[0:00:00.320] Makul miktar günde bir alkollü içecek ve haftada 7'den fazla değil. Tabii

[0:00:05.680] insanlara her gün içmelerini söylemiyorum.

[0:00:08.800] Bu bölüm sadece alkol bağımlısı olan kişiler için değil herkesi

[0:00:13.480] ilgilendiriyor. Bağımlılığınız olsun ya da olmasın fark

[0:00:17.720] etmez. Herkes için alkol beyin aktivitesini yavaşlatır. Hayatımda şu

[0:00:22.199] konu beni endişelendiriyor. Bunu düşünüyorum. dediğiniz o alanı kapatır.

[0:00:27.160] Aynı zamanda sağlıklı muhayi de kapatır. Riskleri doğru şekilde tartma ve

[0:00:32.000] değerlendirme yeteneğinizi bozar. Hafıza merkezlerini ve duygusal alarm

[0:00:36.480] sistemimiz olan amigdalaı da etkiler ki amigdala bizim duygusal hafızamız ve

[0:00:41.239] içsel hırsız alarmımızdır. Alkol bunların hepsini kapatır.

[0:00:45.200] Bende bağımlılık geni var diyorlar fakat ölçebileceğiniz böyle bir gen yok. Ben

[0:00:50.160] Esra Çavuşoğlu. 19 yıldır ayık bir hayat yaşıyorum. Bağımlılık hastalığı ile

[0:00:54.559] mücadelem beni beden ve performansımı iyileştirmek, hayat kalitemi arttırmak,

[0:00:58.960] daha sağlıklı ve uzun yaşamak için yeni yöntemler, cihazlar ve takviye ürünler

[0:01:03.079] araştırmaya yönlendirdi. Bağımlılık hastalığı, bayacking ve longevity

[0:01:07.560] alanlarındaki kendi deneyimlerimden dünyadaki son gelişmelere, çığır açan

[0:01:11.600] girişimcilerden uzman akademisyenlere yıllardır yaptığım sohbetler artık her

[0:01:16.600] hafta Ayık Kafa podcastı. Ayık Kafa Podcast'e hoş geldiniz. Bugün

[0:01:21.479] bağımlılık ve beyin sağlığı denince akla gelen en önemli uzmanlardan Drtor Susan

[0:01:26.280] Blank'i çüncü kez ağırlıyorum. Bu bölümde alkol ile ilgili en güncel

[0:01:30.439] bilgileri konuşuyoruz ve mesaj çok net. Dünya Sağlık Örgütüne göre alkolün

[0:01:34.920] güvenli bir miktarı yok. Doktor Blank ile ayrıca şu şaşırtıcı gerçek olan her

[0:01:40.240] gün bir kadeh yerine biriktirip hafta sonu çok içmenin daha zararlı ve aslında

[0:01:45.360] beyne ve karaciğere en çok zarar veren içme şekli olduğunu konuşuyoruz.

[0:01:49.079] Kısacası içmiyorsanız hiç başlamayın. İçiyorsanız bırakmayı düşünün. Bu bölüm

[0:01:54.439] alkolle ilgili yanlış bilinenleri açıklıyor ve sağlığınızı korumanız için

[0:01:58.119] gerçek bilimsel bilgileri ortaya koyuyor. Başlamaya hazırsanız hadi

[0:02:01.560] bölüme geçelim. Ayıkfa'nın bu bölümü Gedik Eğitim Vakfı katkısıyla sizlere

[0:02:06.520] ulaşıyor. 30 yılı aşkın süredir gençler, çocuklar ve kadınların eğitimine destek

[0:02:11.920] veren burslar, projeler ve sosyal çalışmalarla onların hayallerine

[0:02:16.400] ulaşmalarına imkan sağlayan Gedik Vakfı ile bu yolculukta birlikte olduğumuz

[0:02:20.640] için gurur duyuyoruz. Eğitime yatırım geleceğe yatırımdır. Siz de Ayık Kafaya

[0:02:26.000] konuk olan alanında dünya çapında başarılı uzmanlara isterseniz orijinal

[0:02:31.000] İngilizce kayıtlarıyla isterseniz Türkçe çeviriyile ve tamamen ücretsiz şekilde

[0:02:36.440] ulaşmaya devam etmek için kanala abone olun, bölümlere yorum yazın, beğenin ve

[0:02:41.760] paylaşın. En güncel bilimsel verilere dayanan içeriklerimize ulaşmaya devam

[0:02:46.519] edebilmek için siz de böylece destek verin. Doktor Susan Blank Ayık Kafa

[0:02:52.159] podcast'e 3üncü kez hoş geldin. Sen benim mentorum, arkadaşım, örnek aldığım

[0:02:58.560] birisin. Ayrıca gerçekten çok özel bir hekimsin. Çünkü bağımlılık psikiyatrisi,

[0:03:05.280] adli psikiyatri ve fonksiyonel tıp alanlarında üç ayrı uzmanlığın var. Bu

[0:03:12.239] nedenle madde kullanımı ile ilgili herhangi bir konuda ister keyif amaçlı

[0:03:19.680] kullanım olsun ister bağımlılık seviyesinde olsun ki madde derken alkol

[0:03:26.040] de olabilir, uyuşturucu da olabilir, ikisi birden de olabilir. Senin

[0:03:31.439] yaklaşımın bağımlılık tedavisi ile ilgilenen pek çok psikiyatristin

[0:03:36.560] yaklaşımından çok daha farklı. Fonksiyonel tıp tarafını neden seçtiğini

[0:03:42.120] önceki bölümlerde konuşmuştuk. O bölümlerin linkini de ekleriz. İsteyen

[0:03:48.120] oradan bakar. Ama bugün tıbbın artık sadece teşhis koymaktan çıkıp koruyucu

[0:03:55.560] yaklaşıma geçtiği bir dönemdeyiz. Bu noktada senin hem mental sağlığa hem

[0:04:02.200] de madde kullanımına fonksiyonel tıp gözünden bakma şeklin çok önemli.

[0:04:08.920] Şunu kastediyorum. Sonra sorularımıza geçeriz. Sen ilk görüşmelerinde 23

[0:04:15.439] saatini ayırıyorsun ve bir hastayı tüm kan tahlillerini, beyin

[0:04:20.880] görüntülemelerini, yapabileceğin bütün taramaları görmeden sen depresyonsun,

[0:04:27.080] sen bipolarsın, sen deplisin diye etiketlemiyorsun.

[0:04:31.880] Doğru tanıyı koymak için ilk önce bedenlerinde gerçekten ne olup bittiğini

[0:04:38.000] görmek istiyorsun. Bunu izleyicilerime özellikle anlatmak istedim. Çünkü artık

[0:04:45.320] çok sadık ve bilime hakim bir kitlem var. Hepsi benim iyileşme sürecinde

[0:04:51.960] olduğumu da biliyor. Bu bölüm bağımlılığı olan insanlar için yapılmış

[0:04:57.560] bir bölüm değil. Tabii onlar da bir şeyler öğrenebilir ama benim asıl

[0:05:04.000] değinmek istediğim şu: Özellikle longevity ile ilgilenen herkesin bu

[0:05:12.320] konulara neden gerçekten dikkat etmesi gerektiği. Çünkü bugün geçmişe kıyasla

[0:05:18.680] çok daha fazla araştırma var. Mesela alkolü ele alalım. Alkol kanserle

[0:05:26.400] ilişkilendiriliyor. Uzun süreli alkol kullanımı demans

[0:05:31.360] riskini artırabiliyor. Alkol bağırsak mikrobiyotasını bozuyor.

[0:05:37.520] Yani gdisbiosis dediğimiz durumla net bir bağlantısı var. Kısacası insanlar

[0:05:44.919] fark etmeden alkol pek çok probleme yol açabiliyor. Peki sence bu konuya nereden

[0:05:52.199] başlayalım? Öncelikle bugün beni davet ettiğin için

[0:05:56.240] teşekkür ederim. Çünkü bence bu konu gerçekten çok önemli. Çoğu insan alkolü

[0:06:02.479] bir toksin olarak görmüyor. Oysa aslında tam olarak öyle. Aynı şekilde insanlar

[0:06:09.360] keyif amaçlı kullandıkları diğer maddeleri de pek umursamıyor. Fakat

[0:06:14.800] bunların riskli olduğunu bilmek gerekiyor. Hatta 2024'te Dünya Sağlık

[0:06:20.720] Örgütü miktar olarak alkol kullanımının güvenli hiçbir düzeyi olmadığını

[0:06:26.160] açıkladı. Yani içilen hiçbir miktar salikli değil.

[0:06:30.479] Peki buna ne sebep oldu? Alkolün vücutta çok geniş bir etkisi olduğu için böyle

[0:06:36.759] diyorlar. Hem hemen ortaya çıkan etkileri var hem uzun vadeli etkileri

[0:06:43.160] hatta bazen ölümcül etkileri. Bu yüzden bu toksisite nedeniyle alkol

[0:06:50.000] kullanılmamasını öneriyorlar. Çünkü alkolü içtiğinde kan

[0:06:55.960] dolaşımıyla tüm vücuduna yayılıyor. Her organa, her dokuya giriyor ve alkol

[0:07:03.360] parçalanmaya başladığında ortaya çıkan toksik etkilerden kaçınmak

[0:07:09.800] çoğu zaman gerçekten zor. Asıl sorun alkolün kendisi değil. Alkolün vücutta

[0:07:17.039] ilk parçalandığı metabolit. Bütün problemleri yaratan şey o. Bana ilk önce

[0:07:23.560] metabolitler hakkında daha fazla bilgi verebilir misin?

[0:07:27.360] Alkol tükettiğinde erkeklerde bu alkolün parçalanması

[0:07:33.319] ağızda ve midede başlıyor. Bunun nedeni alkol dehidrogenaz denen bir enzim. Bu

[0:07:41.840] enzim metabolize etme sürecini başlatıyor. Alkol dehidrogenaz alkolü

[0:07:48.479] asetaldehite dönüştürüyor ve asetaldehit son derece zehirli bir madde. İnsanlara

[0:07:55.960] hep şöyle anlatıyorum. Sanki formalin gibi yani bedenleri mumyalamak için

[0:08:03.440] kullandığımız madde gibi zehirli bir şey. Kadınlarda bu enzim çok az

[0:08:10.479] bulunuyor. Bu yüzden parçalama süreci karaciğere ulaşana kadar başlamıyor. Bu

[0:08:17.639] da kadınların neden erkeklere göre toksik etkilerine daha fazla açık

[0:08:23.080] olduğuyla ilgili bambaşka bir konu. Fakat asetaldehit gerçekten çok zehirli,

[0:08:29.800] serbest radikal ya da reaktif oksijen türü dediğimiz bir molekül ve bir

[0:08:35.519] elektronu eksik. Bu yüzden dokulardan, hormonlardan ya da başka şeylerden

[0:08:41.839] elektron kapmaya çalışıyor. Bu da vücudumuzda neden bu kadar yıkıcı

[0:08:47.800] olduğunun süreçlerinden birini başlatıyor.

[0:08:51.440] Aa bunu bilmiyordum. İlk defa duyuyorum. Yani gerçekten tam da bu yüzden vücudun

[0:08:58.079] içinde her yere yayılıyor. Yani o eksik elektronu bulmak için. Yani o eksik

[0:09:03.959] elektronu bulmaya çalışıyor. Eğer vücudunda yeterince antioksidan varsa, B

[0:09:08.880] vitaminleri, C vitamini bulunuyorsa ve karaciğerinde glutaton seviyeleri iyiyse

[0:09:14.320] bu maddeler asetdehiti bir ölçüde nötralize etmeye yardımcı oluyor.

[0:09:19.600] Böylece alkolün parçalanmasındaki bir sonraki adıma yani aldehit de

[0:09:24.279] hidrogenazın devreye girdiği aşamaya kadar seni koruyabiliyor.

[0:09:28.800] Bu enzim o reaktif oksijen türünü asetata çeviriyor. Asetat ise vücudun

[0:09:35.320] için tamamen yönetilebilir, zararsız bir madde. Sorun şu, ilk aşamada oluşan o

[0:09:42.760] toksik madde eğer yeterli vitaminin, antioksidanın yoksa ya da vücudun başka

[0:09:50.640] toksinlerle zaten uğraşıyorsa bu asetdehit vücudunda birikiyor ve

[0:09:57.600] beynine, kalbine, pankreasına, karaciğerine, kısacası her yere

[0:10:04.079] yayılıyor. Çok dengesiz bir molekül olduğu için de bir yerden elektron

[0:10:10.320] almaya çalışıyor ve bunu genelde vücuduna zarar verecek şekilde yapıyor.

[0:10:17.000] Yani vücudunda daha zayıf olan yerlere mi gidiyor? O bölgeleri daha çok mu

[0:10:23.480] etkiliyor? Çünkü Covid'de de otoimmün hastalıklarda da hep aynı şeyi

[0:10:29.480] görüyorum. Hangi organın daha zayıfsa toksinler sanki özellikle oraya

[0:10:35.959] yöneliyor. Peki sence de böyle mi oluyor?

[0:10:44.440] Evet. Bunun bir nedeni de bu. Çünkü o molekül elektron arıyor ve en kolay

[0:10:49.680] bulduğu yer hücre zarları. Nöron da olsa, kalp hücresi de olsa, mitokondri

[0:10:55.600] de olsa fark etmiyor. Hücre duvarından elektron almak onun için çok kolay. Ama

[0:11:02.360] bunu yaptığı anda o hücrenin işleyişi bozuluyor. Bazen çok büyük bir hasar

[0:11:09.040] vermiyor ama çoğu zaman hücreyi tamamen devre dışı bırakabiliyor ya da hücrenin

[0:11:16.200] yapması gereken görevi tamamen aksatıyor. Hatta DNA'yı bile etkileyip

[0:11:23.040] hücrenin üretmesi gereken protein ya da hormonu üretememesine

[0:11:28.959] ya da yanlış üretmesine neden olabiliyor.

[0:11:37.720] Peki önce beyin tarafına odaklanmak istiyorum. Bazen alkolün neden toksik

[0:11:44.480] bir madde olduğunu anlatan şeyler paylaşıyorum. Sen de görüyorsun.

[0:11:49.399] İnsanlar hemen yazıyor. Hayat alkolsüz olur mu? Abartma bir şey olmaz diye.

[0:11:57.440] Kimsenin bağımlı ya da alkolik olması gerekmiyor. Çoğu kişinin söylediği şey

[0:12:03.079] şu: "Beni rahatlatıyor. Mesela işten geliyorsun. Çok stresli bir gün

[0:12:09.000] geçirmişsin ve bir kadeh bir şey içiyorsun ve rahatlıyorsun" diyorlar.

[0:12:15.440] Geçen gün bir hastam vardı. MES olabileceği söylenmiş. Bir de anksiyete

[0:12:21.399] bozukluğu var. MS'e şüphesi konduktan sonra gittiği psikiyatrist anksiyete

[0:12:27.959] hissettiğinde bir kadehini önermiş. Bunu gerçekten anlamakta

[0:12:34.680] zorlandım. Özellikle MS riski olan birine bir psikiyatrist nasıl böyle bir

[0:12:40.600] öneride bulunabilir? Neyse asıl merak ettiğim şu: Beyinde ne oluyor? Tüm

[0:12:46.279] mekanizma nasıl çalışıyor? Binlerce yıldır hem insanlar hem de

[0:12:52.440] hayvanlar fermente olmuş meyveleri yani alkol içeren şeyleri tüketiyor. Alkol

[0:13:00.360] kaynaklarını buluyor. Çünkü alkol iki şey yapıyor ve bunu çok iyi yapıyor.

[0:13:06.480] Birincisi dopamin salgılatıyor. Bu kendini iyi hissetmeni, kendi bedeninde

[0:13:13.279] rahat ve mutlu hissetmeni sağlayan kimyasal. İkincisi ise gabayı artırıyor.

[0:13:20.959] Gaba seni sakinleştiren, gevşeten, uykuya geçişini kolaylaştıran

[0:13:27.600] nörotransmitter. Alkol bu konuda çok etkili çünkü çok

[0:13:32.040] hızlı şekilde sisteme giriyor. Karotit arterlerden beyne giden kan akışı alkolü

[0:13:39.120] dopamin ve gaba merkezlerine hemen taşıyor. İnsanların alkolün etkisini

[0:13:45.199] sevmesinin nedeni de tam olarak bu iki nörotransmitter.

[0:13:59.880] Peki sonrasında ne oluyor? Bu tabii ki ne kadar içtiğine, ne kadar sürede

[0:14:06.360] içtiğine ve daha birçok faktöre bağlı. Ama ilk olan şey şu: Seni gevşetiyor.

[0:14:13.880] Beynin çalışma hızını yavaşlatıyor. Bağımlı olup olmaman fark etmiyor.

[0:14:20.399] Herkes beyin aktivitesini düşürüyor ve prefrontal korteksi etkiliyor.

[0:14:27.199] Yani şundan endişeliyim. Hayatımda şu konu beni geriyor." dediğin o üst

[0:14:33.320] düşünme alanını adeta devre dışı bırakıyor. Aynı zamanda sağlıklı muhayi

[0:14:40.279] de kapatıyor. Riskleri doğru değerlendirme yeteneğini de, hafıza

[0:14:45.759] merkezlerini de etkiliyor. hipokampusu yani anılarımızın

[0:14:52.000] depolandığı ana bölgeyi ve duygusal hafızadan sorumlu olan amigdala

[0:14:58.600] dediğimiz alarm merkezini bunları da belli ölçüde kapatıyor. Bu yüzden bazı

[0:15:06.000] insanlar alkol etkisindeyken ne yaptığını ya da ne söylediğini hiç

[0:15:12.720] hatırlamıyor. Bu kişilerin bağımlı olması gerekmiyor. Alkol alan herkesin

[0:15:19.320] blackout yani hiçbir şey hatırlamama durumunu yaşaması mümkün. Yani kişi

[0:15:25.600] ayakta yürüyor, konuşuyor, insanlarla etkileşim halinde oluyor ama hafıza

[0:15:32.880] merkezi tamamen kapanmış durumda oluyor. Ama ertesi gün geri geliyor

[0:15:38.720] genelde. Evet, anladım.

[0:15:41.240] Yani yeni anılar oluşturma becerisinden bahsediyorum. O kişi daha sonra ne

[0:15:46.759] yaptığını ya da ne söylediğini hiçbir zaman tam olarak hatırlamayabilir. Çünkü

[0:15:51.759] o anılar kaydedilmemiş oluyor, depolanmıyor ve kısa süreli hafızadan

[0:15:57.160] uzun süreli hafızaya hiç aktarılmamış oluyor. Bu yüzden geri gelmeyebilir.

[0:16:02.000] Hatırlama kapasitesi geri döner ama o anılar yoktur. Alkolik demans dediğimiz

[0:16:07.360] durumda da tam olarak bu oluyor. Beynin derinlerinde bulunan o iki bölge zarar

[0:16:13.319] gördüğünde artık yeni anı oluşturamaz hale geliyorlar.

[0:16:18.399] Ben de tam bunu soracaktım. Bir sürü insan var. Sen de mutlaka tanıyorsundur.

[0:16:25.160] Sürekli içiyorlar ama alkolik olarak görülmüyorlar. Ya da madde kullanım

[0:16:30.639] bozukluğu var denmiyor. Çünkü hafıza kaybı yaşamıyorlar. Prefrontal korteks

[0:16:37.560] ertesi gün de bozuk kalmıyor. Yani benim bir sorunum yok diye düşünüyorlar. Belki

[0:16:43.880] gerçekten yok bilemem ama kullanım ne zaman problem haline geliyor? Belli bir

[0:16:49.839] miktar mı var? Belli bir sıklık mı? Belli bir yıl mı? Daha ağır içkiler mi

[0:16:55.920] fark yaratıyor? İnsanlar bunu dinledikten sonra peki ölçebileceğim bir

[0:17:02.240] şey var mı? diyebileceği bir kriter var mı? Şöyle sorayım. Bu iş miktarla

[0:17:08.799] ölçülür mü?

[0:17:18.000] Örneğin Amerika'daki CDC'nin önerilerine bakarsan düşük riskli alkol içme diye

[0:17:25.439] bir tanım var. Bu sıfır risk anlamına gelmiyor ama riskin daha düşük olduğu

[0:17:31.440] bir aralık. Yani bu önerilere uyan birinin alkolün yol açabileceği uzun

[0:17:37.600] vadeli organ hasarlarını yaşama ihtimali daha düşük oluyor. CDC'nin bu önerisi

[0:17:45.440] şöyle: Kadınlar için ya da 65 yaşın üzerindeki herkes için ister kadın olsun

[0:17:51.919] ister erkek günde bir standart içki. Haftada toplam 7 içkiyi geçmemek

[0:17:58.000] gerekiyor ve bu şu anlama gelmiyor. Pazartesi içmedim, salı içmedim. O zaman

[0:18:04.520] cuma günü o kalan üç taneyi birden içebilirim gibi bir şey değil bu. Yani

[0:18:10.679] öyle olmuyor. Bu öneri yine de günde bir içki anlamına geliyor. Erkekler içinse

[0:18:17.360] sınır günde iki standart içki ve yapılan uzun dönemli 5 yıllık çalışmalar

[0:18:23.840] gösteriyor ki eğer bir kişi bu miktarların üzerine çıkmadan bu sınırlar

[0:18:29.640] içinde içiyorsa o zaman kanser, karaciğer hastalıkları, kalp problemleri

[0:18:36.120] ve alkolün neden olabileceği pek çok başka sağlık sorununu geliştirme

[0:18:41.039] ihtimali çok daha düşük oluyor. İşte bu yüzden bu aralık düşük risk olarak kabul

[0:18:46.720] ediliyor. Burada önemli olan aslında ne kadar

[0:18:51.440] damıtılmış alkol aldığın bir içki sayılan miktar yaklaşık 45 ml.

[0:19:00.960] Tamam. Normal alkol oranına sahip biranın

[0:19:07.559] yaklaşık 240 ml bir içkiye denk geliyor. Beyaz şarap içiyorsan bu yaklaşık 150

[0:19:16.039] ml, kırmızı şarap içiyorsan yaklaşık 120 ml ediyor. Yani çoğu insan aslında bir

[0:19:25.640] içki dediğinde önerilen miktardan çok daha fazla alkol

[0:19:31.120] alıyor. Bir içki sipariş ediyorlar ama bardağın nasıl doldurulduğuna ya da

[0:19:38.159] barmenin nasıl karıştırdığına bağlı olarak aslında 1 bu5 hatta iki içki

[0:19:45.080] içmiş oluyorlar. Peki o zaman yeni açıklamalar hiçbir

[0:19:49.960] miktar alkol güvenli değildir derken bu nasıl oluyor? Sanki burada biraz

[0:19:54.440] kopukluk var. Burada gerçekten bir tutarsızlık var.

[0:19:59.000] Dünya Sağlık Örgütün'ün söylediği çok net. Hiçbir miktar alkol güvenli değil.

[0:20:05.240] İçmiyorsan başlamamalısın. İçiyorsan da bırakmanı öneriyorlar. Ama

[0:20:10.679] diyelim ki yine de içeceksin. Alkolün vücuduna verdiği zararı tamamen ortadan

[0:20:17.280] kaldıramasan da en aza indirmek için bu dediklerim kadınlar ve 65 yaş üstündeki

[0:20:24.480] herkes için sınır bir standart içki ölçüsü. Bu miktarı açtığın anda risk

[0:20:31.200] artmaya başlıyor. Bir de bir oturuşta çok fazla içmek var. Şunu özellikle

[0:20:37.400] söylemek istiyorum. İnsanlara her gün içmelerini söylemiyorum ama bu bir

[0:20:43.200] oturuşta aşırı içmek beynin ve karaciğerin için her gün az miktarda

[0:20:49.760] içmekten çok daha zararlı. Yani haftada yedi içki hakkım var. O zaman hepsini

[0:20:56.960] cumartesi gecesi içerim dersen bu gerçekten çok tehlikeli.

[0:21:06.559] Bu gerçekten ilginç. Anlattığın şey bana şöyle geliyor. Jenny Goodman'la çok iyi

[0:21:11.799] bir podcast yapmıştım. Evde kullandığımız ürünlerdeki ve cilt bakım

[0:21:17.360] ürünlerindeki toksisite ile ilgiliydi. O da şunu söylemişti. bunun kronik bir

[0:21:22.799] toksik maruziyet olduğunu şimdi senin anlattıklarında aynı yere çıkıyor gibi.

[0:21:29.159] Yani günde bir kadeh içmek düşük seviyede bir kronik toksisite yaratıyor

[0:21:35.440] ve metabolizmana bağlı olarak vücudun bu toksinleri iyi temizleyebiliyorsa,

[0:21:41.559] detoks sistemin düzgün çalışıyorsa, kötü bir sonuçla karşılaşma ihtimalin

[0:21:47.679] daha düşük olabiliyor. Çünkü vücut bunları temizleyebiliyor.

[0:21:53.039] Diğer insanlara göre daha iyi başa çıkabiliyor. Ama şuraya gelmek

[0:21:58.400] istiyorum. Yani kanser konusuna. Eğer zaten evinde, iş ortamında hatta araban

[0:22:06.080] gibi günlük yaşam alanlarında halihazırda

[0:22:10.799] bir toksik yük varsa mesela hava kirliliği, plastikler, çok güçlü

[0:22:17.080] kimyasal içeren temizlik malzemeleri, bunların hepsi zaten vücudunun tolerans

[0:22:23.320] kapasitesini dolduruyor. Bardak zaten dolu. Yani bu durumda günde bir içki

[0:22:30.760] bile eklediğinde bardaktan taşan bir damla gibi oluyor. Vücudun artık tolere

[0:22:37.200] edemiyor. O yüzden şunu sorayım. Alkol kullanımıyla artan kanser riski

[0:22:43.279] arasındaki bağlantıyı anlatabilir misin? Çünkü son zamanlarda alkol kansere neden

[0:22:49.960] olur konusu çok sık gündeme geliyor. Evet. Ve şu sıralar Amerika'da

[0:22:56.320] damıtılmış içkilerin, biraların ve şarapların üzerine kanser uyarıları

[0:23:01.880] koymak gündemde. Çünkü alkolün kadınlarda meme kanseri için en önde

[0:23:08.480] gelen risk faktörlerinden biri olduğunu biliyoruz. En büyük katkı sağlayanlardan

[0:23:15.360] biri alkol. Erkeklerde ise kolon kanseri, kalın bağırsak kanserinin önde

[0:23:23.480] gelen nedenlerinden biri. Ayrıca toksinlerden söz etmişken ağız

[0:23:29.840] kanserleri, yemek borusu kanserleri, mide kanserleri, bunlar sadece alkolün

[0:23:37.320] dokuyla direkt temas etmesinden kaynaklanmıyor.

[0:23:41.919] Birçok insan içki içerken aynı zamanda sigara da içiyor. alkol ve sigarayı aynı

[0:23:48.440] anda aldığında nikotinde ve sigarada bulunan toksinlerin bu dokulara çok daha

[0:23:56.279] kolay nüfuz etmesine yol açıyor. Yani kanserle olan bağlantı burada çok net.

[0:24:03.200] Biraz önce bu nasıl oluyor diye sormuştun. İşte o asetdehit var ya o

[0:24:09.960] küçük toksik serbest radikal eee hücre duvarlarına saldırıyor. Bu da hücre

[0:24:17.440] içine girmemesi gereken şeylerin içeri girmesine, dışarı çıkmaması gereken

[0:24:23.799] şeylerin dışarı çıkmasına yol açıyor. Mitondrilere saldırıyor, DNA'ya

[0:24:29.240] saldırıyor. Ve DNA ki bu çok önemli. Çünkü DNA hücrelerin ne yapması

[0:24:36.360] gerektiğini tekrar tekrar uyguladığı bir plan, bir taslak gibi asetaldehit DNA'yı

[0:24:44.480] öyle bir noktaya kadar değiştiriyor ki hücreler ya tamamen ölüyor ya da hiç

[0:24:51.240] olmaması gereken bir şekilde aktif hale geliyor. Bu durumda hücreler gereğinden

[0:24:58.840] fazla çoğalmak için sinyal üretmeye başlıyor ya da bunu yanlış şekilde

[0:25:05.279] yapıyor. İşte kanserin temel mekanizmalarından biri de tam olarak bu.

[0:25:12.360] Asetdehitin yaptığı bir başka şey de bağışıklık sistemini harekete geçirmek.

[0:25:19.360] Bağışıklık sistemi bir dakika. Bu bir toksin. Ne yapıyoruz? bunu durdurmamız

[0:25:25.960] gerek diye alarm veriyor. Ama bu aşırı uyarılmış bağışıklık tepkisi enflamasyon

[0:25:33.440] sürecini başlatıyor ve biliyoruz ki bu kronik enflamasyon kanser oluşumuna

[0:25:40.279] katkıda bulunan önemli bir etken. Peki aslında alkolü toksik bir madde

[0:25:48.159] olarak değerlendirdiğimizde neden özellikle meme kanseri, kolon

[0:25:52.600] kanseri ve üçüncü hangisiydi onları söylüyoruz. Evet. Yemek borusu, dil ve

[0:25:59.360] ağız kanserleri de şimdi meme kanserinin bazı türlerinde hepsinde değil ama bir

[0:26:06.919] kısmında bildiğimiz bir mekanizma var. Ve alkol hem kadınlarda hem erkeklerde

[0:26:15.039] östrojen seviyelerini iki farklı yolla etkiliyor. Fakat kadınlarda bu etki daha

[0:26:21.640] büyük. Çünkü zaten daha fazla östrojen var. östrojenin karaciğerde detoksifaye

[0:26:28.039] edilmesi gerekiyor. Yani vücutta aşırı derecede yüksek östrojen eee birikmemesi

[0:26:35.880] için ya da tam tersi östrojenin aşırı düşmemesi için karaciğerin östrojeni

[0:26:42.320] doğru şekilde parçalayarak normal seviyelerde tutması lazım. Bu üreme

[0:26:48.559] döngümüz dahil birçok şey için gerekli. Ama karaciğer aynı anda alkolü de detoks

[0:26:55.440] etmek zorunda kaldığında bütün antioksidanları kullanıyor. Tüm

[0:27:00.840] glutatyonu tüketiyor. Bu olunca östrojen seviyeleri gittikçe yükseliyor.

[0:27:07.360] Kadınlarda da erkeklerde de östrojen artmaya başlıyor. Çok içen erkeklerde

[0:27:13.880] gördüğümüz şey şu: Cinekomasti dediğimiz erkeklerde meme dokusu büyümesi oluyor.

[0:27:21.600] Bu yüzden erkeklerde bile eğer östrojene duyarlı bir meme kanseri genetik yapısı

[0:27:28.600] varsa risk artıyor. Bir diğer nokta da aromataz denen başka bir enzimi

[0:27:35.720] etkilemesi. Aromataz çok önemli bir enzimdir ve androstenediyonosteron

[0:27:42.799] gibi androjenleri alıp onları parçalar. Ama alkol aromataz aktivitesini

[0:27:49.200] artırıyor. Bu hem erkeklerde hem kadınlarda aynı şekilde oluyor. Sahip

[0:27:55.559] olduğun androjenleri yani erkeklik hormonlarını

[0:28:00.720] çok daha hızlı bir şekilde östrojene çeviriyor. Böylece östrojen seviyelerin

[0:28:07.240] yine yükseliyor. Çünkü testosteron ve diğer androjenler

[0:28:12.640] normalden çok daha hızlı östrojene dönüştürülüyor.

[0:28:17.159] Eğer östrojene duyarlı bir meme kanseri riskin varsa bu durum meme kanseri

[0:28:23.039] riskini artıran bir etki yaratıyor. Wow. Okey. Şimdi daha iyi anlıyorum.

[0:28:28.840] Yani bu podcast'i dinledikten sonra insanların ne düşüneceğini merak

[0:28:33.039] ediyorum. Çünkü gerçekten zehirli ama bunların oluşması zaman alıyor değil mi?

[0:28:38.039] Ama bu birkaç günde ya da birkaç haftada olacak bir şey değil gibi anladığım

[0:28:42.519] kadarıyla yıllar içinde vücutta biriken toksik yükten bahsediyoruz ve sağlıklı

[0:28:48.440] yaşayıp yaşamadığınla da çok yakından ilişkili.

[0:28:52.120] Kesinlikle öyle. Eğer iyi besleniyorsan, bol meyve sebze tüketiyorsan ve genel

[0:28:59.840] olarak sağlıklıysan, başka sağlık sorunları için çok fazla

[0:29:04.600] ilaç kullanmıyorsan karaciğerin detoks konusunda gerçekten

[0:29:10.320] harika iş çıkarır. Yani inanılmaz bir organ ama zaman içinde bu yükün hızına

[0:29:17.640] yetişemez hale geliyor ve hasar birikmeye başlıyor. Üstelik sen bunun

[0:29:24.000] olduğunu bile fark etmiyorsun.

[0:29:28.440] Bunlar senin de söylediğin gibi zamanla olan şeyler. Bu yüzden uzun süre boyunca

[0:29:35.799] kendini yavaş yavaş zehirl, organ sistemlerine zarar verdiğini hatta

[0:29:42.159] bunu bir alışkanlık haline getirdiğini fark etmeyebilirsin.

[0:29:47.399] Sen konuşurken beyin konusuna bir saniyeliğine geri dönmek istiyorum.

[0:29:53.440] Aklıma başka bir şey daha geldi. Çünkü sürekli içen tanıdığım insanları gözümde

[0:29:59.919] canlandırıyorum. Şunu çok görüyorum. Alkolik değiller.

[0:30:04.840] Tedavi gerektiren bir durumları da yok. Ama içmedikleri zaman çok daha gergin

[0:30:11.200] oluyorlar. Aşırı sinirli, morali bozuk, birden parlayan, duygusal olarak çok

[0:30:18.559] dalgalanan insanlar haline geliyorlar. Bu neden oluyor? Beyinde değişen bir

[0:30:24.519] şeyler mi var ki bu duruma yol açıyor?

[0:30:34.880] Evet. Çünkü beyni düşündüğünde aslında tam bir geri dönüşüm merkezi gibi

[0:30:39.840] çalışıyor. Büyük molekülleri, bakterileri ve zararlı maddeleri

[0:30:44.679] dışarıda tutan bir kan beyin bariyerimiz var. Bu iyi bir şey ama aynı zamanda şu

[0:30:50.200] anlama geliyor. Beyin ihtiyaç duyduğu molekülleri kendi içinde arayıp bulmak

[0:30:55.039] zorunda. Nörotransmitterleri üretebilmek için enzimleri, mineralleri,

[0:31:00.960] aminoasitleri, yağ asitlerini ne lazımsa toplaması gerekiyor. Alkol kullandığında

[0:31:07.679] dopamin salgılıyorsun. Seni iyi hissettiren kimyasal

[0:31:12.919] gaba salgılıyorsun. Seni sakinleştiren kimyasal. Ama bunu vücudun gerçekten şu

[0:31:18.679] an sakinleşmem lazım dediği için yapmıyorsun. Meditasyon yaptığında,

[0:31:24.080] nefes çalışması yaptığında ya da doğal yollarla sakinleştiğinde salgıladığın

[0:31:29.120] gaba miktarıyla hiç alakası yok. E alkol normalde salgılayacağından çok daha

[0:31:35.200] fazla gaba salgılatıyor. Böyle olunca da gaba rezervin azalıyor. Alkol etkisi

[0:31:41.880] geçtiğinde gaba düşük olduğu için beyin tekrar gaba üretmek için içeride ne

[0:31:47.720] bulursa toplamaya çalışıyor ama elinde yeterli malzeme yok. Sonuçta gaba

[0:31:52.720] azalıyor. Glutamat ise göreceli olarak yüksek kalıyor. Gaba seni sakinleştiren

[0:31:59.159] taraf. Glutamat seni harekete geçiren, motive eden taraf ama glutamat yüksek

[0:32:04.679] olduğunda toksik olabiliyor. Normalde gaba ve glutamat arasındaki denge seni

[0:32:10.639] dengede tutar. Kaygını, gerginliğini, saldırganlığını normal seviyede

[0:32:15.639] yönetmeni sağlar. Bu denge bozulduğunda ise sinirlilik, huzursuzluk, duygusal

[0:32:22.039] dalgalanmalar ve aşırı gerginlik ortaya çıkıyor. Ama şimdi yeterince gaba yok ve

[0:32:28.240] bunu yeniden üretmek zaman alıyor. Bir yandan da ortada toksik düzeyde glutamat

[0:32:34.120] var. Bu durumda tansiyonun yükseliyor. Başka pek çok sorun ortaya çıkıyor. Daha

[0:32:39.240] sinirli ve daha kaygılı hale geliyorsun. Daha önce kaygın olmasa bile gaba ve

[0:32:45.320] glutamat dengesi bozulduğunda çok daha kolay sinirlenen, huzursuz olan ve kaygı

[0:32:51.880] yaşayan biri oluyorsun. Eğer zaten kaygın varsa alkolle kendini

[0:32:57.159] sakinleştirmeye çalışmadan önceki halinden bile daha kaygılı hale

[0:33:01.919] geliyorsun. Yani tam bir kısır döngü oluşuyor

[0:33:07.000] tabii. Yani senin bu döngüyü anlattığın şekilde bakınca bağımlılıkla ilgili

[0:33:13.799] konuşurken hep söylediğimiz bir şey var. Tek bir gen yok. Tek bir bağımlılık geni

[0:33:20.639] diye bir şey yok. Bazen insanlar bana geliyor ve bağımlılık genim var

[0:33:25.600] diyorlar. Ya ben de öyle ölçülebilen spesifik bir gen yok ki diyorum. Bazı

[0:33:32.039] merkezler sanki böyle bir gen bulmuş gibi davranıyor ama ben hiç duymadım,

[0:33:37.399] sen de duymadın. Aslında burada kritik olan şey şu. Eğer kişinin bazı genetik

[0:33:44.320] hassasiyetleri varsa bu çok büyük bir hastalık olmak zorunda değil. Mesela

[0:33:50.399] hafif bir gaba eksikliği, serotonin eksikliği, dopamin eksikliği ya da tam

[0:33:58.519] tersi bir nörotransmitter dengesizliği olabilir. Sen bu tabloya alkolü veya

[0:34:05.200] başka maddeleri eklediğinde biraz önce anlattığın mekanizma devreye

[0:34:10.760] giriyor ve denge tamamen bozuluyor. Kişi zaten o dengeyi korumakta zorlanıyorsa

[0:34:18.200] alkol eklenince o terazi bir anda şaşıyor. Sonra da beyin aslında şunu

[0:34:24.159] söylüyor. Tamam benim gabayı salabilmem için bir içkiye ihtiyacım var. Çünkü ben

[0:34:31.359] artık bunu kendi başıma yeterince yapamıyorum. Ve tehlikeli noktada tam

[0:34:37.320] burası. Bu artık senin istemen değil. Beynin kendini dengeleyebilmek için

[0:34:43.839] alkol istemesi. Denge bozuluyor ve beyin dengeyi sağlayabildiğini düşündüğü şeyi

[0:34:51.919] yani alkolü aramaya başlıyor ve alkol o anda işe yarıyor gibi görünse

[0:34:58.400] de zaman geçtikçe giderek daha az işe yarıyor. Çünkü artık o fazladan gaba

[0:35:05.160] depoların kalmamış oluyor. Alkolün ittirip sisteme salabileceği bir gaba

[0:35:09.560] yok. Bu yüzden eskisi kadar sakinleştirmiyor,

[0:35:13.760] eskisi kadar kolay uyku getirmiyor. Hatta uyku döngünü bambaşka bir şekilde

[0:35:19.040] bozuyor. Ama sen zaten bu nörotransmitterlerin bir kısmında

[0:35:24.000] eksilmiş durumdasın. Beynin bunları yeniden doldurması ve toparlaması

[0:35:29.480] haftalar alıyor. Oysa beynin normalde ruh halini, uykunu, odağını, dikkatini,

[0:35:36.680] öğrenme kapasiteni düzenlemek için belli bir ritimde, belli bir dalgalanmada

[0:35:43.640] çalışması gerekiyor. Ve şimdi biz o düzeni tamamen bozmuş oluyoruz.

[0:35:48.560] Beyindeki bütün sistemler yeni nörotransmiter yapabilmek için hammadde

[0:35:53.000] arayıp duruyor. Ama çoğu zaman o hammaddeler artık yok. Çünkü vücut her

[0:35:58.640] yerde alkolü detoksifaye etmeye çalışıyor. Karaciğerde, pankreasta, meme

[0:36:05.400] dokusunda, nerede ihtiyaç varsa antioksidanların hepsi oraya çekiliyor.

[0:36:11.920] Böyle olunca beyinde nörotransmitter üretmek için gereken kaynaklar giderek

[0:36:17.720] azalıyor. Bu süreç gerçekten çok zorlayıcı olabiliyor. Özellikle de iyi

[0:36:23.560] beslenmiyorsan ya da başka metabolik problemler varsa.

[0:36:28.839] Bunu söylemişken senin ve Amerika'daki iyi rehabilitasyon merkezlerinin çoğunun

[0:36:35.560] uyguladığı bir noktaya da değinmek istiyorum. Kişi merkeze geldiği anda

[0:36:40.079] hemen ilaç vermeye başlamıyorsunuz. Çünkü senin az önce anlattığın

[0:36:45.319] nörotransmitter karmaşası yüzünden eksik ya da fazla kötüye kullanımı

[0:36:51.920] olsun, alkol olsun, başka bir madde olsun, kişi size geldiğinde

[0:36:59.000] beynin bu nörotransmitterleri bulamıyor hale gelmiş olması. Bu bence

[0:37:05.560] birçok madde için ve farklı psikiyatrik tablolar için de geçerli. Şizofreniye

[0:37:11.720] benzeyen davranışlar olabilir. Ağır depresyon gibi görünen durumlar olabilir

[0:37:16.960] ve daha birçok şey. Yani bu yüzden mi hemen ilaç vermiyorsun? Bunun yerine

[0:37:23.520] önce takviye edip besleyerek beynin biraz toparlanmasını

[0:37:29.440] adeta yeniden başlatmasını mı hedefliyorsun?

[0:37:43.079] Aynen öyle Esra. Özellikle de vaktin azsa hızlıca bir teşhis koyup hemen bir

[0:37:49.079] reçete yazmak çok kolay oluyor. Ve bazen tedaviye gelen kişiler fiziksel

[0:37:54.839] yoksunlukta oluyor. Tehlike altındalar. Mesela alkol yoksunluğunda nöbet geçirme

[0:38:00.839] riski var. Böyle bir durumda tabii ki onlara yardımcı olmak ve o akut riskli

[0:38:06.920] dönemi atlatmaları için ilaç vermek zorundayım. Ama asıl olarak gerçekten ne

[0:38:13.480] olup bittiğini anlamak istiyorum. Yaşadıkları belirtilere, istek, çöküntü,

[0:38:19.119] huzursuzluk vesaire neden olan başka metabolik sorunlar var mı? Bunları

[0:38:24.960] elemek istiyorum. Eğer kişi intihar riski taşımıyorsa ya da ciddi bir

[0:38:30.560] yoksunluk içinde değilse o zaman zamana sahibiz demektir. Ve ben de onları test

[0:38:36.720] etmek isterim. E kan tahlillerine bakmak isterim. QEG ile beynin nasıl

[0:38:42.720] çalıştığını görmek isterim. Bellekleri nasıl? Reaksiyon süreleri nasıl?

[0:38:48.359] Özellikle alkolde dengeyle ilgili olan beyincikte bir sorun var mı? bunları

[0:38:53.680] anlamak için tarama testleri yapmalarını isterim. Tiroid gibi başka noktalara da

[0:38:59.079] bakmam gerekebilir. Tiroid problemleri çoğu zaman psikiyatrik bir sorunmuş gibi

[0:39:04.520] görünebiliyor. Eee ama tiroidi yavaş çalışan birine antidepresan verirsen

[0:39:10.280] hiçbir işe yaramaz. Çünkü sorun depresyon değil. Sorun tiroidin düzgün

[0:39:15.480] çalışmaması. Bizim de önce bunu görüp gerekirse o hormonu yerine koymamız

[0:39:20.760] gerekiyor. Bu yüzden vitaminlerine, minerallerine, organ sistemlerinin nasıl

[0:39:26.720] çalıştığına kadar pek çok şeyi bilmek istiyorum ki gerçekten doğru yerden

[0:39:31.960] müdahale edebileyim. Bu yaklaşım benim işimin çok büyük bir kısmı. Çünkü dürüst

[0:39:38.040] olayım. Sadece klasik psikiyatri yaptığım dönemlerde hastalarımın ancak

[0:39:43.000] üçte biri iyileşiyordu. Çünkü ben onlara antidepresan veriyordum ve belki

[0:39:47.680] ihtiyaçları hiç o değildi. Belki D vitamini eksikti. Belki B12, belki de

[0:39:53.599] folat. Yani mesele sadece bir semptomu tedavi etmek değil. Kişinin bütününe

[0:39:59.040] bakmak. Benim istediğim şey kişinin tüm sistemini ele alıp yaptığımız

[0:40:04.960] müdahalelerin hem oluşmuş hasarı tamir etmesine hem de kişinin genel olarak

[0:40:10.480] daha sağlıklı, daha üretken bir hayata dönmesine yardımcı olması.

[0:40:16.160] Sence psikiyatri bu anlayışa ne zaman ayak uyduracak?

[0:40:22.800] Bence psikiyatri bu yönde ilerlemeye başladı. Okuduğum yayınlarda bunu çok

[0:40:29.599] net görüyorum. Amerikan Psikiyatri Birliği'nin dergisi, Jama, Lanset ve

[0:40:36.119] benzeri dergilere baktığında artık daha fazla beyin görüntüleme çalışması, daha

[0:40:43.040] fazla genetik test, metabolik test ve hormon değerlendirmesi görüyorsun. Yani

[0:40:49.760] bir yönelim var. giderek daha fazla doktor, integratif ve fonksiyonel

[0:40:55.520] psikiyatriye ilgi duymaya başladı. Temmuz'da katıldığım bir psikiyatri

[0:41:00.720] toplantısında çok iyi bir panel vardı. Vitamin ve takviyelerden,

[0:41:06.920] nörofeedback'ten, kırmızı ışık terapisinden ve fonksiyonel

[0:41:11.800] tıpta artık oldukça sıradan olan diğer yöntemlerden bahsediyorlardı.

[0:41:17.560] Bunların ana akım psikiyatri içinde görünmeye başladığını hissediyorum. Ama

[0:41:23.599] herkesin bu yaklaşımı benimsemesi, inanması ve vakit ayırıp uygulaması için

[0:41:30.280] hala epey yolumuz var.

[0:41:39.079] Değişmesi gerekiyor. Çünkü klasik psikiyatriyi denemiş hastalarla sık sık

[0:41:44.920] karşılaşıyorum. duyduğum şey ellerine bir sürü psikiyatrik ilaç verildiği.

[0:41:51.680] A ve temelde işe yaramıyor. Doktorların bunu neden hala yaptıklarını bile

[0:41:57.280] anlamıyorum. Çünkü işe yaramıyor. Belki %10'unda, belki %20'sinde işe yarıyor

[0:42:03.960] ama kalan %80'inde işe yaramıyor. Sadece kişiyi çok yorgun ve zombi gibi yapıyor

[0:42:12.040] ve başlarını yataktan kaldıramadıkları için bu ilaçları almak istemediklerini

[0:42:18.319] söylüyorlar. Peki bu yaşamak mı? Ben öyle düşünmüyorum. Ve işte Esra'a

[0:42:24.520] anlattığın şey tam olarak benim hastalarımla yaşadığım durumdu.

[0:42:29.680] Hastaları görüyorum. Elimde reçete defterim var. Antidepresanları

[0:42:34.319] biliyorum. Duygu durum düzenleyicileri biliyorum. Antipsikotikleri,

[0:42:39.280] anksiyete ve uyku ilaçlarını biliyorum. Yani elimde bir sürü ilaç seçeneği var.

[0:42:45.400] Bazı hastalar iyi oluyordu evet ama pek çoğu hiç düzelmiyordu. Bu moral

[0:42:51.400] bozukluğu beni e daha önce konuştuğumuz gibi bir şeyleri eksik yapıyorum, başka

[0:42:57.760] bir şey anlamam gerekiyor noktasına getirdi. Çünkü şöyle düşünüyordum. Bu

[0:43:02.800] insanlara neden yardım edemiyorum? Madem iyi hissetmiyorlar, neden bana gelmeye

[0:43:08.599] devam ediyorlar? Neden bana para veriyorlar ama hala acı çekiyorlar? Bu

[0:43:13.440] gerçekten ümit kıran bir durum. Ama o dönem elimdeki tek araç buydu. Tıp

[0:43:18.839] fakültesinde bize bunu öğrettiler. Uzmanlıkta da ileri eğitimlerde de hep

[0:43:24.559] aynı şey öğretildi. Yani sistem bize bu araçları verdi ve biz de onları

[0:43:30.000] kullanıyorduk. Ama biliyorsun biz seninle ortak

[0:43:34.880] Türkiye'den birkaç danışanla birlikte çalıştık ve senin yaklaşımını birebir

[0:43:39.640] görme fırsatım oldu. Açıkçası hiçbirine antidepresan vermedin. Daha çok

[0:43:45.000] takviyeler, hormon düzenleyici destekler ve gerekiyorsa hafif anksiyete

[0:43:50.559] yatıştırıcı yardımcılar kullandın ve kendi kendine bir yılı asla göremem

[0:43:56.640] diyen insanların hepsi bir yılı geçti. hatta aşarak devam ettiler. Bu o kadar

[0:44:02.920] net bir gösterge ki artık bir şeylerin değişmesi gerektiği çok ortada. Biraz da

[0:44:09.280] bağırsak konusuna değinmek istiyorum. Çünkü alkol içtiğinde direkt mideye

[0:44:16.280] oradan da bağırsaklara gidiyor ve artık inkar edilemez bir gerçek var. Bağırsak

[0:44:24.480] sağlıklı değilse her şey bozulabiliyor. Tiroid sorunları, Alzheimer, kalp

[0:44:31.359] hastalıkları, ne ararsan. Peki alkol bağırsakları

[0:44:37.079] nasıl etkiliyor? Ve buna bağlı ikinci sorum. Birinin bağırsak dengesi

[0:44:43.520] bozulduysa bu psikiyatrik sorunlara ya da

[0:44:47.599] psikiyatrik gibi görünen başka problemlere yol açabilir mi?

[0:44:52.280] Bağırsaklarımızda vücudumuzdaki hücre sayısından daha

[0:44:57.079] fazla bakteri, mantar ve virüs var. Yani kim kimi yönetiyor, kim kime ait belli

[0:45:04.440] değil gibi. Ama bağırsak yapımız yani mikrobiyomumuz

[0:45:09.200] sinyalleşme, korunma ve besinleri çıkarabilme açısından inanılmaz derecede

[0:45:15.720] önemli. Alkol ise faydalı bağırsak bakterilerinin bir kısmı için gerçekten

[0:45:22.680] toksik. Bu bakteriler sadece bağırsak duvarını korumak için değil, aynı

[0:45:28.680] zamanda yediğimiz şeylerden doğru besinleri ve mineralleri çıkarabilmek

[0:45:35.000] için de gerekli. Çünkü yediğimiz gıdalar ya da maruz kaldığımız maddeler kana

[0:45:41.200] karıştığında çok toksik olabilecek şeyler barındırabiliyor.

[0:45:46.240] Bu nedenle bağırsaklar, mide, bağırsak duvarı hepsi bizi koruyan bir bariyer

[0:45:52.960] gibi çalışıyor. Aynı zamanda tükettiğimiz gıdalardan aminoasitleri,

[0:45:59.359] mineralleri, vitaminleri kısacası ihtiyacımız olan her şeyi alabilmemiz

[0:46:05.760] için de gerekli. Bu süreç çok hassas bir dengeye dayanıyor. İçeride doğru türde

[0:46:12.960] bakteriler olması gerekiyor ve zararlı olanların çoğalmasını istemiyoruz. Ama

[0:46:19.400] diğer tüm hücrelerde olduğu gibi asetaldehit burada da devreye giriyor.

[0:46:25.680] Aşırı derecede toksik olduğu için faydalı bağırsak bakterilerini

[0:46:30.800] öldürüyor. Bu durum bağırsaklarda

[0:46:34.839] bazı kötü bakteri ve mantarların aşırı çoğalmasına yol açıyor. Mesela kandida

[0:46:41.280] mantarını çok daha fazla görüyoruz. Bu zararlı bakterilerin çoğalması,

[0:46:49.400] bağırsak duvarının kalsiyum ya da D vitamini gibi maddeleri emmesini

[0:46:55.800] engelliyor. Aynı zamanda bağırsak duvarının bozulmasına neden oluyor ve

[0:47:02.440] normalde asla kan dolaşımına girmemesi gereken maddelerin kana karışmasına izin

[0:47:10.119] veriyor. Bu da vücutta tam anlamıyla kaosa yol açıyor. Bağışıklık sistemi

[0:47:17.839] aşırı aktive oluyor. Bağışıklık sistemi elbette bizi korumak için var ama

[0:47:24.839] asetdehiti etkisiz hale getirmekle sürekli

[0:47:29.319] uğraşınca bu kez enflamasyon artıyor. Vücudun hiç istemediğimiz bölgelerinde

[0:47:37.079] yağ birikmeye başlıyor. nörotransmitter üretmekte zorlanıyoruz. Ve işin ikinci

[0:47:44.000] kısmı da şu: Serotoninin %90'ı bağırsakta üretiliyor. Serotonin

[0:47:50.880] dinleyicilerinin çok aşina olduğu bir nörotransmitter.

[0:47:55.839] Ruh halini, uykuyu, cinsel isteği ve daha birçok şeyi düzenliyor. Çok önemli

[0:48:03.319] bir molekül. Serotoninin üretimi bağırsaktaki bu bozulmadan ciddi şekilde

[0:48:10.760] etkileniyor ve beyne giden sinyaller de bozulabiliyor. Üstelik kötü bakterilerin

[0:48:18.280] aşırı çoğalması sadece üretimi bozmakla kalmıyor. Alkolü resmen arzulayan bir

[0:48:26.680] bakteri ortamı oluşturuyor. Ben de tam da ona gelecektim. Stephen

[0:48:31.720] Gandry'nin son kitabında da bundan bahsediliyor. Hatta bir konuşmasında da

[0:48:36.720] söylemişti. Bağırsakta bazı kötü bakteriler var ki resmen alkolü

[0:48:42.000] arzuluyor. Yani bağırsak dengesini düzeltirsen alkol isteğinin azalması

[0:48:47.760] için gerçekten büyük bir şans yaratmış oluyorsun.

[0:48:51.760] Kesinlikle. Bu yüzden hastalarıma verdiğim ilk şeylerden biri sakaromises

[0:48:58.520] gibi alkolün ve diğer maddelerin yok ettiği faydalı bakterileri içeren güçlü

[0:49:04.799] bir probiyotiktir. Bağırsak florasını yeniden doldurmak çok ama çok önemli.

[0:49:11.440] Alkol ya da başka maddelerle olan toksik teması kesmek de aynı şekilde önemli.

[0:49:17.720] Böylece bağırsak iyileşmeye başlıyor. Zararlı bakteriler azalıyor ve yerine

[0:49:24.160] yenileri gelebiliyor. Bir de şunu düşün. Alkol çok hızlı bir şekilde şekere

[0:49:29.680] dönüşüyor. Boş kalori aslında. Kokteyiller içiliyorsa ekstra şeker de

[0:49:35.960] eklenmiş oluyor. Bu sefer şekeri seven bakteriler bağırsakta aşırı çoğalmaya

[0:49:43.240] başlıyor. İnsanların daha sağlıksız yiyeceklere yönelmesi, yüksek şekerli

[0:49:49.920] gıdalar istemesi, daha fazla alkol arzulaması hep bundan. Alkol çok hızlı

[0:49:56.160] bir şeker kaynağı olduğu için daha fazla istiyorum döngüsünü kendi kendine

[0:50:01.960] yaratıyor. Beyin yeterince sakinleşmediği için daha fazla alkol

[0:50:07.480] istiyor. Bağırsak düzgün çalışmadığı için zararlı bakteriler içki iç bu bize

[0:50:14.440] yarıyor diye sinyal veriyor. Alkolün yarattığı tam bir kısır döngü bu. Bu

[0:50:20.720] yüzden insanlar kendilerine sürekli şunu soruyor. Neden böyle oldum? Neden hep

[0:50:26.839] canım tatlı şeyler yemek istiyor? Neden daha fazla içmek istiyorum? Üstelik bu

[0:50:32.680] sadece bağımlılık tedavisine gelenlerde olmuyor. Herkes yaşayabilir. Özellikle

[0:50:39.359] yılbaşı, doğum günleri, tatil dönemleri gibi zamanlarda daha fazla alkol oluyor.

[0:50:47.000] Daha çok kutlama, aile buluşmaları, davetler,

[0:50:51.760] alkol neredeyse her yerde karşına çıkıyor. Bir de yemek düzeni değişiyor.

[0:50:57.119] Daha fazla yiyoruz. Daha çok tatlı tüketiyoruz ve bağırsak dengesi

[0:51:02.760] inanılmaz hızlı bozuluyor. Mikrobiyomun dengesini bozmak ve bağışıklığı

[0:51:09.040] zayıflatmak inan çok kolay. Sadece birkaç haftada bile besin emilimini

[0:51:15.400] etkileyebilecek kadar bozulma olabiliyor.

[0:51:19.359] Konudan konuya atlıyorum ama şimdi sana gönderdiğim sorulara bakıyordum da

[0:51:24.760] aklıma şu da geldi. Bu limia yaşayan genç kızlarla oldukça sık karşılaştım.

[0:51:32.119] Yeme bozuklukları var. Bulimikler ve aynı zamanda alkol de kullanıyorlar. Sen

[0:51:39.480] bu kişilerle ilgili alkol tüketimi konusunda inanılmaz derecede

[0:51:45.599] endişelisin. Hatta özellikle bu çok tehlikeli diye vurgulamıştın. Bu konuda

[0:51:52.640] neden bu kadar endişelisin? Bunun sebebini paylaşır mısın?

[0:51:58.079] Bu durum pek çok açıdan gerçekten çok ciddi bir risk. Çünkü aşırı yeme

[0:52:04.520] atakları ve ardından gelen kusma döngüsü biraz önce konuştuğumuz gibi özellikle

[0:52:12.559] yüksek karbonhidratlı ve çok şekerli yiyeceklere yönelmeyi bağırsak

[0:52:18.440] bakterileriyle bile ilişkili hale getirebiliyor.

[0:52:22.680] Zorla kustuğunda ki bu ister gerçekten kusarak olsun, ister müshil kullanarak

[0:52:30.359] bağırsakları boşaltmakla, ister aşırı egzersizle olsun, vücudun

[0:52:37.200] elektrolit dengesini bozuyorsun, sodyum, potasyum gibi kalbin düzgün

[0:52:44.040] atmasını ve kasların doğru kasılmasını sağlayan mineralleri hızla

[0:52:49.480] kaybediyorsun. kusmayla, ishale ya da susuz kalarak bu

[0:52:55.680] mineraller azalıyor. Bu da kalp ritmini bozabilir. Beynin çalışma şeklini

[0:53:02.480] etkileyebilir ve birçok organ sisteminde ciddi sorun yaratabilir. Bir de alkolün

[0:53:10.760] yemek borusuna verdiği zarar var. Alkol nedeniyle karaciğer yağlanıp

[0:53:17.119] sertleştiğinde kan karaciğerden doğru düzgün geçemez

[0:53:22.119] hale geliyor. Bu durumda yemek borusunda özfus varisleri dediğimiz büyük balon

[0:53:31.160] gibi şişmiş ve çok kırılgan damarlar oluşuyor ve işte en tehlikeli durum da

[0:53:39.079] burada ortaya çıkıyor. olan biri içki içtiğinde ve ardından

[0:53:46.319] zorla kustuğunda bu kırılgan damarlar kusma sırasında yırtılabilir.

[0:53:52.680] Bu da kişinin dakikalar içinde aşırı kan kaybından ölmesine yol açabilir. Yani

[0:54:00.599] hem buik olan, hem alkol içen, hem de karaciğeri veya pankreası zaten stres

[0:54:08.160] altında olan kişiler için risk inanılmaz derecede yüksek. Kusma eylemi bu

[0:54:15.040] damarları patlatan bir tetikleyici haline geliyor. Bu yüzden bu durum

[0:54:21.000] sanıldığından çok daha ölümcül olabilir.

[0:54:27.680] Ama senin endişen sadece kusma tarafı değildi. İçki tarafı da çok önemliydi.

[0:54:32.240] Çünkü aç karnına içtiklerinde alkol çok daha hızlı beyne gidiyor demiştin. Yani

[0:54:36.960] sadece yeme kusma döngüsü değil içki içme şekilleri de seni çok

[0:54:40.839] endişelendiriyordu. Aç karnına içildiğinde alkolün etkisi çok daha

[0:54:44.799] hızlı ve çok daha yoğun oluyor demiştin. Bu konu aslında yine alkol dehidrogenaz

[0:54:50.799] enzimine dayanıyor. Kadınlarda bu enzim çok az olduğu için içki içtiklerinde

[0:54:57.319] alkolü parçalama süreci ağızda ve midede başlamıyor. Alkol neredeyse olduğu gibi

[0:55:04.000] kana geçiyor ve beyne tam güçle ulaşıyor. beyinde ya da karaciğerde

[0:55:10.040] parçalanmaya ancak o noktada başlayabiliyor. Bu da şunu getiriyor.

[0:55:15.480] Kadınlar erkeklerle aynı miktarda içtiklerinde aslında çok daha yüksek bir

[0:55:21.240] alkol dozuna maruz kalıyorlar. Çünkü erkeklerde bu enzim midede oldukça fazla

[0:55:28.359] olduğu için süreç daha ağızdan itibaren başlamış oluyor. Kadınlarda ise alkol

[0:55:35.680] hiçbir filtre olmadan en toksik haliyle önce beyne sonra karaciğere varıyor. Bu

[0:55:42.359] da toksik yükü çok daha ağır hale getiriyor. Nörotransmiterlere zarar

[0:55:48.000] verebiliyor. Hafıza merkezlerini etkiliyor. muhakemeyi bozuyor. Beynin

[0:55:53.960] miyelin tabakasına bile zarar verebiliyor. Beyin hacmi küçülmeye

[0:55:58.559] başlıyor. Beyincikte sorunlar görülüyor. Denge bozuluyor. Yürüme zorlaşıyor.

[0:56:05.319] Muhakeme problemleri ortaya çıkıyor. Ve tabii alkol miktarına bağlı bir de bence

[0:56:11.839] şöyle bir durum var değil mi? Bu kişiler zaten yemek yemiyor ya da yeterince

[0:56:16.240] besin almıyor. Dolayısıyla beyin çalışmak ya da kendini onarmak için

[0:56:22.440] ihtiyaç duyduğu besinlere ulaşamıyor. Geriye kalan tek şey alkol oluyor. Yani

[0:56:28.319] neredeyse hiçbir şey yemeden sadece alkolle ayakta kalmaya çalışmak gibi bir

[0:56:34.240] durum ortaya çıkıyor. Ve bu durum gerçekten çok sık oluyor.

[0:56:39.280] Alkoldeki yüksek şeker yükü yüzünden tokluk merkezi kısa süreliğine doyduğunu

[0:56:44.640] sanıyor ve iştahları daha da azalıyor. Dolayısıyla yemek yemiyorlar. Yedikleri

[0:56:50.640] bir şey varsa da kusarak vücuda girmeden atıyorlar. Yani vücutlarına giren besin

[0:56:56.520] öğeleri daha emilmeden kayboluyor. Bu da özellikle beyin için ağır bir yetersiz

[0:57:02.760] beslenmeye yol açıyor. Çünkü beynin çalışması ve nörotransmitter üretmesi

[0:57:09.240] için B vitaminlerine ve diğer birçok besine ihtiyaç var. Bu besinler

[0:57:14.359] olmadığında beyin doğru şekilde çalışamıyor. Bu yüzden çok daha genç

[0:57:19.200] yaşta, çok daha hızlı şekilde ciddi bilişsel problemler görüyoruz. Zaten

[0:57:25.280] kadınlarda etkiler daha ağır oluyor ama bir kadında hem yeme bozukluğu hem de

[0:57:31.440] yetersiz beslenme varsa bu tam bir felakete dönüşüyor. Beyin bu durumu hiç

[0:57:37.799] iyi tolere etmiyor ve doğru düzgün çalışamıyor. Üstelik bu zarar her zaman

[0:57:42.799] geri dönebilir bir zarar da olmuyor. Yani bir nevi alkol demansına yol

[0:57:49.200] açıyor. Evet. Bu gerçekten çok önemliydi. O

[0:57:54.359] yüzden özellikle değinmek istedim. Son sorum da şu: Antidepresan kullanan

[0:58:01.520] insanların özellikle B vitamini seviyelerine neden dikkat etmesi

[0:58:07.359] gerekiyor? Ne sorun oluşuyor?

[0:58:11.720] B12 vitamini B9 yani folik asit ve D vitamini ile ilgili birkaç önemli şey

[0:58:18.520] var. Çünkü bu vitaminler beynin serotonin, uyku hormonu, melatonin,

[0:58:24.480] gaba, dopamin, glutamat gibi bütün bu önemli nörotransmiterleri üretebilmesi

[0:58:30.319] için çok kritik. Beyindeki bu düzenleyici kimyasalların tamamı bu ham

[0:58:36.599] maddelere ihtiyaç duyarak yapılıyor. Eğer bu vitaminler yoksa sen bir

[0:58:42.480] antidepresan alıyor olabilirsin ve antidepresan temporal loptaki serotonin

[0:58:48.520] üreten hücrelere aslında ben onlara kulakların arkasındaki bölge diyorum.

[0:58:53.960] Neyse daha fazla serotonin üret, daha fazla serotonin üret diye sinyal

[0:59:00.119] gönderiyor. Antidepresan sana serotonin vermiyor. Beynine üretmesi için komut

[0:59:06.760] veriyor. Ama beyin şöyle diyor: "Tamam üretelim ama B12 eksik, folat eksik,

[0:59:14.039] balık yağı ve omega 3 eksik, D vitamini eksik. Bunlar olmadan serotonin

[0:59:19.920] üretemeyiz. Yani beyni ne kadar uyarırsan uyar, hammadde yoksa üretim

[0:59:26.280] gerçekleşmiyor ve antidepresan da işe yaramıyor. Kişiye baktığında vitamin

[0:59:32.559] seviyeleri düşükse yapılması gereken ilk şey bunları normale döndürmek. Çünkü

[0:59:39.559] beyin ihtiyaç duyduğu ham maddeleri aldığı anda serotonin üretmeye başlıyor.

[0:59:45.680] Ruh hali düzeliyor. Melatonin yapıp uyku düzenini toparlıyor. Dopamin üreterek

[0:59:52.400] odaklanma ve motivasyonu artırıyor. Yani beynin bu ham maddelere sahip olduğundan

[0:59:59.240] emin olmak gerçekten çok önemli. Ve bazen sadece bu küçük düzeltme bile

[1:00:06.400] antidepresanın sonunda işe yaramasını sağlayabiliyor.

[1:00:10.720] Yani burada aslında şunu söylüyoruz. Kullandığın antidepresanın işe yaramıyor

[1:00:14.440] gibi görünmesi ilacın yanlış olduğu anlamına gelmeyebilir. Bu yüzden birini

[1:00:18.160] bırakıp diğerine sonra bir başkasına geçmek çoğu zaman hiçbir şey çözmüyor.

[1:00:22.160] Doktorlar da genelde böyle yapıyor ama asıl kritik olan şey vitamin ve mineral

[1:00:26.280] seviyelerine bakmak. Çünkü sorun gerçekten oradaysa ilaç değiştirmek

[1:00:29.720] yerine eksik olanları düzeltmek gerekir. Doğru.

[1:00:33.400] Yani aslında her şey birbirine bağlı. Beslenmemizin,

[1:00:37.440] sağlığımızın, yaşam tarzımızın ve maruz kaldığımız toksinlerin hiç aklımıza bile

[1:00:45.240] gelmeyecek şekilde ne kadar büyük etkiler yaratabildiği gerçekten

[1:00:50.280] inanılmaz. Çoğu insan alkol kendilerini uyuttuğunu

[1:00:55.200] sanıyor ama ben hem okuduğum hem dinlediğim kaynaklarda hep şunu

[1:00:59.359] görüyorum. Alkol aslında uyku vermiyor. Sadece seni uyuşturuyor. Beynin kendini

[1:01:05.119] yenilediği o gerçek kaliteli uykuyu sağlamıyor. Yani kişi uyuyor gibi

[1:01:09.680] görünüyor ama aslında sadece uyuşukluk halinde. Bu neden oluyor?

[1:01:14.920] Uykunun yapısı gerçekten çok önemli. Çünkü uykuya geçtiğimizde aslında birkaç

[1:01:21.559] farklı evreden geçiyoruz. Alkol bizi hızlı bir şekilde derin uykuya sokuyor

[1:01:27.000] gibi görünse de REM uykusuna girmemize izin vermiyor. Rem dediğimiz göz

[1:01:33.400] hareketlerinin hızlandığı, rüya gördüğümüz ve gün içinde öğrendiğimiz,

[1:01:39.640] söylediğimiz, yaptığımız her şeyi hafızaya aktardığımız o evre. Alkol buna

[1:01:46.559] girmemizi engelliyor. Bu yüzden vücut kendini yenileyemiyor. Çünkü uyku

[1:01:52.039] tamamen bozulmuş oluyor. Birçok uyku ilacı da aslında bunun hap hali gibi.

[1:01:58.119] Seni adeta yere seriyorlar ama ihtiyacın olan o normal uyku düzenini

[1:02:03.559] sağlamıyorlar. Bu gerçekten çok önemli bir nokta Esra.

[1:02:08.520] Birinin içme alışkanlığını sorarken ne zaman ve neden içtiğini bilmek

[1:02:13.960] istiyorum. Pek çok insan bana, "Yatmadan önce beynim durmuyor. O yüzden uyumak

[1:02:20.720] için birkaç kadeh içiyorum." diyor. Böyle bir durumda o kişi de uyku

[1:02:25.760] düzenini düzeltmeye, iyi bir uyku rutini oluşturmaya odaklanıyorum. Gerekirse

[1:02:32.440] normal uyku düzenini destekleyebilecek bazı ilaçlar, nörofeedback ya da kırmızı

[1:02:39.160] ışık terapisi gibi yöntemler de işe yarayabiliyor. Eğer kaygılıyım o yüzden

[1:02:45.440] içiyorum ya da biraz kafam iyi olmadan sosyalleşemiyorum,

[1:02:50.440] partinin enerjisini hissedemiyorum diyorsa kişinin ne zaman ve hangi

[1:02:55.799] nedenle alkol düşündüğünü bilmek tedavide hangi yöne bakmam gerektiğini

[1:03:01.359] gösteriyor. Bu sayede gerçekten neyin yanlış gittiğini görebiliyor. hangi daha

[1:03:08.039] güvenli ve daha az toksik yöntemlerin o kişiye yardımcı olabileceğini

[1:03:13.599] belirleyebiliyor ve böylece kendilerini alkolle zehirlemelerini önleyebiliyoruz.

[1:03:20.079] Çok teşekkür ederim. Bence bu gerçekten harika bir bölüm oldu. Bu konuyu uzun

[1:03:24.920] zamandır bekliyordum. Çünkü seninle daha önce hiç madde bağımlılığı ya da alkol

[1:03:29.799] üzerine konuşmamıştık. Hep hormonlar, takviyeler ve başka şeyler konuştuk ama

[1:03:35.079] alkol üzerine konuşabilmek için biraz daha geniş bir kitle oluşmasını

[1:03:39.359] bekliyordum. Çünkü insanlar alkolü bir madde olarak düşününce aynı bilgileri

[1:03:44.119] kullandıkları diğer maddeler için de geçerli sayabilirler. Sonuçta toksik

[1:03:48.720] olmayan hiçbir madde yok. Bu yüzden anlattıklarımızı kendi hayatlarına

[1:03:53.000] uyarlayabilirler ve bizi dinledikten sonra belki yaptıklarına bir bakarlar.

[1:03:58.079] Belki gerçekten iyi durumdadırlar ve ben iyiyim. Gün aşırı bir kadeh içiyorum

[1:04:03.079] sadece deyip rahatlayabilirler. Çünkü beni takip eden pek çok kişi sürekli her

[1:04:08.200] gün içiyorum acaba alkolik miyim diye soruyor. Aynı soruyu eşleri için de

[1:04:13.119] soruyorlar. Bu bölüm insanların kendi sağlık durumlarını bir anlamda

[1:04:18.359] kendilerinin değerlendirmesine de yardımcı olacak. Sadece bağımlılık

[1:04:23.160] açısından değil, genel olarak fiziksel sağlıklarını anlamaları, bedenlerinde

[1:04:27.599] neler olup bittiğine bakmaları ve bazı şeyleri kontrol etmeleri gerektiğini

[1:04:31.480] fark etmeleri açısından da önemli. Ve düşük riskli içki içmek için önerilen

[1:04:36.920] sınırları bilmek, insanların hem alkolü keyifle içebilmesini hem de vücuda

[1:04:43.039] vereceği zararı mümkün olduğunca azaltmasını sağlar. Çok teşekkür ederim.

[1:04:49.119] Ben teşekkür ederim. Benim için zevkli.

*Transkript YouTube'dan alınmıştır.