[0:00:00.160] ancak Bir maddeyi sadece kullanmakla Gerçekten ona bağımlı hale gelmek

[0:00:04.560] arasında niteliksel bir fark vardır kimsenin size bağımlılığın sadece kafayı

[0:00:09.719] bulmak olduğunu söylemesine izin vermeyin kimsenin size bağımlılığın

[0:00:14.040] sadece Kişinin kendini tedavi etmek için kullandığını söylemesine de izin

[0:00:17.920] vermeyin Her ikisi de uyuşturucu kullanan insanlar üzerinde önemli

[0:00:21.920] psikolojik etkenlerdir bir kişi madde kullanıp bırakmışsa beyninin birçok

[0:00:26.840] bölümünün iyileşme ve eski haline dönme şansı olduğu konusunda umutlu ve iyimser

[0:00:31.880] olabilir ancak Diğer yandan o maddeyi bir daha asla kullanmamalı veya kendini

[0:00:37.399] bu konuda riske atmamalı Çünkü bağımlılık kalıcıdır ben Esra Çavuşoğlu

[0:00:42.399] 18 yıldır Ayık bir hayat yaşıyorum bağımlılık hastalığı ile mücadelem beni

[0:00:46.680] beden ve zihin performansımı iyileştirmek Hayat kalitemi arttırmak

[0:00:50.480] daha sağlıklı ve uzun yaşamak için yeni yöntemler cihazlar ve takviye ürünler

[0:00:54.800] araştırmaya yönlendirdi bağımlılık hastalığı biohacking ve longevity

[0:00:58.879] alanlarındaki kendi deneyimlerimden dünyadaki son gelişmelere çığır açan

[0:01:03.199] girişimcilerden uzman akademisyenlere yıllardır yaptığım sohbetler artık her

[0:01:07.720] hafta Ayık kafa podcastte bu hafta Ayık kafa podcastte

[0:01:12.759] bağımlılık psikiyatrisi alanındaki uzmanlığıyla tanınan ve psikiyatri

[0:01:16.640] alanında önde gelen isimlerden biri olan Profesör Doktor petros Levis konuğum

[0:01:21.560] Profesör Doktor Levis rutgers New Jersey Tıp Fakültesi'nde Psikiyatri Bölümü

[0:01:26.159] Başkanı ve Profesör olarak görev yapmakta aynı zamanda New York'taki

[0:01:29.960] Üniversite Hastanesinde psikiyatri bölüm şefi olarak çalışmaktadır Profesör

[0:01:34.200] Doktor lunis Stanford Üniversitesi'nde kimya Biyofizik ve sosyoloji alanlarında

[0:01:38.920] eğitim gördükten sonra Tıp diplomasını Pennsylvania Tıp Fakültesinden almıştır

[0:01:43.320] dror lunis Columbia Üniversitesi'nde New York bağımlılık enstitüsünün direktörü

[0:01:48.000] olarak önemli bir liderlik pozisyonunda bulunmuştur ve bu dönemde Ben de

[0:01:52.200] kendisiyle çalışma fırsatı yakalamıştım Ayrıca Amerikan psikiyatri Derneği'nin

[0:01:56.960] Başkanı olarak LGBTİ ruh sağlığı konusunda aktif bir savunuculuk

[0:02:01.360] yapmıştır psikiyatri alanında derin bir etki bırakan Profesör Doktor lunis

[0:02:06.159] motivasyonel görüşmeden eş zamanlı psikiyatrik bozuklukların tedavisine

[0:02:10.360] kadar çeşitli konularda 14'ten fazla kitabın yazarıdır bu bölümde bağımlılık

[0:02:15.959] ve beynin işleyişine dair ayrıntılara giriyor ve sizlerden gelen birçok soruyu

[0:02:20.400] yanıtlıyoruz şimdi bölüme geçelim ilginç bir durum var biliyor musunuz bu kanalı

[0:02:25.599] sürekli izleyen çok sayıda izleyici abone değil bu nedenle sizden basit bir

[0:02:29.959] ş rica edeceğim abone ol butonuna basın abone olmanız Ayık kafa bölümlerini daha

[0:02:35.599] iyi hale getirmemizi dünyanın önde gelen uzmanlarına erişmemizi ve nihayetinde

[0:02:40.800] size daha yüksek değer sunmamız sağlayacak sizden tek istediğim kanala

[0:02:45.440] abone olmanız karşılığında size söz veriyorum Ayık kafayı her gün birlikte

[0:02:50.920] daha iyi hale getireceğiz Sevgili dostum Profesör

[0:02:54.959] Doktor petros lavis Ayık kafaya Hoş geldin Podcast adının bile benim ayıklı

[0:03:01.879] la bağlantılı olduğunu anlayabilirsin uzun bir geçmişimiz var stajımı senin

[0:03:07.799] yanında yapma onuruna sahip olmuştum Bu gerçekten

[0:03:12.560] harikaydı Burada olmak benim için büyük bir mutluluk Esra Yıllar sonra seni

[0:03:17.720] tekrar görmek Gerçekten harika Tabii bu süre boyunca Online olarak iletişimde

[0:03:23.400] kaldık ama burada yüz yüze görüşmek bambaşka kısaca kendimden bahsedeyim

[0:03:28.239] rodgers New Jersey tıp fakültesinde psikiyatri bölüm başkanı ve profesörüm

[0:03:33.319] ayrıca Amerikan psikiyatri Derneği'nin Bir önceki başkanıyım seni bağımlılık

[0:03:37.280] psikiyatrisi ile ilgilenmeye iten şey birkaç şeyin bir araya gelmesiyle oluştu

[0:03:41.959] diyebilirim küçük şeylere kimyasallara moleküllere ve organik kimyaya olan bir

[0:03:48.239] tutkum vardı ve hala da var aynı zamanda daha kapsamlı çok geniş alanlarda E yani

[0:03:56.120] sosyoloji sağlığın sosyal belirleyicileri gibi konular da beni

[0:04:00.640] büyülüyor ikisini bir araya getirirseniz yani kimya ve moleküllere olan tutkum la

[0:04:06.040] psikiyatrinin toplumsal ve kültürel boyutlarına olan ilgimi bu beni doğal

[0:04:11.000] olarak bağımlılık psikiyatrisine yöneltti Diyebilirim ancak bu tekneden

[0:04:16.040] değil Belki de kimyasallardan ve toplumsal düzenlemelerden çok daha

[0:04:20.880] önemli bir diğer unsur var insanlar madde kullanımı ve madde kullanımı ile

[0:04:25.960] ilgili sorunlarla yaşayan insanlar benim için gerçekten çok çok önemli Tıp

[0:04:30.919] öğrencisiyken e Betty Ford merkezine erişim şansı bulduğum için çok

[0:04:35.560] şanslıydım orada bir hafta boyunca neredeyse tıpkı bir hasta gibi

[0:04:40.680] katılabildiği herkes sizin Tıp öğrencisi olduğunuzu

[0:04:45.039] biliyordu ama size sanki bir Hastaymışsın gibi davranılıyor bu

[0:04:49.560] deneyimsel program hem Bir psikiyatrist hem de özellikle bir bağımlılık

[0:04:54.479] psikiyatristi olarak kimliğimi şekillendiren Bir dönüm noktası oldu

[0:05:00.199] Yanılmıyorsam Tıp eğitimini Stanford üniversitesi'de tamamladın yarısını

[0:05:04.400] Stanford yarısını da Pensilvanya Tıp fakültesi'de tamamladım sonra New York'a

[0:05:09.440] geldim ve burada Kolombiya üniversitesi'de ihtisası yaptım

[0:05:12.400] bağımlılık alanında uzun süre çalıştın şimdi sanırım biraz daha eğitim kısmına

[0:05:17.479] yöneldim öyle mi Aslında hala bir bağımlılık psikiyatristi yim ve aynı

[0:05:22.919] zamanda Kuzey New Jersey bölgesindeki [Alkış]

[0:05:30.400] direktörüm Dolayısıyla sorumluluklarımın Büyük bir kısmı doğrudan bağımlılık

[0:05:35.639] tedavisi ile ilgili petros Ayık kafada amacım insanlara bağımlılık takviyeler

[0:05:42.600] biohacking Yani aslında erişemedik Her şey hakkında bilgi vermek Çünkü bu

[0:05:48.160] programları sadece ingilizce kaydetmiyor aynı zamanda Türkçeye çeviriyoruz

[0:05:53.880] Böylece Türkiye'deki İngilizce bilmeyen insanlar da bu İleri düzey bilimsel

[0:05:58.440] bilgileri anlama şans sahip oluyor yıllar içinde bağımlılık tanımı değişti

[0:06:03.560] önce dipsomani yaydı sonra bağımlılık oldu Şimdi ise madde kullanım bozukluğu

[0:06:09.520] bunu Senin anlayışına göre biraz tarihsel olarak açabilir misin

[0:06:13.280] nerelerdeydi şimdi nerede bunu nasıl görüyorsun yakın bir zamana kadar

[0:06:18.440] insanlar yalnızca fizyolojik yoksunluğa yol açan maddelerin alkol veya opioidler

[0:06:24.680] gibi gerçek bağımlılıklar olduğunu düşünüyordu Örneğin uzun bir süre

[0:06:29.639] boyunca kokainin gerçek bir bağımlılık olmadığı düşünülüyordu Çünkü kokain

[0:06:34.720] yoksunluğunun güçlü fizyolojik belirtileri yoktu ta ki herbert kleber

[0:06:40.039] ve meslektaşları uyarıcılar kokain kristal Metamfetamin ve diğer uyarıcılar

[0:06:45.680] için çok özel bir psikolojik yoksunluk tanımlayan kadar ve bu maddelerde

[0:06:51.400] bağımlılık yapan maddeler olarak kabul edilmeye başlandı yani Uzun Bir Yol kat

[0:06:57.160] ettik Şimdi ise yalnızca bağımlılık yapabilen maddeleri değil aynı zamanda

[0:07:03.319] Davranışları da bağımlılıktan sayıyoruz DSM 5 yani psikiyatrik bozuklukların

[0:07:09.440] tanısal ve istatistiksel el kitabı 5 baskı kumarı bağımlılık bölümüne dahil

[0:07:15.599] ederek devrimci bir adım attı Eskiden dm'de dürtü kontrol bozukluğu olarak

[0:07:21.560] görülüyordu Ancak şimdi olması gerektiği gibi bağımlılık olarak kabul ediliyor Ve

[0:07:27.960] tabii ki o zaman beri çok daha ileriye gittik şimdi seks bağımlılığı internet

[0:07:33.680] bağımlılığı diğer teknolojik bağımlılıklar alkol kokain ve opioidler

[0:07:39.080] gibi klasik madde kullanımı bozukluklarıyla çok benzer kanallardan

[0:07:44.159] geçen birkaç davranışsal bağımlılığı da ele alıyoruz Aslında bu soruları da

[0:07:49.560] sormayı düşünüyordum Sen önceden açıklamış oldun Ama bu harika Çünkü

[0:07:55.000] şimdi az önce açıkladıklarını sormaya başlay

[0:07:59.479] diyebilirim Peki kimyasal bir maddenin molekülleri doğrudan kan beyin

[0:08:05.680] bariyerini geçip beynin iletişimini bozarken diğer bağımlılıklar seks gibi

[0:08:12.000] sadece dopamin seviyelerini etkiliyor bu farklı ama benzer durumları bize nasıl

[0:08:18.000] anlatırsın ya kimyasalların beyne girmesi gerçekten çok önemli dediğin

[0:08:24.120] gibi e dopamin sistemini ele geçirme konusunda oldukça etkili ama şimdi

[0:08:30.840] beynin dopamin sistemini ele geçirebilecek başka şeyler de

[0:08:34.839] tanımlıyoruz bunlar davranışsal bağımlılıklar Ben bunu şöyle düşünüyorum

[0:08:40.599] büyük bir huni gibi farklı maddeler beynin farklı sistemlerini ve

[0:08:46.720] nörotransmitterlerin etkiler davranışlar da beynin maddeler kadar iyi

[0:08:52.240] anlaşılmayan başka bölgelerini etkileyebilir bunu netleştirebilirim

[0:08:59.839] birleşiyor beyindeki bağımlılığı tanımlayan tek bir yol yok şimdi

[0:09:04.760] anladığımıza göre sadece dopaminin zevk ve ödül sistemleri etkilenmiyor aynı

[0:09:10.760] zamanda beynin anti ödül Yolları gibi diğer bileşenler de devreye giriyor bu

[0:09:16.600] bileşenler uzun vadede Belki de bağımlılığı sadece dopamin sisteminden

[0:09:22.079] daha fazla tanımlayabilir

[0:09:27.860] [Müzik]

[0:09:31.360] Evet şimdi bağımlılık ve kötüye kullanım tanımlarının DSM ve asami yeni yaklaşım

[0:09:36.920] olan madde kullanım bozukluğu hafif orta ve şiddetli olarak değiştirilmesini ele

[0:09:41.760] alalım bu yeni tanım işleri biraz zorlaştırıyor En azından benim için

[0:09:46.600] Eskiden çok daha kolaydı hastaya Evet kötüye kullanıyorsun ama henüz bağımlı

[0:09:51.839] değilsin

[0:09:57.240] diyebiliyorsun tamam şöyle oluyor DSM 5'e kadar bir bakıma

[0:10:03.640] minör ve Majör sendromlar mız vardı madde kötüye kullanımı hastalığın daha

[0:10:09.480] hafif kısmı olarak kabul edilirdi bağımlılık ise daha ciddi kısmı olarak

[0:10:14.800] adlandırılırdı

[0:10:18.760] ve doğru bir şekilde DSM 5 bağımlılık ve kötüye kullanımı kaldırarak bunları bir

[0:10:26.519] derecelendirme içinde değerlendirdi ve hafif orta ve şiddetli olarak adlandırdı

[0:10:33.720] bunu tamamen anlıyor ve destekliyorum Ancak Majör ve minör bu hafif orta ve

[0:10:41.160] [Müzik] şiddetliydi Çünkü minör ve Majör

[0:10:47.760] arasındaki farkı tanımlayacak yeterli Kanıt yoktu Ancak nörobiyolojik açıdan

[0:10:54.760] hala bu farkın var olduğuna inanıyoruz belki düşündüğümüz kadar belirgin

[0:11:00.000] olmayabilir ama Bir maddeyi kullanmak ile Gerçekten ona bağımlı olmak arasında

[0:11:06.600] niteliksel bir fark olduğu görüşündeyiz ve bu durumun dsn 5'in hafif orta ve

[0:11:14.639] şiddetli tanımında nerede yer aldığından tam olarak emin değiliz çoğumuz orta ve

[0:11:21.920] şiddetli derecelerin bağımlılığı simgelediği düşünüyor hafif kısmın ise

[0:11:27.839] eski anlayışımıza göre minör bir durumu daha iyi yansıttığını söyleyebilirim

[0:11:35.160] Eee bu çok kafa karıştırıcı Çünkü Etrafınıza baktığınızda arkadaşlarınız

[0:11:40.680] arasında bile neredeyse herkese madde kullanım bozukluğu teşhisi

[0:11:45.160] koyabilirsiniz o zaman herkes aynı kefeye giriyor gibi ayırımı yapmak çok

[0:11:49.600] zor bu yüzden bunu çok güzel bir şekilde açıkladın şimdi biraz da beyinden

[0:11:54.720] bahsedelim ST luk Roosevelt da seninle olduğumda birkaç konuşmana katıl

[0:11:59.760] orada açıyordun insanlar bana beyne ne olduğunu soruyor Peki beyinde neler

[0:12:05.160] oluyor senin konuşmalarında anlattığın gibi bu üçlü bir sistemdi yani 3 gün

[0:12:11.000] fiziksel yoksunluk 3 ay gibi beyinde ne olduğ hatır Ç sevindim çünkü uzun yıllar

[0:12:16.600] önceydi Evet evet hatta danışanlar da bunu çok

[0:12:20.680] [Müzik] kullanırım modern tıpta insanlar oksijen

[0:12:28.160] olmak 3 gün ve yemek olmadan 3 hafta yaşayabileceğine dair klasik bir söz

[0:12:34.360] vardır yani genel tıptaki Üçler kuralı budur Biz de bunu bağımlılık tıbbında

[0:12:42.639] benimsedik ve genellikle 3 günün belirli bir maddeden akut yoksunluğu ifade

[0:12:48.320] ettiğini söyleriz 3 ay yoksunluk semptomlarının hala devam ettiği ancak

[0:12:54.440] yoksunluğun güçlü fizyolojik belirtilerine sahip olmadığınız uzun

[0:12:58.720] süre [Müzik]

[0:13:00.959] yokluktur 3 yıl ise bir ölçüt olarak bir kişinin istikrarlı bir şekilde Ayık

[0:13:07.800] olduğunu söylemek için 1 kilometre taşıdır burada bir noktayı vurgulamak

[0:13:14.399] isterim orta kısım Yani uzun süreli yoksunluk için 3 ay süresi Atsız

[0:13:20.160] alkoliklerin nörobilim gelişmeden Çok önce söylediği bir şeydir senin de

[0:13:25.040] bildiğin gibi Aa toplantıları 90 günde toplantıyı önerir Yani aa ve diğer

[0:13:32.720] karşılıklı yardım gruplarının önerdiği bu önemli işaretlerde bir bilgelik var

[0:13:38.079] Yani aslında bilimden ve tıptan önce idiler bu 3 aylık dönemde bakılması

[0:13:44.839] gereken belirtiler nelerdir Tabii ki bu belirtiler kullandıkları maddeye göre

[0:13:49.440] değişiyordu Aslında şöyle ilk ü gün açıkça söylemek gerekirse kişinin

[0:13:55.959] kullandığı maddeye özgü çok belirleyici bir dönemdir ancak 3 ay daha genel bir

[0:14:01.800] dönemdir ve George Coop ve meslektaşlarının hiper katii dediği

[0:14:06.600] durumu etkiler Bu harika bir Yunanca kelime ancak çok zor bir kelime olduğu

[0:14:12.079] için pek yaygınlaşmıştır bu kelime kişinin sadece depresif hissetmekle

[0:14:19.199] kalmayıp çok daha sinirli ve uçlarda hissetmesine yol açan bir huzursuzluk

[0:14:25.880] disfori sinirlilik rahatsızlık anksiyete uykusuzluk hali anlamına gelir ve bu

[0:14:34.040] özellikle Ayık kalmanın ilk 3 ayında belirgindir Sonrasında da devam eder ama

[0:14:40.759] daha az şekilde bunu tabii ki hem duygusal hem de fizyolojik bir durum

[0:14:46.600] olarak da görüyorum Tüm bu nörotransmitter sistemlerinin

[0:14:51.079] normalleşmeye çalıştığını düşün yani akut yoksunluğun büyük şokunu yaşadıktan

[0:14:56.360] sonra yavaşça dengeyi ve Home geri kazanmaya

[0:15:01.720] [Müzik]

[0:15:05.000] çalışıyorlar çok güzel anlattın Peki beynin tamamen iyileşmesi için 3 yıl

[0:15:11.320] gerekli dedin peki bu süreyi neye göre [Müzik]

[0:15:17.000] belirliyorsunuz bu en az Bilimsel olan şey Çünkü aslında Ayık olan insanlar

[0:15:23.880] bunun yaşam boyu süren bir süreç olduğunu çok çok iyi biliyorlar ve 3 yıl

[0:15:29.639] dememe bile gözlerini devirebilir 3 gün ve 3 ayın arkasında durabilirim ancak 3

[0:15:37.120] yılı savunmak ya da haklı çıkarmak için çok az dayanağım var Yani bunun sadece 3

[0:15:43.680] 3 3 benzetmesini tamamladığını

[0:15:49.040] düşünüyorum Ben bunda bir doğruluk payının olduğunu düşünüyorum biliyorsun

[0:15:53.160] Atsız alkolikler bir yıl dönümünden bahseder Sen de 3 yıl dönümünden

[0:15:57.440] bahsettin yani beyin iyileşmek için bir süreye ihtiyaç duyuyor aslında tam da

[0:16:02.880] bundan bahsediyorsun ömür boyu süren ayıklık iyileşme sürecinden değil daha

[0:16:07.759] çok fiziksel ve fizyolojik olarak bir şeyin kendini onarması gerektiğinden

[0:16:12.120] bahsediyorsun Esra 3 yıl konusunda beni daha fazla zorlama sen de çok iyi

[0:16:17.319] biliyorsun ama yani şöyle sadece bunu gerçekten

[0:16:20.720] savunamıyorum şu şekilde sorayım Seni zorlamak istemiyorum beynin iyileşmesi

[0:16:24.880] Ne kadar sürer harika bir soru tamam [Müzik]

[0:16:36.880] yanıtlayacak etkilerini düşündüğümüzde iki ana kategoriyi düşünmemiz gerekir

[0:16:43.440] birincisi maddelerin beynimize doğrudan toksik etkileri Bunlar Örneğin alkolün

[0:16:49.959] ağır kullanımında hafıza sorunları ve bazen bunların demansa kadar gitmesi

[0:16:55.519] gibi bazı dokuları zaman zaman etkileyebilir

[0:16:59.399] bildiğimiz durumlardır yani Bu maddelerin beyinde doğrudan toksik

[0:17:04.880] etkileridir diğer ana kategori ise bağımlılığın yerleşmesi yani kişinin

[0:17:10.959] belirli bir maddeyi kullanmayı bırakmış olsa bile tekrar kullanma eğilimidir

[0:17:16.880] ilk kategori yani maddelerin beyindeki doğrudan toksik etkileri konusunda iyi

[0:17:22.039] haberlerimiz var beyni ve maddeleri daha fazla inceledikçe vücudun oldukça

[0:17:28.880] bağışlayıcı olduğu konusunda daha umutlu oluyoruz belki tamamen değil tüm

[0:17:35.200] maddeler için değil ama daha önce düşündüğümüzden çok daha bağışlayıcı

[0:17:41.440] yani Bu iyi bir haber dokularda bir onarım var işlevlerin çoğu geri gelir

[0:17:48.039] yokuş aşağı bozulma durur Diğer taraftan Eee beyinle ilgili bağımlılık oluşturan

[0:17:54.280] etki ile ilgili ikinci kısım Önceden düşündüğümüzden çok daha uzun süreli

[0:17:59.760] olma olasılığı taşıyor burada anlatmak istediğim şu bir

[0:18:05.600] kişi madde kullanıp bırakmışsa beyninin birçok bölümünün iyileşme ve eski haline

[0:18:11.760] dönme şansı olduğu konusunda umutlu ve iyimser olabilir ancak Diğer yandan o

[0:18:18.039] maddeyi bir daha asla kullanmamalı veya kendini bu konuda riske atmamalı Çünkü

[0:18:24.120] bağımlılık kalıcıdır ömür boyu devam edip

[0:18:29.080] etmeyeceğim emin değiliz Bu bilim camiamız için hala bir soru işareti

[0:18:35.280] ancak bildiğimiz bir şey var ki beyin kişinin madde kullanmaya başlamadan

[0:18:40.120] önceki durumuna geri dönse bile bu haftalar içinde çözülmez Bu bir ayda da

[0:18:45.360] Hall olmaz Hatta bir yılda bile düzelmez Muhtemelen onlarca yıllık bir süreç bu

[0:18:52.080] Öyleyse ilk kategori hakkında konuşalım beynin kendini iyileştirmesi Ne kadar

[0:18:57.480] sürer ya da kendi kendine iyileşebilir mi terapi olmadan Aa olmadan hiçbir şey

[0:19:03.840] olmadan sadece kullanmayı bırakarak iyileş mi Evet daha önce söylediğim gibi

[0:19:09.240] tamamen fizyolojik bileşenlerin toparlanması mümkün Ancak bu her şey

[0:19:14.280] için ve her madde için geçerli değil ilginç bir şekilde bu tür düşüncenin

[0:19:20.000] başlangıcı tütünle oldu sigara bırakıldığında vücudun kendini ne kadar

[0:19:25.600] iyileştirdiğini akciğer kalp ve diğer organları ın toparlanma sürecine hayran

[0:19:30.799] kaldık bu tür araştırmalar Beyin üzerinde de yapıldı Yani evet Bu iyi bir

[0:19:36.120] haber Diyebilirim ancak bu her madde her etkinin sonucu ve her durumda geçerli

[0:19:42.520] değil Yine de geçmişte düşündüğümüzden çok daha fazla iyileşme potansiyeli var

[0:19:48.280] geçen sene birinden telefon aldım ona yardım ettim bir Terapist olarak değil

[0:19:53.679] ama bir şekilde destek oldum O tanıdığım birinin arkadaşıydı ve uyuşturucu

[0:19:59.679] kullanmayı bırakmak istiyordu bir Rehabilitasyon merkezine gitti Dün beni

[0:20:05.240] tekrar aradı bir yıldır ayıktı ancak Allah'tan Çok akıllıca davranıp beni

[0:20:10.799] aradı ve dedi ki biliyor musun aklıma bir fikir gelmeye başladı belki ketamin

[0:20:16.760] kullanabilirim kokain kullanmazsam belki diğerleriyle devam edebilirim Bu tam

[0:20:22.360] olarak senin bahsettiğin ikinci duruma örnek beyin kendini sürekli bir şekilde

[0:20:26.880] sınıyor yani yokluyor değil mi arkadaşının bunu yapmasının iyi bir

[0:20:31.240] fikir olduğunu sanmıyorum Hayır hayır biliyorum zaten bunun iyi bir fikir

[0:20:35.200] olmadığının Kendisi de farkına vardı Yani o benim arkadaşım değil sadece

[0:20:39.360] benimle terapilere başlamak istedi Hastam değil Henüz yani E ben de sana

[0:20:43.760] şunu anlatmaya çalışıyordum Bazen bu düşünceler gelebilir ve eğer

[0:20:48.840] korunmazsa gitmezseniz veya bağımlılıktan anlayan bir terapistin

[0:20:53.159] Yoksa bu kötü düşüncelere kapılabilir ve kendinizi kullanırken bulabilirsiniz

[0:20:58.679] sanırım ikinci kategori hakkında söylediğin şey de bu kesle şimdi bir

[0:21:02.000] bağımlılıktan başka bir bağımlılığa geçiş konusuna değineyim istersen harika

[0:21:06.120] zaten bu notlarım daydı çapraz bağımlılıktan bahsediyorsun Evet birçok

[0:21:10.520] kişi bir maddeye bağımlı olduktan ve o maddeyi bıraktıktan sonra başka bir

[0:21:16.039] bağımlılığa geçme ihtimaliniz bu İster davranışsal bir bağımlılık ister başka

[0:21:21.600] bir madde bağımlılığı olsun genel nüfusa göre daha yüksek olduğunu düşünür yani

[0:21:27.760] bağımlılığa yatkın olmanın Sizi başka bir maddeye ya da davranışa bağımlı olma

[0:21:32.880] riskiyle karşı karşıya bıraktığına İnanılır ancak durum aslında böyle değil

[0:21:37.799] o bunu ilk kez duyuyorum bu konu oldukça iyi araştırılmış ulusal uyuşturucu

[0:21:43.279] bağımlılığı enstitüsünden Carlos Blanco ve Wilson compton bu konuda büyük Bir

[0:21:48.880] çalışma yaptılar ve Aslında bu inancı çürüttüler ve Bir maddeyi bırakan çoğu

[0:21:54.360] kişinin ister alkol ister kokain ya da başka bir şey ol genel nüfusa kıyasla

[0:22:00.760] başka bir bağımlılığa düşme riski daha düşüktür Peki bu nasıl

[0:22:05.760] oluyor aslında bunun nedenine değinmeden Ama ben bu konuda bir tahminde

[0:22:11.200] bulunabilirim Bence ayıkken Eee beceriler geliştiri yorsunuz ayıkken

[0:22:16.000] sosyalleşiyor unuz ayıkken farkındalık kazanıyorsunuz Sanırım bir kişi ayıkken

[0:22:22.039] sadece maddeyi bırakmaktan çok daha fazlasını elde ediyor yani birçok ikinci

[0:22:27.240] kazanç sağlanıyor Tamam bunu netleştirelim çünkü bir an için senin

[0:22:31.880] Mesela kokain gibi bir maddeye bağımlı isan ketamin kullanmaya başlasan da

[0:22:36.640] bağımlı olmayacağını söylediğini düşündüm yani demek istediğin şu eğer

[0:22:41.240] iyileşme sürecinde isen Ayık kalabilmek için birçok aracın var yaşama sevinci

[0:22:47.039] zorluklarla başa çıkabilme gibi beceriler kazanıyorsun Bu yüzden başka

[0:22:51.600] bir maddeye başlama gereği hem ödül hem de ceza gibidir yani her ikisi de ya da

[0:22:57.159] tekrar başlamaktan kork Aynen öyle ya da ne kadar felaket bir

[0:23:01.720] durum olduğunu bilirsiniz ve ondan uzak durursunuz ama istatistiksel olarak eğer

[0:23:06.200] ayıks başka bir davranışsal bağımlılığa ya da başka bir maddeye yönelme şansınız

[0:23:11.000] daha düşüktür p yaptığım bazı konuşmalarla ilgili çok fazla soru

[0:23:15.440] alıyorum birkaç podcastte davet edildim ve bu konuları daha bilimsel bir şekilde

[0:23:20.720] açıklaman çok isterim şimdi sana şöyle anlatayım rehabilitasyon

[0:23:28.880] orada Doktor beynin maddeleri ayırt edemediğini şu şekilde anlatmıştı

[0:23:33.840] üzerinde noktalar olan bir halı vardı o da şöyle demişti yaklaştığınızda

[0:23:38.919] noktaları görmeye başlarsınız ama uzaklaşırsan hepsi bir desen gibi

[0:23:43.440] görünür ayırt edemezsiniz ve şu şekilde açıklamıştı beyin çok akıllıdır bir

[0:23:49.840] madde vücuda girdiğinde Örneğin kokain bağımlısı sanız ve alkol içiyorsanız

[0:23:55.679] beyninizin tepkisi farklı olabilir ama beynin bu maddelere karşı tepki gösterme

[0:24:01.559] şekli aynıdır Evet bence 25 yaş altındakiler için gerçekten iyi bir

[0:24:07.840] noktaya değinmiş genç Bir yetişkin ya da ergende gördüğümüz şey şu bu yaştakiler

[0:24:14.080] genellikle ne varsa onu kullanıyor sokaklarda bunun için birçok takma ad ve

[0:24:20.480] seçenek var ve insanlar bir şeyden diğerine atlıyorlar dediğin gibi her şey

[0:24:26.240] bulanıklaşıyor ve aslında maddelerin ne olduğu pek fark etmiyor ama 25 yaşını

[0:24:32.320] geçersen tercih ettiğin bir maddeye yönelme ihtimali çok daha yüksek Benim

[0:24:37.919] de bazı hastalarım gelip diyor ki yani Doktor bey etrafta biraz Kokain var Bir

[0:24:43.360] iki Line çekiyorum umrumda değil diyor ve ama alkole gelince şunu da söylüyor

[0:24:48.120] alkol benim en iyi arkadaşım gerçekten bana hitap eden o Yani gerçekten de bir

[0:24:54.720] tercih edilen madde kavramı var ve bununla ilgili hayvan deneyleri de

[0:24:59.320] yapılmış Mesela morfine bağımlı hale getirilmiş kobaylar var Eğer onları

[0:25:04.840] morfine bağımlı yapıp sonra kokain enjekte edersen kokain enjekte ettiğinde

[0:25:09.960] sanki tuzlu su enjekte ediyormuşsun gibi tepkisiz derdir morfine bağımlı iseler

[0:25:15.120] tuzlu su ile kokain arasında bir fark görmezler beyinleri genel olarak bağımlı

[0:25:20.240] hale gelmemiştir ve morfinle kokaini bir arada

[0:25:23.679] değerlendirmez tam tersine morfine bağımlıdır morfine Sadık kalırlar ve

[0:25:28.880] diğer Her şey sadece Morfin dışıdır yani beyinde bir noktaya kadar bazı

[0:25:34.480] özgürlükler vardır Örneğin beyin kokain ile kristal Metamfetamin arasında

[0:25:40.960] gerçekten bir fark ayırt edemez ne kobaylar ne de insanlar arasında bu

[0:25:46.080] farkı görmek mümkün ama kesinlikle beyin alkol ile opioidler uyarıcılar ve diğer

[0:25:52.320] büyük bağımlılık yapan madde sınıfları arasında ayrım yapabiliyor ama Birok

[0:25:56.880] kişinin terhi madde Örneğin kokain ya da x madde diyelim her defasında içki

[0:26:02.279] içtiklerinde iyileşmeye çalışıyor olsalar da tercih

[0:26:06.760] ettikleri maddeye geri dönüyorlar bu durumu nasıl

[0:26:10.640] açıklarsın Evet bunun hakkında yazdık İnsanların yaptığı bu tür bağlantılar

[0:26:16.840] var bildiğin gibi ben yunanım ve Yunanistan'da Kafein ve tütün arasında

[0:26:23.159] çok yerleşik bir ilişki vardır Aynı durumun Türkiye'de de olduğunu

[0:26:26.799] düşünüyorum yani bir Fincan Kahve içtiğinizde sigara içmek istersiniz bir

[0:26:32.000] sigara içtiğinizde ise bir fincan kahve içmek istersiniz ve bu birinin beyninde

[0:26:37.679] gelişmiş çok güçlü bir psikolojik bağlantıdır Bazen bu bağlantı ardışık da

[0:26:42.559] olabilir Ekstazi yani metilen dioksit amfetaminin

[0:26:47.679] mdma ide söylemiştin Bu bir parti uyuşturucusu dur ve Parti ortamlarında

[0:26:53.559] çok sık maddelerin peş peşe kullanımıyla karşılaşırız yani akşamın erken

[0:26:58.240] saatlerinde biri yükselmek için uyarıcılar kullanmak isteyebilir Daha

[0:27:02.760] sonra ise gecenin ilerleyen saatlerinde daha yatıştırıcı bir şey kullanmak

[0:27:07.320] isteyebilir ve Esra sen de biliyorsun ki farklı uyuşturucuları nasıl

[0:27:12.480] kullanacağınız la ilgili bir tür düzen vardır Bu farklı maddelere bağımlı

[0:27:17.279] olmaktan başka bir durum daha çok bir polim madde durumu birinin belirli bir

[0:27:21.760] tercih ettiği uyuşturucu varsa o zaman eğlence amaçlı alkol veya marihuana kull

[0:27:28.159] kullanabilir mi Hayır kesinlikle kullanamazlar Çünkü

[0:27:32.919] bağımlılığın tüm davranışsal bileşenleri ve sosyal ortamlarda etkili bildiğimiz

[0:27:37.960] gibi bu biyopsikososyal yani beden zihin toplumu kapsayan bir hastalıktır ve

[0:27:43.519] sosyal faktörlerle de bağlantılıdır yani eğer kristal metamfetamini bir parti

[0:27:49.360] ortamı ve seksle ilişkilendir diysen ya da alkolle senin de dediğin gibi o zaman

[0:27:55.960] bu üçünden herhangi birinin Diğer ikisini tetikleme ihtimali çok yüksektir

[0:28:01.440] Bu yüzden kişinin tercih ettiği birincil maddeyi kullanmasına yol açabilecek

[0:28:05.919] tetikleyiciler de kaçınması gerekir Peki bu uyuşturucu uyuşturucudur sözüne

[0:28:11.480] katılıyor musun Yani ruh halini değiştiren tüm maddeler aynı kefeye mi

[0:28:16.159] konacak bence bu çok basite alan bir yaklaşım kanıtlar ve bilim bunu

[0:28:20.519] desteklemiyor Bence özellikle 25 yaşından sonra beynin farklı maddelere

[0:28:26.039] ve davranışlara karşı çok daha belirgin bir yanıtı var bazı potansiyel

[0:28:30.120] istisnalar olabilir ve biz de bunları incelemeye çalışıyoruz ST lukes

[0:28:34.360] Roosevelt deki Dr rosın talı hatırlıyorsun Esra bizim atipik

[0:28:39.000] depresyon yaşayan insanların ki bazen ters depresyon olarak da adlandırılır

[0:28:43.240] belirli özelliklerine dair bir düşüncemiz vardı yani insom Yerine

[0:28:47.880] hipersomnia yaşamak uyuyamamak yerine çok fazla uyumak iştah kaybı yerine

[0:28:52.279] artan iştah ve bu kişilerde aşırı yeme eğilimleri olabilir Ayrıca bu tip

[0:28:57.360] depresyon reaktif depresyon olarak da adlandırılır Çünkü kişi depresif

[0:29:02.200] görünmez Hatta belki partinin neşesi bile olabilir ancak içeride aşırı

[0:29:07.159] huzursuz ve depresif olabilir atipik depresyonu olan bu kişiler için bir

[0:29:12.279] bağımlılıktan diğerine geçiş yapmaları yeme bozuklukları davranışsal bağımlılık

[0:29:17.320] cinsel bağımlılık maddeler ve benzerleri gibi şeyler söz konusu Olabilir bizim

[0:29:22.360] bunu incelemeye çalıştığımız şekilde insanları iki farklı diyete koyduk biri

[0:29:27.200] yüksek karbon hidratlı diyet diğeri düşük karbonhidratlı Neyse sizi bunlarla

[0:29:32.240] sıkmak istemiyorum Çünkü çalışma fonlanması

[0:29:36.640] kimse bunu takip etmedi ama burada söylemek istediğim şu şunu belirtiyorum

[0:29:42.120] ki bazı alt gruplar olabilir belki insanların çoğunluğu değil ancak bazı

[0:29:47.320] gruplar için İçlerinde bir tür boşluk veya depresyon Hissi duyduklarında bir

[0:29:52.360] madde ya da bağımlılık davranışını kullanma Fikri geçerli olabilir Bunu

[0:29:56.760] söylemek istediğimde bunun olmayacağını demiyorum Ama çoğu insan için farklı

[0:30:02.080] ilaçlar veya davranışların kişiye Özgül olma durumu diye bir şey vardır

[0:30:06.799] anladığımı şöyle bir tekrar edeyim 25 yaş altındaysan ve 3 yıl boyunca kokain

[0:30:13.559] kullandıysan öncesinde esrar içtiysen ve sonra ketamin le tanışıp kullanmaya

[0:30:19.600] başladıysan o zaman hepsine karşı bir eğilim geliştirmiş oluyorsun bu durumda

[0:30:25.440] 25 yaşından sonra bu tür bir kullanma alış bunun doğru olduğundan pek emin

[0:30:30.880] değilim ancak farklı maddeleri kullanan insanların Eninde sonunda genellikle bir

[0:30:36.039] maddeye yönelecek ellerini düşünüyorum herkes için geçerli değil tabii iki ya

[0:30:40.960] da 3 farklı madde kullanan kişiler olabilir fakat birçok hastamız için

[0:30:45.559] birincil bir madde söz konusu Bu konu üzerinde daha fazla durmayalım Çünkü bu

[0:30:50.840] bizim işimizin bu kadar büyük bir parçası değil ama şu an geldiğimiz nokta

[0:30:55.000] bu peki son birkaç yıldır bağım tedavisinde PK deliklerin kullanılmaya

[0:31:01.320] başlanması hakkında ne düşünüyorsun burada söyleyebileceğim çok

[0:31:06.840] şey var Ancak Sonuç olarak oldukça umut verici ve cesaretlendirici veriler var

[0:31:12.000] hem depresyon hem ptsd yani travma sonrası stres bozukluğu gibi genel

[0:31:17.200] psikiyatrik bozuklukların tedavisi hem de bağımlılıkla ilgili tedavi konusunda

[0:31:22.000] heyecan verici bir durumdayız Stephen Ross ve ekibinin psilosibin ile alkol

[0:31:27.240] kullanım bozuk tedavisine dair harika çalışmaları var gerçekten umut verici ve

[0:31:33.120] cesaretlendirici ancak henüz kesinleşmiş değil klinik olarak herhangi bir

[0:31:37.600] psikiyatristin hastalarına Bu maddeleri vermesini tavsiye etmiyorum eksiklikler

[0:31:42.360] var Hamilelikte ne olacağını bilmiyoruz böbreklere Karaciğere ne olduğunu

[0:31:47.559] bilmiyoruz Bu maddelerin uzun vadede bağımlılık yapma potansiyelinin Ne

[0:31:52.519] olduğunu bilmiyoruz başka ilaçlarla etkileşimleri nedir belli değil kontrol

[0:31:57.440] edilme gereken o kadar çok şey var ki birkaç ay önce Amerikan Gıda ve ilaç

[0:32:02.000] dairesi metilen dioksit metanfetamin mdma ekstaziyi psikiyatrik bozukluklar

[0:32:07.799] için potansiyel bir tedavi olarak reddetti etkinlik verileri mevcut olsa

[0:32:12.639] da henüz tüm gerekli bilimsel incelemeler yapılmadığı için bu tedaviyi

[0:32:17.120] klinik olarak öneremem bu stacy'nin yani mdma yan etkileri ile ilgili diğer tüm

[0:32:23.919] faktörlerin göz önünde

[0:32:28.080] psilosibin ve diğer pisik delikler için de geçerlidir D Stephen Ross ile Bir 5

[0:32:32.000] yıl ya da daha fazla bir süre önce tanıştım New York Üniversitesi'nde hala

[0:32:36.120] devam eden araştırmalarından bahsetmişti araştırma Hala sürüyor sanırım e

[0:32:41.720] sonuçları geçen yıl yayınladılar şu anda başka çalışmaları da var Ancak alkol

[0:32:47.639] kullanım bozukluğu ile ilgili olan bu çalışma tamamlanıp yayınlandı ve çok iyi

[0:32:52.760] karşılandı bana bu soruyu 5 yıl önce sorsaydın esrar ve psikedelik

[0:32:57.919] hemen hemen aynı kefeye koyardım ve her ikisinin de tedavide bazı potansiyel

[0:33:03.120] yararlı etkileri olduğunu söylerdim ancak İkisinde de çok dikkatli olmalı ve

[0:33:07.960] onları belirli bir madde hakkında pek fazla bilgimiz olmadığında kullandığımız

[0:33:12.960] tipik bir dilde incelemeliyiz O zamandan beri veriler geldi ve bu iki grup

[0:33:18.120] gerçekten ayrıştı psikedelik derin psikiyatrik tedavilerde ve özellikle

[0:33:22.960] bağımlılık tedavisinde yeri konusunda giderek daha fazla heyecanlı ve Umut

[0:33:28.080] hale geliyoruz ve daha fazla veri gelmeye başladıkça esrar ve

[0:33:32.600] kannabinoidler le ilgili daha fazla hayal kırıklığına uğruyor ve çok daha

[0:33:36.519] temkinli çok daha korkar hale geliyoruz Evet şimdi madem bu konuyu açtın biraz

[0:33:41.799] da bundan bahsedelim Çünkü çok sayıda ebeveyn bana ulaşıyor ve çocukları yani

[0:33:46.919] çocuk derken genç yetişkinler büyük davranışsal sorunlar yaşıyor biriyle

[0:33:52.440] psikoz bile yaşadım onları ikna etmek çok zor Çünkü diyorlar ki Ama bu yas

[0:33:58.159] serbest şu kişi de içiyor bu gerçekten akıl almaz bir durum Amerika'da da aynı

[0:34:03.559] durum olduğunu düşünüyorum Peki sen ne gözlemliyor Evet gerçekten esrar

[0:34:08.040] kullanımında bir artış görüyoruz ve tam olarak söylediğin gibi federal düzeyde

[0:34:13.079] değil Ama birçok eyalette hem eğlencelik hem de Medikal amaçlarla

[0:34:19.119] yasallaştırılması özellikle ergenler arasında bunun güvenli ve tamamen sorun

[0:34:24.879] olmayan bir şey olduğu yanlış izlenimini oluş olurdu Bir diğer büyük yanılgı ise

[0:34:30.440] bunun doğal olduğudur Eğer doğal ise o zaman vücuda zararlı olamayacağı

[0:34:35.280] düşünülüyor ki bu doğaya büyük bir saygısızlık yani Doğa Eee bizim

[0:34:41.399] laboratuvarlar mızda oluşturabileceğimiz çok daha zehirli şeyler üretmiştir

[0:34:46.760] sadece bir şeyin doğal olması bunun zararsız olduğu anlamına gelmez ama

[0:34:52.119] dediğin gibi bu durum Amerika'da da böyle ve esrar kullanımında önemli bir

[0:34:57.720] Art gördük Şimdi kannabinoidler psikiyatrik bir hastalığı tedavi etmeye

[0:35:02.960] çalışan birisi açısından bakıldığında bunda herhangi bir olumsuz yan görmek

[0:35:08.119] çok zor bazı hastalar Doktor Ben kaygılıyım esrarımı içiyorum ve kaygım

[0:35:14.119] geçiyor a Bunun nesi yanlış olabilir ki Neden

[0:35:18.560] bana anksiyetemi kesinlikle tedavi edeceğini bildiğim bir şey Önermek

[0:35:23.000] istemiyorsunuz diyebilirler bu arada esrar

[0:35:28.599] kullanmasının bir numaralı nedeni anksiyete tedavisinden de ağrı

[0:35:33.040] tedavisinden de depresyon tedavisinden daha fazla ve başka herhangi bir şeyin

[0:35:37.839] tedavisinden daha fazla yaşadıkları esrar yoksunluğunu kendi kendine tedavi

[0:35:43.040] etmeye çalışmaktır Esrarı ana kullanma sebebi budur bağımlılık alanındaki

[0:35:48.640] benzetmem oldukça belirgindir birisi Depresyonda kokain alır ve depresyonu

[0:35:54.880] bir anlık düzelir maddelerin belirli bir anlık disfori depresyon kaygı

[0:36:00.599] huzursuzluk gibi durumları kısa süreli destekleyeceği gerçeği Vardır her madde

[0:36:05.880] bir noktada size bir şey verecektir belki pcp Yani halüsinasyona yol açan

[0:36:10.240] bir tür kimyasal yasaklı madde hariç ama neredeyse her şey bir anlık tedavi

[0:36:15.440] sağlar mesela alkol kaygı giderici etkiye sahiptir vodia zepin de aynı

[0:36:20.720] şekilde dünyanın pek çok yerinde anksiyete bozukluğunun tedavisi için

[0:36:24.960] endikasyona sahipler Neyse ki giderek daha sınırlı hale geliyorlar Ancak her

[0:36:31.040] halükarda hasta perspektifinden bakıldığında esrarın onlar için neden

[0:36:35.680] kötü olacağını görmek çok zordur doğaldır yasaldır semptomları

[0:36:40.560] ortadan kaldırır ve tabii ucuzdur tüm beklentileri

[0:36:46.599] karşılıyor Ama tabii uzun vadede işleri daha da kötüleştirme

[0:36:52.079] dışında esrar yüzünden anksiyetenin daha da

[0:36:56.520] kötüleşince bununla ilişkilendirilen panik bozukluğu da var psikozdan da

[0:37:01.240] bahsettin Danimarka'da yapılan ve esrarın gerçekten de şizofreniye neden

[0:37:06.240] olacağını gösteren harika çalışmalar var Evet O çalışmayı biliyorum Mark fishman

[0:37:11.760] ile bir programım vardı ve ailelere hitap ediyordu ve harika sözleri vardı

[0:37:15.960] aileler kendilerini kötü hissediyor Çünkü hayatlarının bir döneminde esrar

[0:37:19.920] içmişler Bu yüzden çocuklarına nasıl Hayır diyeceklerini bilemiyorlar O da

[0:37:24.240] şöyle diyordu Ne yani siz gençken emniyet kemerini takmadı çocuğunuzun da

[0:37:29.520] takmasına izin mi vereceksiniz Bu harika bir bakış açısı Tabii bunu sevdim bunu

[0:37:35.480] kesinlikle kullanacağım Unutmayalım ki gençliğimiz Deek ya da ebeveynlerimiz

[0:37:41.079] gençliğindeki esrarın etki gücü artmış bugünkü esrarla alakası yoktur tetr

[0:37:47.400] hidrocan abin yani TC'nin yüzdesi arttı kak ve Spice gibi sentetik

[0:37:54.880] kannabinoidler Yani bugün 20 30 yıl öncesinden çok farklı bir dünya var

[0:38:00.280] petros başlangıçta küçük moleküllerle ve büyük oluşumlarla ilgilendiğini

[0:38:05.200] söylemiştin işte kuruluşlar sosyoloji gibi konularla Peki bağımlılığın nedeni

[0:38:11.319] nedir çok fazla soru alıyorum gen kısmı var sosyal kısmı var tabii ama bir de

[0:38:17.359] sen tam olarak açıklar mısın lütfen Bence bağımlılığı klasik biyopsikososyal

[0:38:22.599] açıdan ele almak hala çok faydalı biyolojik tarafta genetik fakt söyledin

[0:38:28.720] alkol için oldukça iyi bir şekilde kanıtlanmış opioidler ve uyarıcılar için

[0:38:34.119] de oldukça sağlam bir temele dayalı Günümüzde ise davranışsal

[0:38:38.599] bağımlılıkların da genetik bir bileşeni olabileceğini düşünüyoruz özellikle

[0:38:43.160] kumar bağımlılığının üzerinde duruyorum ve kumar bağımlılığına genetik katkının

[0:38:48.400] olduğuna dair önemli kanıtlar var yani ebeveynlerimiz büyük anne ve büyük

[0:38:52.880] babalarımız gibi mi Kesinlikle öyle Bu alkolle ilgili bilgiler kadar net leşmiş

[0:38:57.800] olmasa da bunu destekleyen oldukça güçlü veriler var biyopsikososyal modelin

[0:39:03.079] psikolojik tarafı ise biraz daha karmaşık Eskiden insanların uyuşturucu

[0:39:08.280] kullanmaya sadece keyif almak için başladığını düşünürdük hepsi bundan

[0:39:12.200] ibaret sanılırdı ta ki Öz tedavi Yani kendi kendine tedavi hipotezi ortaya

[0:39:16.760] çıkana kadar bu hipotez Hayır maalesef mesele öyle değil diyor insanlar normal

[0:39:22.520] hissedip dış dünyaya kaçmak istemiyor tam tersi bir durum söz konusu insanlar

[0:39:27.480] kendilerini kötü dışlanmış ya da yabancılaşmış hissediyor ve uyuşturucuyu

[0:39:32.599] bu duyguları normalize etmek için Eee kullanıyorlar insanlar uyuşturucuyu

[0:39:37.440] Kaçmak için değil bir duyguya varabilmek için kullanıyor kendi kendine tedavi

[0:39:42.640] hipotezinin klasik varsayımıyla açıklanan bu durum 2025 yılında

[0:39:46.800] insanların uyuşturucu kullanımının psikolojik nedenlerini iki yönüyle de

[0:39:51.079] anlamamızı sağlıyor bazen insanlar keyif almak için uyuşturucu kullanıyor bazen

[0:39:56.040] de kendi kendilerini TED et için Ama kimsenin size bağımlılığın sadece kafayı

[0:40:00.680] bulmaktan ibaret olduğunu söylemesine izin vermeyin ya da kimse size

[0:40:03.720] bağımlılığın sadece kendi kendini tedavi etmekle ilgili olduğunu söylemesin İkisi

[0:40:07.800] de insanların uyuşturucu kullanmasının önemli psikolojik bileşenleridir ve

[0:40:12.920] günümüzde insanların uyuşturucu kullanmasının 3ün psikolojik Nedenini de

[0:40:18.000] daha iyi anlıyoruz o da performans artırma performans artırma daha iyi spor

[0:40:23.800] performansı için anabolik steroidler daha iyi okul performansı için

[0:40:27.960] metilfenidat ve uyarıcılar daha iyi cinsel performans için silden nafı

[0:40:32.599] tadalafil gibi erektil disfonksiyon ilaçları hakkında konuşuyorum bu

[0:40:36.640] kişilerin uyuşturucuyu keyif almak için kullandığını söylemek oldukça zor bu

[0:40:41.119] kişilerin uyuşturucuyu tedavi edilmemiş bir psikiyatrik bozukluğu kendi kendine

[0:40:45.760] tedavi etmek için kullandıklarını söylemek de oldukça zor Bu üçüncü bir

[0:40:50.440] unsur oldukça ilgi çekici ve içinde çok sayıda etik soru barındıran bir konu

[0:40:55.440] Ayrıca sağlık üzerindeki sosyal belirleyiciler devreye giriyor bu

[0:40:59.599] ajanlara kimlerin erişimi var Kim hayatında ilerleyebilir kimler bunları

[0:41:04.400] satın alabilecek Maddi güce sahip performans artırıcı ajanlarla ilgili

[0:41:09.040] birçok faktör söz konusu ve son olarak bağımlılığın üçüncü bir bileşeni var

[0:41:14.359] sosyal nedenler mikro çevreler alt kültürler hepimizin yaşadığı sevdiği

[0:41:19.240] oynadığı ve çalıştığı mahalleler Bunlar bağımlılığı çok farklı bir şekilde

[0:41:23.760] tanımlayabilir Tüm bu unsurları bir araya getirdiğinizde özellikle karmaşık

[0:41:28.480] bir biçimde bu kişiyi bağımlı hale getirebilir bu 2025'te bağımlılığı nasıl

[0:41:34.640] anladığımız temel modelidir ancak insanlara şunu hatırlatmak isterim ki Bu

[0:41:40.000] biyopsikososyal modelin büyük bir eksikliği vardır aşırıya kaçı

[0:41:46.599] oldığu bağımlılık riskinin ihmal edilebilir olduğunu öne sürer şimdi

[0:41:51.960] şöyle bir örnek vereyim 16 yaşında bir kızınız var ve

[0:41:57.480] ailesi Sigara içmiyor büyükleri Sigara içmiyor tütün bağımlılığı için hiçbir

[0:42:02.319] biyolojik risk faktörü Yok diyelim ki debes yani dikkat eksikliği ya da

[0:42:07.520] hiperaktivite bozukluğu yok Herhangi bir psikolojik sebepten dolayı kendisini

[0:42:11.920] tedavi etmiyor sigara kullanmaya neden olacak psikolojik bir durumu da yok ve

[0:42:16.000] diyelim ki sosyal çevresi arkadaş grubu Sigara içmiyor hiçbir şekilde akran

[0:42:20.960] baskısı yok sigara içmeye başlamak için sosyal bir nedeni de yok ona gidip iç

[0:42:26.400] bakalım Sen istediğin kadar sigara iç asla tütün bağımlısı olmazsın Çünkü

[0:42:32.200] bağımlılığın gerçek nedenleri olan biyopsikososyal etkilerden yoksunsun

[0:42:36.800] demek doğru olur muydu Bu tamamen delilik olur ancak bir noktada opioidler

[0:42:42.559] hakkında tam olarak böyle düşündük opioid salgınının en temelinde bir hata

[0:42:48.480] bir yanılsama yatıyor insanların biyopsikososyal risk faktörlerine sahip

[0:42:53.440] olmayanların opioid lere karşı risksiz olacağını düşün dük İşte bu yüzden

[0:42:58.559] Doktorlar bu devasa opioid dozlarını reçetelendirme başladılar temelde şöyle

[0:43:04.440] diyorlardı biyolojik risk faktörünü yok psikolojik risk faktörünü yok

[0:43:09.440] uyuşturucuyla dolu mahallede de yaşamıyorsunuz korkacak bir şey yok o

[0:43:13.760] zaman Doktorlar ardı ardına reçete yazmaya başladılar ve İşte bu yüzden

[0:43:19.359] modelimizi değiştirdik günümüzde artık bağımlılıkta sadece Biyolojik psikolojik

[0:43:25.000] ve sosyal faktörlerden değil aynı zamanda kullanılan ilaç ya da

[0:43:29.559] uyuşturucunun kendisinden de bahsediyoruz Yani bu moleküllerinin

[0:43:33.760] vücudunuza girmesi bağımlılık için bağımsız bir ek risk faktörü olarak

[0:43:38.520] kabul ediliyor 2000'li yılların başında

[0:43:43.079] reçeteli opioid bağımlısı olan insanların çoğunda hiçbir

[0:43:46.800] biyopsikososyal yani beden zihin ve Sosyal risk faktörü yoktu Onlar sadece

[0:43:53.280] bel ağrısı çeken işçiler bel ağrıları vardı doktora gittiler Doktor bu büyük

[0:43:57.640] miktarlarda opioidler reçete etti ve Farkına bile varmadan bağımlı oldular

[0:44:02.520] sanırım Anna lke % ile 60 oranında genetik bir faktör olduğunu söylüyordu

[0:44:08.160] Nora volkov da tek bir gen olmadiğini gen ve gen kombinasyonlarının olduğunu

[0:44:13.440] yazmıştı yani hangi gen olduğunu tespit etmek çok zor doğru farklı

[0:44:17.240] bağımlılıklara katkıda bulunan farklı genlerden oluşan karmaşık bir tablo var

[0:44:21.839] Ancak bu bağımlılığın genetik bileşeninin oldukça güçlü olduğu

[0:44:25.480] gerçeğini ortadan kaldırm Hi şüphe Tabii bir de şu var Birçok

[0:44:30.760] insanın Ailemizde bağımlı kimse yok dediğini Ve sonunda bağımlı olduklarını

[0:44:35.680] duyuyoruz Çünkü kullandıkları madde o kadar güçlü ki Muhtemelen tolerans yani

[0:44:40.960] alışma süreci çok hızlı bir şekil Evet sadece tolerans değil genel olarak

[0:44:45.200] bağımlılık olarak da bunun içine kokaini de

[0:44:48.280] alıyorum bağımlı olmak için bu faktörlerin hepsi gereklidir bağımlı

[0:44:52.960] olmak için biyolojik psikolojik sosyal ve kullanım zafiyetler sahip olmanız

[0:44:57.720] gerekmez daha önce de belirttiğim gibi Amerika'daki reçeteli opioid salgını

[0:45:02.920] sadece Doktorlar tarafından reçete edilen ilacı kullanan kişilerin

[0:45:07.040] bağımlılığa yakalanmasıyla başlamıştır Bir süre öncesine kadar Atsız alkolikler

[0:45:12.480] ve diğer bazı yardım programları bile şöyle diyordu Eğer bir doktor ilacınızı

[0:45:17.240] reçete ederse o zaman bu iyi bir şeydir ve ilacı doktorunuzun reçete ettiği

[0:45:22.200] şekilde alırsanız o zaman bunda herhangi bir sorun olmaz yiin

[0:45:27.839] artık böyle düşünmüyoruz Çünkü opioid bağımlısı olan Tüm bu insanlar reçeteli

[0:45:32.319] opioid yani opioidler genellikle ağrı kesici olarak kullanılan ve bağımlılık

[0:45:37.119] yapabilen maddelerin bağımlısı olan insanların çoğunluğu doktorun reçete

[0:45:41.319] ettiğinin üzerinde ve ötesinde tek bir hap bile almamıştır bu çok az bilinen

[0:45:46.520] bir gerçek Bazı insanlar bağımlı İnsanların bu ilaçları doktor doktor

[0:45:51.119] dolaşıp reçete yazdırdıkları düşünüyor ama hayır insanların çoğunluğu Aslında

[0:45:56.000] ilaçları sadece doktorlarının reçete edildiği şekilde alıyordu petros hep

[0:45:59.960] negatif şeylerden bahsettik dilersen son bölümümüzde biraz da tedavi konusuna

[0:46:03.599] değinelim Eee Türkiyede mücadele ettiğimiz şey maalesef Rehabilitasyon

[0:46:08.160] merkezlerimiz Yok bazı tedavi dedikleri şeyler var 10 gün 15 gün kadar süren ama

[0:46:13.880] daha çok stabilizasyon la Detoks karışımı gibi ancak kişinin

[0:46:17.760] davranışlarını da değiştirmesine yardımcı olacak gerçek tedavi

[0:46:21.720] merkezlerine Sahip değiliz Bu yüzden tedavi etmek zorlaşıyor Eğer finansal

[0:46:27.079] olarak karşılayabiliyor lsa insanları çoğu zaman Amerika'ya göndermeye

[0:46:30.960] çalışıyorum Bunun dışında Burası döner kapı gibi girip girip çıkıyorlar ve

[0:46:35.640] hepiniz yani tüm hekimler sürekli detoksa girip çıkmanın ya da onar gün

[0:46:40.680] yatılı kalıp akabinde Kullanıma dönmenin çok daha tehlikeli olduğunu

[0:46:44.280] söylüyorsunuz Neden böyle söy seni anlıyorum Amerika'da durum Belki biraz

[0:46:49.040] daha iyi ancak yetersiz hizmet alan çok sayıda kişi var ve söylediklerin

[0:46:55.240] Amerika'nın Büyük bir kısmı için de geçerli Eğer bunu tek bir şeye

[0:46:59.670] [Müzik] indirgeyen aile hekimlerini ve

[0:47:05.760] poliklinik sistemini devreye sokmak bunu 30 yıl önce Depresyonda yaptık ve büyük

[0:47:11.040] bir başarı elde ettik depresyon Eskiden sadece psikiyatristler ve Psikologlar

[0:47:16.319] tarafından tedavi edilirdi daha sonra belki de ilaçların

[0:47:21.319] ssrı ve senr gibi ilaçların güvenliği nedeniyle büyük bir başarıyla uzman

[0:47:26.920] muayenehanesinde polikliniklere taşındı Elbette hala depresyon görüyoruz ve

[0:47:31.640] Elbette hala Uzmanlar karmaşık vakaları görüyor ancak depresyon tedavisinin

[0:47:36.319] büyük çoğunluğu bir tür Aile hekimliğinde gerçekleşiyor benzer bir

[0:47:40.319] şeyin bağımlılık konusunda da olması gerektiğini düşünüyorum bunun tüm

[0:47:44.040] vakalar için yeterli olacağını söylemiyorum kesinlikle karmaşık vakalar

[0:47:48.359] olacaktır diğer psikiyatrik bozukluklarla komorbiditeler yani eşlik

[0:47:52.480] eden hastalıklar kesinlikle özel tedavi gerektirecektir ancak bağımlılık

[0:47:57.720] tedavisi yükünün Büyük bir kısmı Aile hekimliğinde ele alınabilir bu

[0:48:02.760] bahsedeceğim iki bağımlılık için ya da 2 bu5 bağımlılık Benim düşündüğüm iki

[0:48:08.920] bağımlılık tütün ve opioidler bu konuda aile hekimleri ve diğer hizmet

[0:48:13.160] sağlayıcılar harika işler yapabilir Ben neden mi bahsediyorum tütün kullanan

[0:48:17.800] birine Champix veya zban veya nikotin yerine geçebilecek tedaviler yani

[0:48:23.079] nikotin replasman tedavileri uygulamak opioid kullanan birine buprenorfin

[0:48:27.480] başlatmak gibi tütün ve opioidler için sahip olduğumuz ilaçlar son derece

[0:48:32.000] güçlüdür ve birçok hasta için harika bir iş çıkarırlar güvenli ve etkili ilaçlara

[0:48:37.200] sahip olduğumuz bir diğer bozukluk ise alkol bağımlılığı dır aile hekimleri ve

[0:48:42.119] diğer sağlık hizmeti sağlayıcıları alkol konusunda da çok iyi çalışmalar

[0:48:46.599] yapabilirler özellikle Atsız alkolikler gibi karşılıklı yardım gruplarıyla

[0:48:51.440] birlikte ancak işler uyarıcılar kanabisi söz konusu olduğunda daha karmaşık ve

[0:48:58.680] daha zor hale gelir Z hale ama aile hekimliği ve poliklinik sağlık

[0:49:03.520] sisteminin devreye sokulmasının doğru yönde atılmış büyük bir ilk adım

[0:49:07.200] olduğunu düşünüyorum üzün ver seni biraz zorlayın senin için ideal tedavi nedir

[0:49:12.880] yatarak tedavide mesela bağımlılığa göre değişir Örneğin bahsettiğim gibi tütün

[0:49:19.000] ve opioidler için en etkili en güçlü tedavi ilaçlardır ve o kadar güçlüdürler

[0:49:24.440] ki hastalığın yükünü omuzlarında taşıyabilirler alkol söz konusu

[0:49:28.799] olduğunda ilaçlar yardımcı olabilir ancak 12 basamak programlarının ve Atsız

[0:49:34.119] alkoliklerin alkol kullanım bozukluğunun tedavisinde dünya çapında harika bir iş

[0:49:39.359] çıkardığını söyleyebilirim uyarıcılar söz konusu olduğunda ise Muhtemelen

[0:49:44.319] koşullu ödüllendirme yönetimidir koşullu ödüllendirme yönetimi tercih edilen

[0:49:49.720] müdahale olacaktır bdt yani Bilişsel davranışçı terapi motivasyonel görüşme

[0:49:56.079] hem davranışsal bağımlılıklar hem de madde kullanım bozuklukları olmak üzere

[0:50:01.160] hemen hemen tüm farklı bağımlılıkları kapsar Bilişsel davranışçı terapi veya

[0:50:06.280] motivasyonel görüşme konusunda eğitim almış biri hastalarımız la Pekala harika

[0:50:11.640] bir iş çıkarabilir farkındalık bağımlılık tedavisinde ortaya çıkan bir

[0:50:16.119] diğer önemli bileşendir ve eğer farkındalık tedavisi sağlama becerisine

[0:50:20.960] sahipseniz Bu da son derece yararlı olabilir Ve tabii ki yine tüm

[0:50:25.520] bağımlılıklar için eşlik eden psikiyatrik ve diğer tıbbi bozuklukların

[0:50:29.520] tedavisi başarının şansını önemli ölçüde artıran bir faktör olarak kabul edil

[0:50:34.640] hsın biliyorsun seninle staj yapmaya başladığımda Total abstinans Yani

[0:50:39.839] tamamen ayıklık modelini öğrenmiştim fakat sizin programı görünce Açıkçası

[0:50:44.760] beni çok şaşırttı zarar azaltma programıyla bunun nasıl mümkün

[0:50:50.760] olabileceğini düşündüm biraz şaşırdım Ama zamanla alıştım zarar azaltma nedir

[0:50:56.240] tam olarak açıklayabilir misin Eee sen bağımlılık enstitüsünde yken Belki 15-20

[0:51:01.920] yıl öncesinden bahsediyoruz abstinans Yani tamamen uzak durma modelleri ile

[0:51:06.960] zarar azaltma modelleri arasında büyük bir savaş vardı ve savaş bitti zarar

[0:51:12.119] azaltma kazandı Hem de tamamen kazandı Yani herhangi bir uzman olup da zarar

[0:51:17.400] azaltmayı benimsememiz mümkün değil Eğer zarar azaltmaya karşıyım derseniz

[0:51:22.799] geçmişte kalmış bir cahil olarak görülür ve ciddiye alınmazsa

[0:51:27.240] ama zarar azaltma bir anlamda şemsiye bir terimdir Elbette çok geçerli bir

[0:51:33.200] yönelim burada öncelikli Kaygımız hastalarımız için zararı azaltmak

[0:51:38.280] olduğunu söylüyoruz ama bu sadece bir şemsiye Terim o kadar geniş ki Zaman

[0:51:43.920] zaman anlamsız hale geliyor Elbette tüm tıpta hastalarla ilgilenirken Yaptığımız

[0:51:50.200] her şeyde zararı azaltmaya çalışırız Bunu söylemeye bile gerek

[0:51:55.520] yok dolayısıyla daha sivri bir tartışma yapmak istiyorsanız O zaman bu daha çok

[0:52:01.079] bir moderasyon yönetimi haline gelir ölçülü yönetim ne zaman faydalı olur ve

[0:52:05.960] ne zaman olmaz çünkü zarar azaltmanın Diğer kısımları diyelim ki hiv riskini

[0:52:11.920] azaltmak için iğne değişimi veya opioid kullanım bozukluğu için metadon ya da bu

[0:52:17.160] [Müzik] prenormal

[0:52:22.359] için ılımlılık yönetimi ya da kristal Metamfetamin için ılımlılık yönetimi

[0:52:27.960] Bunlar oldukça tartışmalı konulardır ve ele alınması o kadar da kolay değil Evet

[0:52:34.559] ağır içiciliğin azaltılmasını önemli bir araştırma sonucu olarak

[0:52:39.200] değerlendiriyoruz Eskiden alkol araştırmalarında sadece kaç gün içki

[0:52:43.440] içmediğiniz bakardık Bu bakış açısı artık Kaç gün yoksunluk yaşadığınıza ve

[0:52:49.480] kaç gün ağır içki içmeyi azalttığını bakmak olarak değişiyor Dolayısıyla

[0:52:54.520] diyelim ki alkol araştırmalarında bu sonuçların her iki tarafını da

[0:52:59.359] değerlendiriyoruz bugün geldiğimiz nokta bu devam eden belirli tartışmalar var

[0:53:04.480] Ancak zarar azaltmaya yönelik genel yönelim konuşmaya gerek olmayacak

[0:53:08.359] şekilde programı şu soruyla bitirelim bağımlılık alanındaki gelişmelerde seni

[0:53:12.880] heyecanlandıran şey nedir Tabii varsa bu alanda bizi bekleyen tüm alanı

[0:53:17.480] değiştirecek gelişmeler var mı Tabii varsa kısmını

[0:53:20.960] sevdim Bunu neden dediğimi sana söyleyeyim çünkü benim asıl ilgi alanım

[0:53:26.480] ılık için yeni tedaviler bulmak [Müzik]

[0:53:31.040] değil daha çok zaten çok çok iyi çalıştığını bildiğimiz tedavileri alıp

[0:53:36.359] bu tür bilgileri yaymak ve elimizdeki bu tür çok güvenli ve etkili tedavileri

[0:53:41.440] bunlardan faydalanabilecek pek çok insana uygulamak maalesef geniş kitleler

[0:53:46.920] ya bu tedavileri bilmiyorlar ya da bunlara erişme imkanları yok ya da

[0:53:52.000] doktorları bunlar hakkında hiçbir şey bilmiyor Dolayısıyla bu daha çok

[0:53:56.920] halihazırda bildiklerimizin kesinlikle ihtiyaç duyulan yerlerde uygulanması

[0:54:03.400] meselesi beni gerçekten heyecanlandıran da bu Eğer bu prenormal bilecek herkesin

[0:54:09.920] bu [Müzik]

[0:54:15.359] prenormal bilecek herkesin Bu yöntemle tedaviye

[0:54:20.880] erişimi olsaydı bu beni gerçekten çok heyecanlandırır dı Çok teşekkür ederim

[0:54:26.559] bu program Benim için de harika ve yeni bilgilerle dolu idi Çünkü bağımlılık

[0:54:30.400] konusunda en Yetkin hekimlerin başında geliyorsun ve ben de birçok yeni bilgi

[0:54:34.599] Öğrenmiş oldum zaman ayırdığın için teşekkürler petros Seni görmek harikaydı

[0:54:39.920] Esra beni Ayık kafaya kabul ettiğin için çok ama çok teşekkür ederim

*Transkript YouTube'dan alınmıştır.