[0:00:00.199] Bana en sık sorulan soru şu her gün su doku yapmalı mıyım Öncelikle ben sud

[0:00:04.720] dokudan nefret ederim bugüne dek hiç bu tür bir bulmaca çözmedim yaşam tarzı

[0:00:09.160] büyük ölçüde kişiliğinizle ilgilidir Ben bunun öz saygı ile ilgili olduğunu

[0:00:14.559] düşünüyorum vücuduma gerçekten saygı duyuyorum ve buna çok dikkat etmek

[0:00:20.039] istiyorum Çünkü gerçekten Başarılı bir şekilde yaş almak istiyorum Yani benim

[0:00:24.680] bir doktor olduğumu unutun Bu bir insan olarak çok önemli ben Esra Çavuşoğlu 18

[0:00:32.079] yıldır Ayık bir hayat yaşıyorum bağımlılık hastalığı ile mücadelem beni

[0:00:36.239] beden ve zihin performansımı iyileştirmek Hayat kalitemi artırmak

[0:00:40.239] daha sağlıklı ve uzun yaşamak için yeni yöntemler cihazlar ve takviye ürünler

[0:00:45.239] araştırmaya yönlendirdi bağımlılık hastalığı biohacking ve longevity

[0:00:49.440] alanlarındaki kendi deneyimlerimden dünyadaki son gelişmelere çığır açan

[0:00:53.320] girişimcilerden uzman akademisyenlere yıllardır yaptığım sohbetler artık her

[0:00:57.199] hafta Ayık kafa podcastte Ayık kafa podin bugünkü bölümünde konuğum Doktor

[0:01:02.199] diler Acar ile Alzheimer hastalığının tüm toplumda artışını nedenlerini ve

[0:01:06.880] tedavi yöntemlerini konuşuyoruz dror dyler Boston

[0:01:10.880] massachusetts'te eğitim görmüş ve bu alanda 30 yılı aşkın deneyime sahip bir

[0:01:14.960] nörolog davranış nörolojisi ve nöropsikiyatri alanında güçlü bir

[0:01:18.560] geçmişe sahip olan Doktor diler Demans üzerine araştırmalar yapmış ve brigham

[0:01:22.600] kadın hastanesi ile Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesinde kapsamlı çalışmalarda

[0:01:26.360] bulunmuştur klinik ilgi alanları arasında Demans alzheimer hastalığı

[0:01:30.439] öğrenme güçlüğü hareket bozuklukları ve nöropsikiyatri yer almaktadır şanslıyız

[0:01:35.479] ki uzun yıllar sonra ülkemize döndü ve şu anda İstanbul'daki Amerikan

[0:01:40.000] hastanesinde Uzman Doktor olarak görev yapıyor beni çok şaşırtan bir şey var O

[0:01:46.719] da bu kanalı sık sık izleyen çok sayıda izleyici kanala abone değil bu nedenle

[0:01:51.600] sizden bir aksiyon almanızı rica edeceğim abone olduğunuzda bu programı

[0:01:54.799] daha iyi hale getirmemize dünyanın önde gelen uzmanlarına erişmemizi ve

[0:01:58.200] nihayetinde size daha fazla değer sun yardımcı olacak sizden tek istediğim

[0:02:02.000] abone ol butonuna basmanız ve karşılığında söz veriyorum Ayık kafayı

[0:02:05.880] her gün daha iyi hale getireceğiz Merhabalar deer hanim Hoş geldiniz

[0:02:10.200] Sizinle uzun zamandır bu konuşmayı yapmayı bekliyordum ve çalışmalarınızı

[0:02:14.120] takip ediyordum Nihayet bir aradayız Ne hakkında konuşmak istediğimi

[0:02:18.120] biliyorsunuz Bu sizin uzmanlık alanınız dünya genelinde Alzheimer hastalığında

[0:02:23.680] büyük bir artış var Amerika'daki rakamları biliyorum Türkiye'den emin

[0:02:27.560] değilim Ama artık Türkiye'de olduğunuza göre belki birkaç örnek verebilirsiniz

[0:02:31.920] Bu hastalık gerçekten insanların hayatını mahvediyor Özellikle de bakım

[0:02:36.560] verenler açısından bunu gözlemliyorum Bununla ilgili birkaç belgesel izledim

[0:02:41.879] insanlar alzheimer'lı eşlerinin bakımı için

[0:02:45.680] başlangıçta Evet tabii ki onun bakımını üstlendim gibi düşünüyorlar Çünkü henüz

[0:02:51.239] sadece durumun başındalar ama sona doğru İzlediğim bir belgeselde bir polis

[0:02:57.440] memurunun şöyle dediğini duydum silahı kafama dayayıp tetiği çekmeye hazırım

[0:03:03.480] Yani bu durum sadece hastayı etkilemiyor etrafındaki Herkesi de etkiliyor ve

[0:03:09.400] Görünüşe göre iyi bir yere ilerlemiyor hiçbir şey değişmiyor çok sayıda içerik

[0:03:15.280] izledim ve bazı doktor ve hastaların söylediği şu açıklama aklıma çok yattı

[0:03:21.360] ilaçlar yalnızca hastalığın ilerlemesini yavaşlatıyor bazıları % 13 bazıları % 25

[0:03:29.280] kadar bu kadar korkunç bir hastalığın seyrini Neden yavaşlatın ki Oysa durumu

[0:03:35.799] kısa kesip sonlandırmak daha mantıklı olabilir Ayrıca bir tanım da vardı ki bu

[0:03:42.159] biraz komik Tabii o da şu el musk size geliyor ve harika bir roket yaptım bu

[0:03:49.879] roket Normalde patlayacağı zamandan 20 dakika daha geç patlayacak diyor bunu

[0:03:54.640] kabul eder misiniz İşte bu insanların Alzheimer ilaçları ilgili düşüncelerini

[0:03:58.920] yansıtıyor yani ilaçlar sadece hastalığın ilerlemesini yavaşlatıyor ama

[0:04:03.120] tam olarak tedavi etmiyor ancak hem Amerika'da hem Türkiye'de sizin de dahil

[0:04:07.799] olduğunuz uluslararası çalışmalar gördüm ve bazı ilaçların işe yaradığını

[0:04:11.640] insanların ilerleme kaydettiğini gördüm bu konuda çok kafam karışık yaşam

[0:04:15.799] tarzları ve bu konuda başka birçok sorun var ama önce şuradan başlayalım mı

[0:04:19.120] demander Alzheimer ner Demans her türlü bilişsel gerilemeyi ifade etmek için

[0:04:24.800] kullandığımız bir çatı terimdir bu bilişsel gerileme hafıza görsel mekansal

[0:04:29.280] yetenek dil veya iç görü ve değerlendirebilme yetisi gibi farklı

[0:04:33.000] bilişsel alanlarda olabilir Ve bu bilişsel gerilemeler herhangi biri

[0:04:37.720] günlük yaşam aktivitelerinizi etkiler ve artık bağımsız olamazsınız işte demansın

[0:04:42.919] tanımı budur Ayrıca demansın alt türleri de var çünkü Demans ve Alzheimer halk

[0:04:47.800] arasında oldukça kafa karıştırıcı terimlerdir bana Demans tanısı konduğu

[0:04:52.440] için şanslıyım Çünkü en azından Alzheimer hastası değilim derler ki bu

[0:04:57.000] çok büyük bir yanılgıdır evet Dem anınız var Bu da büyük olasılıkla Alzheimer

[0:05:02.960] hastalığınız olduğu anlamına geliyor Çünkü demanslar % 60 ila 70'i Alzheimer

[0:05:09.280] hastalığından kaynaklanıyor Alzheimer en yaygın Demans türüdür ve esas olarak

[0:05:14.759] kısa süreli hafızanızı etkileyerek ilerler ve diğer bilişsel alanların

[0:05:19.360] hepsini etkisi altına alır Başka Demans türleri de var Ancak en yaygın olanı

[0:05:24.960] Alzheimer yani birbirlerine çok benzerler Evet eğer Alzheimer

[0:05:28.720] hastalığınız varsa demansın da vardır ve demansın varsa Büyük olasılıkla

[0:05:33.600] Alzheimer hastalığınız vardır yani bir anlamda iç içe geçmiş durumdalar Peki ne

[0:05:39.120] yapıyoruz öncelikle doğru teşhisin çok önemli olduğunu düşünüyorum birçok kişi

[0:05:44.360] artık hatırlayamıyorum gibi kişisel bilişsel şikayetlerle geliyor önce

[0:05:48.919] Geçmişe dair detaylı bir değerlendirme yapıyor ardından laboratuvar ve bilişsel

[0:05:53.520] testler gerçekleştiriyoruz genellikle MR çekiyoruz bu Bete taramasından yani

[0:05:58.520] bilgisayarlı tomografiden daha etkilidir ardından klinik bir tanı koyuyoruz

[0:06:02.880] Alzheimer hastalığı ilk kez tanımlandığında beri 100 yıldan fazla

[0:06:07.080] bir süre geçti ama o zamandan bu yana çok yavaş ilerleme kaydettiğimiz

[0:06:12.199] söylemeliyim çünkü Bence Çok karmaşık bir hastalık bu yüzden hala başımızı

[0:06:16.840] kaşıyarak buna Neyin sebep olduğunu nasıl başladığını ne olduğunu Düşünüp

[0:06:21.560] duruyoruz Bence şu anda Alzheimer hastalığının nöropatoloji hakkında iyi

[0:06:27.560] bir gelişme var hastalık amiloid birikimi ile başlıyor Bu ardından Hücre

[0:06:34.479] içindeki T protein birikimi olan T patolojisini takip ediyor bu durum

[0:06:40.840] sinaps kaybı nöroinflamasyon ve nöron sağlığını da içeren nörodejenerasyon

[0:06:47.120] neden oluyor ve bu şekilde devam ediyor bu

[0:06:51.520] zincir içinde en önemli soru amiloid neden biriktiği ve bununla ne

[0:06:56.800] yapabileceğimiz dirir

[0:07:01.160] açıklayabilir miyiz Çünkü dinleyicilerimiz amiloid plağının ne

[0:07:04.319] olduğunu bilmiyor olabilir bu çok Komplike bir kelime

[0:07:08.879] amiloid Normalde beyinde bulunan bir protein ama bir sebepten

[0:07:13.560] dolayı çözülmeyen şekli beyinde birikiyor Yani

[0:07:18.599] bunu tanımlamanın en basit yolu bu bu süreç hücre dışında başlar ve

[0:07:26.160] hücreyi etkiler sonrasında hücre içinde biriken T adı verilen başka bir sı dışı

[0:07:34.440] proteinin oluşumuna yol açar t hücre içinde karmaşık yapılar oluşturur Bu

[0:07:41.520] yapılar inflamasyona sinir bağlantılarının

[0:07:45.759] kaybına Ve sonunda sinir hücresinin zarar görmesine neden olur beynin

[0:07:52.039] neresinde olduğu önemli mi Çünkü biliyoruz ki beynin hangi

[0:07:56.360] bölgesinde olduğuna bağlı olarak bazen duygular Haza bazen de bilişsel işlev

[0:08:01.800] değişiyor her Demans türü kendine özgü bir başlangıç noktasına sahiptir

[0:08:06.039] alzheimer'ın başlangıç noktası oldukça ilginçtir Alzheimer her zaman önce

[0:08:10.479] beynin hafıza ve yön bulmayla ilgili bölgesinde başlar ardından hafıza

[0:08:14.319] merkezini etkiler ve sonrasında beynin diğer bölgelerine

[0:08:19.360] yayılır Alzheimer hastalığının daha tipik bir şekli vardır Buna arka

[0:08:24.120] kortikal atrofi denir Bu durum görsel bir Varyant olarak ortaya çıkar Bu durum

[0:08:29.639] kafa larında başlar ve arka kafa ile bölge arasındaki Yolları etkiler

[0:08:33.880] beyindeki yönetici işlev bozukluğunun bir türü var bu durum ön beyni etkiler

[0:08:38.159] bu kişinin durumuna göre farklılık gösterir Ayrıca birincil progresif afazi

[0:08:42.519] adı verilen çok belirgin bir Demans türü vardır Bu durum konuşmayı etkiler

[0:08:47.440] konuşma yetisinin bulunduğu bölgede başlar yani Hastalık beynin değişik

[0:08:52.160] yerlerinde başlayabilir ancak nörodejeneratif bir hastalık olduğundan

[0:08:57.200] zamanla beynin her yerini etkiler teknoloji ve tıbbın gelişmesine rağmen

[0:09:02.959] nörodejeneratif hastalıklar için halen bir çözüm yok MS ya da başka bir

[0:09:08.760] hastalık başladığında durdurulamıyor Hatta daha kötüye gidiyor sizinle ilk

[0:09:14.480] kez nişan taşında tanıştığımda Alzheimer hakkında çok fazla Detay bilmiyordum

[0:09:20.040] Sadece çaresiz bir hastalık olduğunu ve nelere sebep olduğunu

[0:09:24.519] biliyordum Tabii birçok insan genetikten bahsediyordu fakat siz de bunun genetik

[0:09:28.839] bir hastalık olmadığını söylediniz aklımda bu bilgi yer etti sonra

[0:09:32.600] araştırmaya başladım Türkiye'deki rakamları bilmiyorum Fakat Amerika'dan

[0:09:37.480] aldığım rakamlar bu gene sahip olmayan nüfusun %

[0:09:42.920] ila 14'ü Alzheimer hastalığına yakalanabilir apoe 4 geni Eğer sizde

[0:09:52.640] varsa bu yaklaşık % ya da daha az daha az %

[0:10:00.440] ama 2 Apo 4 aliniz varsa o zaman yüksek risk altındasınız çok daha yüksek bir

[0:10:06.120] risk risk geni Ayrıca genetik bir Alzheimer hastalığı türü de vardır bu

[0:10:12.560] tür kalıtsal olarak baskın bir formdur kalıtsal olarak baskın alzheimer'a neden

[0:10:18.680] olan üçgen vardır Bu durum çok nadir görülür ama mevcuttur apoe ise daha

[0:10:24.680] yüksek risk taşıyan bir gen olarak kabul edilir Tabii ki alz ilili yaklaşık

[0:10:30.360] farklı gen daha Evet bua geleceğim çünkü Dün burada bir psikiyatristi ağırladım

[0:10:34.920] ve birçok konudan bahsettik kayıttan önce kan beyin

[0:10:39.560] bariyerini aşabilen şeyler hakkında konuşuyorduk toksinler ağır metaller

[0:10:46.160] ağızdan gelen hastalıklar bağırsak bakterileri gibi her şey beynimize

[0:10:52.480] ulaşabiliyor ve bazı otoriteler hastalığın sebebinin bu toksinler

[0:10:57.240] olduğunu söylüyor O da ş yanıt verdi toksinler her yerde var O zaman neden

[0:11:04.160] kız kardeşimde var da bende yok Bu da beni

[0:11:08.240] Düşündürdü bu hastalığın kriteri nedir Yani koruyucu genler de var Tamam

[0:11:16.040] Öncelikle bunu test edebilir miyiz koruyucu bir gen var biliyorsunuz Bu

[0:11:20.639] konuda çok fazla söylenti var ama bence henüz O noktada değiliz ama bazı

[0:11:25.560] koruyucu faktörler var Her şeyden önce bu bizim eğitimimiz

[0:11:29.839] Öyle değil mi bilişsel rezerv dediğimiz şey yani ne kadar eğitimli olursanız ne

[0:11:34.959] kadar çok ağ oluşturursanız Kazancınız o kadar artar Yani bu çok önemli bir

[0:11:39.839] faktör bir diğer önemli faktör de apoe tipiniz Eğer tip ikiniz varsa ap'nin 3

[0:11:46.920] tipi vardır 2 3 ve 4 4 Alzheimer hastalığı riskini artırır ve

[0:11:52.600] başlangıcını azaltır e2 ise koruyucudur eğer bu e2 sizde varsa bu harika sonrası

[0:12:00.200] sizin yaşam tarzınıza bağlı Aslında Eğer hipertansiyon hiperlipidemi diyabet

[0:12:06.120] obezite veya Metabolik sendrom gibi serebrovasküler risk faktörlerin Yoksa

[0:12:11.360] bu çok önemlidir bu durum çok faktörlü dür ve bu da kız kardeşinizin bu durumu

[0:12:16.600] yaşamasının nedenini sizin ise yaşamamanız sebebini Açıklar neden

[0:12:21.880] nüfusun % ila 14'ü etkileniyor bunu küresel ölçekte düşünelim her yerde aynı

[0:12:29.199] olduğunu varsayalım Eğer bunun genetik Bir nedeni yoksa bu neden

[0:12:35.079] oluyor çünkü şu anda İnsanların en büyük korkusu bu yaş en büyük etken bunu

[0:12:40.160] hafife almayın artık çok daha uzun yaşıyoruz Dün gece bir klasik müzik

[0:12:45.320] konserinde diim mendelson ve mahler çaldılar mahler 51 yaşında mendelson ise

[0:12:52.360] 38 yaşında öldü yani 1800'lerde ne kadar genç vefat

[0:12:58.320] ettiklerine inanamadım yani biz çok daha uzun yaşıyoruz ve yaş Her şeyden önce en

[0:13:05.079] büyük risk faktörüdür 85 yaşından sonra riskimiz neredeyse % 40'tır % 30 ila 40

[0:13:12.240] kadar bir risk ki bu en büyük risktir yani çok daha fazla obez çok daha fazla

[0:13:17.760] serebrovasküler risk faktörüne sahibiz ve Bence stres de dahil olmak üzere

[0:13:22.760] çevresel faktörler depresyon uykusuzluk hepimizi

[0:13:28.120] etkiliyor ciğerlerinize giden oksijen kapasitesinin düşük olması ve hava

[0:13:33.079] kirliliği de etkiliyor kesinlikle Bunların hepsi çok önemli İşte bu yüzden

[0:13:37.320] giderek daha fazla görüyoruz Ayrıca daha fazla farkındalık var hatırlarsanız

[0:13:41.639] anneanne ve Dedemize bunamış derdik ama hayır Büyük olasılıkla demanslar vard

[0:13:46.600] merak ediyorum 30 yıl önce Amerika'ya ilk gittiğinizde durum nasıldı Çünkü şu

[0:13:51.839] anda saydığınız Tüm bu fonksiyonel Tıp yaklaşımı kirlilik toksinler paketli

[0:13:57.279] gıdalar ve diğer şey bu fonksiyonel Tıp hareketi ve ardından

[0:14:02.920] levity ile insanların farkındalığı arttı ondan önce kimse hiçbir şeyi

[0:14:08.399] umursamıyordu Muhtemelen bu olumsuz faktörler daha azdı Ama siz Amerika'ya

[0:14:13.560] gittiniz İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun oldunuz sonra dukea

[0:14:19.000] gittiniz değil mi Hayır önce yayı gittim ama New Haven sevmed çokmuş demek

[0:14:26.560] newen şehrini sevmediğiniz iin b ç [Müzik]

[0:14:32.440] iyiymiş sadece bir geçiş dönemiydi hemen B gittim ve davranışsal Tıp bilişsel

[0:14:39.800] nöroloji alanında Öncü Profesör Doktor Marcel meşulam ile tanıştım ve eşi

[0:14:46.720] Sandra da çok önemli bir nöropsikolog 2 yıl boyunca sınavlarıma

[0:14:53.279] hazırlanırken onlar araştırma ası olarak

[0:14:58.040] çım Hayal olduğunu söylemişlerdi ve bu da beni çok motive etti boston'da

[0:15:03.079] uzmanlık yapmak oldukça zordu çok rekabetçi bir alandı Bu nedenle birkaç

[0:15:08.040] referans topladım alandaki her şeyi öğrenmeye çalıştım ve sonunda bu işte

[0:15:12.120] yer almaktan büyük bir mutluluk koydum şekilde başlamış oldu Eee Türkiye'de

[0:15:19.000] genel Tıp eğitimi aldım ama tüm uzmanlığım Amerika'da yaptım evet

[0:15:24.399] anladım tamam 30 yıl önce eminim ki çok daha az bilgi ve Araştırma çalışmaları

[0:15:31.600] vardı Bu nedenle Hastalığın ne olduğu daha bilinmiyordu

[0:15:37.680] öyleydi ve sonra çok iyi hatırlıyorum ilk ilacın çıktığı yıl 1996 ydı Done

[0:15:44.240] peil ve yeni fda onayı almıştı Ne kadar mutlu olduğumuzu anlatamam En azından

[0:15:50.680] insanlara verebileceğimiz bir şey vardı artık Gerçi Evet bu bir tedavi değildi

[0:15:55.880] ve hala tedavisi yok ama hastalığı atıyordu ki bunun neden önemli

[0:16:00.880] olduğundan bahsedeceğim yepyeni bir dönemdi bına ilk geldiğimde beyin hasarı

[0:16:07.160] ve hiv demansı üzerine çalıştım düşünebiliyor musunuz hiv demansı hiv

[0:16:12.639] gerçekten beyne giriyor ve çok derin bir demansa neden oluyor ama artık bunu

[0:16:17.720] görmüyoruz bile Neden mi Çünkü hivi tedavi

[0:16:22.680] edebiliyoruz Anladığım kadarıyla demansa sebep olan hivi virüsünü tedavi

[0:16:27.079] ettiğiniz için yani sebbi tedav dikat etmemiz gereken çok yol var çünkü Bence

[0:16:31.560] hala bilmemiz gereken çok şey var ama her gün bir şeyler öğreniyoruz Ama şu

[0:16:37.519] anda elde edebildiğimiz biyolojik göstergelere Bakıyorum da Demans tanısı

[0:16:42.360] için bir kan testi yapabilmemiz bile 100 yılı aşkın bir süre aldı programım Ayık

[0:16:48.120] kafa insanların yaşam tarzlarına bağımlılığa hava kirliliği Hormonlara ve

[0:16:53.720] diğer önemli konulara dikkat etmeleri gerektiğini vurgulayan bir program Çünkü

[0:16:59.199] bu bilgilere doktorlara ya da takviyeler sadece azınlık bir grup ulaşabiliyor ve

[0:17:04.480] çoğu bilgi de İngilizce Ben de bu doğru bilgileri yaymak istedim Ancak hala

[0:17:09.839] hormon replasman tedavisi ve Alzheimer hastalığının ilişkisi ve bu

[0:17:15.360] hastalıkların tedavisi veya nedenleri gibi konularda zıt iki görüşün var

[0:17:20.799] olduğunu net bir şekilde gözlemliyorum bu alanda uzmanlaşmış Doktorlar ister

[0:17:27.039] kalp beyin böbrek gibi alanlarda olsun büyük resmi göremiyorlar yalnızca tek

[0:17:33.160] bir organa odaklanıyor Anladığım kadarıyla siz bu konuları ele alırken

[0:17:38.679] fonksiyonel Tıp demesen bile durumu durdurabilecek veya tersine

[0:17:43.720] çevirebileceğimiz yönünde bazı fikirler paylaşıyorsunuz bu konuya geri döneceğim

[0:17:49.720] gördüğüm kadarıyla bir kişi yaşam tarzına toksinlere kanınızdaki

[0:17:56.520] mikroplastiklerin beyninize geçebileceği aen kal ve Bey etkilerine ve ağır

[0:18:03.360] metallere dikkat ettiğinde bu faktörler Demans ve diğer sağlık sorunları

[0:18:08.720] üzerinde önemli bir etkiye sahip olabiliyor bu şekilde yaşamanın zor

[0:18:13.919] olduğunu biliyorum ama en azından bilgi ve farkındalık çok önemli insanlar

[0:18:18.640] benimle dalga geçiyor ama

[0:18:29.520] inanan bile her iki bakış açısına da inandığınızı görüyorum ancak 30 yıl önce

[0:18:35.960] ilaçlara ek olarak yaşam tarzının hastalık üzerindeki etkisini hiç

[0:18:40.760] düşündünüz mü tabii Çünkü bir nörolog olarak benim için beyin sağlığı boynun

[0:18:46.480] altıyla da birebir bağlantılı bu bağırsaklarınız damar sağlığınızla karın

[0:18:52.760] yağın diyetiniz her şeyle alakalı Bu yüzden hastalarım

[0:18:59.080] olduğunu düşünüyorum hep şunu söylüyorum Lütfen kilo almayın lütfen

[0:19:03.280] kolesterolünüzü insülin direncinizi hemoglobin A1C seviyenizi normal

[0:19:08.840] aralıklarda tutun sigara içmeyin aşırı alkol tüketmeyin Aktif olmaya dikkat

[0:19:14.919] edin egzersiz yapın sosyal olun beyninizi aktif tutmaya çalışın Yani

[0:19:20.480] tekrar ediyorum bunun bir yaşam tarzı olduğunu düşünüyorum mind buradaydı ve

[0:19:26.360] beyninde nasıl yeni nöronlar ığını anlatıyordu ve bir örnek verdi dilini

[0:19:32.840] anlamadığı bir ülkedeyken sokakları bilmiyor ama bir yerden diğerine nasıl

[0:19:37.640] gideceğini bulması gerekiyor gibi İşte bu her yeni bu her yeni öğrenmenin

[0:19:43.640] beynini beslediğini soru şu her gün su doku

[0:19:47.480] yapmalı mıyım Öncelikle su dokudan nefret ederim hiç oyun oynamadım mesela

[0:19:53.679] şu anda italyancamı geliştiriyorum bu hep yapmak istediğim bir şeydi ve fark

[0:19:59.200] ettim ki italyancamı Yani demek istediğim

[0:20:04.000] öğrenmek Ben de sud hiç çözm çok önemli Evet kişinin entelektüel kapasitesinin

[0:20:09.799] beyninin nasıl çalıştığı Üzerinde büyük bir etkisi olduğunu tahmin edebiliyorum

[0:20:14.000] Çünkü ben bile Türkçe konuşup sonra İngilizceye geçip sonra tekrar Türkçeye

[0:20:19.280] dönüp bu bilimsel terimleri anlamaya çalışırken Muhtemelen beynimi çok

[0:20:25.159] çalıştırıyorum hemoglobin A1C seviyeleri ve insülin seviyelerinden bahsetmiş

[0:20:30.720] diniz Ancak şunu da belirtmeliyim ki normal doktorlara gittiğinizde diyelim

[0:20:37.280] ki hemoglobin A1C seviyeniz 5 veya 6 Normalde bunun 5'in altında olması

[0:20:44.559] beklenir fakat Doktorlar 6.5 olunca Gayet iyisin diyor yani neyi bekliyorlar

[0:20:51.919] bu seviyenin 10 olmasını mı o zaman tamamen Diyabetik

[0:20:56.320] olacaksınız Dolayısıyla si hastalarınıza nasıl yaklaşıyorsunuz Eğer hastalarınız

[0:21:02.240] bir iç hastalıkları uzmanı ya da fonksiyonel Tıp yaklaşımını benimsemeyen

[0:21:07.559] bir doktoru varsa onlara söyledikleriniz çok önemli Eğer spesifik olarak ben

[0:21:14.039] hemoglobin A1C seviyenizin 5,5 Tan düşük olmasını istiyorum demezseniz bu ideal

[0:21:21.159] bir hedef olarak kabul edilmiyor Eğer sadece düşük tutun derseniz o zaman 6

[0:21:26.960] buu gören doktor bunu yadırgamak biliyorum Bu yüzden aynı

[0:21:33.000] çizgide olduğumuz aile hekimleriyle çalışmaya gayret ediyorum bu çok önemli

[0:21:39.200] Eğer hastanın iyi bir aile hekimi yoksa değiştirmelerini öneriyorum Çünkü birçok

[0:21:44.559] insanın lede seviyelerinin çok yüksek olduğunu görüyorum yüksek ledel tedavisi

[0:21:49.440] de tartışmalıdır ancak yine de diyetinize dikkat etmelisiniz sağlıklı

[0:21:54.640] bir yaşam tarzı benimseyin ve 3 ay içinde seviyenizi tek kontrol ettirin

[0:21:59.919] aile geçmişiniz var mı daha önce bir kalp hastalığı geçirdiniz mi inme

[0:22:04.799] geçirdiniz mi Bunlar çok önemli demek istediğim beyninde ü kez felç geçirmiş

[0:22:10.720] ve lele seviyesi çok yüksek olan ve tedavi edilmeyen pek çok insan görüyorum

[0:22:16.000] bu ihmal başka bir şey değil yani ihmal Çünkü yaklaşım şekilleri doğru değil

[0:22:20.880] dktor Daniel amenin şu sözünü çok severim diyor ki beyninizde bir sorun

[0:22:25.120] olması için beyin sarsıntısı geçirmenize gerek yok ama burada adeta bayılmanın

[0:22:29.679] bekliyorlar Mesela ben onun birkaç eğitimini dinlediğim ve kitabını

[0:22:34.080] okuduğumdan beri suya balıklama atlamayı bıraktım bu kafanızı defalarca suya

[0:22:41.240] vurmak gibi bir şey oldukça sert bir yüzey bu uzun

[0:22:45.799] vadede sorun yaratabilir ama bunları insanlara

[0:22:50.400] söylediğimde ise benim garip olduğumu düşünüyorlar En azından futbolculara ne

[0:22:57.520] olduğunu biliyoruz dürüst olmak gerekirse dalış hakkında bir şey

[0:23:01.919] bilmiyorum ama yine de tekrarlayan kafa travmaları hakkında çok önemli bilimsel

[0:23:07.120] veriler var bu yeni tedaviler hakkında ne düşünüyorsunuz Öncelikle tüm bu yeni

[0:23:12.720] tuhaf ve telaffuzu zor isimleri ezberlemem mümkün değil ve donanı

[0:23:17.559] tercüme etmek ve telaffuz etm kelimeleri nasıl bulduklarını bile bilmiyorum çünkü

[0:23:22.159] hiçbir anlamı yok ama bir programda beyne nasıl ultrasonla girerek damar

[0:23:29.600] eniklerini ve infüzyonu içeriye yerleşti de izledim ama görüntülerde amiloid

[0:23:37.200] plaklarının azaldığını

[0:23:43.520] gördüler bu metot ilaçların beyne gitme olasılığını artırır Aynen öyle İlk

[0:23:47.840] olarak geçen yıl fda onayı alan leem Yani bunlar anilo

[0:23:54.240] ilaçlar infüzyon yoluyla verilir ha bir uygulanır amaç beyinde

[0:24:00.640] amiloid birikimini azaltmak ve ve böylece amiloid t ile nörodejenerasyon

[0:24:06.559] yolunu durdurmaktır ne yazık ki Bildiğim kadarıyla iki ölüm Vakası rapor edildi

[0:24:13.960] yani yan etki olarak amiloid le ilişkili görüntüleme

[0:24:19.039] anormallikleri yani Arya

[0:24:27.360] var Bu da beyinde ödem ya da kanamaya neden olur Evet evet ben de bunu

[0:24:33.520] okumuştum bu lek map için neredeyse % 1718 civarında bir etki gösteriyor fda

[0:24:41.240] onayı almasının nedeni bilişsel kaybı 18 ayda yaklaşık % 25 oranında yavaşlatması

[0:24:48.520] dır Bu da hastalığın 4 ila 5 ay yavaşlaması anlamına

[0:24:54.679] geliyor ardından donanıma piyasaya sürüldü yavaşlama oranı % 35 ile biraz

[0:25:01.000] daha iyi bir sonuç elde edildi ancak Arya riski kanama ve ödem riski

[0:25:05.880] neredeyse % 30 civarında apoe geni Taşıyan kişilerde kanama riski

[0:25:12.720] daha yüksek olabilir Ayrıca kan sulandırıcı tedavi gören hastalar da

[0:25:18.960] kanama riski taşır Bu da başka bir ikilem yaratıyor Öncelikle belirttiğiniz

[0:25:25.640] gibi bu tür bir yavaşlama gerçekten riske değer mi birçok yaşlı hasta kan

[0:25:31.960] sulandırıcı kullanıyor Bu da bu tedaviden yararlanmalarını

[0:25:37.200] engelliyor ve diğer apoe Örneğin apoe 4 varyantın sahip olanlarda kanama riski

[0:25:42.919] daha yüksektir Bu yüzden onlar da uyarı kriterleri arasında yer alıyor ancak

[0:25:47.399] burada bir ikilem var çünkü biliyoruz ki apoe 4 genine sahipseniz Alzheimer olma

[0:25:53.279] riskiniz daha yüksek ve hastalığın çok daha erken bir yaşta başlaması olası O

[0:25:58.480] zaman bu insanları da hariç tutarsam kime muafiyet vereceksiniz büyük bir

[0:26:04.120] baskı var gibi görünüyor para var fonlar var 20 yıl

[0:26:08.520] oldu don pilin fda tarafından 1996 yılında kanıtlanması üzerinden neredeyse

[0:26:13.600] 20 yıl geçti galantamin ve rivastigmin ise hemen ardından geldi 90'ların

[0:26:18.360] sonlarında 242 yıl boyunca hiç tedavi seçeneğimiz

[0:26:23.240] yoktu bu gerçekten çok önemli bir Kriter ilk amiloid tedavisinin onaylanmasının

[0:26:30.919] ardından birçok fda üyesi buna karşı çıktıkları için görevlerinden ayrıldı

[0:26:37.120] Peki bu ilaçları kullanıyor musunuz şu anda Türkiye'de kullanamıyoruz Çünkü

[0:26:41.720] Avrupa Topluluğu tarafından da onaylanmadı yani Avrupa'da mevcut değil

[0:26:47.240] Türkiye'de de mevcut değil ayrıca tehlikeli ve etkisi çok sınırlı gibi

[0:26:53.919] görünüyor Aynen öyle Üstelik başlangıç teşhisi için çift Bilişsel bozukluk veya

[0:27:00.080] çok erken evrede Alzheimer hastalığı aşamasında olunması gerekiyor ki bu da

[0:27:05.480] biyobelirteçler le yağ bos yani beyin omurilik sıvısı ya da pet amiloid ve pet

[0:27:12.120] t ile

[0:27:18.399] doğrulanmıyor Amerika'da neredeyse 4.000 dolara mal oluyor pet için de aynı şey

[0:27:24.440] geçerli sonra legem için ik haftada bir donan için ayda bir infüzyon yaptırmanız

[0:27:30.360] gerekiyor bir infüzyon merkezine gitmeniz gerekiyor ve ilk 3 ay boyunca

[0:27:35.240] her infüzyon sonra MR

[0:27:39.720] çektirmenin kendisi neredeyse 30.000 darlar 27.000 ila 32.000 dolar arasında

[0:27:46.519] Tabii bir de infüzyon merkezleri mrı ve pet amiloid gibi ek masraflar da var Bu

[0:27:52.279] nedenle bu riske deyip değmeyeceğini emin değilim Hem finansal hem de

[0:27:56.159] fiziksel riski var olan tüm bu yan etkilerini düşününce Tabii Peki o zaman

[0:28:01.799] hangi ilaçlar işe yarıyor Çünkü Bazı ilaçlar kullandığınızı Biliyorum ilk

[0:28:06.480] bahsettiğiniz İlaçlar mı Evet şu anda hastalarıma beyninize enerji

[0:28:10.640] veriyorum asetilkolin Veriyorum H Ben de alayım bari Böylece daha zeki

[0:28:16.519] olurum Çok mu fazla olur ilaç almak yorum yok tamam Evet yorum yok ama

[0:28:24.399] asetilkolinin ilaç türünden bahsediyoruz takviye değil yani sadece şaka

[0:28:28.760] yapıyordum e bu bir takviye değil ama belki de takviyeye kıyasla En azından

[0:28:32.640] gerçek bir ilaç alıyorsunuz Çünkü takviyelerle ilgili fda düzenlemeleri

[0:28:36.320] yok yani içlerinde ne olduğunu bilmiyoruz Bu da başka bir tartışma

[0:28:41.559] konusu ancak asetilkolini Biz hastalara veriyoruz ve asetilkolin özellikle

[0:28:47.519] hafıza ağı için çok önemli bir nörotransmitter daha iyi

[0:28:53.880] hatırlayabilmek yaratıyor ve özellikle hastalar hafif Bilişsel bozukluk

[0:28:59.559] durumundayken ve Alzheimer hastalığına evrilmiş Ken beyni aktive eder Bazı

[0:29:06.320] insanlar daha iyi hisseder daha iyi hatırlar daha uyanık daha enerjik

[0:29:15.480] hisseder neredeyse hiperaktif gibiler Evet aşırı hareketli hale

[0:29:21.159] geliyorlar ama aslında insanlara Bu ilacı kendilerini daha iyi hissetmeleri

[0:29:25.039] için vermiyorum seni mümkün olduğunca stabil tutm

[0:29:30.000] il alırsan böle aşağıya gideceksin diyorum ben hastalığın ilerlemesini

[0:29:34.000] yavaşlatmayı hedefliyorum hastayı ve ailesini eğitmek de çok önemli Çünkü

[0:29:37.960] çoğu zaman bu ilaç benim için hiçbir işe yaramıyor onu almak istemiyorum diyorlar

[0:29:43.000] Ben de diyorum ki Hayır hiçbir şey yapması gerekmiyor zaten Somut bir

[0:29:46.640] etkisi yok bunun Ama hastalığı yavaşlatmaya çalışıyorum işte bu yüzden

[0:29:51.159] ilaç veriyoruz dozları ırp ağiz farkı seçenler

[0:29:57.039] varı ma Esef kolinerjik oldukları için vücutta birçok farklı salgıyı

[0:30:02.760] artırıyorlar Bu ne anlama geliyor Bu da tüm mide enzimlerini artırdığı anlamına

[0:30:07.399] gelir yani bulantı kusma ishal

[0:30:13.000] yapabilir Ayrıca Bazı ilaçlar kalp atış hızını düşürerek nabzı yavaşlatıyor Bu

[0:30:18.440] nedenle bayılma eğilimi olan hastalara verilemiyor en yaygın Yan Etkiler

[0:30:23.440] sindirim sistemi sorunları ve bradikardi yani nabız düşüklüğü bu yüzden çok

[0:30:28.720] dikkatli olmak gerekiyor Bu nedenle tedaviye hafif bir dozla başlanıyor

[0:30:33.760] vücudun ilaca alışması sağlanıp sonra doz artırılıyor doza bağlı bazı etkiler

[0:30:39.159] var ancak önerilenden fazla doz verilmesi daha fazla yan et yer'in ön

[0:30:44.679] aak olduğu çalışmalara değinelim sanırım onun katkıları alzheimer'ın sebebinin

[0:30:49.720] araştırılması için bir Merkez do Lisa mosconi merkezin başı kitaplarını okudum

[0:30:56.200] Alzheimer alanında yaptığı çalışmaları çok iyi ilişkilendiriyor her ne kadar

[0:31:01.559] araştırmacılar kendi tespitleri konusunda ısrarcı olsalarda Doktor

[0:31:07.000] mosconi birkaç önemli noktaya dikkat çekiyor dediğiniz gibi insanlar daha

[0:31:12.600] uzun yaşıyor ve bu da insanlar yaşlandıkça ne yapacağız gibi sorulara

[0:31:17.320] yol açıyor şimdi fark ediyoruz ki 50 yaşında ölmüyoruz Peki Sonrasında ne

[0:31:23.279] yapacağız özellikle kadınlarda Alzheimer daha yaygın her Alzheimer hastasından

[0:31:29.360] ikisi kadın doktor mosconi bunu menopozla hormon değişiklikleriyle ve

[0:31:35.639] bunların beyin üzerindeki etkileriyle ilişkilendiriyor kadınların daha fazla

[0:31:40.480] yük taşıdığını ve daha fazla depresyon yaşadığını Bu yüzden beyinlerinin daha

[0:31:45.039] fazla etkilendiğini öne sürüyor Siz bu konuda ne düşün östrojenin Beyin

[0:31:48.919] üzerinde çok koruyucu bir etkisi olduğuna gerçekten inanıyorum ve

[0:31:53.000] özellikle perimenopozal dönemde östrojen eksikliği ile birlikte beyin adeta

[0:31:59.159] Burada ne oluyor ben buna alışkındır Neden artık almıyorum diye tepki veriyor

[0:32:05.039] bu konuda Yıllar Boyunca yapılmış birçok çalışma var kadınlar ve Alzheimer

[0:32:09.679] hastalığı üzerine büyük ilgi duyuyorum ve bu alanda birçok veriyi inceledim

[0:32:15.480] Hatta ben onların çalışmalarına katılmayı düşündüm onlara ulaştım Çünkü

[0:32:19.679] beyin görüntüleme yöntemleri olarak fmrı gibi teknikler kullanıyorlar her yıl bu

[0:32:24.799] verileri karşılaştırıyor Evet östrojen enflamasyon üzerinde nöroplastisite

[0:32:30.480] üzerinde ve genel beyin sağlığı üzerinde etkisi var ama bu konuda çelişkili

[0:32:35.880] görüşler var ilk olarak women's health initiative denilen Çok kapsamlı bir

[0:32:41.360] çalışma h'nin Demans riskini artırdığını söyleyerek bu tedaviyi vermemek

[0:32:46.919] gerektiğini ifade etti diğer bazı daha küçük çalışmalar İsa bu Tedavinin

[0:32:52.559] yapılması gerektiğini savunuyor ancak sanırım Lisa mosconi ve diğer uzmanları

[0:32:58.039] belirttiği şey şu perimenopoz ve menopoz gibi çok sınırlı bir tedavi penceresi

[0:33:03.320] var kadınları o dönemde Yakalayabilirsen oldukça faydalı

[0:33:08.159] olabilirsiniz Okey o dönemlerde eksik olanı kademeli olarak dengelemek

[0:33:15.120] gerekir önceden tedavi penceresinin Yaklaşık 5 yıl olduğu söyleniyordu ama

[0:33:20.039] şimdi o 5 yıldan emin değilim 5 yıl derken 5 yıl sonra durmu demek

[0:33:23.399] istiyorlar menopozal ve menopozal dönemde yaşanan bir mücadele Tamam

[0:33:28.519] Örneğin sıcak basmalarının aslında bir uyarı işareti olduğunu biliyoruz sıcak

[0:33:34.360] basması yaşayan kadınların Alzheimer hastalığına yakalanma olasılığı daha

[0:33:38.919] yüksek bunun sebebi bu kadınların oksijen eksikliğini daha fazla

[0:33:44.000] hissetmeleri ve bunun beyinlerini daha fazla etkilemesi olabilir Bir bakıma

[0:33:48.519] yüksek ateş gibi Evet ama benim bir kadın olarak

[0:33:52.399] Sorduğum soru her zaman şu perimenopoz dönemine tam ne zaman girdiğimizi

[0:33:56.840] anlamak çok Işık Menopoz nedir menopoz tam olarak

[0:34:02.120] tanımlamak hormon seviyelerini kontrol etmekle ilgili hormon seviyeleri Normal

[0:34:07.760] olabilir ama yine de perimenopoz belirtileri

[0:34:11.399] yaşayabilirsiniz bu durumda Hayır hormon seviyelerin harika bunu Umursama demek

[0:34:16.960] doğru mu perimenopoz ve menopoz hakkında çok kafa karıştıran bilgi var Ayrıca

[0:34:23.040] sadece östrojen mi vereceğiz Eğer bir kadının rahmi yoksa sadece östrojen

[0:34:29.520] verebiliriz ancak Rahmi olan bir kişiye kesinlikle progesteron da vermemiz

[0:34:34.560] gerekiyor çünkü progesteron Rahmi östrojenin etkilerinden korur Eğer

[0:34:40.040] progesteron vereceksen doğal mı yoksa sentetik mi vermeliyiz doğal olanın daha

[0:34:46.040] iyi olduğu söyleniyor Ayrıca döngüsel mi yoksa sürekli mi vermemiz gerektiği de

[0:34:52.159] önemli ağızdan mı yoksa cilt yoluyla mı vereceğiz öğrenmemiz gereken çok

[0:34:58.880] Örneğin Avrupa'dan gelen yeni bir çalışmada apoe E4 Taşıyan menopozdaki

[0:35:05.880] kadınlarda Hormon replasman tedavisinin etkileri incelenmiş çalışma bu

[0:35:12.400] kadınların sözel hafızalarının önemli ölçüde iyileştiğini ve amigdala

[0:35:18.480] hacimlerinin arttığını gösteriyor yani belki de apoe E4 alel Taşıyan kadınları

[0:35:24.599] tespit etmemiz gerece doktorun östrojen seviyesi düşen Eski

[0:35:30.839] eşine östrojen verdiğini duydum kadın post menopozun çok ilerlemiş bir

[0:35:36.119] döneminde olmasına rağmen bu tedaviyle canlanmış Ama şu da var Özellikle 65

[0:35:42.400] yaşından sonra 10 yıldan fazla hormon replasman tedavisi verirseniz kesinlikle

[0:35:47.079] riski artırıyoruz öte yandan herenin süresi de önemli Eğer bir yıldan az

[0:35:52.480] verirseniz bunun bir anlamı yok En az 10 yıl kullanmanız gerektiği söyleniyor ki

[0:35:56.880] etkisini buradaki doktorları anlamıyorum Çünkü

[0:36:00.440] Amerika'da birçok doktorla konuşuyorum ve bu araştırmaların çoğu orada

[0:36:06.520] gerçekleşiyor burada kadınlara sadece birkaç yıl biyo Özdeş ya da değil hormon

[0:36:11.800] replasman tedavisi veriyorlar ve sonra bırakıyorlar bence bu çok mantıksız yeni

[0:36:17.400] bir yaklaşım var New York'ta yaşayan Türk bir arkadaşım var adı Piraye

[0:36:21.400] Yurttaş Beyim bir Türk ama Türkçe bilmiyor kendisi doktoralı bir bilim

[0:36:26.520] insanı ve bir biyoteknoloji şirketi var yumurtalık sağlığı üzerine araştırmalar

[0:36:31.920] yapıyor ve yumurtalık sağlığının kadınların yaşlanma süreciyle doğrudan

[0:36:36.319] bağlantılı olduğunu söylüyor şu anda yumurtalıkları sağlıklı tutarak menopozu

[0:36:41.680] geciktirecek bir yol bulmaya çalışıyorlar Tabii bu sağlıksız bir

[0:36:46.400] erteleme değil ergenlik Döneminden itibaren sağlıklı bir yaklaşım olarak

[0:36:51.200] hedefleniyor Burada ise kadınlara herhangi bir şey vermek istemeyen bir

[0:36:56.319] tutumla karşılaşıyor ve bu beni çileden çıkarıyor Ama herkesin kendi yaklaşımı

[0:37:01.280] var tabii sizin söylediğiniz şey ise şu araştırmacılar bile hala araştırma

[0:37:06.440] aşamasında ve bu konuda çelişki yaşıyorlar Bu nedenle Siz klasik bir Tıp

[0:37:12.119] Doktoru olarak önce zarar vermeme ilkesine bağlı kalıyorsunuz

[0:37:16.920] güvenebileceğiniz tam veriler elinizde olana kadar da gelen hastalarınız danan

[0:37:21.640] elde ettiğiniz sonuçlara bakarak hangi yöntemlerin en faydalı olacağını

[0:37:26.280] izlemeye devam ediyor yani sadece Tamam östrojen veriyorum

[0:37:31.119] çünkü ihtiyacım var demiyorsunuz resmin bütününe bakıyorsunuz bence bu çok

[0:37:34.960] önemli Peki alzheimer'ı tersine çevirme konusunda ne düşünüyorsunuz artık bu

[0:37:40.960] konu her yerde karşımıza çıkıyor birçok kitap var araştırmacı ve nörologlar bu

[0:37:46.560] konuda açıklamalar yapıyor yani bunu Sıradan birisi değil son derece Saygın

[0:37:51.720] nörologlar söylüyor biliyorum ama ben bir nörolog olarak ve nörodejeneratif

[0:37:57.480] hastalıkların ne olduğunu nasıl başladığını nasıl ilerlediğini ve

[0:38:02.160] nöropatoloji bilen biri olarak Alzheimer hastalığını geri çevirebileceğiniz

[0:38:07.920] Sanmıyorum bu çok hızlı ilerleyen bir hastalık özel bir tedavi

[0:38:17.119] geliştirmedeki yok Öncelikle Alzheimer hastalığını geri çevirmek için gerekli

[0:38:23.880] bilgiye sahip değiliz ama şunu yapabiliriz

[0:38:28.119] mesela birinin Alzheimer hastalığı var ve kötü bir beslenme düzeni var Çok

[0:38:33.680] şekerli yiyor hiç hareket etmiyor sosyal olarak izole egzersiz yapmıyor çevresel

[0:38:41.319] faktörleri değiştirerek birinin kendini daha iyi hissetmesini

[0:38:47.079] sağlayabilirsiniz depresyonu tedavi etmek uykusuzluğu tedavi etmek gibi o

[0:38:53.079] kişiyi aktif hale getirmek insanlar özellikle yaşlılar

[0:38:59.200] alışkanlıklarına çok bağlı ve inatçı oldukları için yaşam tarzlarını

[0:39:04.920] değiştirmek istemez demansı olan kişiler genellikle yenilikten hoşlanmadıkları

[0:39:11.720] için daha rutine odaklıdır değişiklik kaygı yaratır stres oluşturur Bu yüzden

[0:39:18.200] insanlara benim için sadece aşağı inip yarım saat yürüyün diyorum Bir şeyler

[0:39:24.119] yapın Eğer sadece Televizyon izlemeyi En azından bazı belgeseller izleyin bir

[0:39:30.560] şeyler öğrenin müzik dinleyin anladığım kadarıyla alzheimer'lı bu değişiklikleri

[0:39:36.640] yapmama konusunda çok

[0:39:41.560] ısrarcı Aynen öyle Gerçekten de çok katı kuralları olur rutini severler Çünkü bu

[0:39:48.319] zorlayıcı değildir herhangi bir yenilik çok kafa

[0:39:52.400] karıştırıcı Bu yüzden onlara planlı programlı bir yaşam sür

[0:39:57.839] öneriyorum ama aynı zamanda yürüyüş yapmalarını ve buna bilişsel uyarım

[0:40:03.359] eklemelerini istiyorum Böylece rutini bozmuş

[0:40:07.240] olmuyorlar birçok şeyde olduğu gibi özellikle sağlık söz konusu olduğunda

[0:40:12.720] Eğer bu konuda çok bilgi sahibi değilseniz ve doğru yapmadığınız

[0:40:17.560] farkında değilseniz sağlıklı bir rutin oluşturmak zor olabiliyor İnsanlar

[0:40:24.040] genellikle pozitif iyi bir yaşam tarz sapıyor mesela bazıları Haftada iki gün

[0:40:31.400] spor yapıyor sonra birdenbire bırakıyorlar sadece birkaç gün ya da

[0:40:37.079] birkaç hafta diyetlerini değiştirip sağlıklı besleniyorlar ardından eski

[0:40:43.359] yaşam tarzlarına dönüyorlar insanlar ilginç varlıklar Çok karmaşık benim gibi

[0:40:50.359] sağlıklı bir yaşam tarzı konusunda meraklı olmayanlar için bu durum daha da

[0:40:56.000] zorlayıcı kendimi sürekli kısıtlamak gibi bir

[0:41:00.040] amacım yok Ama bu tarz bir yaşamı takip etmek beni iyi hissettiriyor ve

[0:41:06.000] neredeyse özel hissettiriyor ancak Bazı insanlar için

[0:41:10.720] Konfor Aslında çok olumsuz bir durum Doktor Mindy Pelin de dediği gibi konfor

[0:41:17.240] insanı daha hızlı yaşlandıran en kötü şeydir Kesinlikle katılıyorum Konfor

[0:41:23.359] demek aslında hastalık demek kanepeden kalkıyoruz kumanda elimizde netflix

[0:41:29.280] dizisi izliyoruz oturuyoruz ve hiç kalkmıyor Amerikan yaşam tarzı yemek

[0:41:33.720] sipariş ederiz gelir Hiçbir şey yapmazsınız bu rahatlık yüzünden

[0:41:37.760] maalesef daha erken ölümler yaşanıyor ve erkenden yaş yaşam Tarı büyük ölçüde

[0:41:42.000] kişiliğinizle ilgili A ben bunun öz saygı ile ilgili olduğunu

[0:41:47.079] düşünüyorum vücuduma gerçekten saygı gösteriyorum ve ona iyi bakmak istiyorum

[0:41:52.560] çünkü sağlıklı bir şekilde yaş almak istiyorum Bu benim için çok önemli

[0:41:57.400] Doktor olmayı bir kenara bırak ama kaç kişinin bunun farkında olduğunu

[0:42:02.119] bilmiyorum Dün bir hasta gördüm 75 yaşında ve bugüne kadar hiç checkup

[0:42:07.720] yaptırmamış ona arabayı her yıl servise götürüyor musun diye sordum Tabii ki

[0:42:14.160] dedi Ben de her yıl arabanı servise götürüyor ama kendini her yıl kontrol

[0:42:20.680] ettirmiyor bunun mantığını anlayamıyorum Ne yani vücudun araban kadar değerli

[0:42:26.359] değil mi dedim bir an duraksadı ve haklısın dedi Ben de o halde yarın

[0:42:31.599] doktora gidip checkup yaptırıyorsun dedim rastgele bir hastayı düşünelim

[0:42:36.640] durumu çok kötü değil çok erken bir aşamada da değil ama diyelim ki birkaç

[0:42:43.520] yıldır Zorluk çekiyor verdiğiniz asetilkolin ilacıyla birlikte Eğer ani

[0:42:50.200] bir yaşam değişikliği yaparak ağır metalleri detoksifiye ederlerse ya da

[0:42:56.319] varsa küften arınma işlemi uygularlar İsa durumu sadece sabit tutmakla

[0:43:02.920] kalmayıp iyileşme de göstermez iyileşme iyileşme Ben de böyle düşünüyorum

[0:43:08.079] iyileşme tam iyileşme tamam geri çevirme derken başlıklar için biraz gösterişli

[0:43:12.960] bir K Evet ama iyileşme Alzheimer hastalığını tersine çevirdiğim anlamına

[0:43:17.640] gelmiyor Sadece bilişsel durumlarında iyileşme görüyorum

[0:43:22.520] Yani yeterince iyi kesinlikle Ama ilaç vermemin nedeni de bu Ayrıca ilaç

[0:43:29.079] vermenin hastalığın ilerleyen dönemlerinde de etkisi oluyor

[0:43:32.880] asetilkolin vermek halüsinasyon paranoya sanrılar gibi davranışsal semptomları

[0:43:40.400] azaltıyor Bunlar bakan kişi tarafından bakımı en zor olanlardır birisi tamamen

[0:43:46.160] sanrılı Paranoyak olduğunda ona evde bakamazsınız Bu da hastayı Huzur evine

[0:43:52.000] koyar ilaç vermemin bir başka nedeni de bu hastaya bakan onunla ilgilenen

[0:43:57.720] kişinin yükünü biraz olsun

[0:44:02.440] hafifletebilir odaklanıyoruz Az önce çok konuştuk ve sanırım gen tiplerinin yanı

[0:44:09.160] sıra Ayrıca Şimdi de Alzheimer hastalığı için buna tip 3 diyabet diyorlar yani

[0:44:15.800] diyabetle ve beslenme şekliyle çok ilişkili ne yazık ki Çünkü insülinin

[0:44:20.760] beyinde inanılmaz bir etkisi var yine insülin seviyeler imizi bozmamak çok

[0:44:26.160] önemli Eğer bunları düzgün ayarlamazsan Alzheimer gibi durumları etkileyen

[0:44:31.440] birçok faktör üzerinde büyük bir etkisi olur diyabetin varsa bu durum

[0:44:36.319] Vücudunuzun birçok organını etkiler böbrekleriniz Gözleriniz ve otonom sinir

[0:44:42.000] sisteminizi olumsuz etkiler dünyadaki obezite oranlarına da bir bakın Bu durum

[0:44:48.480] sadece yetişkinleri değil çocukları da etkiliyor nasıl beslendikleri çok önemli

[0:44:54.359] bu yüzden insanlara kilo vermelerini ve aşırı dediğim kadarıyla aralıklı oruç ve

[0:44:59.400] ketojenik beslenme beyne keton göndererek doğru yakıt ile besliyor

[0:45:04.200] Ayrıca beslenmeyi disipline sokuyor ben bu konularla çok ilgiliyim anlaşılan

[0:45:10.599] Alzheimer biraz yaşam tarzından kaynaklanan bir durum Eğer Bağımlılık

[0:45:16.160] gibi bir eğiliminiz varsa benim neden bağımlılığım varken Kız kardeşimin

[0:45:21.640] olmaması gibi bir durum söz konusu Tabii ki bunun arkasında bazı genler olabilir

[0:45:27.920] belki beynimde düşük dopamin seviyeleri vardır ya da başka bir şey ama bu sadece

[0:45:32.800] genlerle ilgili olamaz mutlaka bunun yanında başka faktörler de var bu daha

[0:45:37.119] çok yaşam tarzıyla ve daha birçok nedenden kaynak hastalığı ve diğer

[0:45:40.839] Demans türlerinin temelinde benzer patolojik süreçler yatıyor ancak

[0:45:44.599] etkileşim şekilleri farklı Örneğin frontotemporal Demans daha çok tav

[0:45:49.400] proteinleri ve diğer protein birikimleri ile ilişkilidir Levi cisimcikli demansta

[0:45:54.599] ise Levi cisimciklerinin birikimi ön pl Bu hastalıkların her biri beynin farklı

[0:45:59.520] alanlarını etkileyerek farklı bilişsel işlevler üzerinde hasara yol açıyor

[0:46:03.520] ancak belirtiler benzer olabiliyor alzheimer'da kısa süreli hafıza

[0:46:07.359] etkilenirken Levi cisimcikli demansta daha çok davranışsal değişiklikler

[0:46:11.520] görülür parkinson pl sendromu ise bilişsel gerileme ile başlasa da

[0:46:16.319] hafızadan çok yürütücü işlevleri ve görsel uzamsal becerileri etkiler fron

[0:46:21.680] temporal demansta ise kişilik değişiklikleri belirgin yargı ve empati

[0:46:26.400] gibi sosyal işlevlerde düşüş görülür bu durum Demans türlerinin birbirine benzer

[0:46:31.119] ama farklı yollarla semptomlar ortaya çıkardığını gösteriyor Evet kesinlikle

[0:46:35.520] okb de aynen öyle Yani bunlar demansın çok ilginç belirtileri tedavisi var mı

[0:46:41.880] Görünüşe göre bu tür hastalar çok hızlı bir şekilde kötüleşiyor ve 10 yıl içinde

[0:46:45.920] de ölüyorlar alda yaşam süresi 10 yıl civarındadır ancak fronto temporal

[0:46:50.319] Demans Kesinlikle daha kısa sürer Levi cisimcikli demansta ise bu süre tedaviye

[0:46:55.880] bağlı ellle başlangıçtan itibaren bir parkinsonizm gözlemlendiği için düşme

[0:47:01.800] riski ve yutma güçlüğünden kaynaklanan aspirasyon riski yüksektir Dolayısıyla

[0:47:06.839] parkinsonizm yan etkilerinden ölme riski daha yüksek Peki ilaç tedavisi nevi

[0:47:11.359] cisimcikli demansı Alzheimer hastalığı ilaçlarıyla tedavi ediyoruz

[0:47:15.839] frontotemporal Demans özel bir asetilkolin tedavisine yanıt vermiyor

[0:47:20.880] aksine durumu daha da kötüleştiriyor insanlar çok daha agresif hale geliyor

[0:47:26.040] Bu nedenle ssrı dışında şu anda bazı yeni tedavi seçenekleri

[0:47:32.000] ortaya Evet metilen mavisi hakkında okuyordum ve ayrıca transkraniyal

[0:47:36.920] manyetik stimülasyonun fayda sağladığını söylüyorlar Özellikle bilişsel düzey

[0:47:42.880] düşük olduğunda siz metilen mavisi kullanıyor

[0:47:46.720] musunuz Hayır Neden Hayır Çünkü ilk denemelerde ve ftd de önemli yan

[0:47:51.680] etkilere ned seron sendrom gibi mi Ama sadece bir ya da iki vaka olduğunu

[0:47:56.359] söylüyor deneylerde kötü netice alınca korktuklarından aniden

[0:48:07.720] durduruldu ucsf ftd üzerine önemli bir çalışması var Jeff cumings ve grubunun

[0:48:15.000] ve ben bu çalışmayı izliyor ve yaptıkları her şeyi okuyorum Evet eminim

[0:48:19.680] okuyorsunuz zaten buraya da tüm bu çalışma raporlarıyla geldiniz

[0:48:23.800] kolombiya'da nüfusun neredeyse yars Alzheimer hastası olduğu çok ilginç bir

[0:48:29.079] kasaba var Alzheimer hastalığının genetik formu Alzheimer hastalığı

[0:48:34.119] konferanslarında birinde tanıştığım bir doktor Kolombiyalı bir nörolog çok özel

[0:48:40.079] biriydi çok meraklı ve etrafında olup bitenlerle ilgili biriydi ki biz de

[0:48:46.160] böyle tipleri severiz akraba evlilikleri açısından Türkiye'deki gibi köydeki

[0:48:52.520] herkesin birbiriyle evlendiği bir durumdan bahsediyordu

[0:48:56.880] ardından alzheimer'ın nöropsikiyatrik

[0:49:00.480] belirtilerinin tuhaf bir şekilde ortaya çıkmaya başladığını gözlemledi sonra

[0:49:06.480] Alzheimer hastalığı ile ilgili bir toplantıda şu anda Kaliforniya'da

[0:49:11.760] bulunan meslektaşım Ken kikle karşılaştı Ken temel araştırmalar yapıyordu ve Ken

[0:49:18.880] de bu konuyla çok ilgilenmeye başladı ardından Kolombiya'ya gidip kan

[0:49:24.480] örnekleri almaya başladı İşte o zaman onların otozomal Dominant Alzheimer

[0:49:30.319] hastalığına sahip olduklarını keşfettik otozomal Dominant otal çok garip şeyler

[0:49:36.200] söylüyorlardı Mesela bir adamın

[0:49:41.119] oğlu bir gün babasını gömleği pantolon gibi bacaklarına giymeye çalışırken

[0:49:46.000] görmüş yani tipik bir hastalık değil daha çok davranışsal belirtilerle

[0:49:50.760] başlıyor Bu yüzden başlangıçta çok kafa karıştırıcı ydı bu insanlarda şizofreni

[0:49:55.200] paranoya ya da buna benzer bir nöropsikiyatrik belirtilerle başlıyor ve

[0:50:00.520] ardından bilişsel gerileme gerçekleşiyor yani burada aşama var signaling 1 pres

[0:50:05.440] signaling 2 ve App Bunlar otozomal Dominant bir şekilde kalıtsal olarak

[0:50:10.960] geçiş yapan üç gendir Yani riskiniz % dirir bizim için üzerinde çalışmak çok

[0:50:16.720] ilginçti uzun bir süre boyunca bu anti amiloid tedaviler başarısız olduğunda

[0:50:22.200] araştırmacılar başarısız olmalarının tek sebebinin bu ilaçları çok geç vermemiz

[0:50:27.160] olduğunu söylüyorlardı Patoloji zaten tüm beyni tüketmiş Ken yardımcı

[0:50:31.599] olamıyoruz insanlar dedi ki Tamam ne var biliyor musunuz bu hastalarda genetik

[0:50:36.799] olarak a olduğu belirlenmiş o zaman Onlara verelim bakalım teorin doğruysa

[0:50:41.880] ne olacak ilk deneme felaketle sonuçlandı başarısız oldu şimdi başka

[0:50:46.920] bir deneme yapıyorlar 3 4 aşama ileride buna D yani genetik olarak aktarılan

[0:50:53.000] Alzheimer hastalığı deneyi deniyor farklı bir anti amiloid tedavi

[0:50:56.960] kullandılar şimdi lecan emap ile deniyorlar genetik olarak belirlenip

[0:51:00.480] belirlenmediği görmek için sonuçları bekliyoruz Anne bu hastalığa sahipse tüm

[0:51:05.520] çocukları test ediyoruz onların % isinde geni buluyoruz sonra bu geni taşıyanları

[0:51:10.599] alıyoruz ve onlara anti amiloid tedavisi uyguluyoruz ilk başta teksas'a

[0:51:15.440] uçuyorlardı bu tedavi ve denemenin ne kadar maliyetli Olduğunu hayal

[0:51:20.440] edebilirsiniz Şimdi sadece yerel olarak veriliyor ama göreceğiz E bu çok ilginç

[0:51:26.680] bir çalışma Melen bu sizler için bir umut ışığı En azından bu tedaviyi almaya

[0:51:34.200] istekli bir grup var çok Z bir Hast için de

[0:51:38.920] geçerli Evet bu hastalıklardan sadece bir tanesi insanlar çok

[0:51:46.599] çaresiz kendinize alzheimer testi yapmayacağınız söylemiştiniz yapmazdım

[0:51:51.319] ve sevgili arkadaşım Susan BL de aynısını söyledi her şeyi yapardım ama

[0:51:55.839] ben İstem biliyorum ama hep doğru şekilde yaşamaya çalışıyorum her şeyi

[0:51:59.520] olması gerektiği gibi yapmaya çalışıyorum Biraz da olumlu yönlerine

[0:52:03.040] bakalım bazı kan belirteçler görebildiğiniz ama yine de görmek

[0:52:07.400] istemediğinizi söylediniz doğru bilmek isteyen insanlar var bilmek istemeyenler

[0:52:14.200] de var ben bilmek istemiyorum Ama birçok Hastam bana bos biyo belirteci almak

[0:52:19.240] istiyorum dedi bilmek istiyorum diyorlar aile geçmişiniz varsa Elbette riskiniz

[0:52:24.599] artar birden fazla aile üyeniz varsa riskiniz artar Bu yüzden ve bilmek

[0:52:30.839] istiyorum Çünkü İlerideki dünyamı Buna göre planlamak istiyorum diyen de var ki

[0:52:34.880] buna büyük saygı duyuyorum Yani tekrar ediyorum Evet şimdi E birçok serum

[0:52:40.000] biyobelirteç Beta amiloid mevcut Sanırım 3 400 dolardı Haziranda boston'a

[0:52:44.520] gittiğimde fiyatları o civardan bunları yorumlayabileceğinizi

[0:52:56.599] hassasiyet ve özgürlüğe sahip olduğunu düşünüyorum Ayrıca hala geliştirilme

[0:53:01.160] aşamasında olan birçok biomarker nöroinflamasyon

[0:53:04.280] biyomarkerlar sitokinler gibi birçok seçenek var bunların denemeler öncesinde

[0:53:09.839] beyinsel omurilik sıvısı almak için Lomber ponksiyon yapmakla Beta amiloid

[0:53:14.559] testi yapmak arasında bir tercih yapılması gerektiğinde çok faydalı

[0:53:18.200] olacağını düşünüyorum beyinsel omurilik sıvısı almak invaziv bir işlem ve birçok

[0:53:23.200] insan Lomber fonksiyonu istemiyor bu durumu anlıyor

[0:53:27.839] tes İsa Yani bir kan testi yaptırıyorsunuz

[0:53:31.839] ve sonucu hemen öğreniyorsunuz bu testlerin klinik denemeler için de Ç

[0:53:35.799] faydalı ol umut verici bir konuşma bitirelim insanlara gelecekte Alzheimer

[0:53:42.280] ertelemek veya hiç yaşamamaları için neler

[0:53:46.160] söyleyebiliriz ne yapmalıyız ve hangi yaştan itibaren

[0:53:56.680] eğitim çok önemli özellikle kadınların daha fazla Alzheimer hastalığına sahip

[0:54:01.760] olmasının nedenlerinden biri de bu eski neslimizi H eğitim eksikliği alberta ya

[0:54:07.440] da yetersiz eğitim Aynen öyle yani çocukluktan itibaren eğitim ve sonra

[0:54:12.680] orta yaş Bence yine kilo kontrolü ile ilgili işitme duyunuz iyi olduğundan

[0:54:18.160] emin olun işitme kaybı yine duyu kaybının önlenmesinde çok önemlidir

[0:54:23.599] herkesten göz doktoruna gitmelerini istiyorum çok iyi gördüklerinden Emin

[0:54:28.160] olsunlar Çünkü görmek ve duymak bilişsel uyarım mız için çok önemlidir değil mi

[0:54:33.760] ya duyarız ya da görürüz beynimizi bu şekilde uyarırız kesinlikle

[0:54:37.839] hipertansiyon yok antihipertansif vererek risk altında olan insanları

[0:54:42.559] inceleyen Bir hipertansif çalışma yaptılar çalışmayı yarıda bıraktılar çok

[0:54:47.280] etkiliydi devam etmek istemediler Yani yine hipertansiyon çok önemli hemoglobin

[0:54:53.000] abir çeye insülin direncine dikkat etmek lipit profili sigara alkol özellikle

[0:54:59.920] Sigara içmek ve alkol aşırı alkol alımı depresyonunu tedavi

[0:55:05.119] etmek Aşırı stres ve uykusuzluk uykusuz çok önemli değil mi

[0:55:12.000] Çünkü Hafızanın güçlenmesi uyku sırasında

[0:55:17.400] gerçekleşir uyku apnesi gibi sorunlar da önemli çünkü beyne giden oksijeni

[0:55:22.039] kestiği biliniyor ev doğru ve sanırım şunu da eklemek istiyorum temiz

[0:55:26.760] beslenmeye çalışın Akdeniz diyeti ama temiz

[0:55:31.160] beslenin temiz ve organik beslenmeye çalışın pestisitlerden ve ağır

[0:55:36.319] metallerden uzak durmaya çalışın Aynen öyle ayria Plastikler ama bana göre en

[0:55:42.359] önemli olan fiziksel egzersizi saymayı unuttum çok önemli egzersiz yapm Yani

[0:55:48.520] bunlara dikkat edersek riski

[0:55:53.240] azaltırız Evet % ol % hala bilinmiyor Çünkü az önce de konuştuğumuz gibi

[0:56:01.079] genetik risk gibi faktörler de var ancak % 40 hiç de küçümsenecek bir Oran değil

[0:56:08.359] her şeyden önce hayatınızı tekrar elinize almak ve sağlıklı olanı yapmaya

[0:56:12.920] çalışmak için asla geç değildir korkup hiçbir şey yapmamak

[0:56:17.760] yerine korkun ve bir şeyler

[0:56:22.240] yapın teim benim öğrendim Bir Türk ile İngilizce konuşmak

[0:56:30.240] ilginç bir şeydi ama biliyorsunuz başardık Programıma katıldığınız için

[0:56:34.960] çok teşekkür ederim Umarım insanlar bu bölümü dinler ve işin iç yüzünü anlarlar

[0:56:40.799] Evet ben de çok teşekkür ederim

*Transkript YouTube'dan alınmıştır.