaman 1000 tane başka şeye müdahale edilip ama adam

[0:35:58.720] orada içmeye devam ettiği için bir türlü o diğer şeyler değişememişti. Bu menopoz

[0:36:03.440] da ona benziyor biraz. Aynen. Onun gibi. Ve eee Esra Hanım

[0:36:06.760] östrojeni yerine koyduğumuzda hasta en geç bir hafta içinde tamamen 3 yıl

[0:36:11.319] önceki haline dönüyor. Nasıl yani? Bundan mıydı? Yani şu şu var mesela

[0:36:17.079] hormon kullanmayalım tükaka ya güya yahu onun yerine hastaya hormon

[0:36:22.880] kullanmayan hastaya kemik erimesi ilacı başlıyorsun

[0:36:26.280] çarpıntısı var diye eee dideral başlı işte ilaçlar başlıyorsun kalp doktoru

[0:36:31.520] görüyor uyuyamıyor diye psikiyatrik ilaçlar

[0:36:34.560] başlıyorsun beyin sisi var diye nörolojik ilaçlar başlıyorsun migren

[0:36:38.760] için baş e bu kadar ilacın mesela sadece kalp için verilen kalsiyum kanal blokör

[0:36:44.800] dediğimiz ilaçların meme kanseri riski bu sentetik ilaçlarla yapılan o 12001'in

[0:36:49.839] bile 20 katı daha fazla. H

[0:36:52.280] yani bakın meme kanserini konuşuyorum sadece. Yani dolayısıyla hastayı bu

[0:36:57.119] kadar torba torba ilaç vermek yerine kök neden fonksiyonel tıp da oradan çıkıyor

[0:37:01.319] ya. Kök neden. Kök neden? Östrojen eksikliği. Onlar

[0:37:04.520] ağacın dalları. Onu yerine koyacaksınız ki diğerlerine gerek kalmayacak. kadın

[0:37:09.920] doğumcusunuz ve bu şeyi de gördüm ben. Eee, en azından eski yaklaşımlarda

[0:37:15.400] mesela rahmini aldırıyor kişi. Östrojene başlıyorlar. Diyor ki, "Senin rahmin

[0:37:19.520] yok. Progesterona ihtiyacın yok." O ne demektir?

[0:37:23.079] Şöyle, şimdi progesteronun görevi aslında dediğim gibi östrojeni opoze

[0:37:28.000] etmek. Yani asıl sebep östrojenin kalınlaştırdığı rahim dokusunu bebek

[0:37:33.560] gelecekse bebeğin yerleşmesi için gebeliği hazırlamak. Asıl fonksiyonu bu.

[0:37:38.079] ve gebeliği devam ettirmek. Şimdi dolayısıyla eee sadece östrojen verirsek

[0:37:43.200] bir kadına hatta ilk hormon tedavisi çıktığında böyle yapılmış. 1970'lerde

[0:37:48.480] sadece östrojen verilmiş. A ateş basmasında tabii o zaman at östrojeni

[0:37:52.119] var sadece çok iyi geliyor falan diye herkes

[0:37:55.640] kullanmaya başlamış. Hatta Feminine Forever diye kitaplar falan var. sonsuza

[0:38:00.440] dek dişi diye. Ve sonra bir süre sonra bakıyorlar ki rahim zarı kanserleri

[0:38:05.040] artmaya başlıyor. A bir dakika hata yapıyoruz ha

[0:38:08.359] progesteron da vermemiz lazım diyerek 1980'lerde progesteron ekleniyor

[0:38:12.960] tedaviye. Dolayısıyla rahmi alınmış kadınlarda böyle bir etki olmayacağı

[0:38:18.200] için progesterona gerek yok diye bir tıbbi nosyon oluşuyor.

[0:38:22.520] Evet. Ama şu an o da yavaş yavaş değişiyor. Ama dediğim gibi bilim kanıt

[0:38:26.920] düzeyi yüksek çalışmaları beklemek zorunda. Bunlar henüz olmadığı için şu

[0:38:31.480] anda hala kılavuzlarda yazan bu rahmi yoksa gerek yok şeklinde. Ama biliyoruz

[0:38:36.560] ki progesteron tıpkı östrojen gibi tüm vücutta östrojenle birlikte çalışan bir

[0:38:41.720] hormon. Nelere yarar? Mesela kemikte e hep

[0:38:45.040] östrojene östrojen diyoruz ya çünkü östrojen kemik yıkımını önlüyor ama

[0:38:48.839] progesteron da yapımı arttırıyor. Mesela sinir sisteminde özellikle sinir

[0:38:53.599] kılıfında çok ciddi miyalizasyonu koruyucu etkisi var progesteronun. Hatta

[0:38:59.000] eee inme geçirmiş hastalarda ya da bir işte beyinde damarsal hasi olan

[0:39:03.839] hastalarda progesteron kullanılan çalışmalar var. Sinir sistemini onarıcı

[0:39:08.040] etkisi nedeniyle. Onun dışında perimenopozda siz progesteron

[0:39:12.440] verdiğinizde özellikle ağız yoluyla verdiğinizde uykuyu tamamen

[0:39:16.800] düzeltiyorsunuz. Çünkü beyinde gaboreseptör dediğimiz bir bölgeyi

[0:39:20.280] etkiliyor. Hem anti hem anksiyete giderici

[0:39:23.839] anksiyolitik hem de antidepresan etkisi var. Hem de uykuyu çok düzeltiyor. Yani

[0:39:28.680] o perimenopozda progesteron tek başına o kadar hastanın hayat kalitesini

[0:39:32.720] düzeltiyor ki. Peki tek başına verildiği zaman şeyi de

[0:39:36.000] duydum. O galiba o denge olmadığı zaman sanki yani östrojen çünkü anladığım

[0:39:41.400] kadarıyla biraz daha ajite edebilen bir hormon. Yani daha size belki enerji

[0:39:47.359] veren işte eee kasmas filan bile oralara bağlanıyor bir şekilde. Bir tek

[0:39:52.520] testosterona bağlanmıyor. Progesteronla bir böyle bir sakinleştiriyor mu onun o

[0:39:57.680] çıkartmasını? Yuk sakinleştiriyor. Aynen öyle. Dengeliyor diyebiliriz aslında. Ya

[0:40:03.440] muhakkak ikisi birlikte ben öyle kullanıyorum. Peki testosteron nerede?

[0:40:08.880] Güzel soru. Şimdi testosteronla ilgili şöyle hanım hep onu konuşuyoruz ama

[0:40:14.319] şöyle öncelikle şunu ayırt etmek lazım. menopozla birlikte biten bir hormon dil

[0:40:19.800] kadında testosteron hep böyle sunuluyor. İşte üçüncü bir hormon olarak menopoz

[0:40:24.720] tedavi hayır. Çünkü şimdi bizim yumurtanın kabuğundan östrojenle

[0:40:29.800] progesteron salınıyor. Testosteron bunun dışındaki yumurtalığın bağ dokusundan

[0:40:35.400] salınıyor ve menopozla birlikte bu birimler, foliküller bitiyor. Ama

[0:40:39.880] yumurtalığın bağ dokusu testosteron salgılamaya devam ediyor ve %50'si

[0:40:44.640] yumurtalıktan %50'si de böbrek üstü bezinden salınıyor kadında. Yani kadında

[0:40:49.440] menopozla birlikte testosteron düşüyor. 40'lı yaşlardan sonra yavaş yavaş

[0:40:55.760] azalıyor. Hem yumurtalıkta hem böbrek üstü bezinde. Dolayısıyla 40'lı yaşlar

[0:41:00.280] ve kadındaki bilinen tek fonksiyonu cinsel istek azlığı. Onun dışında

[0:41:05.400] kemiktir, kalptir, evet kullanılıyor ama ama enerji, kas, zeka

[0:41:09.680] işte onların hiçbir bilimsel şeyi yok, verisi yok. Hani bu konuda şey olacağız,

[0:41:14.160] ters düşeceğiz sanırsın. Yok ben siz tabii ki bildiğiniz ters

[0:41:18.119] düşmem programınd yok. Eee 2019 yılında bir global konsensüs raporu yayınlandı.

[0:41:23.400] Yani bütün dünya menopoz cemiyetleri bir araya gelip bütün datayı belirledikleri

[0:41:27.560] sadece HSD'de hypoactive sexual desire disorder yani cinsel istek ağzlığı

[0:41:33.200] sendromunda yeri vardır. Diğerlerinin kanıtlanmış bir etkisi yoktur diye. Bir

[0:41:37.760] de dediğim gibi 40 yaş sonrası cinsel isteği azalan bir kadına belki

[0:41:42.640] düşünülebilir ama menopozla birlikte her kadına testosteron vermenin azalmadığı

[0:41:47.440] için dramatik bir şekilde östrojen ve progesteron

[0:41:50.119] ama onun bir seviyesi yok. Dramatik neyi kastım? Mesela bir ben şu anda birim

[0:41:54.000] olarak bir anda düşüyor. Hayır hayır onu anladım. Mesela eee

[0:41:57.640] atıyorum 35 yaşındayken olan testosteronumuzla 45 yaşındaki aynı

[0:42:03.079] değil. Biraz düşüş gösteriyor. Evet. Evet. Ya da 55'te diyelim.

[0:42:06.640] Evet. Değil mi?

[0:42:07.640] Ama işte diğer östrojen progesteron gibi normal gidip de 50de birden sonra

[0:42:11.760] anladım. Ama böyle iniyor. Şimdi bugün mesela erkek de böyle iniyor ve öyle

[0:42:16.720] inen erkeğe de buralarda artık deplasman yapıyorlar. Çünkü kişinin eee tüm yani

[0:42:22.880] şöyle gibi isterseniz diyelim. Eee tamam o böyle bitmese de yağ distribüsyonu o

[0:42:29.800] bu filan. Yani benim bildiğim en azından yani eee res araştırma şeyi olarak değil

[0:42:35.599] ama kullananla kullanmayan arasındaki anekdotal söylentilerde dahi o farkı şey

[0:42:41.400] yapılabiliyor gibi biliyorum. İşte bunun çalışmalara yansıması hiçbir

[0:42:44.800] şeyi yok. Datası yok musunuz? Ben kullanmıyorum. Kullandırıyor musunuz?

[0:42:48.880] cinsel istek azlığı varsa, hayat kalitesini çok bozuyorsa, östrojenize

[0:42:53.800] ettiysem yeterli. Yani östrojen dozumdan eminsem, yeterli östrojeni veriyorsam ve

[0:42:59.319] buna rağmen cinsel istek düzelmediyse ben kadında da cinsel isteğin büyük

[0:43:03.440] oranda östrojene bağlı olduğunu düşünüyorum. Çünkü östrojenle %80'i

[0:43:07.680] düzeliyor zaten. Yine düzelmediyse onlarda testeron

[0:43:11.720] veriyorum. Kadında şey yok. Erkekte okey ama

[0:43:15.760] kadında yok. distribution. Bir dakika, bir saniye. Onu bir

[0:43:18.920] konuşalım. Şimdi eee kadında araştırması mı yok, kadında kasın yeri mi yok?

[0:43:24.440] Yok, verisi yok. Kadında testos kasın, kasın kadında önemi yok mu?

[0:43:29.359] Yok. Hayır var. Kadında testosteronun kas üzerinde çok fonksiyon olduğuna dair

[0:43:35.119] veri yok. Yani verdiğimiz grupta kas kitlesi daha iyi oluyor diye bir veri

[0:43:39.200] yok. Hı. Ha belki henüz yoktur bilmiyorum ama

[0:43:42.839] şu ana kadarki verilerde kadında tek kullanım alanı

[0:43:46.599] cinsel istek azlığı. Evet. Çünkü

[0:43:49.000] bir zararı yok. Ama şu var. Testosteronla ilgili en yüksek

[0:43:52.040] çalışmalar 24 aya sahip. Yani 24 ay sonrası dönem şeyini bilmiyoruz.

[0:43:57.319] Etkisini bilmiyoruz. Ve şeye de dikkat etmek gerekiyor. Ben de verirken bu

[0:44:01.480] sebeple veriyorsam eee menopoz öncesi düzeylerde yani fazla

[0:44:06.640] değil eee çok az bir miktar veriyoruz. Onun da üstüne çıkmamak gerekiyor.

[0:44:12.319] Bilinmiyor diye mi, zararlı diye mi? Yani saç dökülmesi olabiliyor mesela.

[0:44:16.640] Yan etkiler başlayabiliyor. Kitoris büyümesi olabiliyor. Eee, bir hastamda

[0:44:21.680] bayağı sakal çıkması oldu. Mesela çok düşük doz vermemize rağmen

[0:44:25.720] bu herkeste oluyor diye bir şey yok. çok düşük dozlarda verdiğimizde sıkıntı

[0:44:29.640] olmuyor genelde. Ama zaten erkekle kadın arasında böyle

[0:44:32.960] 1ond bir gibi filan şey tabii. Zaten yani tabii tabii. O dünyada yani benim

[0:44:38.640] bildiğim her doktor öyle o tip veriyor. Gidip de şey vermiyor. Tabii tabii. Çok

[0:44:43.160] erkeğe göre çok küçük bir doz veriliyor zaten.

[0:44:45.440] Ha dediğim gibi belki ileride datası birikecek. Evet verelim diyeceğiz ama şu

[0:44:49.559] anki kullanım alanı yani benim pratiğim de böyle literatürdeki gibi.

[0:44:53.559] Evet. Siz Evet. Çok o literatürü takip ediyorsunuz. haklısanız da çünkü

[0:44:57.839] ya şu konuda çok haklısınız. Evet ona göre davranıyoruz ama çok yavaş geliyor.

[0:45:02.760] Yani randomize kontrollü çalışma dediğimiz yani kanıt değeri çok yüksek

[0:45:07.079] çalışmaların yapılması çok uzun yıllar alıyor ve biz onu beklemek zorunda

[0:45:11.040] kalıyoruz. Mesela size bunu söylüyorum ama hani rahmi alınmışlarda progesteronu

[0:45:15.640] şu anda kullanmak doğru değil mesela şu anki dataya göre ama sonuçlarını

[0:45:20.559] gördüğümüz için ve diğer sistemlerdeki etkisini bildiğimiz için veriyorum

[0:45:24.880] mesela. E onun için onu diyecektim ben. Eee bu testosteron da veren doktorlarda

[0:45:30.599] yani yurtçi ya da yurt dışında o farkı gördükleri için vermeye muhtemelen devam

[0:45:35.920] ediyorlar. Nasıl sizin progesteronda gördüğünüz gibi

[0:45:38.240] Tabi tabii klinik çok önemli. Science klinik diyoruz. Yani deneyiminiz, klinik

[0:45:42.800] tecrübeniz önemli. Ama ben hani bu endikasyon dışında vermeye cesaret

[0:45:47.119] etmediğim için bilemiyorum diyeyim. O zaman ben göremedim bunun sonuçlarını.

[0:45:51.359] Evet. Yani tabii her doktorun tabii ki kendine göre bir şeyi var. Bir

[0:45:55.599] burada Esra Hanım şu ya çok duyuyorum mesela östrojeni biz anlatmak için bu

[0:46:00.760] kadar dil döküyoruz. Bu kadar önemli yani östrojen kullanmaktan çekinen her

[0:46:06.280] kadın testosteron kullanıyor. Yani ben bunu anlamıyorum. Anlatabiliyor

[0:46:11.200] mu? Siz onun için mı biraz böyle frene

[0:46:12.720] basıyorsunuz? Ya şöyle testosterona gelene kadar bir

[0:46:16.599] önce kalbinizi, kemiğinizi koruyalım. Bir östrojeninizi yerine koyalım. Hani

[0:46:21.000] test tam hadi kas için de etkisi var olsun ama testrojen kullanmaktan çekinen

[0:46:26.119] kadın testosteron kullanmak istiyor kasıma iyi gelecek diye.

[0:46:29.480] Hı hı. Siz onun için mi biraz böyle Ya ben böyle çok moda olan şeylere biraz

[0:46:34.319] temkinli bakıyorum. Böyle dönem dönem moda olan şeylere.

[0:46:37.880] Bu şeyle ilgili başka böyle kritiğiniz var mı? Çünkü bu sizin gibi bu işte

[0:46:42.720] bilinçli olan bir doktorun bu programda konuşuyor olması çok e önemli. Bu eee

[0:46:48.160] yeni çıkan öneriler de diyelim menopoz societ'nin yani menopoz ne oluyor onun

[0:46:53.000] Türkçesi? Uluslararası menopoz cemiyeti. Cemiyet

[0:46:56.040] diyorlar. Cemiyet. Evet. Cemiyetin verdiği

[0:46:58.040] önerilerde ya böyle diyor ama esasında bu böyle değil dediğiniz buradan da

[0:47:02.640] yaymak istediğiniz. Çünkü şimdi sizin bir iki haftaya bir kitabınız çıkıyor.

[0:47:06.480] Evet. Eee ve o kitabınız hem eee doktorlara biraz el kitabı gibi benim

[0:47:12.200] anladığım hem de bu işe meraklı olan hastalar da bilinçlensin belki de

[0:47:16.880] doktorundan ona göre bir talepte bulunsun diye. Bir de zaten kursunuz da

[0:47:22.000] olacak değil mi? Evet. Doktorlara bir eğitim

[0:47:23.800] eğitim veriyorsunuz ki eee daha çok doktor hormon kullanabilsin. Kullanmayı

[0:47:28.760] öğrensin ki öğrenemediğimiz için öyle bir eksiklik

[0:47:31.960] var maalesef. Çok güzel. Evet. Şimdi dolayısıyla da

[0:47:35.000] tabii öneriler çıkmadan önceden itibaren hani ya biliyordunuz böyle bir şey hala

[0:47:40.040] böyle düşünüyorlar diye. Ne diyorsunuz bu yeni şey?

[0:47:43.559] Şöyle şurada mesela bir önceki eee kılavuzu 10 yıl önceydi. 2016'da

[0:47:48.640] çıkmıştı. Hani tabii merakla bekledik 10 yıl sonra neyi değiştirecekler diye. Pek

[0:47:53.400] bir şey değiştirmediklerini gördük. Yani böyle eee kılavuzlardaki o temkinli

[0:47:58.559] yaklaşım hani net mesaj vermeme şeyi burada da var ama birkaç şeyin değişmes

[0:48:04.440] değiştiğini görmek çok güzel. Mesela şu değişmiş çok önemli. İlk 10 yılı

[0:48:08.640] geçenlerde kullanmayalım şeyi var ya oradaki amaç şu.

[0:48:13.200] Bu östrojenin kalp damar sistemindeki koruyuculuğu ilk yıllarda çok önemli.

[0:48:18.280] Dolayısıyla o yılları kaçırmamak gerekiyor. Ama diyelim kaçırdınız. Ne

[0:48:23.079] oluyor bu sefer? Diyelim ki plaka oluştu. Bir tıkanıklık oluştu

[0:48:26.559] damarlarda. Siz 65 yaşında başladınız. 15 yıl sonra yapılan çalışmada o WHı da

[0:48:32.800] yine aynı çalışma. Ağız yoluyla östrojen verildiği için zaten tıkanıklık plak

[0:48:38.040] olan kadına bir de ağız yoluyla pıhtı geldiğinde o plaklar yırtılıp ani kalp

[0:48:42.920] krizleri ve beyin hasarları oluşuyor ve kaybediliyor bu kadınlar. Ama çok

[0:48:47.880] ilginçtir ki o ilk bir yılda onlar eleniyor. Sonra yine kalp damar

[0:48:51.200] hastalıkları azalmaya devam ediyor. Yani burada sorun 10 yılı geçince östrojen

[0:48:55.839] vermek değil. 10 yıl geçmiş kişilere ağızdan östrojen vermek. Şimdi bunu

[0:49:00.520] değiştirmişler. Mesela şöyle bir şey vardı. Kalp damar hastalığı olanlarda

[0:49:05.640] eee kesinlikle kullanılmamalı, zararlıdır diye. Ya da bu işte damar

[0:49:09.640] tıkanıklığı başlamış hastalar şimdi onu şöyle değiştirmişler. E koruyuculuğu

[0:49:14.720] artık yoktur ama bir zararı da yoktur diye onu düzenlemişler mesela. O çok

[0:49:18.599] hoşuma gitti. Çünkü bazen görüyorum bazı meslektaşlarımda da boyun şah damar

[0:49:23.079] ultrasonu yapıp bir plak varsa sen kullanamazsın gibi söylemler olabiliyor.

[0:49:28.359] Halbuki ağız yoluyla kullanamayız. Cilt yoluyla rahatlıkla kullanırız. Onlarda

[0:49:33.280] da daha ileri gitmesini önleriz. Hatta şimdi onu deyince aklıma bir şey geldi.

[0:49:37.960] Yine konuşmuştuk. Yine bir başka programınızda dinledim. Ben böyle eee

[0:49:42.119] konuklarımı çalışıyorum. Diğer çıktığı yerlerde ne konuşuyorsa hani bileyim ona

[0:49:46.359] göre de eee ilginç mi benim için acaba diye. Eee siz bir kadın doğumcu olarak

[0:49:51.400] hormon vermeden önce bayağı ciddi tetkik yapıyorsunuz. Fiziksel tetkik

[0:49:55.680] yapıyorsunuz. Bir tek kan rapor şeyine değil. Eee biraz açar mısınız? Tehlikeli

[0:50:00.720] buluyorsunuz. Benim anladığım rahim kalınlığı varsa gibi filan.

[0:50:04.119] Şöyle eee bir jinekolojik muayene yapılmasının çok önemli olduğunu

[0:50:07.400] düşünüyorum. Çünkü biz jinekolojik muayenede öncelikle mesela hasta 6 aydır

[0:50:11.200] adet görmüyor olabilir ama buna tedavi vermeden önce bir yumurtalıkları görmek

[0:50:16.160] lazım. Belki hala perimenopozdadır. Belki yine arada bir de olsa adet

[0:50:20.720] görmeye devam edecektir. Bu benim vereceğim tedaviyi tamamen değiştirecek

[0:50:25.200] bir şey. Eğer perimenopo hala yumurtalıklarda

[0:50:28.599] yumurta görüyorsam sadece progesteron verecekken diğer türlü buna östrojen de

[0:50:32.880] ekleyeceğim. Bu bir. İkincisi başka bir kist vesaire

[0:50:37.200] var mı? Rahim zarında bir polip kalınlaşma var mı?

[0:50:40.799] Yani bunu niye istiyorum? Çünkü ben aşırı yoğun kanamalar perimen pozdandır

[0:50:45.960] deyip hemen progesteron başlayabilirim ama ya %12 de olsa altında bir rahim

[0:50:51.640] zarı kanseri varsa H anladım.

[0:50:54.040] Anlatabiliyor muyum? Yani dolayısıyla eee kadın doğum ultrasonu muhakkak

[0:50:58.960] yapılmadan önce başlanmadan önce yapılması gerektiğini düşünüyorum. Kadın

[0:51:03.480] doğum hekimi değilse de bir kadın doğum muayenesini hastaya göndermesi

[0:51:07.119] gerektiğini düşünüyorum. Tedaviye başlamadan önce her şey yolundaysa

[0:51:11.799] başlanabilir. Süreçte de ben kendi pratiğimde dozları rahim zarı kalına

[0:51:17.079] göre ayarlıyorum. Ne kadar zarir bu?

[0:51:19.680] Kan göre 3 ayda bir, 6 ayda bir sonra senede bir görüyorum. İlk yıl biraz sık

[0:51:23.799] görüyorum. Burada da şu Esra Hanım, şimdi kan değeri çok değişken

[0:51:27.640] olabiliyor. Özellikle cilt yoluyla verdiğinizde çok ciddi pikler yapıp

[0:51:31.119] inebiliyor kan değerleri. Eee, dolayısıyla

[0:51:34.920] galiba benim anladığım çünkü menopoza girmiş dahi olsanız hala vücudunuz işte

[0:51:40.200] bir şekil biraz bir östrojen üretiyor. Benim çünkü başıma geldi yani.

[0:51:44.920] Çünkü şöyle bir şey oldu vallahi. Bayağıdır da mesela bir seneden fazladır

[0:51:49.440] hormon kullanıyordum ve bir anda bir kanamalar başladı böyle bir günlük filan

[0:51:53.359] aralarda. Ne oluyor filan. Bir baktık ki mesela 300'e çıkıyor, bir 30'a iniyor

[0:51:58.200] filan. Sonra da Amerika'daki doktor dedi ki, bir başka jinekolog dedi ki, "Olur

[0:52:02.160] öyle dedi. Çünkü" dedi hani vücut kendi östrojeniniz üretilmiştir.

[0:52:06.160] Üretiliyordu çok nadiren. O öyle. E çünkü kan testinde 300 çıkınca bu sefer

[0:52:11.599] acayip bir şe bir ay önce 30'du şimdi nasıl 300 olur filan gibi.

[0:52:15.799] İşte mesela siz o sırada vajinal ultrason yapılsa o sırada bir yumurtanız

[0:52:20.280] görülecek orada ve denecek ki bu ilaç fazla geldiği için östrojeni yüksek

[0:52:25.240] değil. Dozu azaltmama gerek yok. Şu an kendi yumurtası östrojen salgıladığı

[0:52:29.559] için yüksek ve bir kanamanız olacak yakında derim. O kanama sonrası tekrar

[0:52:34.760] doz ayarları mesela. Dolayısıyla kan değerleri tek başına çok

[0:52:39.720] belirleyici olduğunu düşünmüyorum. Bizde doku cevabı çok önemlidir. Yani kandan

[0:52:44.319] ziyade dokudaki östrojen ne kadar? Bunun içinde elimde iki tane enstrüman var.

[0:52:49.200] Bir meme hassasiyeti varsa östrojenim fazla demektir.

[0:52:54.040] İki rahim zarı. rahim zarı kalınlaşmam varsa östrojenim fazla demektir ya da

[0:52:58.440] progesteronum az demektir. Dolayısıyla ben eee bir hekim olarak kan

[0:53:03.319] değerine o kadar nadir bakıyorum ki benim için önemli olan rahim zarı

[0:53:07.440] kalınlığı ve hastanın meme hassasiyeti olup olmaması. Aslında uygun doz

[0:53:12.839] semptomların geçmesi. Mesela hala ateş basması var. Demek ki düşük kalıyor

[0:53:16.680] östrojenim. Onların geçip meme hassasiyeti ve

[0:53:19.880] kanımının başlamadığı dozdur. Çok önemli bir şeyi sormak istiyorum. Bu

[0:53:25.280] kanser meselesini çünkü kanser meselesini yapmadığını konuştuk. Yani

[0:53:30.040] ana fikirde normal insanlarda oranlar oranda ve sentetikler içind onu konuş. O

[0:53:35.440] çok düşük ve sentetik. Şunu sormak istiyorum. Aile geçmişinde nereye kadar

[0:53:40.160] iniyorsunuz? Ya da kimlerin kullanmaması lazım? Çünkü orada da bir epey

[0:53:44.119] karışıklık var. İşte atıyorum anneannesi kanser olmuş ya da bilemiyorum yani

[0:53:48.599] belki çok önemlidir. Ben bilmediğim için tekrar sorayım ki buradan öğrensinler.

[0:53:52.400] Yani bir kanser geçmişi ya da annesinin bir kanser geçmişi olabilir ama yine de

[0:53:57.520] biz şu şekillerde veriyoruz. Yani nedir bunun protokolü? Siz bu kadar

[0:54:01.960] dikkatliyseniz onda da eminim çok hastamız var. Şimdi meme kanseri riski

[0:54:07.520] çok genetik yanı olan bir şey. Ailede varsa birinci derece yakınlarda anne,

[0:54:13.440] kız, kardeş, abla, teyze ya da kendi kızınız gibi.

[0:54:18.280] Eğer varsa size de risk artıyor. Yani toplumda işte atıyorum 8 kadında bir

[0:54:25.119] görülüyor ya annesinde, ailesinde olanlarda 7 kadında bir görülüyor.

[0:54:28.880] Mesela 8e 7 ama dediniz pek.

[0:54:30.640] Evet. Ama artmış risk oluyor ailede olduğu zaman. Ancak bu hormon yerine

[0:54:35.119] koyma tedavisini bu biyo eş değerleri verdiğimizde bu riski daha da

[0:54:39.079] arttırmıyor. Çok önemli. Bunu ne olur? Bunu artış

[0:54:42.040] neyse artmış risk neyse onu taşıyor. Şimdi birkaç argüman söyleyeceğim size.

[0:54:46.799] Şimdi bir saniye benim an artmış risk neyse derken yani senin annen de

[0:54:50.280] teyzende vesaire var ise 7 kadından biri değil de sekiz kadından biri kanser

[0:54:56.240] oluyor. Oluyor yani topluma göre artmış risk

[0:54:58.880] taşıyor. Hiçbir şey kullanmasan da kullanmasan da. Okey. Ve bu hormon

[0:55:03.040] aldığın zaman bu tamam aynı kalıyor. Değişmiyor. Hormon

[0:55:06.440] aldığın için daha da artmıyor. O artmış riskini taşımaya devam

[0:55:10.440] ediyorsun. Şimdi şöyle meme kanseri kanda dolaşan

[0:55:14.640] östrojenle ilgili bir olay değil. Memenin apayrı bir kendi yapısı ve

[0:55:19.240] dokusu var. Meme kendisine böbrek üstü bezinden öncü maddeleri çekip östrojen

[0:55:24.160] yapıyor. Kandaki östrojene ihtiyacı yok. Şimdi şöyle düşünün. kandaki östrojenle

[0:55:29.200] ilgili olsa menopozda en çok meme kanseri üçte ik'si menopoz sonrası

[0:55:33.799] kadınlarda görülüyor. Hı hı.

[0:55:35.480] Yani kanında östrojeni olmayan kadınlarda. E hani kandaki östrojenle

[0:55:39.640] oluyordu meme kanseri. Kanda östrojen ol

[0:55:42.640] olmayan menopoz sonrası kadınlarda görülüyor meme kanseri daha çok

[0:55:47.160] veya gebelerde östrojen 20.000inlerde dolaşıyor kanda.

[0:55:52.039] H bütün gebelerin meme kanseri olmasını

[0:55:54.160] bekleriz o zaman. Yani bu kanda dolaşan östrojenle ilgili bir şey değil. Sizin

[0:55:59.079] genetiğiniz, beslenmeniz, çevresel şartlar bunlarla ilgili bir şey.

[0:56:03.559] Ama çok yazık o zaman o kadar çok insana ya annende var, teyzende var ben alamam,

[0:56:08.680] alırım. Esra Hanım bu bahane ediliyor tedavi

[0:56:11.559] vermemek için. Şöyle bir örnek vereyim size.

[0:56:15.119] Kendi meme kanseri geçirmiş kadınlara bile veriliyor artık.

[0:56:18.680] O da önemliydi. Evet, çok önemli. Çünkü bu kadınlar

[0:56:21.440] menopoza sokuluyor. Eee ve çok ciddi yaşıyorlar menopoz semptomlarını.

[0:56:27.720] Şu şekilde de geçti ve bu sizin çok dikkate aldığınız ha

[0:56:30.960] kılavuz. Çünkü benim aklıma direkt o geldi. Tamam bu kılavuzlarda var.

[0:56:34.280] Geçti. Şöyle geçti. Erken evre ise üzerinden uzun zaman geçmişse

[0:56:38.599] onkoloğuyla birlikte tartışılarak kullanılabilir şeklinde.

[0:56:42.520] Dolayısıyla uzun dönem geçmiş düşük bir evreymiş. Hatta meme boşaltılmış belki

[0:56:48.359] başlanabilir hastanın durumuna göre. Yani asla başlanılmaması gereken grup

[0:56:53.400] diye bir şey kalmadı artık. Ne kadar önemli bir şey söylediniz. Yani

[0:56:57.200] benim tabii ki çok önüme rastlayamam. Çünkü yani hani zaten siz dediniz 78

[0:57:02.240] kadında bir dediniz bu iş yaşın. Fakat epeyce de oluyor önüme işte ne bileyim

[0:57:07.119] dediğim gibi geçen hafta sonu bir seyahate ya ben kullanamam çünkü benim

[0:57:10.319] bilmem kimim oldu işte biriki diyor ki filan ya çok

[0:57:14.280] şunu söyleyeyim mesela brca mutasyonu var diyelim yani ailede

[0:57:19.920] yakınlarda erken yaş kanser var baktırdınız genetik yatkınlığınız var bu

[0:57:24.880] kişilere genelde meme boşaltıcı ameliyat yapılıyor. Hatta yumurtalıklarını

[0:57:28.880] alıyoruz o daha önemli. Ve sonrasında hemen hormon tedavisi başlayabiliyoruz.

[0:57:33.880] Hatta Angelina Jolly oldu ya. Hem rahim ve mutalıklar hem meme alındı. Mesela

[0:57:38.480] aristik hormonuna başladı gibi. Yani onlarda da veriyoruz. Dolayısıyla meme

[0:57:44.039] böyle çok tükaka bir durum değil. Onu söylemek istiyorum. Dediğim gibi her

[0:57:49.319] kadın uygun değil ama verebildiğimiz meme kanseri geçirmiş hastalarda var.

[0:57:54.960] Ama benim anladığım her kadın ailesinde olan her kadın uygun. uygun

[0:58:01.319] daha kanser olduysa her kadın uygun değil ama eğer kişinin kendinde bir

[0:58:06.640] kanser eee yok ise ya da geçmişinde yok ise ailesi, annesi, kızı, teyzesi

[0:58:12.400] vesairesi oldu diye vermemek hormon tedavisinden dışlanamaz. Hayır

[0:58:16.720] artmış riski vardır. Evet. Ama kullanmasa da aynı riski vardır.

[0:58:20.160] Ama dediğim şey ama o çok önemli. Artmış risk hormondan dolayı olmuyor.

[0:58:23.920] Olmaz. Kullandığımız hormonlardan dolayı olmuyor.

[0:58:26.839] Çok biliyor musunuz? onca podcast yaptım. E bir sürü de dinledim. Hiçbir

[0:58:32.960] tanesinde bu konu konuşulmadı. Ben hiçbir yerde rastlamadım. Herkesten

[0:58:37.440] duyuyorum. Hastalardan ben kullanamam şu sebepten diye. Ama dinlediğim bu

[0:58:41.920] hormonla ilgili podcast'lerin hiçbir tanesinde şu e netlikte bir bilgi de

[0:58:47.839] duymadım. Konuşulmuyor. Çok net bu Esra Hanım. Yani hiçbir kadın

[0:58:52.000] hormon tedavisinden mahrum bırakılmamalı ve hiçbir şey bahane edilmemeli. Yani

[0:58:56.920] dataya bakılmalı. Şu an kullandığımız ciltol, doğal östrojen ve progesteronun

[0:59:02.440] meme kanseri artırdığına dair tek bir çalışma yok. Literatürde. Tek bir tane

[0:59:07.359] yok. Arttırmadığına dair var mı?

[0:59:09.640] Arttırmadığına dair çok var. Hatta şeyin karşılaştırıldığı var. Sentetik

[0:59:14.160] progesteronlaşte aslında konu şu. O WHı çalışmasında 2002'de de hani östrojen

[0:59:20.240] kanser yapar sonucu çıkar. Zaten progestinmiş kanseri yapan

[0:59:23.440] östrojen değilmiş zaten. İki grubu var çalışmanın. Bir sadece

[0:59:27.039] östrojen kullanan rahmi alınmış kadınlara o zaman sadece östrojen

[0:59:30.680] veriliyordu. Atstrojeni. Atstrojeni birlikte sentetik progester kullan.

[0:59:36.160] Atstrojeni yani sadece östrojen kullanan grupta azalıyor meme kanseri ya.

[0:59:40.839] Östrojen meme kanserini azaltıyor. O çalışma şu an günümüze. Östrojen meme

[0:59:47.520] kanseri. Evet. Suzan'ın o ben hormonlarla ilgili

[0:59:50.160] onunla program yaptım. dedi ki o dedi kanser yapan dedi sentetik progesterondu

[0:59:55.240] dedi. Diğer grup ha diğer grup yani östrojenle

[0:59:57.520] birlikte sentetik progesteron progestinmiş.

[1:00:00.200] Progestin diyoruz sentetik progesteron. Hani 12001 dedim ya o östrojen artı

[1:00:05.440] sentetik progesteron veril o zaman östrojen de değil böyle

[1:00:08.440] östrojen azaltıyor tam tersi bütün çalışmalarda. Şimdi dolayısıyla bu sefer

[1:00:13.920] ha bu progestone bir sıkıntı var deyip değişik progesteronların denendiği bir

[1:00:18.960] sürü çalışma var. Özellikle bir Fransız çalışması var. Epik çalışması ve çok net

[1:00:23.640] gösteriyor ki doğal progesteron hariç hepsinde yine aynı şekilde 1200de bir

[1:00:29.680] artış var. Doğal progesteronda hiçbir artış yok. 80.000 kadın üstünde bir

[1:00:33.920] çalışma ayrılıp da yapılmış. Doğal progesteronun hiçbir şeyi bulunamadı

[1:00:38.559] daha meme kanserine dair riski. Pelin eee bu programda şey demişti. Aynı

[1:00:44.280] sizin benzeriniz bir laf demişti. Kadına hormon repasman tedavisi kullanmamak.

[1:00:49.119] kadına yapılan bir haksızlıktır. Haksızlık kesinlikle mahrum bırakmak.

[1:00:52.799] Yani kendi başıma geldiğimden de biliyorum ya. Öyle hastalar oluyor ki

[1:00:56.599] geçen bir kız cağız geldi 21 yaşında. 18 yaşında menopoza girmiş. Başlamış. Neden

[1:01:02.400] diyorum? Yaşın çok genç riskli. Ya asıl yaşı genç diye daha yüksek doz vermek

[1:01:08.880] lazım. Hı hı. Çünkü kadının bütün hayatı

[1:01:11.799] değişiyor. Cinsel yaşamı değişiyor. Cildi düzeliyor, ateş basması geçiyor.

[1:01:17.440] Yani her şey çarpıntısı geçiyor. Bir torba ilaç kullanmaktan kurtuluyor. Ya

[1:01:22.960] bir kadına bunu vermemek insan hakları ihlali. Gerçekten. Eğer uygunsa,

[1:01:27.760] kullanmasına engel bir durum yoksa. Evet. Yani belli ki de zaten çok şeyde

[1:01:33.359] yani kullanmasına engel de çok da fazla bir şey yok belli ki. Aynen. Yani ş

[1:01:38.359] siz yine doktor olarak temkinli eee söylüyorsunuz tabii engel olacak bir şey

[1:01:43.119] yoksa diye. Ama mesela şey de çok değişti. Pıhtılaşma

[1:01:46.319] riski olan mesela varisi var ya da ne bileyim eee doğuştan bir

[1:01:50.559] genetik pıhtılaşma bozukluğu var. Onlarda da rahatlıkla cilt yoluyla olanı

[1:01:55.440] kullanabiliyoruz. Geçirmiş olanlarda bile kullanabiliyoruz.

[1:01:59.319] Peki eee bu e jel ya da patch ya da şey onlarda bir yani şu daha iyidir, daha

[1:02:05.440] kötüdür. Şöyle cilt yoluyla tercih ediyoruz. Çünkü kimde pıhtılaşma

[1:02:10.440] bozukluğu var, genetik kimde yok onu bilemeyiz. Bioş değerin hapı var mı?

[1:02:15.720] Var hapı da var. Eee o yüzden cilt yoluyla daha çok tercih ediyoruz. Ama

[1:02:21.279] tabii e ağız yoluyla kullanılması gereken de çok düşük bir grup bir hasta

[1:02:25.240] oluyor. Onun dışında jel mi, patch mi, sprey mi birçok formu var. Bunların bir

[1:02:30.200] önemi yok. Sadece şu var Esra. Bazı hastalarda

[1:02:33.960] mesela jelde istediğimiz düzeyi yakalayamıyoruz. Çok yüksek 78 C pafa

[1:02:39.079] çıkıyoruz. Yine de kan düzeyini yakalayamıyoruz. Mesela onlarda patch

[1:02:43.079] işliyor. Bazı hastada patch'te o düzeyi yakalayamıyoruz. Jeluz yani. Dolayısıyla

[1:02:48.799] bu kişinin metabolizmasına, ciltten emilimine göre değişen bir şey.

[1:02:53.240] Şunu da ne olur söyleyelim. Ben bunu özellikle söylemek istiyorum. Bu birtım

[1:02:57.599] influencerlar var. Eee sosyal medyaya çıkıyorlar işte. Hatta bana gelen

[1:03:02.720] mesajlarda da onlardan esinlenip işte Fransa'da gittim çünkü galiba Fransa'da

[1:03:08.240] alabiliyorsunuz hormonu. Öyle gidip eczaneden hormon aldım. Ne kadar

[1:03:11.960] kullanayım? Kafaya göre kullanmalar filan. Lütfen onunla da ilgili bir eee

[1:03:16.799] uyarıda bulunalım. Esra muhakkak bulunalım. Şimdi tabii

[1:03:20.000] menopozla ilgili böyle daha çok konuşuldukça, arttıkça ve kullananların

[1:03:24.440] hani memnuniyetlerini belirtti ve özellikle bu FDA'in kararından sonra

[1:03:27.839] herkes daha da rahat kullanıyor. Tabii şöyle şeyler alıyoruz. Adı ne

[1:03:32.599] jelin? Nereden alacağız? Ne kadar süreceğiz? Bu bir vitamin değil. Bakın

[1:03:36.559] neyi konuştuk? Bir jinekolojik muayene olmadan asla başlanmamalı.

[1:03:41.559] Artı biz bile muayene sonrası kontrollerde dozu çok zor oturttuğumuz

[1:03:45.960] hastalar oluyor. Dolayısıyla herkeste farklı bir sistemde veriyoruz ve hiçbir

[1:03:51.599] şekilde bir doktor reçetesi olmadan, doktor muayenesi olmadan asla

[1:03:55.839] kullanılmaması, düzenli meme taramaları yapılmadan asla kullanılmaması gereken

[1:04:01.720] ilaçlar bunlar. Yani görüyorum, şöyle sürdüm, böyle sürdüm. Hatta maalesef bir

[1:04:06.400] meslektaşımı gördüm. Şöyle yapıştırıyorum diye. Yani bunlar çok

[1:04:10.760] yanlış yönlendirebiliyor halkı. Böyle bir intiba oluşabiliyor. Bir de hani adı

[1:04:15.880] biyoşdeğer doğal ya hani böyle vitamin gibi doğal ben alıp kullanabilirim gibi

[1:04:20.039] bir imaj oluşuyor. Hayır bunlar reçeteli ilaç. Tabii ben de doktorunuzla

[1:04:25.200] danışaraktan kullanın diye. Şimdi dünyada böyle şöyle bir durum oldu. Bu

[1:04:29.480] korkanları motive edebilmek için insanlar belki de meslektaşınız da ben

[1:04:35.720] kullanıyorum deniyor. Doğrusu. Dolayısıyla ben onu şey yapamıyorum

[1:04:39.920] çünkü ben de çıktım öyle dedim ama ben önünde arkasında işte doktorunuzla

[1:04:43.400] konuşmanız lazım ama eee korkulacak bir şey değil gibi. Yani orada da bir

[1:04:48.160] enteresan ince çizgi var. Bir de bir utanç kaynağı var Banu Hanım. Tabii

[1:04:52.520] konuşulması çok önemli garip bir şey yani benim önüme benim

[1:04:55.680] tanıdığım eşim dostum yani modern modern insanlarız geldiler ya dediler biz sana

[1:05:00.880] destek vermek istedik ama işte şey değil yani mesela hormon kullanmanın ayıp

[1:05:05.440] olması gibi bir garip şey var burada şey var menopozu yaşlılıkla

[1:05:09.839] özdeşleştirme ya da kadınlığın bitmesi gibi böyle damgalar var ya

[1:05:14.240] çok kafalar yaet öyle etiketler özellikle ülkemizde

[1:05:17.920] çok var o yüzden birçok kadın saklamaya ihtiyacı duyuyor hatta hiç konuşulm bir

[1:05:22.279] konuydu. Hı hı.

[1:05:23.480] Ama böyle böyle konuşuldu. Dediğiniz gibi bu açıdan çok iyi oldu. Yani inkar

[1:05:27.680] etmemek lazım ama işte sınırını tutturmak lazım.

[1:05:30.680] Siz zaten çok bilinen bir doktorsunuz. Yüz binlerce takipçileriniz var. Benim

[1:05:35.000] anladığım eee bir sene sonrasına randevu veriyormuşsunuz.

[1:05:39.279] Ya evet. Ancak yetişebiliyorum Esra Hanım yani.

[1:05:41.720] Ama kaç kişi dediniz? 6.000 kişi mi bakıyorum dediniz aynı anda. Çünkü

[1:05:45.799] bitmiyor. Menopoz bitmiyor. Başladı mı? Ölene kadar gidiyor. Evet. Yeni hastaya

[1:05:50.039] çok gay randevu veremiyoruz. Çünkü gece 10'a kadar da çalışsam bitmiyor ya. İşte

[1:05:54.359] şimdi doktorları yetiştireceğim ki hastalarda daha rahat ulaşabilsinler.

[1:05:59.000] Şimdi bizden sonra bekleyin daha da artacak onlar çünkü tabii öyle öyle

[1:06:02.760] oluyor. Ben de e yani artık yapacak bir şey yok. Mühim olan biz bilgileri

[1:06:06.839] yayalım. Yeni doktorlar yetiştireceksiniz. Sizin bilgilerinizde

[1:06:10.319] yetişen doktorlar da çok seyorum Esra Hanım yani bu bilgiyi

[1:06:13.160] deneyimi aktarmayı çünkü bana kimse öğretmedi.

[1:06:15.960] Nasıl öğrendiniz? Bütün bu işte çalışmaların materyal metotlarını

[1:06:20.119] okuyarak kim nasıl vermiş yurt dışında şurada nasıl yapılıyor çünkü kitapta da

[1:06:24.520] yazmıyor bir yerde de yazmıyor bu ve biraz da sağ olsun hastalarımla beraber

[1:06:28.760] öğrendik kanadında ne yapılacak falan birbirimizi öğrettik yani.

[1:06:32.839] Valla bilinçli hasta da çok önemli. Çünkü bir şey söyleyeceğim. Şimdi eee

[1:06:37.000] bilgi çağındayız ve çok güzel bilgiler yayılıyor. Ben biliyorum ki eee benim de

[1:06:41.720] tanıdığım pek çok kişi yurt dışında da eğer doktorları varsa buradaki

[1:06:46.039] doktorlarıyla bunu paylaşaraktan o doktorlarda ha tamam öyle deneyelim o

[1:06:50.079] zaman vesaire gibi. Yani mühim olan galiba bu doktorluk mesleğinde biraz

[1:06:53.760] açık fikirli olup yeniliğe oke ediyor olmak.

[1:06:56.720] Evet. O zaman testosterona bir daha değinelim. Belki ileride öyle olacak.

[1:07:01.480] Hani buradan da yanlış şey gitsin istemem. Hani biraz hardım o konuda.

[1:07:06.119] Yani kılavuza girmemiş bir bilgiyi e şey yapamıyorum. Yoksa belki bir yıl sonra

[1:07:11.319] yaparsak evet şöyle çıktı, kılavuza şöyle geçti kullanılabilir

[1:07:15.279] yani kılavuzları beklersek öyle de biliriz yani. Onun için orası çok ince

[1:07:20.279] bir çizgi. Ama benim bile içeride kütüphanemde epeyce menopozla ilgili

[1:07:24.520] kitap var. Hı h. Çünkü yani işte Alzarmerın

[1:07:28.039] ne kadar arttığını biliyoruz. İşte kemik erimesini biliyoruz vesaire. Kadınlarda

[1:07:33.400] çok fazla. Yani benim hep şu örneği veririm. Tabii

[1:07:37.319] ki 40la 50 yaşımız aynı olmayacak. Bir aging olacak ama 50'de bir anda şöyle

[1:07:42.599] düşmeyelim. Onu bir kaldıralım. Normal yaş alalım. Bir erkek kadar.

[1:07:46.799] Hatta ben şöyle söyleyeyim. Şimdi ben de Pay Yurttaş Bayım diye bir Türk

[1:07:51.279] Amerikalı bilim araştırmacı çıktı ve eee şunu söyledi bana. Ben bilmiyordum. dedi

[1:07:56.119] ki, "Şimdiki aldığımız östrojen östrodle da zaten tek tip dedi, vücutta çok daha

[1:08:02.720] fazla esasında farklı östrojenler var dedi. Biz ancak bir tanesini

[1:08:07.200] üretilebiliniyor. Hatta çok da komik bir espri yaptı dedi ki bu dedi bir

[1:08:12.240] orkestranın içinde tek bir borazanın çalışıyor olması gibi esasında" dedi. "O

[1:08:16.080] bile yetersiz" dedi. Çünkü onların çalışmaları şimdi yumurtalık ömrünü

[1:08:19.679] uzatabilmek üzerine biyoteknoloji firması var kendisinin. Eee, yani

[1:08:24.920] inşallah bizim de erkekler gibi böyle, eee, yavaş inen hormonal durumumuz

[1:08:29.600] olduğu takdirde bize yetişmedi tabii ama, eee, gençlere en azından.

[1:08:33.679] Yani şöyle, şimdi bunun sonuçları çok sonra çıkıyor ya Esra Hanım. Yani sizin,

[1:08:37.679] eee, 45'li yaşlarda başlayan bir adet düzensinizden başlayarak, progesteron

[1:08:42.520] eksikliğinden başlayarak kemikte yıkım başlıyor.

[1:08:45.679] Kemik yıkılıyor, yıkılıyor. Siz bunu fark etmiyorsunuz. 20 yıl sonra

[1:08:49.560] kalçanızı kırdığınızda fark ediyorsunuz. Ama o zaman da diyorsunuz ki yaşlılıktan

[1:08:54.480] hayır 20 yıldır kanınızda östrojen olmadığı için siz ya da anneniz o yüzden

[1:08:59.799] neden kimsenin babası kalçasını kırmıyor da annesi kırıyor

[1:09:03.319] yani ya da annenizin geçirdiği 65 yaşındaki bir kalp krizi iyi

[1:09:07.719] beslenmediğinden kolesterolünden değil östrojen 20 yıldır kanında olmadığı için

[1:09:12.640] tabii zaten onu da biz bir kalp doktoruyla da konuştuk yine anladığım

[1:09:16.480] kadarıyla menopoza kadar kalp hastalıklarında erkekler önde menopozdan

[1:09:21.120] sonra kadın kadınlar öne çıkıyor. Şöyle, eee, mesela genç yaşta bir kalp

[1:09:25.319] krizi olduğunda kolay kolay kadın değildir. O erkektir.

[1:09:28.199] Hı hı. Ama 50 yaşında kadın 5 katı, östrojenin

[1:09:31.759] koruyuculuğu kalkınca 5 katı artıyor ve erkeği yakalıyor.

[1:09:35.319] İşte Amerika'da yine bir başka bilim insanı Lisa Maskoni eee

[1:09:40.679] onun ve de o da mesela estrojen eksikliğinden birçok kadınla hepsi

[1:09:45.080] olmayabilir. Eee, Alzheimer Alzheimer çok artıyor. Aynen.

[1:09:48.480] Evet. Yani hakikaten vardır bir yaradanın bir bildiği diyelim.

[1:09:52.400] Öyle demeyelim. Öyle deyince menopoz müdahale edilmemesi gerek yok şey anan

[1:09:57.199] ne diyeceğim yani hani kusursuz ya nasıl olacak ama bir bana şey geldi. Profesör

[1:10:01.719] Doktor Derya Unutmaz geldi. İmolog Amerika'da yaşayan çok önemli bir

[1:10:06.480] araştırmacı esasında kendisi. Dedi ki yani immün sistemimiz hiç de öyle şahane

[1:10:11.760] çalışan bir sistem değil. çok yanlışlar yapıyor dedi. Dolayısıyla öyle yaradan

[1:10:16.840] hakikaten otoimin hastalıklar da yani şey

[1:10:19.920] yaratmamış. Evet. Eee, Manu Hanım çok teşekkür ediyorum. Vallahi bence

[1:10:25.199] bilmediğim de birçok şey öğrendim. Ben seviyorum böyle bilmediğim şeyleri

[1:10:28.400] öğrenince. Kitabınız yine tekrardan söyleyelim. İki haftaya galiba ik

[1:10:32.880] haftaya kadar çıkıyor. Ya aslında doktorlar için de, halk için de yani

[1:10:36.920] bilimsel literatürü referanslarla doktorlar için derledim ama bunu halk

[1:10:41.199] dilinde yazdım. Çok güzel okuyabilecekler. Bence çok önemli.

[1:10:45.040] Eee ve de eğitiminiz ne zaman? O da 141 Şubat'ta ilk eğitimimize

[1:10:50.199] başlıyoruz. Ne kadar çok doktor, yeni asistan meslektaş.

[1:10:53.560] Şöyle o zaman buradan zaten program yayınlanmış olacak o zamana kadar. Çünkü

[1:10:58.080] bizi doktorlar da seyrediyor. Ben çok mutlu oluyorum. Evet doktorlar da

[1:11:01.600] seyrediyor. Çünkü yurt dışından da çok bilgi getirdiğim için.

[1:11:05.280] Geldiğiniz için teşekkür ederim. Ayağınıza sağlık.

[1:11:07.920] Sağ olun. Ben çok teşekkür ederim. Çok güzel ağırladınız.

[1:11:10.360] Sağ olun.

*Transkript YouTube'dan alınmıştır.